Wyrok KIO KIO 1018/17
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- KIO 1018/17
- Organ wydający
- Krajowa Izba Odwoławcza
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 08.06.2017
- Przewodniczący
- Niedziałek-Bujak Izabela
- Sposób rozstrzygnięcia
- uwzględnione
Zamawiający
- Nazwa
- Gminę Miasto Szczecin
- Miejscowość
- Szczecin
Postępowanie
- Tryb postępowania
- przetarg nieograniczony
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Streszczenie orzeczenia
Orzeczenie o sygnaturze KIO 1018/17 zostało wydane przez Krajową Izbę Odwoławczą w dniu 8 czerwca 2017 r.. Sprawa dotyczyła postępowania prowadzonego przez Gminę Miasto Szczecin z siedzibą w Szczecin w trybie przetarg nieograniczony. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie. W orzeczeniu powołano się na przepisy ustawy Pzp: art. 24 ust. 5 pkt 4.
Istota sprawy
Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówie ń publicznych obowi ą zuj ą ce w dacie wszcz ę cia post ę powania o udzielenie zamówienia, (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2164 ze zm.), w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustaw ą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówie ń publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.1020), zwanej dalej „Ustaw ą ”....
Treść dokumentu
Pobierz PDFSygn.akt:KIO 1018/17
WYROK
zdnia8 czerwca2017r.
KrajowaIzbaOdwoławcza- wskładzie:
Przewodniczący:IzabelaNiedziałek-BujakProtokolant: AdamSkowroński
porozpoznaniunarozprawiew dniu5czerwca2017r.wWarszawieodwołaniawniesionegodoPrezesaKrajowejIzbyOdwoławczejwdniu22maja2017r.przezPolskiZwiązekPracodawcówBudownictwazsiedzibąwWarszawieprzyul.Kaliskiej23lok.U4(02-316Warszawa)wpostępowaniuprowadzonymprzezZamawiającegoGminęMiastoSzczecinpl.ArmiiKrajowej1 (70-456Szczecin)
orzeka:
1UwzględniaodwołanieinakazujeZamawiającemumodyfikacjęogłoszeniaozamówieniuprzezusunięciezapisówsekcjiIII.1.3pkt2lit.a)dotyczącychweryfikacjirzetelności,efektywnościidoświadczeniawykonawcy(art.22dust.3ustawy),orazdokonanieanalogicznejzmianyzapisówspecyfikacjiistotnychwarunkówzamówienia.
2.1KosztamipostępowaniaobciążaZamawiającego– GminęMiastoSzczecin i
2.2zaliczawpoczetkosztówpostępowaniaodwoławczegokwotę20.000zł00gr.(słownie:dwadzieściatysięcyzłotych,zerogroszy)uiszczonąprzezPolskiZwiązekPracodawcówBudownictwa zsiedzibąwWarszawie,tytułemwpisuododwołania;
2.3zasądzaodZamawiającego–GminyMiastaSzczecinnarzeczPolskiegoZwiązkuPracodawcówBudownictwakwotę23.600zł00gr.(słownie:dwadzieściatrzytysiącesześćsetzłotychzerogroszy)tytułemzwrotukosztówstronyponiesionychwzwiązkuzwpisemododwołaniaorazwynagrodzeniempełnomocnika.
Stosowniedoart.198ai198bustawyzdnia29stycznia2004r.-Prawozamówieńpublicznych(Dz.U.z2015r.poz.2164zpóźn.zm.)naniniejszywyrok-wterminie7dnioddniajegodoręczenia-przysługujeskargazapośrednictwemPrezesaKrajowejIzbyOdwoławczejdoSąduOkręgowegowSzczecinie.
Przewodniczący:………………………………
Sygn.Akt:KIO 1018/17
U zas ad nie nie
WpostępowaniuprowadzonymprzezZamawiającego–GminęMiastoSzczecinwtrybieprzetargunieograniczonegonakompleksowąrealizacjęrobótbudowlano-montażowych wrazzespełnieniemwarunkówniezbędnychdlauzyskaniapozwolenianaużytkowanienazdaniainwestycyjnym:Przebudowaulic:Niemierzyńskiej,Arkońskiej,Spacerowejdoal.WojskaPolskiegoetapIII–przebudowaul.Arkońskiej(odpętlitramwajowej„LasArkoński”doal.WojskaPolskiego)(nrreferencyjnyBZP/13/17),ogłoszonymwDziennikuUrzędowymUniiEuropejskiejwdniu11maja2017r.,2017/S090-176038,podmiotwpisanynalistęuprawnionychdownoszeniaśrodkówochronyprawnej–PolskiZwiązekPracodawcówBudownictwazsiedzibąwWarszawie(dalejzwanyOdwołującym),wniósłwdniu22maja2017r.odwołaniedoPrezesaKrajowejIzby Odwoławczej(sygn. aktKIO1018/17).
Zamawiającyopublikowałtreśćspecyfikacjiistotnychwarunkówzamówienianaswojejstronieinternetowej.
Odwołaniewniesionezostałowobecopisaniawsiwziogłoszeniuozamówieniuwarunkuudziałuwpostępowaniudotyczącegozdolnościtechnicznejlubzawodowejwzakresierzetelnościwykonawcywsposóbutrudniającyzachowanieuczciwejkonkurencjioraznaruszającyzasadęrównegotraktowaniawykonawców,wsposóbnieproporcjonalny,wsposóbniejednoznaczny,jakrównieżsprzecznyzprzesłankamiodnoszącymisiędowykluczeniawykonawcy,tj.art.24ust.5pkt4PzporazsprzecznyzprzepisamirozporządzeniaMinistraRozwojuzdnia26lipca2016r.wsprawierodzajudokumentów,jakichmożeżądaćzamawiającyodwykonawcywpostępowaniuoudzieleniezamówienia(Dz.U.z2016r.poz.1126),tj.§2ust.4pkt1rozporządzeniaw/sdokumentów,poprzezopisanie tego warunku wnastępującysposób:
„-zamawiającyuzna,żewykonawcaposiadawymaganezdolnościtechnicznelubzawodowezapewniającenależytewykonaniezamówienia,jeżeliwykonawcawykaże,że:
a)Jestzdolnydonależytegowykonaniazamówieniapoprzezwykazanieswojejrzetelności,efektywnościidoświadczenia(art.22dust.3ustawy).
