Wyrok KIO KIO 1106/16

Sygn. akt: KIO 1106/16

WYROK
z dnia 1 lipca 2016 r.

Krajowa Izba Odwoławcza– w składzie:

Przewodniczący:Klaudia Szczytowska-Maziarz

Protokolant:Paweł Puchalski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2016 r. w Warszawie odwołania wniesionego do
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 22 czerwca 2016 r. przez wykonawcę
Przedsiębiorstwo Budownictwa Elektroenergetycznego ELBUD Gdańsk S.A., ul. Nowy
Świat42/44, 80-299 Gdańskw postępowaniu prowadzonym przezPolskie Koleje
Państwowe S.A., ul. Szczęśliwicka 62, 00-973 Warszawa

przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia – konsorcjum
firm w składzie:SKB Development Sp. z o.o. Sp. k. (lider), SKB Budownictwo Sp. z o.o.
z siedzibą dla lidera: ul. Miła 2, 00-180 Warszawa,zgłaszających swoje przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:
1. oddala odwołanie,

2.kosztami postępowania obciąża wykonawcęPrzedsiębiorstwo Budownictwa
Elektroenergetycznego ELBUD Gdańsk S.A., ul. NowyŚwiat42/44, 80-299 Gdański:

2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę10 000 zł 00 gr
(słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy)uiszczoną przez wykonawcę
Przedsiębiorstwo Budownictwa Elektroenergetycznego ELBUD Gdańsk S.A.,
ul. NowyŚwiat42/44, 80-299 Gdańsktytułem wpisu od odwołania,
2.2.zasądza od wykonawcyPrzedsiębiorstwo Budownictwa Elektroenergetycznego
ELBUD Gdańsk S.A., ul. NowyŚwiat42/44, 80-299 Gdańskna rzeczPolskich
Kolei Państwowych S.A., ul. Szczęśliwicka 62, 00-973 Warszawakwotę
3 600 zł 00 gr(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.

KIO 1106/161

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164) na niniejszy wyrok w terminie 7 dni od dnia jego
doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
do Sądu Okręgowego wWarszawie.

Przewodniczący: ………………………………………

KIO 1106/162

Uzasadnienie

W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na„Przebudowę dworca
kolejowego Olsztyn Zachodni” (KFZ/2016/WNP-004700),prowadzonym w trybie przetargu
nieograniczonego przez Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej
„zamawiający”) wykonawca Przedsiębiorstwo Budownictwa Elektroenergetycznego „ELBUD”
Gdańsk S.A. z siedzibą w Gdańsku (dalej „odwołujący”) złożył odwołanie wobec odrzucenia,
na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164) [dalej „ustawa Pzp”], oferty
odwołującego, zarzucając zamawiającemu naruszenie:
•art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne
przyjęcie, iż cena zaproponowana przez odwołującego w ofercie była rażąco niska
oraz błędne uznanie,żewyjaśnienia wraz z dostarczonymi dowodami potwierdzają,
żeofertą zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówieniaergo
błędne odrzucenie oferty odwołującego,
•art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji
zaniechanie ponownego wezwania odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie,
który nie rozwiał wątpliwości zamawiającego,
•art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji
zaniechanieżądaniaod odwołującego wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty,
przez to błędne przyjęcie, iż oferta odwołującego nie obejmuje całości przedmiotu
zamówienia,
•art 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji
odrzucenie oferty odwołującego, mimo iż oferta nie zawierała rażąco niskiej ceny.

Odwołujący wniósł o:
1. uwzględnienie odwołania,
2. unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego,
3. nakazanie zamawiającemu dokonania czynności oceny ofert i wyboru oferty
najkorzystniejszej z uwzględnieniem oferty odwołującego,
4. obciążenie zamawiającego kosztami postępowania.

