Wyrok KIO IV Ca 409/13
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- IV Ca 409/13
- Organ wydający
- Sąd Okręgowy w Słupsku
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 01.08.2013
- Przewodniczący
- Wanda Dumanowska
- Sposób rozstrzygnięcia
- oddalone
Zamawiający
- Miejscowość
- Chojnice
Postępowanie
- Tryb postępowania
- przetarg nieograniczony
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFSygn. akt IV Ca 409/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 sierpnia 2013 r.
Przewodniczący
Sędziowie:
Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
SSO Wanda Dumanowska
SO Małgorzata Banaś
SO Mariusz Struski
Protokolant: sekr. sądowy Agnieszka Urbanowicz
po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. w Słupsku
na rozprawie
sprawy ze skargi Szpitala Specjalistycznego im. J.K. Łuko wieża
w Chojnicach
z udziałem odwołującego - wykonawców wspólnie ubiegających
się o udzielenie zamówienia: Comarch Polska S.A. w Krakowie
i Comarch S.A. w Krakowie
na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 3 czerwca 2013 roku,
sygn. akt KIO 1184/1 3
1. oddala skargę,
2. zasądza od skarżącego Szpitala Specjalistycznego im. J.K.
Łukowicza w Chojnicach na rzecz uczestników Comarch
Polska S.A. w Krakowie i Comarch S.A. w Krakowie po
1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania skargowego.
we podpis?
RETĄFf.pSADOV\,
Sygn. akt IV Ca 409/13
UZASADNIENIE
Zamawiający - Szpital Specjalistyczny im. J.K. Łukowicza w Chojnicach - wszczął
postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest „Pakiet I:
Dostawa i Wdrożenie Zintegrowanego Systemu Obsługi Pacjentów (ZSOP) oraz klucza
publicznego (PKI) wraz z systemem informatycznym obejmującym ewidencję i rozliczanie
świadczeń, tworzenie i podpisywanie dokumentów elektronicznych oraz prowadzenie
dokumentacji lekarskiej i pielęgniarskiej. Pakiet II: Szkolenia z zakresu wdrożenia podpisu
elektronicznego”.
W dniu 5 kwietnia 2013 roku komisja przetargowa dokonała wyboru ofert. W zakresie
Pakietu I za najkorzystniejsza uznano ofertę złożoną przez Biuro Usług Informatycznych
BIUINF J. Czechumski, J. Grzela Sp. J. w Bydgoszczy. W zakresie zaś Pakietu II - ofertę
złożoną przez Konsorcjum Comarch Polska S.A. w Krakowie i Comarch S.A. w Krakowie.
W dniu 20 maja 2013 roku Konsorcjum Comarch Polska S.A. w Krakowie i Comarch
S.A. w Krakowie wniosło odwołanie wobec czynności podjętych i zaniechanych przez
zamawiającego w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w zakresie
Pakietu I. Zamawiającemu zarzuciło naruszenie:
- art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy' prawo zamówień publicznych (dalej: PZP) w zw. z art. 26 ust. 3
PZP, art. 26 ust. 2b i § 7 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady ministrów z dnia 19 lutego 2013
roku w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może zadać zamawiający od wykonawcy, oraz
form, w jakich te dokumenty mogą być składane, oraz art. 104 k.c., poprzez zaniechanie
wykluczenia z postępowania Biura Usług Informatycznych BIUINF J. Czechumski, J. Grzela
Sp. J. w Bydgoszczy, pomimo iż podmiot ten nie wykazał spełnienia warunków udziału w
postępowaniu, tj. dysponowania zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia
udostępnionymi przez podmiot trzeci, ze względu na niewykazanie, że osoby, które
potwierdziły za zgodność przedłożone w tym zakresie dokumenty były do tego uprawnione w
dniu składania ofert;
- art. 89 ust. 1 pkt 2 PZP oraz art. 7 ust. 1 PZP, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty
BIUINF pomimo, że wykonawca ten zaoferował system operacyjny, dla którego nie wystawia
się certyfikatów z jego administracji, a konieczność zaoferowania takiego systemu wynika z
treści warunków udziału w postępowaniu przetargowym;
- art. 98 ust. 1 pkt 8 PZP, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty BIUINF pomimo, że
wykonawca ten określił w ofercie termin realizacji zamówienia niemożliwy do zrealizowania;
- art. 26 ust. 3 PZP poprzez zaniechanie wezwania do uzupełnienia zobowiązania do
udostępnienia przez Krajową Izbę Rozliczeniową S.A., zasobów niezbędnych do realizacji
zamówienia albo dokumentów potwierdzających, że BIUINF spełnia warunki udziału w
postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia oraz zaniechanie do uzupełnienia wykazu
osób zdolnych do wykonania zamówienia.
W odpowiedzi na odwołanie Zamawiający wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2013 roku Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła
odwołanie Konsorcjum Comarch Polska S.A. w Krakowie oraz Comarch S.A. w Krakowie i
nakazała zamawiającemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. J.K. Łukowicza w Chojnicach
unieważnienie czynności wyboru oferty wykonawcy Biuro Usług Informatycznych BIUINF J.
Czechumski, J. Grzela Sp. J. w Bydgoszczy oraz wykluczenie tego podmiotu z postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP w zw. z art. 26
ust. 3 PZP (punkt 1 sentencji). Kosztami postępowania obciążyła Szpital Specjalistyczny im.
J.K. Łukowicza w Chojnicach (punkt 2 sentencji).
Krajowa Izba Odwoławcza, odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów,
wskazała, że dokumenty załączone do oferty BIUINF, a dotyczące podmiotu trzeciego -
Krajowej Izby Rozliczeniowej S.A. (na str. 92-102, 105-106 oferty), zostały potwierdzone za
zgodność z oryginałem przez radców prawnych, którzy nie załączyli udzielonych im
pełnomocnictw. Zamawiający wezwał wykonawcę do uzupełnienia braków oferty poprzez
przedłożenie brakujących pełnomocnictw udzielonych zgodnie z zasadą reprezentacji
określoną w KRS. W odpowiedzi BIUINF przedstawił oświadczenie Prezesa Zarządu
Krajowej Izby Rozliczeniowej S.A., w którym stwierdzono, że „radcowie prawni zatrudnieni
w KIR S.A. są upoważnieni do poświadczania za zgodność z oryginałem wszelkich
dokumentów dotyczących KIR S.A., składanych w postępowaniach o udzielenie zamówienia
publicznego, w których KIR S.A. występuje jako wykonawca lub podmiot, na którego wiedzy
i doświadczeniu, potencjale technicznym, osobach zdolnych do wykonania zamówienia lub
zdolnościach finansowych polega wykonawca”. W ocenie Izby powyższe oświadczenie
Prezesa Zarządu KIR S.A. nie mogło być uznane za dokument pełnomocnictwa wymagany w
wezwaniu. Tym samym wykonawca nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków' oferty.
W konsekwencji nie udowodnił, że spełnia warunki udziału w postępowaniu, co powinno
skutkować jego wykluczeniem z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP i
odrzuceniem złożonej przez niego oferty.
Zdaniem Izby za uzasadniony należałoby uznać również zarzut naruszenia art. 26 ust.