Wceluzweryfikowaniarzetelności,efektywnościidoświadczeniawykonawcaprzedstawiwwykazierobótbudowlanych,októrymmowawpkt5ppkt2lit.b)wszystkierealizowanewokresieostatnichtrzechlatprzedupływemterminuskładaniaofertrobotybudowlaneowartościrównejlubwiększejniż10.000.000zł.brutto.Wwykazienależywskazaćinformację,któreztychrobótniezostaływykonanelubzostaływykonanenależycie.
Zarobotyniewykonanelubnienależyciewykonaneuznajesięwszczególnościteroboty,przyktórychzamawiającyrozwiązałumowęalbowypowiedziałumowęalboodstąpiłodumowyzpowoduokoliczności,zaktórewykonawcaponosiodpowiedzialność,atakżegdywykonawcazostałzobowiązanydozapłatykaryumownejlubinnejformyodszkodowaniaztytułuniewykonanialubnienależytegowykonaniaumowy włącznejwysokościconajmniej10%wartościumowybrutto.
Warunekdotyczyrównieżumów zawartychw trybie„zaprojektuj i wybuduj”.
Wprzypadkuskładaniaofertywspólnejw/winformacjeprzedstawiakażdyzwykonawców składającychofertęwspólną.
Wsytuacjigdywykonawcapoleganazdolnościachtechnicznychizawodowych) októrychmowawppkt2 lit.b2ib3)podmiotówtrzecichnazasadachokreślonychwart.22austawy,wceluzweryfikowaniarzetelności,efektywnościidoświadczeniazobowiązanyjestwskazaćtakżewszystkierobotybudowlanerealizowaneprzezpodmiotytrzecie, którychzakreszgodnyjest zppkt 2lit. a.”
Powyższestanowipodstawęzarzutównaruszenia:
1.art.24ust.5pkt4Pzp–poprzezopisaniewarunkuudziałuwpostępowaniudot.Zdolnościtechnicznychizawodowych(wzakresiezweryfikowaniarzetelnościwykonawcy,opisanegowrozdzialeVpkt2ppkt2lit.asiwzorazsekcjiIII.1.3pkt2lit.aogłoszenia)wsposób,któryjednązpodstawwykluczeniawykonawcyczyniokolicznośćwpostacizobowiązaniawykonawcydozapłatykaryumownejlubinnejformyodszkodowaniaztytułunienależytegowykonaniaumowybezuprzedniegostwierdzeniaprzezniezawisłyorgan(sądpowszechnylubsądpolubowny)obowiązkuzapłatytejkary
–azatemwsposóbsprzecznyzbrzmieniemprzepisuart.24ust.5pkt4Pzp,wktórymustawodawcawskazałwsposóbwyraźnynazasądzenieodszkodowania,pozatymwprzepisietymustawodawcawskazałnazamkniętykatalogokoliczności,któremogąskutkowaćwykluczeniemzpostępowania,jakrównieżzuwaginato,żeustawodawcawskazałwtymprzepisienazawinionedziałaniewykonawcy,atakiezatemzachowanieZamawiającegonależytraktowaćwkategoriachobejściaprzepisówPzpodnoszącychsiędowykluczeniawykonawcypoprzezdodanienowejnieprzewidzianejprzezPzpprzesłankiwykluczeniawykonawcyzpostępowania;
2.§2ust.4pkt1rozporządzeniaw/sdokumentów–poprzezżądanieodwykonawcówwwykazierobótbudowlanychwszystkichrobótbudowlanychwokresieostatnichtrzechlatprzedupływemterminuskładaniaofertowartościrównejlubwiększejniż10.000.000zł.brutto,jakrównieżpoprzezobowiązekwskazaniainformacji,któreztychrobótniezostaływykonanelubzostaływykonanenależycie–wsytuacji,gdyprzepistenwymaga
wskazaniatylkoiwyłącznierobót,któremająpotwierdzaćspełnieniewarunkuudziałuwpostępowaniu,aponadtoprzepistenniepozwalaZamawiającemunażądaniewskazywaniarobót,któreniezostaływykonanelubzostaływykonanenienależycie;
3.Art.25ust.1zdaniepierwszePzpwzw.z§2ust.4pkt1rozporządzeniaw/sdokumentów–poprzezżądanieodwykonawcówwwykazierobótbudowlanychwszystkichrobótbudowlanychwokresieostatnichtrzechlatprzedupływemterminuskładaniaofertowartościrównejlubwiększejniż10.000.000zł.brutto,jakrównieżpoprzezobowiązekwskazaniainformacji,któreztychrobótniezostaływykonanelubzostaływykonanenależycie –wsytuacji, gdyprzepis§ 2 ust.4 pkt1 rozporządzeniaw/sdokumentówwymagawskazaniatylkoiwyłącznierobót,któremająpotwierdzaćspełnieniewarunkuudziałuwpostępowaniu,aponadtoprzepistenniepozwalaZamawiającemunażądaniewskazywaniarobót,któreniezostaływykonanelubzostaływykonanenienależycie–cooznacza,żeZamawiającyżądadokumentu,któryniejestniezbędnydoprzeprowadzeniapostępowania;
4.Art.22ust.3Pzpwzw.zart.7ust.1Pzp–poprzezopisaniewarunkuudziałuwpostępowaniudot.zdolnościtechnicznychizawodowychwsposób,któryjednązpodstawwykluczeniawykonawcyczyniokolicznośćwpostacizobowiązaniawykonawcydozapłatykaryumownejlubinnejformyodszkodowaniaztytułunienależytegowykonaniaumowybezuprzedniegostwierdzeniaprzezniezawisłyorgan(sądpowszechnylubsądpolubowny)obowiązkuzapłatytejkary,jakrównieżniezależnieodfaktu,czykaratazostałauiszczonawzwiązkuzodpowiedzialnościąodszkodowawcząponoszonąprzezwykonawcęnazasadziewinyczyteżodpowiedzialnościąodszkodowawcząponoszonąnazasadzieryzyka;
5.Art.22ust.1 b pkt3 Pzpw zw.zart.22 ust.1aPzp,art.7 ust.1 Pzp – poprzezopisaniewarunkuudziałuwpostępowaniudot.Zdolnościtechnicznychizawodowychwsposóbniejednoznaczny,tj.poprzezsformułowanieotwartegokataloguokolicznościtraktowanychjakousługiniewykonanelubnienależyciewykonane,ponadtowsposóbnieproporcjonalnyz uwaginaopisanywaruneksprzeczny z bezwzględnieobowiązującymiprzepisamiPzp,tj.art.24ust.5pkt4Pzp,jakrównieżwsposóbutrudniającyzachowanieuczciwejkonkurencjizuwaginato,żeZamawiającymożewykluczyćwykonawcęzpostępowaniawsytuacji,gdykaraumowna,którajestzazwyczajspornaniebędziezasądzonaprzezsąd,tylkowystarczającebędziejejnaliczenieprzezpoprzedniegozleceniodawcę(w tymprzez Zamawiającego).