W odniesieniu do naruszenia art. 90 ust. 3 ustawy Pzp wskazał,żezgodnie
z przywołaną normą zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub
jeżeli dokonana ocena złożonych wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza,że
oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

KIO 1106/163

Wskazał także,żezgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia
30 stycznia 2007 r., XIX Ga 3/07, ceną rażąco niską jest cena, która wskazuje, iż oczywiste
jest,żeprzy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla
niego nieopłacalne; rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana całkowicie od
realiów tynkowych, za cenę rażąco niską uznaje się cenę, która, nie pokrywa wydatków
wykonawcy związanych z wykonaniem zamówienia, cenę nierealną w relacji do cen
rynkowych podobnych zamówień.
Stwierdził,żejego cena ofertowa nie nosiła znamion ceny rażąco niskiej.

Wskazał,żeróżnica pomiędzy ceną ofertową aśredniąarytmetyczną wszystkich
złożonych ofert oraz szacunkowej wartości zamówienia wynosi zaledwie 22-23%, wobec
czego uznał,żejego cena ofertowa nie jest niespotykana, czy nieodpowiadająca realiom
rynkowym.
Odwołując się do wyroku KIO z dnia 17 czerwca 2015 r. o sygn. akt KIO 1179 /15
podał,żeróżnica na poziomie 21% jest różnicą niewielką i wpisaną w walkę konkurencyjną
pomiędzy wykonawcami.
Podniósł,żezamawiający dokonując obliczeń różnicy procentowej, dokonał ich biorąc
pod uwagę kwotę, którą zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (str. 1
uzasadnienia odrzucenia oferty odwołującego), a nie wartość zamówienia, co stanowi błąd.
Powołując się na wyrok KIO z dnia 17 czerwca 2015 r. o sygn. akt KIO 1071/15
wskazał,żekwota na sfinansowanie zamówienia sama w sobie nie stanowi wprost podstawy
do oceny, czy cena ofertowa jest na rażąco niskim poziomie, czy też nie jest, gdyż jest to
kwota wynikająca z analizy budżetu zamawiającego i jego możliwości finansowych, a nie
z obiektywnej wyceny przedmiotu namówienia.

Stwierdził,żew przedmiotowej sprawie cena zaproponowana przez niego nie
odbiega znacząco od cen wskazanych przez pozostałych oferentów, w związku
z powyższym nie może zostać uznana za cenę rażąco niską.

Oświadczył,żepodtrzymuje wszystkie wyjaśnienia, złożone zamawiającemu
w odpowiedzi na wezwanie z dnia 24 maja 2016 r.
Oświadczył,żejest uznaną na rynku firmą, działającą od 1949 roku, posiada liczną
sieć dostawców, którzy oferują mu swoje produkty po znacznie niższych cenach.
Wskazał, iż w związku z realizacją wielu robót budowlanych nie wymaga od swoich
oferentów przedstawiania za każdym razem pisemnego zestawienia cenowego, bowiem
idealna współpraca gospodarcza odwołującego z kontrahentami, budowana na zasadach
wzajemnej lojalności i przestrzegania zasad kupieckich powoduje, iż w przypadku każdego

KIO 1106/164

zamówienia może liczyć na dodatkowe upusty i rabaty. Uzupełnił,żewykonując wiele prac
budowlanych ma wiedzę o cenach materiałów, które powinien zastosować i które
wykorzystuje w swojej ofercie.
Zdaniem odwołującego, jeśli powyższe wyjaśnienia zamawiający uznał za niepełne,
bądź nierozwiewające wszystkich jego wątpliwości to miał uprawnienie do wezwania
odwołującego do złożenia dalszych wyjaśnień, precyzując jednocześnie ich zakres.

Oświadczył,żepodtrzymuje, iż prace realizował będzie przy pomocy własnego
sprzętu.
Ocenił,żemijają się z prawdą twierdzenia zamawiającego, iż wskazanie przez
odwołującego w wyjaśnieniach na fakt posiadania własnych urządzeń implikuje ponoszenie
dodatkowych kosztów(„tym samym Wykonawca potwierdził,żenie są to prace bezkosztowe,
co powinien wkalkulować w cenę”).
Stwierdził,żeponosiłby dodatkowe koszty, gdyby zmuszony był do najmu bądź
dzierżawy sprzętu, ale nie w przypadku, gdy wszelkie urządzenia i maszyny budowlane
posiada.