3 PZP, jednakże z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 192 ust. 2
PZP, pozostaje on bez wpływu na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
W dalszej kolejności Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że nie zasługuje na
uwzględnienie zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 7 ust. 1 PZP Wynika to z faktu,
że w specyfikacji zamówienia nie zawarto postanowień dotyczących obowiązku ścieżek
certyfikacyjnych dla oferowanego systemu. Podobnie Izba zakwalifikowała zarzut dotyczący
naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 8 PZP Wskazała w tym miejscu, że określenie w złożonej ofercie
przez BIUINF daty rozpoczęcia I etapu realizacji zamówienia na kwiecień 2013 roku nie
powoduje nieważności oferty. Terminy realizacji poszczególnych etapów zamówienia nie
stanowiły bowiem elementu, który wpływałby na możliwość oceny oferty, albowiem
harmonogram jedynie pomocniczo określał sposób realizacji umowy. Istotnym kryterium był
z kolei termin końcowy realizacji zamówienia, ustalony na dzień 31 października 2013 roku.
Zdaniem Izby brak było podstaw do uznania, że jest on niemożliwy do dotrzymania.
W kwestii naruszenia art. 26 ust. 3 PZP Izba stwierdziła, że treść załączonego do
oferty BIUINF zobowiązania KIR S.A. do udostępnienia zasobów, nie stanowi dowodu na
dysponowanie owymi zasobami przez wykonawcę. Wskazała, że zgodnie ze specyfikacją
przetargu BIUINF powinien złożyć wykaz osób, które uczestniczyć miały w wykonaniu
zamówienia wraz ze wskazaniem posiadanych przez nie kwalifikacji zawodowych (w tym
uprawnień do administrowania systemem operacyjnym na poziomie zaawansowanym),
doświadczenia i wykształcenia niezbędnych dla wykonania zamówienia, a także zakresu
wykonywanych przez nie czynności oraz informacje o podstawie dysponowania tymi
osobami. Fakt, że tego nie zrobił upoważniał zamawiającego do żądania wyjaśnień w trybie
art. 26 ust. 4 PZP
O kosztach postępowania Krajowa Izba Odwoławcza orzekła na podstawie art. 192
ust. 9 i 10 PZP uwzględniając przy tym przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 15 marca 2010 roku w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz
rodzaju kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania.
Zamawiający Szpital Specjalistyczny im. J.K. Łukowicza w Chojnicach zaskarżył
powyższe orzeczenie skargą, domagając się jego zmiany poprzez oddalenie odwołania w
całości wraz z ustaleniem, że nie zachodziły podstawy do żądania przez zamawiającego
uzupełnienia w trybie art. 26 ust. 3 PZP dokumentu potwierdzającego zobowiązanie podmiotu
trzeciego do oddania do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzystania z nich przy
wykonywaniu zamówienia oraz dokumentu potwierdzającego wymagania związane z
posiadaniem certyfikatu na poziomie zaawansowanym z zaoferowanego systemu
operacyjnego. Nadto wniósł o zasądzenie na swoja rzecz od przeciwników skargi solidarnie
zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z postępowaniem przed Krajową
Izbą Odwoławczą. Skarżonemu orzeczeniu zamawiający zarzucił:
- naruszenie art. 26 ust. 3 PZP w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 19 lutego 2013 roku, w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający
od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane i w zw. z art. 14 PZP i
art. 104 k.c., poprzez uznanie za nieważną czynności potwierdzenia za zgodność z oryginałem
przez radców prawnych Roberta Podpłońskiego i Beatę Adamczyk, dokumentów KIR S.A.
załączonych do oferty BIUINF;
- naruszenie art. 190 ust. 7 PZP w zw. z art. 25 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 26 ust. 3 PZP w zw. z
§ 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 roku, w sprawie rodzaju
dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te
dokumenty mogą być składane oraz art. 14 PZP i art. 65 § 1 k.c., poprzez brak
wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, dokonanie nieprawidłowych ustaleń
stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów, co doprowadziło do: przyjęcia, że
zamawiający wskazał w SIWZ wymóg dołączenia pełnomocnictwa dla osób,
potwierdzających za zgodność z oryginałem dokumenty podmiotu trzeciego dołączone do
złożonej oferty; przyjęcie przez KIO, że wykonawca miał obowiązek załączyć do oferty
pełnomocnictwa dla osób, potwierdzających za zgodność z oryginałem dokumenty podmiotu
trzeciego stanowiące załącznik do oferty; błędnej oceny pisma z dnia 26 kwietnia 2013 roku,
wzywającego BIUINF do uzupełnienia oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 PZP,
bez uwzględnienia faktu, iż zamawiający nie wzywał BIUINF do złożenia dokumentu
pełnomocnictwa zawierającego upoważnienie do złożenia oświadczenia woli, a do
wykazania, że radcy prawni posiadali uprawnienie do dokonania potwierdzenia dokumentów
za zgodność z oryginałem;
- naruszenie art. 190 ust. 7 PZP w zw. z art. 60 i 99 k.c. oraz art. 14 PZP, poprzez uznanie, że
dokument KIR S.A. w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2013 roku nie może być uznany za
dokument pełnomocnictwa;
- przyjęcie, że radcowie prawni nie byli upoważnieni do potwierdzenia złożonych
dokumentów za zgodność podczas, gdy takie upoważnienie wynika z pisma z dnia 30
kwietnia 2013 roku;
- naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP, poprzez wykluczenie wykonawcy Biuro Usług
Informatycznych BIUINF .!. Czechumski, ,1. Grzela Sp. J. w Bydgoszczy od udziału w
dalszym postępowaniu;
- naruszenie art. 26 ust. 3 PZP w zw. z art. 26 ust. 2b PZP, poprzez przyjęcie, że wykonawca
nie przedłożył dowodu dysponowania zasobami innych podmiotów, niezbędnymi do
realizacji zamówienia;
- naruszenia art. 190 ust. 7 PZP poprzez: wadliwe uznanie, że złożony przez BIUINF
dokument nazwany „oświadczeniem”, nie będący w ocenie KIO pełnomocnictwem
potwierdza czynność prawna jednostronną dokonana przez pełnomocnika bez umocowania;
wadliwe uznanie, że zamawiający żądał przedstawienia dokumentu pełnomocnictwa, i że
dokument ów nie został złożony, podczas gdy żądał on uzupełnienia pełnomocnictwa, co
zostało należycie wykonane; bezzasadne przyjęcie, że radcy prawni nie byli uprawnieni do
potwierdzenia za zgodność złożonych dokumentów, a w konsekwencji wykonawca nie
dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia; dowolne przyjęcie, że treść
załączonego do oferty zobowiązania KIR S.A. w Warszawie do udostępnienia zasobów nie
stanowi dowodu dysponowania tymi zasobami przez BIUINF; wadliwe ustalenie, że
przedstawione certyfikaty ukończenia szkoleń nie potwierdzały wymagania związanego z
posiadaniem certyfikatu na poziomie zaawansowanym w zakresie oferowanego systemu.
W odpowiedzi na skargę Konsorcjum Comarch Polska S.A. w Krakowie i Comarch
S.A. w Krakowie wniosło o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz zwrotu
kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Skarga Zamawiającego nie jest zasadna, bowiem pozbawiona jest uzasadnionych
podstaw prawnych.