Odwołującywniósło uwzględnienieodwołaniai nakazanieZamawiającemudokonaniamodyfikacjisiwz poprzezusunięciecytowanegofragmentu.
Wuzasadnieniuwskazał,iżopiswarunkustoiwsprzecznościztreściąbezwzględnieobowiązującychprzepisówwpostaciart.24ust.5pkt4Pzp,stanowiącjednocześniepróbęjegoobejścia.Ustawodawcawskazującnaprzesłankęwykluczeniazpostępowania,odnośniekarumownychlubinnejformyodszkodowaniaodnosisięwyłączniedosytuacji,wktórychkaraumownalubinnaformaodszkodowaniazostałyzasądzone.Azatemobowiązekichzapłatymusiwynikaćzprawomocnegoorzeczeniasądupowszechnegolubsądupolubownego.Niebyłocelemustawodawcyto,abypoprzezpryzmatnaliczonychkarumownychnieuznawaćdanejrobotyzanależyciewykonanąiwkonsekwencjiuznawaćtakżesytuacjęzabrakwykazaniasięrzetelnościąprzezwykonawcę,którazkoleidajepodstawęzamawiającemudowykluczeniawykonawcyzpostępowania.Azatempodjęciedecyzjiowykluczeniuwykonawcyzpostępowanianiemożesięopieraćnajednostronnejdecyzjizamawiającegozuwaginato,żekaryumowne,czyinneformyodszkodowaniasązazwyczajspornemiędzystronami.Ustawodawcawart.24ust.5pkt4Ustawyniestworzyłkataloguotwartegookoliczności,którychzaistnieniemożeskutkowaćewentualnymwykluczeniemzpostępowania,atakżezaakcentował,żewtymprzepisiechodziwyłącznieoodpowiedzialnośćnazasadziewiny.Zamawiającyodniósłzaśodpowiedzialnośćwykonawcytylkodosytuacjirozwiązaniaalbowypowiedzeniaalboodstąpieniaodumowy.SposóbweryfikacjiwzakresiezdolnościtechnicznejizawodowejwkontekścieichrzetelnościoznaczadefactododanieprzezZamawiającegokolejnejnowejprzesłankinapodstawie,którejbędzieonmógłwykluczyćwykonawcę.Tymczasemkatalogprzesłaneknapodstawiektórychmożnawykluczyćwykonawcęzpostępowaniaoudzieleniezamówienia,jestkatalogiemzamkniętym i opisanymszczegółowowart.24 Pzp.
Opisanywogłoszeniuorazsiwzwymógprzedstawieniawwykazierobótbudowlanychwszystkichrealizowanychwokresieostatnichtrzechlatprzedupływemterminuskładaniaofertrobótbudowlanychowartościrównejlubwyższejniż10.000.000zł.brutto,jakrównieżobowiązekwskazaniainformacji,któreztychrobótniezostaływykonanelubzostaływykonanenienależyciestoitakżewsprzecznościzprzepisem§2ust.4pkt1rozporządzeniaw/sdokumentów.Rozporządzenienieuprawniadożądaniawskazaniawszystkichwykonanychprzezwykonawcęrobótbudowlanych,aletylkotych,któremająpotwierdzićspełnienieprzezwykonawcęwarunkuudziałuwpostępowaniu.Celemskładanychdokumentówjestwykazaniedoświadczeniawwykonaniuokreślonychprzezzamawiającegorobót.Zamawiającymożezatemżądaćwskazaniatylkotychrobót,któremająnacelupotwierdzeniespełnieniawarunkuudziałuwpostępowaniu.Zamawiającyniebyłuprawnionydożądaniaodwykonawcówwskazania,czyrobotybudowlaneniezostaływykonanienienależycielubniezostaływykonane.Konstrukcjaprzepisuwymagatylkowykazaniasięrobotaminależyciewykonanymi,potwierdzającymispełnieniewarunkuudziału
wpostępowaniu.Ustawodawcaniezdecydowałsięnautrzymaniezapisuobowiązującegowpoprzednimstanieprawnym,tj.rozporządzeniuPrezesaRadyMinistrówzdnia19lutego2013r.wsprawierodzajówdokumentów(…),gdziew§1ust.4wskazanonauprawnieniedożądaniawskazaniaprzezwykonawcęwwykazieinformacjiorobotachbudowlanych,dostawachlubusługachniewykonanychlubnienależyciewykonanychw celuzweryfikowaniarzetelności, kwalifikacji,efektywności i doświadczeniawykonawcy.
WocenieOdwołującegożądaniezłożeniadodatkowychinformacjiwzakresiewskazanympowyżejwykraczapozazakresoświadczeńlubdokumentówniezbędnychdoprzeprowadzeniapostępowania(art. 25ust. 1 zd.pierwszePzp).