Podtrzymał złożone uprzednio zamawiającemu wyjaśnienia, iż roboty budowlane
i instalacyjne nie będą wykonywane przy pomocy podwykonawców.
Stwierdził,żezamawiający w piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r. błędnie przyjął, iż
odwołujący sprzecznie wyjaśnia, iż z jednej strony nie będzie z podwykonawstwa korzystał,
zaś z drugiej strony wskazuje w wykazie podwykonawców„(...) firmę, która będzie
świadczyłausługi konsultingowe podczas realizacji zamówienia”.
Zdaniem odwołującego precyzyjnie wyjaśnił, iż podwykonawstwo nie będzie
dotyczyło robót budowlanych i instalacyjnych, jednak zamierza korzystać z wiedzy
i doświadczenia podmiotu trzeciego, który jednak nie będzie angażowany przy bezpośredniej
realizacji robót budowlanych i instalacyjnych.
Uznał,żepowyższe potwierdza jedynie fakt, iż zamawiający niewłaściwie zrozumiał
wyjaśnienia odwołującego, wobec czego zamawiający powinien zastosować procedurę
ponownych wyjaśnień lub procedurę przewidzianą przepisem art. 87 ust. 1 ustawy Pzp.

W odniesieniu do naruszenia art. 90 ust. 3 ustawy Pzp odwołujący podał,żew dniu
24 maja 2016 r. zamawiający zwrócił się do odwołującego o wyjaśnienie, w tym złożenie
dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Podniósł,że
w dalszej części pisma zamawiający przepisał treść normy art. 90 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy
Pzp, wskazując zakres, w jakim wyjaśnienia powinny zostać złożone.
Uzupełnił,żezamawiający wpisałproszę o wyjaśnienie, czy zaproponowana cena

KIO 1106/165

ofertowa została określona z należytą starannością i czy gwarantuje ona wykonanie
zamówienia w sposób rzetelnyoraz wskazał, iżwykonawca może również przedstawić
odpowiednie wyliczenia, katalogi lub inne dowody, które potwierdzają realność i rzetelność
zaproponowanej ceny.
Oświadczył,żezłożył wymagane przez zamawiającego wyjaśnienia wraz
z odpowiednim wyliczeniem – szczegółowym kosztorysem z dnia 30 maja 2016 r., czym
uczynił zadość wymaganiom zamawiającego do przedstawienia dowodu w postaci
odpowiednich wyliczeń.
Podniósł,żegdyby zamawiający miał dalsze wątpliwości co do realności
zaproponowanych przez odwołującego cen, miał możliwość, a wręcz koniecznym było
ponowne wezwanie odwołującego do złożenia dalszych wyjaśnień bądź przedstawienia
kolejnych dowodów na potwierdzenie zawartych w nich tez.
Uznał,żepowyższe zgodne jest z linią orzeczniczą KIO:
•wyrok z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt KIO 1490/15; KIO 1577/15; KIO 1584/15):nie
ma przeszkód, by Zamawiający prowadził wyjaśnienia dotyczące elementów oferty
mających wpływ na wysokość ceny wieloetapowo, aż do uzyskania odpowiedni na
wszystkie pytania i wątpliwości (poza przypadkiem opisanym w art. 90 ust. 3 pzp, gdy
wykonawca me współpracuje i nie udziela wyjaśnień),
•wyrok z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt KIO 1410/15:żądanieponownych wyjaśnień jest
system dopuszczalne, o ile wcześniej, na pierwszeżądaniezamawiającego, złożone
przez wykonawcę wyjaśnienia budzą określone wątpliwości i wymagają doprecyzowania,
•wyrok z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt KIO 1143/15:należy podzielić stanowisko
o możliwości zamawiającego dodatkowego wezwania wykonawcę w celu
doprecyzowania lub udzielenia szerszych informacji w zakresie przekazanych przez
wykonawcę wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 PZP.