Należy w całości podzielić argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego
orzeczenia i stwierdzić, że chybione są wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty,
bowiem wbrew jego stanowisku Krajowa Izba Odwoławcza wszechstronnie zbadała, czy
zamawiający prawidłowo wykonał czynności w postępowaniu o udzielenie przedmiotowego
zamówienia i dokonała trafnej interpretacji przepisów.
Należy przypomnieć, że nowelizacja z dnia 5 listopada 2009 r. ustawy Prawo zamówień
publicznych wprowadziła znaczącą zmianę w sposobie wykazywania spełnienia warunków
przez wykonawcę. O ile przed nowelizacją nie było możliwe oparcie się na potencjale innych
podmiotów, które nie były wykonawcą samodzielnie występującym w postępowaniu lub
wykonawcą występującym wspólnie (konsorcjum), o tyle w nowym stanie prawnym w
przypadku niektórych warunków udziału w postępowaniu możliwość taka istnieje.
Wykonawca może polegać na wiedzy, doświadczeniu, potencjale technicznym, osobach
zdolnych do wykonania zamówienia lub zdolnościach finansowych innych podmiotów,
niezależnie od charakteru łączącego go z nim stosunku. Podmiot, który udostępnia swój
potencjał, nie jest związany stosunkiem prawnym z zamawiającym - nie ma statusu
wykonawcy w postępowaniu. Związek tego podmiotu z postępowaniem jest jedynie taki, że
godzi się on na wykorzystanie swoich zdolności przez wykonawcę w celu przedstawienia ich
do oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu. Podstawą do udostępnienia
potencjału jest stosunek prawny pomiędzy wykonawcą a tym podmiotem, przy czym ustaw;a
nie stawia żadnych ograniczeń czy wymogów wobec tego stosunku. Podmiot taki może więc
być podwykonawcą wykonawcy, mogą wiązać go stosunki korporacyjne (np. spółka matka
udostępnia swój potencjał finansowy spółce córce) lub umowy cywilnoprawne (np. najmu
sprzętu). Wykonawca może więc wykazać w' procedurze oceny spełniania warunków udziału
w postępowaniu, że dysponuje lub będzie dysponował zasobami innego podmiotu w zakresie
m.in.: potencjału technicznego czy osób zdolnych do wykonania zamówienia - w zespole
wykonawcy znajdują się osoby, które udostępnia mu inny podmiot.
Z treści sentencji zaskarżonego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej i końcowej części
jego uzasadnienia wyroku wynika wprost, iż podstawą prawną wydanego orzeczenia był art.
24 ust. 2 pkt 4 PZP, który stanowi, m.in. iż: z postępowania o udzielenie zamówienia
wyklucza się również wykonawców', którzy' nie wykazali spełniania warunków udziału w
postępowaniu.
Ocena czy rozstrzygnięcie KIO jest prawidłowe a tym samym czy zasadne są zarzuty
skarżącego, w pierwszym rzędzie wymaga przywołania przepisu art. 25 ust. 1 PZP, który
stanowi, iż w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od
wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia
postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie: warunków udziału w
postępowaniu i, przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane, wymagań
określonych przez zamawiającego, zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu,
specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert. Natomiast
w wypadku gdy wykonawcy w określonym terminie nie złożyli wymaganych przez
zamawiającego oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy, lub
którzy nie złożyli pełnomocnictw, albo którzy złożyli wymagane przez zamawiającego
oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1, zawierające błędy lub którzy
złożyli wadliwe pełnomocnictwa, na podstawie art. 26 ust. 3 PZP, zamawiający wzywa
wy konawców do ich złożenia w wyznaczonym terminie, chyba że mimo ich złożenia oferta
wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania. Złożone
na wezwanie zamawiającego oświadczenia i dokumenty powinny potwierdzać spełnianie
przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu oraz spełnianie przez oferowane
dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, nie
później niż w dniu, w którym upły nął termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału
w postępowaniu albo termin składania ofert.
Przesłanka określona w art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP może być podstawą wykluczenia
wówczas, gdy odnosi się do warunków udziału w postępowaniu, które zgodnie z art. 22 PZP
zamawiający określa w ogłoszeniu o zamówieniu, SIWZ lub zaproszeniu do składania ofert.
Mogą one dotyczyć, oprócz zagadnień wprost określonych w art. 22, także takich, które
określił sam zamawiający, np. co do wymogów reprezentacji w referencjach, certyfikatów
wyrobów, co do posiadania przez wykonawcę określonego statusu, np. autoryzowanego
serwisanta gwarancyjnego, itp. Regulacja ta służy' wykazaniu zamawiającemu, iż zamówienie
uzyskają wykonawcy, którzy ze względu na swój potencjał techniczny, ekonomiczny,
finansowy, posiadane uprawnienia, wiedzę i doświadczenie będą w stanie należycie wykonać
zamówienia.
Stosownie do przepisu art. 26 ust. 1 i 2 PZP, to wykonawca ubiegający się o uzyskanie
zamówienia wdnien wykazać stosownymi dokumentami, że spełnia warunki udziału w
postępowaniu. W sytuacji korzystania przez wykonawcę, stosownie do art. 26 ust. 2b ustawy,
z możliwości posiłkowania się zasobami innego podmiotu, obowiązek wykazania przez
wykonawcę spełniania warunku, o którym mowa w art. 22 ustawy został wzmocniony
poprzez obowiązek udowodnienia (vide: Dopuszczalność powołania się na zdolności innych
podmiotów. Aleksandra Soltysińska. Grzegorz Wicik, kwartalnik Prawo zamówień
publicznych nr 4/2009, str. 10-34). Przedmiotem tego udowodnienia jest uzyskanie przez
wykonawcę od podmiotu trzeciego zasobu stanowiącego wiedzę i doświadczenie, a nie
jedynie uzyskanie samych dokumentów referencji. Udowodnienie, o którym mowa w
analizowanym przepisie powinno obejmować wykazanie zarówno, że podmiot udostępniający
dany zasób rzeczywiście go posiada, że zasób ten odpowiada swym zakresem warunkowi
postawionemu przez zamawiającego, że nastąpi jego bezwarunkowe oddanie wykonawcy
ubiegającemu się o zamówienie na czas i w celu realizacji tego zamówienia (vide: wyrok KIO
z dnia 20 maja 2011 r., KIO 945/11, sip. Legalis).
Dalej zważyć należy, iż ustawa Prawo zamówień publicznych nie określa szczegółowych
zasad i trybu udzielania pełnomocnictw. W art. 23 ust. 2 odnosi się jedynie do obowiązku
ustanowienia pełnomocnika przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia publicznego oraz w art. 26 ust. 3 do uzupełnienia brakujących lub wadliwych
pełnomocnictw. Tym samym, w tym zakresie, należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego,
bowiem z art. 14 ustawy do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców
w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia
1964r. - Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Wobec powyższego należy przyjąć, iż w postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego strony posługują się pełnomocnictwem materialnoprawnym, udzielonym na
podstawie art. 98 i następnych Kodeksu cywilnego. Przepisy te szczegółowo określają zakres
czynności jakie mocodawca musi dokonać dla ważności udzielanego pełnomocnictwa.