Badanierzetelnościwykonawcymusiodbywaćsięwramachprzyznanychzamawiającemuwustawienarzędzi.Sposób,wjakiuczynitoZamawiającyjestsprzecznyzprzepisamiUstawy(art.22dust.3Pzp)orazaktuwykonawczegodotejustawy.Wymaganyodwykonawcypodwyższonymierniknależytejstarannościjestzwiązanyzazwyczajzprofesjonalnymcharakteremprowadzonejdziałalnościiobejmujewywiązywaniesięzzaciągniętegozobowiązaniazgodniezjegotreściąizasadamizwiązanymizsolidarnościądziałańwramachwykonywanejprofesji.Zuwaginakonsekwencje,jakiedlawykonawcymożemiećustaleniefaktunaliczeniakarumownych,niezależneodfaktu,czyroszczenie(materialnoprawne)ozapłatękarumownychwświetleprawawogólepowstało,jedyniesamosubiektywneprzekonaniedanegozamawiającegoozasadnościkaryumownej,będziedecydowaćowykluczeniuwykonawców.Takiegodziałanianiedasiępogodzićanizzasadąrównościstronstosunkucywilnoprawnego,anizzasadąprowadzeniapostępowaniaoudzieleniezamówieniapublicznegowsposóbgwarantującyzachowanieuczciwejkonkurencji(art.7ust.1Pzp).Wzwiązkuzpowyższym,jedyniezobiektywizowane(tj.niezależneodktórejkolwiekstronstosunkucywilnoprawnego)stwierdzenieodpowiedzialnościodszkodowawczejwykonawcymożestanowićpodstawęocenyrzetelnościwykonawcyubiegającegosięoudzieleniezamówieniapublicznego.Ztegoteżpowoduwarunekudziałuwpostępowaniudot.Zdolnościtechnicznychizawodowych(wzakresieweryfikacjirzetelnościwykonawcy)powinienodnosićsiędoodszkodowańzasądzonychodwykonawcówprawomocnymorzeczeniemsądupowszechnegolubsądupolubownego.Samakaraumowna,zuwaginamożliwośćumownegorozszerzeniaodpowiedzialnościzanastępstwadziałańniezawinioneprzezstronęumowy,niemożebyćznamieniemnierzetelnościwykonawcy.Podstawąwykluczeniazpostępowaniamożebyćnagruncieart.24ust.5pkt4Pzpzawinionedziałaniewykonawcy,nacowskazujetreśćktóryzprzyczynleżącychpojegostronie.
Zamawiającypowinienokreślićwarunkiudziałuwpostępowaniuwsposóbjednoznaczny,obiektywnyiniebudzącywątpliwości,aocenakwalifikacjiwykonawcówpowinnabyćoparta
najasnychiprzejrzystychprzesłankach,jakimikierowałsiębędziezamawiający.Określenie
„inneformyodszkodowania”jestużytenatylenieprecyzyjnie,iżniemamożliwościustalićojakądokładnieodpowiedzialnośćchodzi.PrzyjęciewtymwzględziedefinicjizKCpowodowałobyznacznerozszerzeniekataloguformodszkodowaniapowołanychwsiwziogłoszeniu,atymsamymkatalogpodstawdowykluczeniawykonawcywsposóbpozostającywsprzecznościzprzepisamiPzp.Użyciewopisiezwrotu„wszczególności’powodujeniepewność,jakiejeszczezdarzeniaZamawiającyuznaza tego rodzajuprzypadki,cogodzi wprawawykonawcówubiegającychsięo udzieleniezamówienia.
ObrakuproporcjonalnościwstworzonymprzezZamawiającegowarunkuudziałuwpostępowaniuświadczyzaśto,żejegoweryfikacjamanastąpićwoparciuonarzędzia,wktóreustawodawcaniewyposażyłZamawiającego,aktóretonarzędziazostałystworzonewtympostępowaniuwsposóbsprzecznyzbezwzględnieobowiązującymiprzepisamiprawaPzporazaktuwykonawczegodotej ustawy.
Zamawiającywniósłodpowiedźnaodwołanie,wktórejczęściowouwzględniłzarzuty,uznajączazasadneusunięciezopisuspornegofragmentuogłoszeniaorazsiwzzwrotu„wszczególności”użytegodozdefiniowaniapojęciarobótzaniewykonanychlubnienależyciewykonanych.
StanowiskoIzby
DorozpoznaniaodwołaniazastosowanieznajdowałyprzepisyustawyPrawozamówieńpublicznychobowiązującewdaciewszczęciapostępowaniaoudzieleniezamówienia,(tekstjednolityDz.U.z2015r.,poz.2164zezm.),w brzmieniuponowelizacjidokonanejustawązdnia22czerwca2016r.ozmianieustawy–Prawozamówieńpublicznychorazniektórychinnychustaw(Dz.U.2016.1020),zwanejdalej„Ustawą”.
Izbarozpoznałaodwołaniewzakresiezarzutów,wcałościpodtrzymanychprzezOdwołującego.
Odwołującykorzystazśrodkaochronyprawnej,jakopodmiotwpisanynalistęprowadzonąprzezPrezesaUZPorganizacjiuprawnionychdownoszeniaśrodkówochronyprawnej(art.154pkt5Ustawy)inapodstawieart.179ust.2UstawyjegodziałanieznajdujeumocowaniewprzepisachUstawy.
Napodstawiedokumentacjipostępowania,wtymogłoszeniaitreścispecyfikacjiistotnychwarunkówzamówienia(siwz)orazstanowiskstronprezentowanychnarozprawieIzbadokonałaustaleńfaktycznychstanowiącychpodstawędowydaniarozstrzygnięciawprzedmiociepodniesionychzarzutów.