Stwierdził, iż współpracował z zamawiającym i złożył obszerne wyjaśnienia, które co
prawda nie usatysfakcjonowały zamawiającego, jednakże stanowiły odpowiedź na wszystkie
pytania zamawiającego.
Podniósł,żenie może ponosić odpowiedzialności za nieprecyzyjnie zadane przez
zamawiającego pytania dotyczące zakresu wymaganych wyjaśnień.

Podał,żew uzasadnieniu odrzucenia oferty odwołującego zamawiający wskazał m.in.
„Wykonawca winien przedstawić szczegółową analizę wskazanych w treści wyjaśnień
kosztów, w tym w szczególności przyjętą wartość oraz z czego owa wartość wynika”,a także
„(...)nie wskazał, na jakim poziomie określił zysk oraz jakie główne koszty poza kosztami
wskazanymi w tabeli (..,) zostały ujęte przy wycenie”.

KIO 1106/166

Podniósł,żedopiero po dokonaniu czynności odrzucenia oferty odwołującego
zamawiający wskazał odwołującemu, jaki był oczekiwany przez niego zakres wyjaśnień.
Uznał,żenie można stwierdzić, iż zaniechał wyjaśnień w tym zakresie z własnej
winy.
Zdaniem odwołującego, gdy złożone przez niego wyjaśnienia spowodowały
jakiekolwiek wątpliwości zamawiającego, to winien on zwrócić się powtórnie do
odwołującego zżądaniemzłożenia wyjaśnień na okoliczności wątpliwe.

Za orzecznictwem KIO stwierdził,że:
•istotne jest, aby wyjaśnienia precyzyjnie odnosiły się do kwestii wskazanych przez
zamawiającego. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy z treści wezwania będzie
jednoznacznie wynikało, jakie zamawiający powziął wątpliwości w toku badania
wysokości ceny oferty(wyrok z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt KIO 1104/15),
•jakkolwiek ciężar udowodnienia poprawności zaproponowanej ceny oferty spoczywa na
wykonawcy (art. 90. ust. 2 PZP), to jednak zamawiający powinien wskazać m.in. w jakim
kierunku wyjaśnienia te powinny być poprowadzone i na takie okoliczności powinien on
przedstawić dowody, czyli co w jego ofercie budzi wątpliwości zamawiającego, nie
pozostawiając tego jedynie domysłom wykonawcy(wyrokz dnia 15 czerwca 2015 r.
sygn. akt KIO 1147/15).

Podniósł,żezamawiający jedynie ogólnie (poprzez przytoczenie brzmienia art. 90
ust. 1 ustawy Pzp) zakreślił odwołującemu zakres złożonych wyjaśnień, wskazując – po
odrzuceniu oferty odwołującego – jakich informacjiżądał.

W odniesieniu do naruszenia art. 87 ust. 1 ustawy Pzp odwołujący wskazał,że
zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy Pzp w toku badania i oceny ofert zamawiający możeżądać
od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert, niedopuszczalne jest
prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty
oraz, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
Odwołujący stanął na stanowisku,żejeśli treść złożonych przez niego wyjaśnień
wzbudziła wątpliwości zamawiającego co do zakresu prac powierzonych podwykonawcom,
czyrealizacji prac przez zaproponowaną przez odwołującego liczbę możliwości
pracowników, jak również w zakresie wycenyergoprzewidzenia realizacji całego zakresu
zamówienia, to winien zwrócić się do odwołującego o udzielenie dodatkowych wyjaśnień,
a nie dokonywać samodzielnych założeń, które w efekcie okazały się błędne i spowodowały
sprzeczną z prawem decyzję zamawiającego w przedmiocie odrzucenia oferty
odwołującego.