Wskazują m.in. formę udzielanych pełnomocnictw, ich treść, rodzaje oraz okoliczności
wygaśnięcia pełnomocnictwa.
Sąd Okręgowy, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd
wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 listopada 2010r., w sprawie I CSK (Lex
nr 818553), iż: „Umocowanie do dokonania czynności nie mającej charakteru czynności
prawnej zwykle określa się terminem upoważnienia. Upoważnienie nie wymaga formy
pisemnej, może być dokonane w sposób dorozumiany, a ocena, czy do takiego upoważnienia
doszło wymaga rozważenia okoliczności, które spowodowały, że dana czynność wykonana
została przez inną osobę niż bezpośrednio zobowiązana. Jeżeli zawiadomienia dokonała
osoba nie mająca upoważnienia, do powstałej sytuacji, ze względu na jej podobieństwo do
działania przez rzekomego pełnomocnika, można analogicznie odnieść regulację dotyczącą
skutków dokonania jednostronnej czynności prawnej podjętej bez pełnomocnictwa - art. 104
k.c. w zw. z art. 103 § 1 i 2 k.c. Unormowanie to jako zasadę przewiduje nieważność
jednostronnej czynności podjętej bez umocowania (art. 104 zd. pierwsze k.c.). Jednak w
wypadku, kiedy adresat oświadczenia wyraził zgodę na działanie bez umocowania, stosuje się
odpowiednio przepis o zawarciu umowy bez umocowania - art. 103 k.c., co oznacza, że
czynność traktowana jest jako dotknięta bezskutecznością zawieszoną. Potwierdzenie takiej
czynności przez uprawnionego wywołuje jej pełną skuteczność, a adresat oświadczenia - w
celu wyjaśnienia sytuacji - może wyznaczyć uprawnionemu odpowiedni termin do
oświadczenia się. czy potwierdza czy też m nie potwierdza dokonanie tej czynności”.
Z uwagi na przepis art. 99 kc oraz przepis art. art. 9 ust. 1 PZP, stwierdzić należy, iż w
postępowaniu o zamówienie publiczne obowiązuje forma pisemna udzielanego
pełnomocnictwa. Zamawiający winien mieć możliwość weryfikacji pełnomocnictwa, na
podstawie którego działa osoba podpisująca ofertę, ma też prawo weryfikacji czy dokumenty,
które są dołączone do oferty , jeżeli nie są przedłożone w oryginałach, zostały potwierdzone za
zgodność z oryginałem przez osobę do tego upoważnioną.
W niniejszej sprawie Zamawiający dał temu wyraz z punkcie IX ppkt 5 lit. a SIWZ,
stwierdzając, że dokumenty wskazane w punkcie IX. ppkt 1 - 4, mogą być składane w formie
oryginałów' lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez osobę uprawnioną do
podpisania oferty z. dopiskiem ..za zgodność z oryginałem”.
Jeszcze raz podkreślić należy, iż zgodnie z treścią art. 26 ust. 2b PZP wykonawca
może polegać na wiedzy i doświadczeniu, potencjale technicznym, osobach zdolnych do
wykonania zamówienia lub zdolnościach finansowych innych podmiotów, niezależnie od
charakteru prawnego łączących go z nimi stosunków. Wykonawca w takiej sytuacji
zobowiązany jest udowodnić zamawiającemu, iż będzie dysponował zasobami niezbędnymi
do realizacji zamówienia, w szczególności przedstawiając w tym celu pisemne zobowiązanie
tych podmiotów do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzystania z
nich przy wykonaniu zamówienia. Zobowiązanie, o którym mowa w art. 26 ust. 2b PZP,
stanowi oświadczenie woli podmiotu w rozumieniu przepisów ustawy - Kodeks cywilny.
Tym samym do powyższego zobowiązania, w związku z treścią art. 14 PZP, należy stosować
wprost przepis) Tytułu IV Księgi pierwszej KC dotyczące czynności prawnych (vide:
Komentarz do art. 26 ustawy Prawo zamówień Publicznych i przywołany tam wyrok KIO z
10.11.2010 r„ K1O/UZP 2316/10, KIO/UZP 2368/10, sip. Legalis).
Analiza Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, które określały, zgodnie z art.
22 PZP, warunki jakie Zamawiający określił dla wykonawców chcących ubiegać się o
zamówienie pozwala na stwierdzenie, iż zostały one określone w punkcie X - warunki
udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonania oceny spełnienia tych warunków. W
ppkcie lb zamawiający w'prow'adził wymóg, iż wykonawca musi wykazać się posiadaną
wiedzą i doświadczeniem, natomiast w ppkcie 3 wskazał, iż ocena spełnienia warunków
zostanie dokonana na podstawie dokumentów', oświadczeń i zaświadczeń aktualnych i
kompletnych (vide: k- 107 akt).
W pkcie XI SIWZ, określającym wymogi w zakresie informacji o oświadczeniach i
dokumentach jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków
udziału w postępowaniu, w ppkcie ld zamawiający wskazał, iż opierając się na wiedzy i
doświadczeniu innych podmiotów, na których wykonawca chce polegać przy wykonywaniu
zamówienia, wykonawca zobowiązany jest udowodnić zamawiającemu, iż będzie
dysponował ich zasobami, w szczególności przedstawiając pisemne zobowiązanie. W ppkcie
2 a-f zamawiający wskazał dokumenty jakie ma przedłożyć wykonawca, wskazując w ppkcie
2 h, że te same dokumenty należy przedłożyć co do osoby, na której zasobach wykonawca
będzie się opierał przy wykonaniu zamówienia.
Zasady dotyczące składanych dokumentów zostały określone przez zamawiającego w
pkcie XI ppkt 5a SIWZ (vide: k-108), w którym wskazano, iż dokumenty wskazane w
punkcie IX. 1-4, mogą być składane w formie oryginałów lub kopii poświadczonej za
zgodność z oryginałem przez osobę uprawnioną do podpisania oferty z dopiskiem ,.za
zgodność z oryginałem”.
Zdaniem Sądu Okręgowego zasady te muszą się odnosić do wszystkich dokumentów
składanych przez wykonawców, jeżeli dotyczą warunków udziału w zamówieniu,
określonych przez zamawiającego, zgodnie z art. 22 PZP. Tym samym odnoszą się również
do dokumentów składanych za osobę, na której zasobach, wiedzy, doświadczeniu, przy
wykonaniu zamówienia, wykonawca chce polegać. Takie ustalenie jest zgodne z treścią § 7
ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów
dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te
dokumenty mogą być składane (Dz. U. z 2013 r., poz. 231), wydanego na podstawie delegacji
ustawowej z art. 25 ust 2. PZP, który stanowi, iż „w przypadku wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia oraz w przypadku innych podmiotów, na zasobach
których wykonawca polega na zasadach określonych w art. 26 ust. 2b ustawy, kopie
dokumentów dotyczących odpowiednio wykonawcy lub tych podmiotów są pośw iadczane za
zgodność z oryginałem odpowiednio przez wykonawcę lub te podmioty.” W realiach
niniejszej sprawy zatem dotyczyło to wszystkich dokumentów składanych przez BIUINF i
KIR S.A.