ZamawiającywsekcjiIII.1.3Wykazikrótkiopiskryteriówkwalifikacjiwskazałwpkt2,iżuzna,żewykonawcaposiadawymaganezdolnościtechnicznelubzawodowezapewniającenależytewykonaniezamówienia,jeżeliwykonawcawykaże,że:
a)Jestzdolnydonależytegowykonaniazamówieniapoprzezwykazanieswojejrzetelności,efektywnościidoświadczenia(art.22dust.3ustawy).Wceluzweryfikowaniarzetelności,efektywnościidoświadczeniawykonawcaprzedstawiwwykazierobótbudowlanych,o którymmowawIII.1.3)1lit.a)wszystkierealizowane wokresieostatnichtrzechlatprzedupływemterminuskładaniaofertrobotybudowlaneowartościrównejlubwiększejniż10.000.000zł.brutto.Wwykazienależywskazaćinformację,któreztychrobótniezostaływykonanelubzostaływykonanenienależycie.
Zarobotyniewykonanelubnienależyciewykonaneuznajesięwszczególnościteroboty,przyktórychzamawiającyrozwiązałumowęalbowypowiedziałumowęalboodstąpiłodumowyzpowoduokoliczności,zaktórewykonawcaponosiodpowiedzialność,atakżegdywykonawcazostałzobowiązanydozapłatykaryumownejlubinnejformyodszkodowaniaztytułuniewykonanialubnienależytegowykonaniaumowywłącznejwysokości conajmniej10% wartościumowybrutto.
Warunek dotyczyrównieżumówzawartychw trybie„zaprojektuj i wybuduj”.
Wprzypadkuskładaniaofertywspólnejw/winformacjeprzedstawiakażdyzwykonawcówskładającychofertęwspólną.
Wsytuacjigdywykonawcapoleganazdolnościachtechnicznychizawodowych)októrychmowawppkt2lit.b2ib3)podmiotówtrzecichnazasadachokreślonychwart.22austawy,wceluzweryfikowaniarzetelności,efektywnościidoświadczeniazobowiązanyjestwskazaćtakżewszystkierobotybudowlanerealizowaneprzezpodmioty trzecie,których zakreszgodnyjestzppkt2lit. a.”
b)Wykonałnależyciewokresieostatnichpięciulatprzedupływemterminuskładaniaofert, a jeżeliokresprowadzeniadziałalnościjestkrótszy– w tym okresieminimum:
b1)dwiepracepolegającena:budowielubprzebudowiedrogi,conajmniejklasy„Z”odługościminimum 1000m;oraz
b2)jednąpracępolegającąnabudowielubprzebudowietorowiskatramwajowegowrazztrakcjątramwajowąodługościminimum1000m;oraz
b3)jednąpracępolegającanabudowielubprzebudowiedrogowegoobiektuinżynierskiego wrozumieniuRozporządzeniaMinistraTransportu iGospodarkiMorskiejz
dnia30maja2000r.wsprawiewarunkówtechnicznych,jakimpowinnyodpowiadaćdrogoweobiektyinżynierskieiichusytuowanie(Dz.U.Nr63,poz.735zpóźn.Zm.)tj.obiektmostowy,tunel,przepust,konstrukcjaoporowaowartościrobótniemniejszejniż
2.000.000zł.brutto.
WykazrobótbudowlanychopisanywsekcjiIII.1.3.1lit.a)żądanyjestnapotwierdzeniespełnieniawarunkówudziałuwpostępowaniu,adojegozłożeniawezwanyzostaniewykonawcanajwyżejoceniony.Wwykazienależywskazaćrodzaj,wartość,daty,miejscawykonaniaipodmioty,narzeczktórychrobotyzostaływykonane,zzałączeniemdowodówokreślających,czyrobotyzostaływykonanenależycie,wszczególnościczyzostaływykonanezgodnie zprzepisamiprawabudowlanegoi prawidłowoukończone.
Analogicznezapisywprowadzonezostaływtreścispecyfikacjiistotnychwarunkówzamówienia(siwz)– rozdział V pkt 2 ppkt2lit. a.
Izba zważyła
RozstrzygającozarzutachIzbamiałanauwadzestanfaktycznyustalonynapodstawieogłoszeniaisiwz(w kształcieistniejącymwmomenciewnoszeniaodwołania),atakżewyjaśnieniasamegoZamawiającegodotyczącesposoburozumieniaspornychwymagańwskazanychnapotrzebyweryfikacjirzetelnościwykonawców.
Zamawiającyustalającdodatkowezasadyweryfikacjizdolnościwykonawcydonależytegowykonaniazamówieniaodnosiłsiędodoświadczeniawynikającegozrealizacjirobótbudowlanychowartościustalonejnakwotęrównąlubwiększąniż10mlnzł.,tj.przekraczającąwartośćrobótopisanych,jakowarunekudziałuwpostępowaniuwsekcji
III.1.3.pkt2lit.b)ogłoszeniaozamówieniu,gdziewskazałnajednąpracępolegającanabudowielubprzebudowiedrogowegoobiektuinżynierskiegowrozumieniuRozporządzeniaMinistraTransportuiGospodarkiMorskiejzdnia30maja2000r.wsprawiewarunkówtechnicznych,jakimpowinnyodpowiadaćdrogoweobiektyinżynierskieiichusytuowanie(Dz.U.Nr63,poz.735zpóźn.Zm.)tj.obiektmostowy, tunel,przepust,konstrukcjaoporowaowartościrobótniemniejszejniż2.000.000zł.brutto.Zamawiającyuznał,iżart.22dust.3Ustawyumożliwiawprowadzeniedodatkowejpodstawyweryfikacjirzetelnościwykonawcy,niezależnejodwymaganego,jakowarunekudziałuwpostępowaniu,minimalnegopoziomuzdolności(art.22ust.1aiart.22ust.1bustawy).WyjaśnieniajakieZamawiającyzłożyłnarozprawiewskazują,iżzamierzałdodatkowoweryfikowaćdoświadczeniewykonawców,którzyrealizowalizamówieniaowiększymwolumenie,niżwymaganydlawykazaniaspełnieniawarunkuudziałuwpostępowaniudotyczącegozdolnościtechnicznejlubzawodowej(art.22ust.1bpkt3Ustawy).Zdolnośćwykonawcówdorealizacjizamówienia,którzywokresieostatnichtrzechlatnierealizowalibyrobótbudowlanychowartościrównej