KIO 1106/167

Podniósł, za wyrokiem KIO z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt KIO 1538/15;
KIO 1548/15; KIO 1549/15),żetreść wyjaśnień nie może stanowić podstawy do określenia
zakresuświadczeniawykonawcy, które winno mieć swojeźródłow ofercie.
Stwierdził,żefragment uzasadnienia odrzucenia oferty odwołującego w brzmieniu
„(...) co wskazuje na fakt braku ujęcia i wyceny tychże robót, mimo istniejącego obowiązku
ich wykonania wynikającego z dokumentów przetargowych’’,a także„w oparciu o załączony
do wyjaśnień kosztorys można przyjąć,żeoferta Wykonawcy nie obejmuje całości
przedmiotu zamówienia”jest niezasadny, bowiem odwołujący kilkakrotnie w złożonych
wyjaśnieniach potwierdził, iż cena ryczałtowa obejmuje całość kosztów, a dodatkowo treść
świadczeniaodwołującego wynika bezpośrednio ze złożonej oferty, a nie składanych
w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia wyjaśnień.

Oświadczył,żezłożył wraz z wyjaśnieniami szczegółowy kosztorys, na podstawie
którego wyliczona została cena wskazana w jego ofercie – ze względu na fakt, iż
zamówienie rozliczane będzie przy pomocy wynagrodzenia ryczałtowego odwołujący
pomieścił część kosztów i cen w ramach innych elementów cenotwórczych, w związku
z czym nie wskazał ichexpressis verbisw tabeli kosztorysowej.

Za wyrokiem KIO z dnia 20 lipca 2015 r. sygn. akt KIO 1439/15 wskazał:cena
ryczałtowa to cena ustalona za całość zamówienia, na podstawie dokumentacji projektowej,
a przedmiary mają jedynie znaczenie pomocnicze.Ztego też powodu w sytuacji braku
w kosztorysie szczegółowym niektórych robót nie można uznać,żewykonawca złożył ofertę
niezgodna z treścią SIWZ.

W odniesieniu do naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp odwołujący stwierdził,że
de factozamawiający nie uznał ceny zaproponowanej w ofercie za rażąco niską, ale jedynie
wyjaśnienia złożone przez odwołującego za niewyczerpujące całego zakresu, który chciał
otrzymać zamawiający.
Podniósł,żezamawiający nie sprecyzował elementów cenotwórczych (np. zysku),
które miał wyjaśnić odwołujący.
Oświadczył,żepozostając w dobrej wierze złożył obszerne wyjaśnienia oraz dowód
w postaci szczegółowej kalkulacji ceny na podstawie kosztorysu.
Podkreślił,że żadnapozycja kosztorysu nie została wyceniona poniżej cen
rynkowych, co zamawiający potwierdza nie wskazując, by jakakolwiek pozycja kosztorysu
zawierała ceny dumpingowe.

Podsumował,żeodrzucenie oferty odwołującego na podstawie przesłanki

KIO 1106/168

wystąpienia w ofercie rażąco niskiej ceny nie może zostać uznane za słuszne, a działanie
zamawiającego w tym zakresie za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, przedłożonej Izbie przez zamawiającego w kopii
potwierdzonej za zgodność z oryginałem przy piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r.,
Przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego(pismo
z dnia 27 czerwca 2016 r.),Odpowiedzi na odwołanie(pismo zamawiającego z dnia
30 czerwca 2016 r.), oświadczeń z dnia 28 czerwca 2016 r.: Botir.Pl Sp. z o.o. z siedzibą
w Poznaniu oraz Elektro-Spark Sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie, złożonych przez
odwołującego na rozprawie, a także stanowisk stron i przystępującego
zaprezentowanych w toku rozprawy skład orzekający Izby ustalił i zważył, co
następuje.

Zarzut odrzucenia oferty odwołującego z naruszeniem wskazanych przez
odwołującego przepisów nie potwierdził się.

Izba ustaliła, co następuje.
Przedmiotem zamówienia jest przebudowa dworca kolejowego Olsztyn Zachodni.
Zamawiający zobowiązał wykonawców do podania ceny ryczałtowej za wykonanie
przedmiotu zamówienia (Rozdział XVI pkt 1 SIWZ) oraz do sporządzenia własnej kalkulacji
na podstawie dokumentacji projektowej oraz STWiOR w taki sposób, aby uwzględnić
wszystkie koszty niezbędne do wykonania zamówienia, wskazując przykładowo te koszty
(np. realizację projektu zabezpieczającego funkcjonalność dworca (Rozdział XVI pkt 5
SIWZ). Nie zobowiązał jednak wykonawców do załączenia ww. kalkulacji własnej wykonawcy
do oferty.
Cena ofertowa brutto stanowiła kryterium oceny ofert, któremu zamawiający przypisał
80% znaczenie (Rozdział XVII pkt 2 SIWZ).
Zgodnie z § 5 ust. 1 wzoru umowy, stanowiącym załącznik nr 8 do SIWZ, „Za
wykonanie Przedmiotu Umowy Wykonawca otrzyma wynagrodzenie ryczałtowe
w rozumieniu art. 632 § 1 Kodeksu cywilnego w wysokości: brutto ………………. zł (…)”