Dowód na dysponowanie zasobami innego podmiotu leży po stronie wykonawcy. Będzie
to każdy dowód, który wskazuje na udostępnienie własnych zasobów przez inny podmiot
wykonawcy. Ustawa jedynie jako przykład wymienia pisemne zobowiązanie podmiotu do
oddania do dyspozycji wykonawcy zasobów niezbędnych na okres korzystania przy
wykonywaniu zamówienia (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z
dnia 7 lutego 2011 r., V CA 3036/10, sip. Lex nr 1089020). Przy czym na równi z
niezłożeniem oświadczenia należy traktować złożenie oświadczenia z brakami, ale
nieuzupelnionymi w trybie art. 26 ust. 2a i 2c oraz ust. 3 i 4 PZP.
Do oferty BIUINF zostało dołączone oświadczenie Krajowej Izby Rozliczeniowej
S.A. z dnia 26 marca 2013r. o udostępnieniu potencjału w zakresie swojej wiedzy i
doświadczenia - referencje oraz oświadczenie, że podmiot ten nie podlega wykluczeniu z
postępowania dla przetargu nieograniczonego, ogłoszonego przez zamawiającego, podpisane
przez 2-ch członków Zarządu (wiceprezesów). Natomiast pozostałe dokumenty dotyczące
KIR, załączone do oferty BIUINF, w tym kopia odpis wpisu z Krajowego Rejestru
Sądowego, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach i w opłacaniu składek, informacja z
Krajowego Rejestru Karnego oraz listy referencyjne zostały potwierdzone „za zgodność z
oryginałem” przez radców prawnych, którzy nie załączyli udzielonych im pełnomocnictw -
ani ogólnego ani do działania w tym konkretnym postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego.
Działając, na podstawie art. 26 ust. 3 PZP, Zamawiający zobowiązał Wykonawcę
BIUINF. do uzupełnienia pełnomocnictwa dla radców prawnych, którzy potwierdzili
dokumenty „za zgodność z oryginałem”. W odpowiedzi na to zobowiązanie zostały złożone 2
oświadczenia z dnia 30 kwietnia 2013r„ podpisane przez Prezesa Zarządu Krajowej Izby
Rozliczeniowej S.A.. w których stwierdzono, że „ zgodnie z przyjętymi w izbie zasadami
radcowie prawni zatrudnieni w Izbie są upoważnieni do poświadczania w imieniu KIR S.A.
za zgodność z oryginałem wszelkich dokumentów dotyczących KIR S.A., składanych w
postępowaniach o zamówienia publiczne, w których KIR S.A. występuje jako wykonawca lub
podmiot, na którego wiedzy i doświadczeniu, potencjale technicznym, osobach zdolnych do
wykonania zamówienia lub zdolnościach finansowych polega wykonawca”. W dalszej części
tych oświadczeń Prezes KIR potwierdził, że zatrudnieni w izbie radcowie prawni Robert
Podpłoński i Beata Adamczyk byli i są „upoważnieni do potwierdzania za zgodność z
oryginałem ww. dokumentów. Powyższe upoważnienie obowiązywało w szczególności w
terminie składania ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego DZAP-380-
11/13 (...) prowadzonym przez Szpital Specjalistyczny im J. Łukowicza w Chojnicach, ul
Leśna 10”. Do oświadczeń tych nie został dołączony ani odpis z KRS ani pełnomocnictwa dla
wymienionych w nich radców prawnych.
Zdaniem Sądu Okręgowego powyższe oznacza, iż wykonawca BIUINF nie wykazał,
aby podmiot trzeci, na zasobach którego miał polegać, na zasadach określonych w art. 26 ust.
2b PZP, złożył prawidłowo podpisane oświadczenie, o którym mowa w tym przepisie,
bowiem odpis z KRS, z którego wynikało jaka jest reprezentacja KIR S.A.. również została
potwierdzona za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego Roberta Podpłońskiego,
którego pełnomocnictwo do działania w imieniu tego podmiotu nie zostało do oferty
dołączone. Tym samym należy przyjąć, iż nie ma podstaw do stwierdzenia prawidłowości
podpisania w imieniu KIR S.A. ani oświadczenia z dnia 26 marca 2013r., ani oświadczeń z 30
kwietnia 2013r.
Oznacza to, że są podstawy, aby kwestionować sposób podpisania zobowiązania o
udostępnienia zasobów z dnia 26 marca 2013r.. gdyż Zamawiający w treści ogłoszenia
zastrzegł wymagania złożenia dokumentów potwierdzających prawidłowość reprezentacji
osób zaciągających zobowiązanie w imieniu podmiotu trzeciego, wskazując w punkcie XI
ppkt 5a SIWZ, że „Dokumenty, o których mowa w punkcie IX 1-4, mogą być złożone w
formie oryginałów lub kopii poświadczonej za zgodność przez osobę/osoby
uprawnioną/uprawnione do podpisania oferty z dopiskiem „za zgodność z. oryginałem".
Wśród dokumentów, które zobowiązany był przedłożyć wykonawca, było m.in. zobowiązanie
podmiotu, w realiach niniejszej sprawy KIR S.A., na którego wiedzy i doświadczeniu,
potencjale technicznym, osobach zdolnych do wykonania zamówienia lub zdolnościach
finansowych wykonawca BIUINF miał polegać, do oddania mu do dyspozycji niezbędnych
zasobów na okres korzystania z nich przy wykonaniu zamówienia. Aby wykazać, iż dwaj
członkowie Zarządu KIR S.A., którzy podpisali zobowiązanie z dnia 26 marca 2O13r.. byli do
reprezentowania tego podmiotu upoważnieni, winien być do niego dołączony odpis z KRS w
oryginale lub potwierdzony „za zgodność z oryginałem” przez osobę do tego upoważnioną.
Skoro odpis z KRS-u został podpisany przez radcę prawnego, który nie wykazał
upoważnienia do dokonania tej czynności, należało przyjąć, że oświadczenie o udostępnieniu
zasobów z dnia 26 marca 2013r. jest dotknięte sankcją tzw. bezskuteczności zawieszonej i
może zostać konwalidowane na podstawie art. 103 i 104 k.c. Sposób tej konwalidacji, w
ramach postępowania o udzielenie zamów ienia publicznego, określa art. 26 ust. 3 PZP i tę
czynność Zamawiający wykonał w dniu 26 kwietnia 2013r., wzywając BIUINF do
uzupełnienia stosownego pełnomocnictwa dla osób potwierdzających za zgodność dokumenty
dotyczące podmiotu trzeciego, na zasobach którego Wykonawca polega, wskazując, że
dokumenty dotyczące podmiotu trzeciego są potwierdzone za zgodność przez osoby
nieuprawnione do reprezentacji wg dokumentu rejestrowego.
Oświadczeń, z dnia 30 kwietnia 2013r„ które zostały złożone w odpowiedzi na to
zobowiązanie, nie można uznać za prawidłowe jego wykonanie z wielu względów; ale
również z tego powodu, że podpisał je Prezes Zarządu KIR S.A., bez wykazania oryginałem
odpisu z KRS-u (lub kopią potwierdzoną przez osobę do tego prawidłowo umocowaną), że
jest upoważniony do jednoosobowej reprezentacji tego podmiotu.