lubprzekraczającej10.000.000zł.ocenianabyłabywyłączniewoparciuoustalonewarunkidotycząceminimalnegodoświadczeniazokresuostatnichpięciulat.Zamawiającyzałożyłbowiem,iżocenazdolnościwykonawcydonależytegowykonaniazamówieniamożeodbywaćsięwsposóbrozbudowanyoocenęrzetelnościodbiegającąodustalonegominimalnegowarunkuudziałuwpostępowaniudotyczącegodoświadczeniawykonawcy.Zamawiającyuznał,iżprogiemistotności,jakipozwolinaustalenie,czywykonawcadajerękojmięnależytegowykonaniazamówienia,będziewolumenrobótbudowlanychrównylubprzekraczający10mlnzł.,któryuznałzaadekwatnydowartościszacunkowejzamówieniaustalonejłączniezrobotamiuzupełniającyminakwotęok.75mlnzł.Zamawiającyoczekiwałpodaniawwykaziewykonanychrobótinformacjiobrakuwykonanialubnienależytymwykonaniutychrobótbudowlanych,wskazującjakopodstawędlatakiejocenystanurealizacjiprac,międzyinnymiokolicznośćnaliczeniakarumownych.WocenieZamawiającego,ustawodawcadopuściłdwustopniowąweryfikacjęwykonawców,polegającąnabadaniu,czywykonawcaniepodlegawykluczeniu,anastępnieczyspełniakryteriakwalifikacji/selekcji,wtymm.in.odnoszącesiędorzetelnościwykonawcy.Zastosowaniezatemprzepisuart.24ust.5pkt4Ustawyniewykluczazastosowaniadrugiego,tj.art.22dust.3Ustawy,jako dwóchodmiennychmechanizmówweryfikacjipodmiotowejwykonawców.WocenieZamawiającego,przepisart.22dust.3Ustawydajefakultatywną,dodatkową(niezależnąodart.24ust.5pkt4Ustawy)możliwośćzweryfikowaniazdolnościwykonawcydonależytegowykonaniazamówienia,tj.weryfikacjiwykonawcywzakresiewszystkichwykonywanychprzezniegowokreślonymczasiezamówieńokreślonegorodzaju,wtymtakżewykonywanychnierzetelnie.
Modyfikacjasiwziogłoszenia,jakiejdokonałZamawiającypowniesieniuodwołanianiewpływałanapodstawęzarzutów,gdyżzmiananieobjęłażądaniawskazaniarobótbudowlanychowartościrównejlubwyższejniż10mlnzłwrazzinformacjąobrakuichwykonanialubnienależytymwykonaniu i naliczeniukarumownych.
TakopisanapodstawazarzutusprowadzałarozstrzygnięcieIzbydoodpowiedzinapytanie,czyZamawiającynapodstawie art.22dust. 3 Ustawymógł wprowadzićdodatkowekryteriumweryfikacjizdolnościwykonawcówdowykonaniazamówienia,wktórymprógistotnościzostałustalonywartościąrobótbudowlanychznacznieprzekraczającąminimalnąwartośćopisanąwramachwarunkuudziałuwpostępowaniudlarodzajowozidentyfikowanychrobót(sekcjaIII.1.3pkt2litbogłoszenia).Podrugie,czyżądanieodwykonawcówwskazaniainformacjionienależytymwykonaniurobótlubichbrakuwykonania,stanowiłowykroczeniepozazakresdokumentów,jakichmożeżądaćZamawiającyodwykonawcówwceluustalenia,czysą zdolnidonależytegowykonaniazamówienia.
Udzielającodpowiedzinapierwszezpytańnależałoprzedewszystkimustalić,czyocenarzetelnościwykonawcyprowadzonawoparciuoart.22dust.3Ustawystanowićmożeniezależnąpodstawędouznaniawykonawcyzaniezdolnegodowykonaniazamówienia,atakżejakieskutkitakaocenamogąpowodowaćdlawykonawcywpostępowaniu.WocenieIzbyZamawiającydokonałnadinterpretacjiart.22dust.3Ustawy,wywodzączniegopodstawędostawianiadodatkowychkryteriówweryfikacjipodmiotowejwykonawcywodniesieniudodoświadczeniawrealizacjirobótbudowlanych,którychcelemmiałobyćpotwierdzenierzetelności,efektywnościidoświadczeniawykonawcyspełniającegominimalnewarunkiudziałuwpostępowaniu.Efektembadaniamiałobyćbowiemustalenie,czywykonawca,któryrealizowałzamówieniaowyższejwartości,niżwskazanadlareferencyjnejrobotybudowlanej,niemiałkłopotówzichnależytymwykonaniem,azatem,czywobectakiegowykonawcyniezachodzą„negatywne”okolicznościwskazującenabrakmożliwościuznaniazawykonawcęrzetelnego.Zamawiającyuznałproceduręweryfikacjiwprowadzonąnapodstawieart.22dust.3Ustawyzaodrębny,odocenyspełnianiawarunkuudziałuwpostępowaniu,mechanizmocenypodmiotowejwykonawców,a jej wynikioddzielałrównieżodprzesłankiwykluczeniawykonawcyzpostępowaniaopisanejwart.24ust.5pkt 