Termin składania ofert został wyznaczony na dzień 9 maja 2016 r. godz. 12⁰⁰ .
Oferty złożyło 7 wykonawców, oferując taki sam termin realizacji przedmiotu
zamówienia (32 tygodnie) oraz ceny brutto: od 3 065 160 zł (odwołujący), przez 3 662 325 zł
(przystępujący) do 5 077 272,08 zł.

KIO 1106/169

Odwołujący złożył Formularz ofertowy na podstawie opracowanego przez
zamawiającego wzoru, stanowiącego Załącznik nr 1 do SIWZ – zaoferował, jak wskazano
wyżej, cenę brutto w wysokości 3 065 160 zł, oświadczył,żezapoznał się z SIWZ i nie wnosi
do niej zastrzeżeń oraz,żezobowiązuje się do spełnienia wszystkich warunków zawartych
w SIWZ, a nadto do podpisania umowy (wg wzoru zamawiającego) bez zastrzeżeń.
Oświadczył,żeprzedmiot umowy wykonana siłami własnymi bez udziału
podwykonawców, jednocześnie jednak załączył oświadczenie według załącznika nr 6 do
SIWZ. Załącznik nr 6 złożyć mieli jedynie ci wykonawcy, którzy będą realizowali przedmiot
zamówienia z udziałem podwykonawców.
Odwołujący jako podwykonawcę wskazał: Condite Sp. z o.o. S.K.A. z Kielc,
wskazując część zamówienia, którą zamierza powierzyć do wykonania podwykonawcy:
usługi konsultingowe.
Odwołujący nie załączył do ofertyżadnychwyliczeń, czy kosztorysów.

W piśmie z dnia 13 marca 2016 r. (prawdopodobnie błędnie oznaczono miesiąc
sporządzenia pisma, winno być 13 maja 2016 r., tj. po terminie składania ofert) przystępujący
podniósł, w związku z dokonanym otwarciem ofert,żeoferta złożona przez odwołującego
„stanowiofertę o rażąco niskiej cenie”,prezentując swoje stanowisko w tym zakresie.

Pismem z dnia 24 maja 2016 r. zamawiający, na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp,
w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zwrócił się
do odwołującego o „wyjaśnienie,w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów
mających wpływ na wysokość ceny”,przywołując w dalszej kolejności brzmienie art. 90 ust. 1
pkt 1 i 2 ustawy Pzp.
Zamawiający wskazał także, iż oczekuje wyjaśnienia, „czyzaproponowana cena
ofertowa została określona z należytą starannością i czy gwarantuje ona wykonanie
zamówienia w sposób rzetelny”.
Zamawiający wskazał nadto,że„Wykonawcamoże również przedstawić odpowiednie
wyliczenia, katalogi lub inne dowody, które potwierdzają realność i rzetelność
zaproponowanej ceny”.
Zażądał, aby wyjaśnienia były „jaknajbardziej szczegółowe”oraz, aby uwzględniały
„aspektymające wpływ na ceną, tak aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego
i rzetelnego jej wyliczenia”.
Dodał: „Zasadnejest, aby złożone wyjaśnienia były odpowiednio umotywowane,
przekonujące,żezaproponowana oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny”.
Zamawiający wyznaczył termin złożenia wyjaśnień do dnia 31 maja 2016 r.
do godz. 1400.

KIO 1106/1610

Odwołujący (co potwierdził na rozprawie) nie zwracał się do zamawiającego
o przedłużenie terminu złożenia wyjaśnień.