Wskazać dalej należy, odnosząc się do treści tego oświadczenia, iż składający je
odwołał się do przyjętych w Izbie zasad, które stanowią o tym, że radcowie prawni w niej
zatrudnieni są upoważnieni do poświadczania dokumentów, dotyczących KIR S.A.,
składanych w postępowaniach o zamówienia publiczne. Pojęcie „przyjętych w izbie zasad”
nie zostało przez składającego oświadczenie wyjaśnione. Zgodnie z prawem może to być:
regulamin pracy, określający uprawnienia i obowiązki pracowników, zakres czynności
pracownika, jeżeli jest zatrudniony w' oparciu o umowę o pracę, zakres czynności jeżeli
wykonuje swoje czynności w oparciu o inny stosunek prawny, łączący go z KIR czy też inny
wewnętrzny dokument lub pełnomocnictwo. Zdaniem Sądu Okręgowego, w sytuacji gdy
istnieje obowiązek wykazania „na zewnątrz”, iż osoby działające za KIR są upoważnione do
jej reprezentowania (potwierdzania dokumentów, jej dotyczących „za zgodność z
oryginałem”), umocowanie to należy wykazać stosownymi dokumentami. Nie jest natomiast
wystarczającym odwołanie się do „przyjętych w Izbie zasad”.
Wobec powyższego należy w konsekwencji uznać, iż oświadczenie z dnia 30 kwietnia
2013r„ podpisane przez Prezesa KIR S.A., nie mogło konwalidować, na podstawie art. 103 i
104 k.c., braków umocowania radców' prawnych Roberta Podpłońskiego i Beaty Adamczyk
do potwierdzenia „za zgodność z oryginałem” dokumentów dotyczących KIR S.A., w tym
kopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, który miał potwierdzić prawidłowość
podpisania (złożenia) oświadczeń z dnia 26 marca 2013r. i z 30 kwietnia 2013r. Pełne
zastosowanie w niniejszej sytuacji znajduje pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w,
przywołanym już wyżej, wyroku z dnia 17 listopada 2010r., w sprawie I CSK (Lex nr
818553).
Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem skarżącego, że w realiach niniejszej
sprawy, nieudowodnienie. iż osoba, podpisująca zobowiązanie czy też potwierdzająca
dołączone do niego dokumenty „za zgodność z oryginałem”, jest do tej czynności należycie
umocowana, nie jest równoznaczne z niewykazaniem dysponowania zasobami niezbędnymi
do realizacji zamówienia, w konsekwencji niespełnieniem warunków udziału w postępowaniu
o udzielenie zamówienia. Sąd Okręgowy podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w
uzasadnieniu wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 5 maja 2011 r., w sprawie KIO
822/11 (sip. Lex nr 821383), iż potwierdzenie dysponowania zasobami innych podmiotów
służy potwierdzeniu spełniania warunków udziału w postępowaniu, o których mowa w art. 25
ust. 1 pkt 1 PZP. Przepis art. 26 ust. 3 PZP wskazuje na oświadczenia lub dokumenty, o
których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy, nie ograniczając ich wyłącznie do dokumentów
wymienionych w rozporządzeniu w sprawie rodzajów dokumentów. Został on potwierdzony
w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 17 lutego 2012 r. (KIO 232/12, KIO 243/12.
) zgodnie z którym z zasobów podmiotów trzecich w trybie art. 26 ust.
2b PZP korzystać można wyłącznie na potrzeby wykazania spełnienia minimalnych
warunków udziału w postępowaniu. Dalej KIO wskazała, iż zgodnie z art. 26 ust. 2b zd. 2
PZP podmiot trzeci udostępnia wyłącznie zasoby niezbędne do realizacji zamówienia a zasób
jest niezbędny do realizacji zamówienia, jeśli bez jego wykorzystania wykonawca nie jest w
stanie zrealizować zamówienia. Jednocześnie o możliwości wykonania zamówienia stanowi
spełnienie ustalonych przez zamawiającego minimalnych warunków udziału w postępowaniu.
W konsekwencji potencjał podmiotu trzeciego stanowić wanien wyłącznie conditio sine ijnci
non wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu na poziomie wskazanym przez
zamawiającego zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 6 PZP. Podzielić należy również przytoczony w
nim pogląd, iż przepis art. 26 ust. 2b PZP nie ma charakteru dyspozytywnego i zakres jego
zastosowana nie zależy od decyzji Zamawiającego ujawnionej w treści ogłoszenia.
W doktrynie prezentowany jest pogląd, który podziela również Sąd Okręgowy' w
składzie orzekającym w niniejszej sprawie, iż zarówno cel, jak i brzmienie tego przepisu
przesądzają o uprawnieniu posługiwania się przez wykonawców zasobami obcymi wyłącznie
w celu spełnienia warunków minimalnych udziału w postępowaniu. Korzystanie z
"pożyczonego doświadczenia" ma na celu jedynie potwierdzenie spełniania warunków
udziału w postępowaniu (vide: Komentarz do art. 26 PZP, P. Granecki, j.w.). Został on
zaakceptowany również w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej o czym świadczą
wyroki z dnia 5 marca 2012r. (KIO 331/12; KIO 333/12) i z 17 lutego 2012 r. (KIO 232/12,
KIO 243/12).
Gwoli wyczerpującego wyjaśnienia zarzutów skargi należało jeszcze rozważyć czy w
związku z wejściem w życie, w dniu 1 stycznia 2010 r., zmian w ustawie o radcach prawnych,
wprowadzonych ustawą z 23 października 2009 r., radcowie prawni nic są z mocy prawa
umocowani do potwierdzania „za zgodność z oryginałem” wszelkich dokumentów;
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 23 października 2009r. (vide: druk
nr 2064 Sejmu VI kadencji) jej celem było odformalizowanie m.in. postępowania cywilnego
poprzez szersze niż dotychczas umożliwienie uwierzytelniania odpisów dokumentów przez
profesjonalnych pełnomocników stron, reprezentujących zawody zaufania publicznego, a tym
samym - umniejszenie uciążliwości wiążących się z koniecznością wyzbycia się przez strony,
często na długi czas, dokumentów oryginalnych albo poniesienia kosztów ich notarialnego
uwierzytelniania bądź uzyskania ich urzędowych odpisów.
W stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie tej ustawy profesjonalni
pełnomocnicy strony mogli sami uwierzytelniać jedynie nieliczne, wskazane w konkretnych
przepisach dokumenty - odpis udzielonego im pełnomocnictwa (art. 89 § 1 kpe), dokumenty
stanowiące załączniki do pozwu w postępowaniu nakazowym (art. 485 § 4 kpe) oraz
dokumenty uzasadniające zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym (art.
239 zd. 3 ustawy z 28.2.2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze - t. jedn.: Dz. U. Nr 175,
poz. 1361 ze zm.), nie przysługiwało im natomiast generalne uprawnienie do uwierzytelniania
odpisów' dokumentów zastrzeżone jedynie dla notariuszy z mocy w art. 79 pkt 2 i art. 96-99
ustawy z 14.2.1991 - Prawo o notariacie (t. jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.).
Takie rozumienie przepisów ustawy o radcach prawnych potwierdzało niekwestionowane
stanowisko judykatury (vide: uchwala SN z 19.5.2004 r., III CZP 21/04, OSNC Nr 7-8/2005,
poz. 118).