2Ustawy.Zamawiającywyjaśnił,iżocenyrzetelnościnieprowadziłbywobectychwykonawców,którzyniewykonywalirobótbudowlanychowartościrównejlubwyższejniż10mlnzł.,aztytułuposiadaniaminimalnegodoświadczeniamoglibyubiegaćsięozamówienie(spełniąwarunekudziałuwpostępowaniudotyczącydoświadczeniawrealizacjirobótbudowlanych).Ustalonewlit.a)zasadyweryfikacjipodmiotowejwykonawcówzostałyskierowanewyłączniedotychwykonawców,którzymoglibywykazaćsięwiększymdoświadczeniemprzyrealizacji„dużychzamówień”,niżwymaganedlaopisanychrodzajowoiwartościoworobótbudowlanychpotwierdzającychspełnianiewarunkuudziałuwpostępowaniu.ZamawiającypowołałsięnawyrokSąduOkręgowegowWarszawiezdnia9kwietnia2014r.,sygn.aktVCa3618/13,którywocenieIzbyniedotyczyomawianegozagadnienia.WpowołanymwyrokuSąduOkręgowegowWarszawiezmieniłstanowiskoIzbywzakresiewjakimodnosiłosięonodobrakumożliwościweryfikowaniarzetelności,kwalifikacji,efektywnościidoświadczeniapodmiotówtrzecich,napotencjałktórychwykonawcasiępowołuje,podwykonawcówwskazanychwoferciedorealizacjicałościlubczęścizamówienialubinnychpodmiotówpowiązanychzwykonawcą(np.wramachgrupykapitałowej).Sądwtymkontekściewskazał,iżdecyzjizamawiającegopozostawionejest,czykryteriawskazanewówczaswart.22ust.5Ustawy(rzetelności,kwalifikacji,efektywności,doświadczenia)odniesiewyłączniedowykonawcy,czyteżdoosóbtrzecich.Równocześniewskazał,żezawężającawykładaniaart.22ust.5Ustawyprowadziłabydonierównegotraktowaniapodmiotówizróżnicowaniaichpozycjipodmiotowej,wsytuacjigdysurowszejoceniepodlegalibyjedynieciwykonawcy,którzysamodzielniespełniająwarunki
udziałuwprzetargu,posiadającwłasnąwiedzęidoświadczeniewporównaniudowykonawców,którzypolegająnazasobachpodmiotówtrzecich.Zuwaginazmianę,jakanastąpiławwynikunowelizacjiprzepisówUstawy,wtymnowebrzmienieart.22dust.3Ustawy,powołanywyrokSądumożemiećznaczeniedlarozstrzyganejpodniesionejkwestiiprawnejjedyniewczęści,wjakiejSądodniósłsiędokoniecznościprzestrzeganiazasadrównegotraktowaniawykonawcówiuczciwejkonkurencjiprzyustalaniukryteriówocenyzdolnościwykonawcydonależytegowykonaniaprzedmiotuzamówienia.
UwzględniającodwołanieIzbauznała,iżwykładniaart.22dust.3UstawyprezentowanaprzezZamawiającegoodbiegałaodliteralnegobrzmieniaobecnegozapisuUstawy,wtymdodanegozdaniaWtakimprzypadkuzamawiającymożewymagaćodwykonawcówwskazaniawofercielubwewnioskuodopuszczeniedoudziałuwpostępowaniuimioninazwiskosóbwykonującychczynnościprzyrealizacjizamówieniawrazzinformacjąokwalifikacjachzawodowychlubdoświadczeniutychosób.Zamawiającycałkowiciepominąłokoliczność,iżustawodawcaobecniewskazał,wjakisposóbzamawiającymożeprowadzićweryfikacjęwykonawcypodkątemjegorzetelności.Jeżeliwpoprzednimstanieprawnymzamawiającymiałswobodęwustaleniukryteriówoceny,podwarunkiemzachowaniazasadproporcjonalności,uczciwejkonkurencjiizgodnościzprawem,toobecniesytuacjatauległazmianie.Ustawodawcabowiemwskazałwart.22dust.3Ustawywsposóbjednoznaczny,iżzamawiającymożewymagaćinformacjioosobachwykonującychczynnościprzyrealizacjizamówienia.Zamawiającynatomiastzażądałinformacjiorobotachbudowlanychwykonanychnienależycielubwogóleniewykonanych.JednocześnieZamawiającywskazywał,iżweryfikacjaprowadzonawoparciuoart.22dust.3Ustawydotyczyodrębnejinstytucji,niżwskazanawart.24ust.5pkt4Ustawyprzesłankadowykluczeniawykonawcyzpostępowania.Zamawiającyfaktycznieupatrywałwart.22dust.3Ustawysamodzielnejpodstawydodokonaniaoceny,czywykonawcaspełniającywarunkiudziałuwpostępowaniu(tudotyczącedoświadczenia),tj.dajerękojmięnależytegowykonaniaprzyszłegozamówienia.
Powyższedotykaistotyzagadnieniaprawnego,którewyłaniasięnakanwieniniejszejsprawy.Zagadnienietoprezentujepytanie,czyweryfikacjaocenyrzetelności,efektywnościidoświadczeniawykonawcymożebyćprowadzonawoderwaniuodustalonychwarunkówudziałuwpostępowaniu.WniniejszymstaniefaktycznymZamawiającyzamierzałbadaćrzetelnośćwykonawcynatlerobótbudowlanych,którychwartośćznacząco(pięciokrotnie)odbiegałaodwartościwskazanejdlabudowylubprzebudowydrogowegoobiektuinżynierskiegotj.obiektumostowego,tunelu,przepustu,konstrukcjioporowejowartościrobótniemniejszejniż2.000.000zł.brutto.Ponadto,weryfikacjipoddanemiałybyćwszystkierobotybudowlanezokresuostatnichtrzechlatowartościrównejlubwiększejniż
10mln.zł.brutto,anapotrzebyocenyspełnieniawarunkuudziałuwpostępowaniuwykonawcamógłwykazaćsięrobotamirodzajowoiwartościowoodpowiadającymiopisanymwsekcjiIII 3.1pkt2litb) ogłoszeniapracom, jakierealizowałwokresieostatnichpięciulat.