Pismem z dnia 31 maja 2016 r. odwołujący złożyłOdpowiedź na wezwanie do
złożenia wyjaśnień,do której załączył „szczegółowykosztorys”(dalej „kosztorys”).
Kosztorys zawierał części: wentylacja – 63 pozycje, instalacje sanitarne – 102
pozycje, instalacje elektryczne – 138 pozycji, roboty budowlane – 419 pozycji, sieci – 79
pozycji, zestawienie i podsumowanie wartości tych części, a dodatkowo pozycję „bms”, co
dało łącznie 3 065 160 zł, tj. wartość równą cenie ofertowej odwołującego.
Odwołujący zastrzegł złożone przez siebie wyjaśnienia jako zawierające informacje
stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.

Pismem z dnia 17 czerwca 2016 r. zamawiający zawiadomił wykonawców o wyborze,
jako najkorzystniejszej, oferty przystępującego, o wykluczeniu trzech wykonawców z udziału
w postępowaniu (podając uzasadnienie), a nadto o odrzuceniu oferty odwołującego (podając
podstawę prawną odrzucenia, tj. art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp i ogólne
uzasadnienie podjętej decyzji).
W odrębnym piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r., nawiązując do zawiadomienia
o wyborze najkorzystniejszej oferty zamawiający podał uzasadnienie faktyczne odrzucenia
oferty – odniósł się w nim szczegółowo do treści złożonych przez odwołującego na wezwanie
w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp (i zastrzeżonych) wyjaśnień.

Izba zważyła, co następuje.
Zamawiający zasadnie odrzucił ofertę odwołującego.
Odwołujący twierdził (str. 4 odwołania, czwarty akapit),żezamawiający „dokonując
stosownych obliczeń różnicy procentowej, dokonał ich biorąc pod uwagę kwotę, którą
zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (…), a nie wartość zamówienia, co
stanowi błąd Zamawiającego”.
W odpowiedzi na odwołanie zamawiający wskazał,że„kwota,jaką zamawiający
zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia to w przedmiotowym postępowaniu
kwota równa wartości zamówienia. (…) kwota, którą Zamawiający zamierzał przeznaczyć na
sfinansowanie zamówienia to kwota na którą opiewa wyliczona wartość zamówienia – kwoty
te to kwoty tożsame w przedmiotowym postępowaniu. Wartość zamówienia (wraz
z podatkiem VAT) została ustalona na kwotę 3.940.200,16 zł brutto (…). Zatem trudno
wymagać od Zamawiającego, aby dokonując obliczeń różnicy procentowej wskazywał na
inną kwotę (…)”.
Nie kwestionował tego odwołujący na rozprawie, jak też nie kwestionował prawa

KIO 1106/1611

zamawiającego do zwrócenia się do wykonawcy o złożenie wyjaśnień w każdym przypadku,
gdy zamawiający ma wątpliwości co do zaoferowanej ceny („składaniedo zamawiającego
informacji o dostrzeżonych nieprawidłowościach było w przedmiotowym postępowaniu o tyle
zbędne,żezamawiający w każdym przypadku, gdy ma wątpliwości, może zwrócić się do
wykonawcy o złożenie wyjaśnień co do zaoferowanej ceny”– Protokół posiedzenia
i rozprawy str. 5, ostatni akapit).