Przepisy ustawy z 23 października 2009r. wprowadziły m.in. do ustawy o radcach
prawnych postanowienia przyznające im prawo poświadczania zgodności odpisu lub kopii z
okazanym dokumentem w zakresie określonym odrębnymi przepisami, a jednocześnie w
przepisach normujących postępowania cywilne, administracyjne, podatkowe i
administracyjno-sądow'e sprecyzowała zakres i charakter przyznanego uprawnienia. Ustawa ta
nie dokonała zmiany w ustawie Prawo zamówień publicznych. W zakresie dotyczącym
radców prawnych nastąpiło to poprzez dodanie do art. 6 ustawy o radcach prawnych ust. 3, w
którym poza przyznaniem blankietowego prawa sporządzania poświadczeń określona została
także konieczna treść poświadczenia. Zmianie uległy również przepisy art. 129 i 89 § 2 kpe,
które pozwalają na skonstatowanie, że przyznane tą ustawą uprawnienia upoważniają radcę
prawnego do potwierdzenia, że odpis lub kopia są identyczne z oryginałem, ale wyłącznie na
potrzeby postępowania cywilnego, w którym występuje jako pełnomocnik, będąc prawidłowo
umocowany.
Zatem wskazana wyżej zmiana ustawy o radcach prawnych nie pozwala na przyjęcie,
że radcowie prawni, zatrudnieni w KIR S.A., byli z mocy prawa uprawnieni do potwierdzania
„za zgodność z oryginałem" wszelkich dokumentów tego podmiotu dotyczących.
Przedmiotem analizy Sądu Okręgowego było również to czy zaskarżone orzeczenie
KIO jest prawidłowo oparte na art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP, czy też winno być oparte na art. 89
ust. 1 pkt 5 PZP, który nakazuje odrzucenie oferty w wypadku jej nieważności na podstawie
odrębnych przepisów. Wątpliwości te wynikały z tego, że zdaniem Sądu Okręgowego
ważność oferty należy badać (jako całość, w oparciu o dołączone dokumenty) przede
wszystkim na podstawie Kodeksu cywilnego, jest ona bowiem oświadczeniem woli
wykonawcy w przedmiocie udziału w postępowaniu i chęci zawarcia umowy o zamówienie
publiczne (vide: wyrok SO w Łodzi z 20.10.2004 r„ III Ca 919/04, sip. Legalis).
Oświadczenia woli w doktrynie są uznawane za jednostronne czynności prawne, do których
mają zastosowanie przepisy Tytułu IV Księgi pierwszej i in. KC. W praktyce oferta jest
nieważna, jeżeli została podpisana przez osobę nieuprawnioną, co powinno wynikać z wpisu
w odpowiednim rejestrze (KRS, Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności
Gospodarczej) lub bez pełnomocnictwa (vide: wyrok SO w Warszawie z 31.5.2005 r., V Ca
3095/04, sip. Legalis; wyr. KIO z 19.2.2008 r„ KIO/UZP 88/08, sip. Legalis; wyr. ZA z
11.4.2007 r„ UZP/ZO/0-365/07, sip. Legalis).
W doktrynie i judykaturze prezentowane są poglądy, że jeżeli z dołączonych
dokumentów wynika, że osoba podpisana pod ofertą nie miała takiego umocowania, oferta
podlega odrzuceniu (vide: wyr. ZA z 24.6.2005 r.. UZP/ZO/0-1475/06, sip. Legalis) na
podstawie art. 89 ust. 1 pkt 8 PZP, z zastrzeżeniem art. 26 ust. 3 PZP. Zgodnie bowiem z art.
104 zd. 1 kc jednostronna czynność prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania
lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna. Analogiczny skutek będzie miał miejsce w
przypadku niepodpisania oferty przez żaden podmiot (vide: Komentarz do ustawy Prawo
Zamówień Publicznych, P. Granecki, sip. Legalis).
Skoro jednak ofertę wykonawcy wykluczonego uważa się za odrzuconą (art. 24 ust. 4
PZP), to dla skuteczności wykluczenia nie ma istotnego znaczenia czy podstawą jego będzie
przepis wskazany w uzasadnieniu wyroku KIO, czyli art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP czy też art. 89
ust. 1 pkt 5 PZP. Ewentualne naruszenie przepisów ustawy w tym zakresie nie ma żadnego
wpływu na wynik sprawy, dlatego Sąd Okręgowy uznał, iż wskazana przez Krajową Izbę
Odwoławczą podstawa prawna rozstrzygnięcia, tym samym nakazanie Zamawiającemu w
dalszym toku postępowania wykluczenie wykonawcy Biuro Usług Informatycznych B1UINE
J. Czechumski, J. Grzela Sp. J. w Bydgoszczy na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 26
ust. 3 PZP, zasługuje na aprobatę.
Sąd Okręgowy miał przy tym na uwadze, iż „wykluczenie wykonawcy” jest pochodną
oceny stopnia spełniania przez niego warunków udziału w postępowaniu. Ocena ta następuje
według reguł wskazanych przez zamawiającego w ogłoszeniu i SIWZ. Katalog przestanek
wykluczenia wykonawcy z postępowania jest zamknięty i został określony w art. 24 ust. 1 i 2
PZP. Należą do nich m.in. niezlożenie oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w
postępowaniu lub dokumentów' potwierdzających spełnianie tych warunków czy też sytuacja,
w której dokumenty te zawierają błędy, z zastrzeżeniem art. 26 ust. 3 PZP. Przesłanka ta ma
również charakter podmiotowy, aczkolwiek stwarza trudność rozróżnienia jej z podstawą
odrzucenia oferty wedle art. 89 ust. 1 pkt 2 PZP. Należy zaznaczyć, iż dotyczy ona jedynie
dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu, nie zaś
dokumentów potwierdzających spełnianie przez oferowane dostawy, usługi i roboty
budowlane wymagań określonych przez zamawiającego. Odrzucenie oferty spowodowane
jest natomiast jej wadami formalnymi (przedmiotowymi), które uniemożliwiają właściwe
porównanie ofert złożonych w toku postępowania. Podstawy odrzucenia mają charakter
przedmiotowy, formalny i odnoszą się jedynie do treści oferty, nie zaś do właściwości
wykonawców. Zatem wykluczenie wykonawcy z postępowania następuje z przyczyn
dotyczących wykonawcy, któremu z któregokolwiek z powodów, określonych w art. 24 PZP,
nie może zostać udzielone zamówienie publiczne, przy czym przesłanki określone w ust. 1
wspomnianego przepisu dotyczą ogólnej sytuacji wykonawcy, zaś przesłanki określone w ust.
2 - konkretnego postępowania. Konsekwencją wykluczenia wykonawcy jest uznanie jego
oferty za odrzuconą i niedopuszczenie jej do oceny formalnej. W wyniku formalnej oceny
ofert eliminacji w drodze odrzucenia podlegają oferty wadliwe, tj. złożone przez podmioty
zdolne do wykonania zamówienia publicznego, ale posiadające wady w swojej treści.