WocenieIzbysystematykaUstawy,wobecnymkształcieskłaniadowniosku,iżart.22dust.3Ustawystanowirozwinięciewytycznychzwiązanychzocenąspełnianiawarunkówudziałuwpostępowaniu,któreprezentowanesąwnastępującychposobiejednostkachredakcyjnych.Art.22aUstawydotyczykwestiikorzystaniazpotencjałupodmiotówtrzecich.Artykuły22zliterkamiodb)dod)poświęconesąposzczególnymwarunkomudziałuwpostępowaniuwskazanymwart.22ust.1bpkt1-3Ustawy.Odpowiednio,doocenyzdolnościtechnicznejlubzawodowejodnosisięprzepisart.22dUstawy.Tymsamymnależyuznać,iżocenarzetelnościwykonawcyniemożebyćoderwanaodustalonychwarunkówudziałuwpostępowaniu,gdyżtylkowtakiejsytuacjiZamawiającybędziemógłustalić,czyniezachodząpodstawydowykluczeniawykonawcyzpostępowania,aztakimskutkiemnależywiązaćnegatywnywynikocenyrzetelnościwykonawcy.FaktycznieZamawiającyustalającspornezasadyocenyzdolnościwykonawcydowykonaniazamówieniawprowadziłszczególne,kierowanedoczęścipodmiotów,którebędąubiegaćsięozamówienie,zasadybadaniaichrzetelności.Sytuacjitejniemożnazatemuznaćzaprawidłowąwświetlepotrzebyprzygotowaniaiprzeprowadzeniapostępowaniaoudzieleniezamówieniapublicznegowsposóbgwarantującyzachowanieuczciwejkonkurencjiorazrównegotraktowaniawykonawców.SamZamawiającyprzyznał,iżustalonysposóbweryfikacjistwarzawarunki,wktórychniekażdywykonawcabędzieweryfikowanynapotrzebywykazaniaswojejrzetelności.Zamawiającywprowadziłswegorodzajudualizmocenyzdolnościwykonawców,którychwynikiemmożebyćwykluczeniezpostępowaniawykonawcyrealizującegowcześniejwiększezamówienia,niżpotrzebnedowykazaniaspełnieniawarunkuudziałuwpostępowaniu.Abstrahujączatemodzakresuinformacji,dozłożeniaktórychzamawiającymożewezwaćwykonawcę(danychdotyczącychosób,któremająwykonywaćzamówienie),ustalonezasadyweryfikacjiniedająsiępogodzićzzachowaniemzasaduczciwejkonkurencjiorazrównegotraktowaniawykonawców.Zamawiającyustalającdodatkowekryteriaweryfikacjiwykonawcówniemiałnaceluzmianywarunkuudziałuwpostępowaniudotyczącegodoświadczenia,azatemwymaganiewykraczającepozazakreswarunkuudziałuwpostępowaniuniemogłobyćuznanezaprawidłowe.
KonkludująctącześćIzbauznała,iżocenaczywykonawcajestzdolnydowykonaniazamówienia,którejpodstawyZamawiającyupatrywałwart.22dust.3Ustawyniemożebyćustalonaw oderwaniuowarunkuudziałuw postępowaniudotyczącegozdolnościtechnicznejlubzawodowejwykonawcyw kontekścieustalonegowarunkudotyczącegoosób
skierowanychprzezwykonawcędorealizacjizamówienia,umożliwiającerealizacjęzamówienianaodpowiednimpoziomiejakości.Tylkowówczasżądaniepodaniainformacjioosobachskierowanychdorealizacjizamówieniabędziemiałorację,azamawiającybędziemógłocenić,czywykonawcaspełniawarunekudziałuwpostępowaniu.Przyjętazatempodstawaweryfikacjidoświadczeniawrealizacjirobótbudowlanych nie mieści sięw zakresienormyujętejwart. 22dust. 3 Ustawy.
Odnośniedrugiegopytanianależyzauważyć,iżzgodniezpoprzednimbrzmieniemrozporządzeniawsprawiedokumentów(§1ust.4)zamawiającymógł,„wsposóbobiektywnyiniedyskryminacyjny,określićrobotybudowlane,dostawylubusługi,którychdotyczyobowiązekwskazaniaprzezwykonawcęwwykazielubzłożeniapoświadczeń,lubżądaćwskazaniawwykazieinformacjiorobotachbudowlanych,dostawachlubusługachniewykonanychlubwykonanychnienależycie,wceluzweryfikowaniarzetelności,kwalifikacji,efektywnościidoświadczeniawykonawcy”.Obecnezapisyrozporządzeniaw§2ust4pkt1niezawierająodniesieniadomożliwościżądaniawskazaniawwykazieinformacjiorobotachbudowlanych,dostawachiusługachniewykonanychlubwykonanychnienależycie. Wświetleobecnychzapisówrozporządzenia,żądaniepodanieinformacjiorobotachniewykonanychlubnienależyciewykonanychwykraczapozazakresmerytorycznązawartośćdokumentówioświadczeń,jakichmożeżądaćzamawiającyodwykonawców,niezbędnychdoprzeprowadzeniapostępowania.Zmianaprzepisówrozporządzeniawzakresie,jakimdotyczyspór,wynikazezmianyUstawy,któraobecniewskazujenamożliwośćżądaniainformacjioosobach,comieścisięwzakresiedokumentuwskazanegow§2ust.4pkt10rozporządzenia,tj.wykazuosób.WświetlepowyższegoZamawiającyobecnieniemożeżądaćwskazaniainformacjiorobotachnienależyciewykonanychlubwogóleniewykonanych wceluoceny,czywykonawca jestzdolny dowykonaniazamówienia.
Podsumowując,Izbauwzględniłaodwołanie,gdyżspornezapisyogłoszeniaozamówieniuorazsiwznaruszałyprzepisyUstawy,wtymart.22dust.3orazprzepisywykonawczerozporządzeniaw/sdokumentówi nakazałaZamawiającemuichusunięcie.
Okosztachpostępowaniaorzeczonostosowniedowynikunapodstawieart.192ust.9orazart.192ust.10Prawazamówieńpublicznychorazwoparciuoprzepisy§3i§5ust.2pkt1rozporządzeniaPrezesaRadyMinistrówzdnia15marca2010r.w sprawiewysokościi sposobupobieraniawpisuododwołaniaorazrodzajówkosztówwpostępowaniuodwoławczymisposobuichrozliczania(Dz.U.Nr41,poz.238zezm.).IzbazaliczyładokosztówpostępowaniawpisorazwykazanerachunkiemzłożonymprzedzamknięciemrozprawykosztyOdwołującegoobejmującewynagrodzeniepełnomocnikaiobciążyłanimiZamawiającego.