Przyjęte przez zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego wynagrodzenie ryczałtowe musiało mieć „przełożenie” na treść
skierowanego do odwołującego wezwania do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1
ustawy Pzp, tj. zamawiający nie mógł wyszczególnić konkretnych elementów oferty
budzących jego wątpliwości, ponieważżadenz tych elementów nie został wskazany,
właśnie ze względu na wymów podania jedynie ceny ryczałtowej brutto bez składania
jakichkolwiek kosztorysów, czy wyliczeń, w ofercie. Niezasadnie zatem odwołujący
kwestionował precyzyjność wezwania zamawiającego.
To zadaniem wykonawcy było wskazanie elementów, które mają wpływ na wysokość
ceny, odniesienie się do nich – zaprezentowanie szczegółowej argumentacji oraz poparcie
wyjaśnień dowodami.
Izba stanęła na stanowisku,żezakreślony przez zamawiającego na złożenie
wyjaśnień wraz z dowodami czas był dla odwołującego wystarczający, biorąc pod uwagę
fakt,żejuż w treści SIWZ zamawiający wskazał powinność wykonawców sporządzenia
własnej kalkulacji na podstawie dokumentacji projektowej oraz STWiOR w taki sposób, aby
uwzględnić wszystkie koszty niezbędne do wykonania zamówienia, a nadto fakt,że
odwołujący nie występował do zamawiającego o jego przedłużenie.
Przyjmując, iż praktyką odwołującego jest,że„niewymaga od swoich kontrahentów
przedstawiania za każdym razem pisemnego zestawienia cenowego”(str. 4 odwołania,
ostatni akapit), stwierdzić należy,żeodwołujący jako profesjonalny uczestnik rynku
zamówień publicznych winien być przygotowany na wykazanie zamawiającemu realności
zaoferowanej ceny, gdy ten uruchomi procedurę wyjaśnień. Złożone przez odwołującego na
rozprawie oświadczenia dostawców potwierdzają,żenawet po terminie składania ofert
odwołujący był w stanie uzyskać potwierdzenie zaoferowanych mu uprzednio cen.

W ocenie Izby odwołujący błędnie utrzymywał,żezłożenie kosztorysu
szczegółowego wyczerpało oczekiwania zamawiającego w zakresie złożenia dowodów.
Podnieść bowiem należy,żew treści wezwania z dnia 24 maja 2015 r. zamawiający,
dopuszczając możliwość złożenia wyliczeń, czy katalogów, wskazał również na „inne
dowody, które potwierdzają realność i rzetelność zaproponowanej ceny”.

KIO 1106/1612

Zgodnie z przepisem art. 90 ust. 2 ustawy Pzp „Obowiązekwykazania,żeoferta nie
zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy”.
Podstawowe znaczenie ma zatem dobór przez wykonawcę dowodów
odpowiadających wskazanym przez niego okolicznościom w odniesieniu do elementów
oferty mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny.

Tymczasem odwołujący, rozbijając jedynie całkowitą cenę brutto na wiele pozycji
poszczególnych branż nie złożyłżadnychdowodów, które pozwoliłyby uznać,żeprzyjęte
w kosztorysie wartości są uzasadnione uzyskanymi przez odwołującego od jego „rozległej
sieci dystrybucyjnej”większymi, niż inni kontrahenci, rabatami i upustami. Samej ich
wysokości odwołujący nawet nie wskazał.
Ze względu na zastrzeżenie przez odwołującego informacji ujętych w wyjaśnieniach
jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa Izba wskazuje jedynie, iż podziela
argumentację zamawiającego zaprezentowaną w odrębnie skierowanym do odwołującego
piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r.

Kierowanie kolejnych wezwań, w szczególności domaganie się przez zamawiającego
od odwołującego złożenia dalszych wyjaśnień co do informacji już złożonych było niecelowe,
ponieważ w ramach kolejnych wyjaśnień nie byłoby dopuszczalne składania dowodów, które
winny zostać złożone przez odwołującego wraz z odpowiedzią z dnia 31 maja 2016 r., tj. już
na pierwsze wezwanie zamawiającego z dnia 24 maja 2016 r.

Wobec braku dowodów adekwatnych do złożonych wyjaśnień uznać należało,że
złożone wyjaśnienia potwierdzają,żeoferta zawiera rażąco niska cenę – odwołujący nie
sprostał nałożonemu nań przepisem art. 90 ust. 2 ustawy Pzp obowiązkowi, co uzasadniało
odrzucenie oferty odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp.

Uwzględniając powyższe Izba orzekła jak w sentencji.

KIO 1106/1613

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp
oraz § 3 pkt 1) lit. a) oraz § 3 pkt 2) lit. b) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz
rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41
poz. 238).

Przewodniczący: ……………………………………….

KIO 1106/1614