Powodem odrzucenia jest niezgodność z przepisami prawa, złożenie ich przez podmioty
nieuprawnione bądź zawierające nieusuwalne wady (vide: M. Sypniewski, Trzeba znać
przesłanki, ).
Największe wątpliwości w stosowaniu wskazanych wyżej przepisów PZP mogą
powstać w przypadku, gdy wykonawca nie załączy do oferty dokumentów potwierdzających
spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych
przez zamawiającego, tj. dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 PZP. Powstaje
wówczas wątpliwość, czy w przypadku nieuzupełnienia takich dokumentów wykonawcę
należałoby wykluczyć z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 czy też odrzucić jego
ofertę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 PZP.
Skoro jednak w realiach niniejszej sprawy wykonawca BIUINF nie wykazał, że
spełnia warunki udziału w postępowaniu o zamówienie publiczne, ogłoszone przez
zamawiającego - skarżącego i określone w SIWZ w punkcie X, w sposób określony w
punkcie XI. należy uznać, iż w inien być on wykluczony na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP.
W świetle powyższych uwag wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 3 czerwca
2013r., w sprawie KIO 1184/13, uwzględniający odwołanie wniesione przez Konsorcjum
Comarch Polska S.A. w Krakowie i Comarch S.A. w Krakowie, uznać należy za zgodny z
prawem. Z treści odwołania wynika bowiem jednoznacznie, że odwołujący zarzucał przede
wszystkim naruszenie art. 24 ust. 2 pkt. 4 PZP w zw. z art. 26 ust. 3 PZP, w zw. z art. 26 ust.
2b i § 7 ust. 2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. oraz w zw. z
art. 104 kc poprzez zaniechanie wykluczenia z postępowania Wykonawcy - Biuro Usług
Informatycznych BIUINF J. Czechumski, J. Grzela, pomimo iż Wykonawca ten nie wykazał
spełniania warunków udziału w postępowaniu (dysponowania zasobami niezbędnymi do
realizacji zamówienia udostępnionymi przez podmiot trzeci) ze względu na niewykazanie. że
osoby, które potwierdziły za zgodność dokumenty potwierdzające brak podstaw do
wykluczenia podmiotu udostępniającego BIUINF zasoby niezbędne do realizacji zamówienia,
czyli KIR S.A., były do tego upoważnione w dniu składania ofert, pomimo wezwania przez
Zamawiającego do uzupełnienia w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa potwierdzającego
takie upoważnienie.
Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez KIO
art. 190 ust. 7 PZP, który jest wyrazem tego, że w postępowaniu odwoławczym obowiązuje
zasada swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że skład orzekający KIO ocenia
wiarygodność i moc dowodów w-edług własnego przekonania, na podstaw ie wszechstronnego
rozważenia zebranego materiału. Nie jest w tym względzie związany żadnymi regułami, z
wyjątkiem podstawowych zasad logiki oraz doświadczenia życiowego i zawodowego.
Konstrukcja tego przepisu wskazuje jednoznacznie, żc ocena zebranych w sprawie dowodów
dokonywana przez KIO, podobnie jak ocena dokonywana przez sąd cywilny na podstawie art.
233 § 1 kpe, korzysta z ochrony, a podważenie jej wyników może nastąpić wy łącznie w ściśle
określonych przypadkach. W szczególności zastosowanie znajduje zasada, utrwalona w
orzecznictwie sądów powszechnych, zgodnie z którą podważenie oceny zebranych w sprawie
dowodów dokonanej przez KIO, w ramach postępowania skargowego wywołanego
wniesieniem skargi, może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy ocena ta została dokonana
wbrew zasadom logicznego myślenia i regułom doświadczenia życiowego (vide: Komentarz
P. Graneckiego do art. 190 PZP, j.w. i przywołany tam wyrok SO w Szczecinie z 17 kwietnia
2009 r., II Ca 137/09, niepubl.).
Należy przyjąć, iż przysługujące KIO z mocy art. 190 ust. 7 PZP, tak jak sądom
powszechnym z mocy art. 233 kpe, prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak
stosowane, aby prawidłowość jego realizacji mogła być sprawdzona w toku instancji. Ale
skuteczne postawienie zarzutu naruszenia jej przez KIO wymaga wykazania, że uchybiła
zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może
być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest
natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd (KIO) wadze (doniosłości)
poszczególnych dowodów' i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (KIO) (vide: SN w orz. z 6
listopada 1998 r., II CKN 4/98 nie publ., z 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, „Wokanda”
2000. nr 7, poz. 10, i z 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 732 ).
W procesie ustalenia stanu faktycznego i rozważaniach Krajowej Izby Odwoławczej,
przy wydawaniu zaskarżonego wyroku, zdaniem Sądu Okręgowego, rozpoznającego skargę,
nie doszło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Pełnomocnik skarżącego nie
wykazał naruszenia przez KIO żadnego z powyższych czynników wpływających na realizację
tej zasady. Nadto Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że tylko ocena rażąco błędna lub
oczywiście sprzeczna z. treścią materiału dowodowego, może czynić usprawiedliwionym
zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 29
stycznia 2003r., I CKN 1431/00, nie publ.. sip. Legalis).
Pozostałe zarzuty skarżącego, wobec potwierdzenia się zasadności rozstrzygnięcia
opartego na art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP, jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi, nie
były przedmiotem rozważania przez Sąd Okręgowy. Zatem nie są też przedmiotem
omówienia w' uzasadnieniu wydanego wyroku.
O kosztach postępowania skargowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpe, art.
99 kpe oraz § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców
prawnych i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349).
Ustalając podstaw ę praw ną określenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego w sprawie
dotyczącej skargi od orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej Sąd uznał, że wobec braku
regulacji tej kwestii w przepisach ustawy PZP oraz wskazanego wyżej rozporządzenia w
sprawie opłat za czynności radców prawnych, należy przyznać pełnomocnikowi koszty
zastępstwa stosowane w sprawach o najbardziej zbliżonym charakterze do sprawy, w której
przepisy rozporządzenia regulują wysokość stawki (§ 5 rozporządzenia). W ocenie Sądu
najbardziej zbliżone swymi charakterem do spraw toczących się wskutek skargi na orzeczenie
Krajowej Izby Odwoławczej są sprawy z zakresu skarg wnoszonych do sądów od
rozstrzygnięć sądów- polubownych, w których wysokość stawki minimalnej określono na
kwotę 1200 zł (§ 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Należy mieć przy tym na uwadze, że
zgodnie z art. 198a ust. 2 ustawy PZP, sąd rozpoznający skargę na orzeczenie Krajowej Izby
Odwoławczej stosuje przepisy o postępowaniu apelacyjnym, a zatem do ustalenia wysokości
kosztów zastępstwa należnych zamawiającego zastosowanie znajduje również § 12 ust. 1 pkt
1 powołanego wyżej rozporządzenia. Jednak z uwagi na charakter sprawy i jej zawiłość,
nakład pracy oraz fakt, iż reprezentuje w niniejszej sprawie 2 podmioty, Sąd uznał, iż należne
pełnomocnikowi Odwołującego Konsorcjum, jako przeciwnikowi Zamawiającego w
postępowaniu skargowym, wynagrodzenie winno stanowić łącznie sześciokrotność tej kwoty,
po na rzecz każdego podmiotu wchodzącego w jego skład.