Wyrok KIO KIO 1115/26

Sygn. akt: KIO 1115/26

WYROK

Warszawa, dnia 6 maja 2026 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:Marek Bienias

Protokolant:Patryk Pazura 

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 marca 2026 r. przez wykonawcę BSI Constructionsp.zo.o.z siedzibą w Poznaniu, w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Śrem,

przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego wykonawcyJ.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą J.J. z siedzibą wDaszewicach

orzeka:

1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu:

a)unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,

b)uznanie za bezskuteczne zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa informacji zawartych w dokumentach wykonawcyJ.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą J.J. z siedzibą w Daszewicach (tj. załączniki do wyjaśnień z dnia 5 lutego 2026 r. i 18 lutego 2026 r.) oraz ich odtajnienie i udostępnienie Odwołującemu, w związku z wyjaśnieniami z dnia 5 lutego 2026 r. i 18 lutego 2026 r., z wyłączeniem:

informacji osobowych (odpowiednio imię, nazwisko i data urodzenia) zawarte w wykazie pracowników, umowach o pracę, umowie zlecenia, w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych oraz w dokumencie potwierdzającym uprawnienia montera.

c)powtórzenie czynności badania i oceny ofert.

2.Kosztami postępowania obciążaZamawiającegoGminę Śrem i:

2.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę BSI Constructionsp.zo.o.z siedzibą w Poznaniu, tytułem wpisu od odwołania, kwotę 4 444 zł 62 gr (słownie: cztery tysiące czterysta czterdzieści cztery złote sześćdziesiąt dwa grosze) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Odwołującego z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika i koszty dojazdu na posiedzenie i rozprawę.

2.2.Zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 14 444 zł 62 gr (słownie: czternaście tysięcy czterysta czterdzieści cztery złote sześćdziesiąt dwa grosze) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez Odwołującego z tytułu wpisu od odwołania, wynagrodzenia pełnomocnika i koszty dojazdu na posiedzenie i rozprawę.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu zamówień publicznych.

Przewodniczący:………….....................

Sygn. akt: KIO 1115/26

U z a s a d n i e n i e

Zamawiający –Gmina Śrem– prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego wtrybie podstawowym bez negocjacji pn. „Odrestaurowanie oraz adaptacja na nowe cele Wieży Ciśnieńw Śremie"- nr postępowania:BP.271.73.2025.BS.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych wdniu30.12.2025 r. podnr: 2025/BZP 00628570/01.

W dniu 10 marca 2026 r. wykonawca BSI Constructionsp.zo.o. z siedzibą w Poznaniu wniósł odwołaniewobecniezgodnych zprzepisami czynności i zaniechań Zamawiającego - Gminy Śrem polegających na:

1)nieprawidłowej ocenie czynności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie wyjaśnień wykonawcy J.J. (dalej: ,,JG-BUD") zdnia05.02.2026 r. udzielonych wodpowiedzi nawezwanie zdnia27.01.2026 r.,wyjaśnień JG-BUD zdnia 18.02.2026 r. udzielonych w odpowiedzi na wezwanie z dnia 11.02.2026 r. oraz dokumentówmającychnaceluwykazaniebrakurażąconiskiejcenyofertyJG-BUD, awkonsekwencjiuznaniu,zeinformacjetestanowiątajemnicęprzedsiębiorstwa i zaniechaniuichudostepnienia nawniosek złożony przezOdwołującego;

2)zaniechaniu odrzucenia oferty JG-BUD złożonej w Postępowaniu, ewentualnie zaniechaniuczynności wezwania JG-BUDdozłożeniadodatkowych wyjaśnieńwzakresie wyliczenia ceny lub kosztu;

3)bezprawnymwyborzejakonajkorzystniejszejofertyzłożonejprzezJG-BUD.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:

1.art.18ust.1-3Pzpwzw.zart.16iart.74ust.2Pzporazart.11 ust.2 ustawy z dnia 16.04.1993 r.ozwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: ,,Uznk") poprzez uznanie, że wykonawca JG-BUD wykazał, iż informacje ujęte w dokumentach składanych wrazzwyjaśnieniami zdnia05.02.2026 r.i 18.02.2026 r.odnoszącymi się dokalkulacjicenyofertyimającymipotwierdzać,żeofertaJG-BUDniezawierarażąco niskiej ceny i obejmuje kompletny zakres przedmiotu zamówienia, które wykonawca JG-BUDzastrzegłjakostanowiącetajemnicęprzedsiębiorstwa,wistociestanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, podczas gdy JG-BUD wuzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie wykazał spełnienia przesłanek umożliwiających ich zastrzeżenie jako tajemnicy przedsiębiorstwa, a w szczególności, żezastrzeżone informacjeposiadającedlaJG-BUDwartość gospodarczą, są poufneiJG-BUD podjął działaniamającenaceluzachowanieichwpoufności,codoprowadziłodozaniechania odtajnienia tychinformacji nawniosek Odwołującegoiuniemożliwiłokonkurencyjnym wykonawcom, w tym Odwołującemu, ich weryfikacji, wszczególności pod kątem ocenyZamawiającegowzakresieuznania,żeofertaJG-BUDniezawierarażąconiskiej ceny,atakiepodkątem zgodnościwarunkamizamówieniaibrakubłędów wobliczeniu ceny,atakżedoprzeprowadzeniaPostępowaniawsposóbniezapewniającyzachowania uczciwejkonkurencji,równegotraktowaniawykonawców,proporcjonalności iprzejrzystości;

ewentualnie,wprzypadkunieuwzględnieniaprzezlzbępowyższegozarzutudotyczącegozaniechania udostępnieniaOdwoąujacemu informacjinieskutecznie zastrzeżonychjakotajemnica przedsiebiorstwa:

2.art. 226 ust. 1 pkt 8) Pzp w zw. z art. 224 ust. 5 i 6 oraz art. 16 Pzp poprzez zaniechanieodrzuceniaofertyzłożonejprzezJG-BUDjakoofertyzrażąco niskąceną wstosunkudoprzedmiotuzamówieniaorazbłędnąocenęprzezZamawiającego,żezłożone przez JG-BUD wyjaśnienia wraz z dowodami stanowią pełne udzielenie wyjaśnień i uzasadniająpodaną woferciecenę,podczasgdypodanawofercieJG-BUD cenajestrażąco niskawstosunkudoprzedmiotuzamówienia, aJG-BUDwzłożonych wyjaśnieniachnie wyjaśnił skutecznie,żepodana wofercie cena nie jest rażąco niska iumożliwiawykonanie przedmiotu zamówieniazgodnie z wymaganiamiokreślonymi wdokumentachzamówienialubwynikającymizodrębnychprzepisów,codoprowadziło dozaniechaniaodrzuceniaofertyJG-BUD jakoofertyzrażąconiskąceną, atakżedo przeprowadzenia Postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji,równego traktowania wykonawców,proporcjonalności i przejrzystości;

ew.art.224ust. 1Pzpwzw.zart. 16Pzppoprzezzaniechanie wezwaniawykonawcy JG-BUD do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, podczas gdy pierwotnie złożone wyjaśnienia nie wykazywałyskutecznie,żepodanaw oferciecenaniejestrażąconiska iumożliwia wykonanieprzedmiotuzamówieniazgodniezwymaganiamiokreślonymi wdokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, a treść wyjaśnień powinna była spowodować powzięcie przez Zamawiającego dalszych wątpliwościdot.cenyofertyJG-BUD, coobligowało Zamawiającegodozastosowania ponownegowezwaniadozłożeniawyjaśnieńwtrybieww.przepisu;

3.art. 226 ust. 1pkt 10)w zw. zart. 16Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez JG-BUD, pomimo iżoferta ta zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu, w szczególności, gdyż:

i.wramachprzedmiotuzamówienia Zamawiający wymagał, abywprojekcie zawartabyłainstalacjamgływodnej,podczasgdyztreściwyjaśnień idokumentówzłożonychprzezJG-BUDwtrakciePostepowania wynika,żekoszt zaprojektowania i realizacji instalacji mgły wodnej nie został uwzględnionywcenieofertowej,azatemstanowi tobłądwobliczeniuceny;

ii.wramachprzedmiotuzamówieniaZamawiającywymagał,abywykonawca wykonał prace związanezzagospodarowaniemzieleni,podczasgdy ztreści wyjaśnieńidokumentówzłożonychprzezJG-BUDwtrakciePostępowania wynika, żekoszt wykonania projektu zieleni i jego realizacji nie został uwzględnionywcenieofertowej,azatemstanowi tobłądwobliczeniuceny;

iii.wramachprzedmiotuzamówieniaZamawiającywymagał,abywykonawca wykonałprojektzagospodarowaniaterenudlazewnętrznychinstalacji telekomunikacyjnych,podczasgdyz treściwyjaśnieńidokumentów złożonych przezJG-BUDwtrakciePostępowania wynika,żekosztwykonaniaprojektu zagospodarowaniaterenudlazewnętrznych instalacji telekomunikacyjnych ijegorealizacjiniezostałuwzględnionywcenieofertowej,azatemstanowi to błąd w obliczeniu ceny;

iv.wramachprzedmiotuzamówieniaZamawiającywymagał,abywykonawca zapewnił dostawęminimum trzech centrali wentylacyjnych, podczas gdy ztreści wyjaśnień i dokumentów złożonych przez JG-BUD w trakcie Postępowaniawynika,żeJG-BUDuwzględniłwcenieofertowejkosztdostawy zaledwiejednejcentraliwentylacyjnej,azatemstanowi tobłądwobliczeniu ceny;

v.wramachprzedmiotuzamówieniaZamawiającywymaga,abywykonawca zapewniłdostawę rozbudowanegozakresusystemówmultimedialnych, w tym m.in.:makietyinteraktywnej,stanowiskatypudeepfake,interaktywnychgier i symulacji, skanera i stanowiska interaktywnego, schematów mechatronicznych, projekcji panoramicznej, ekranuLED, systemów interaktywnychiedukacyjnych,podczas gdyztreściwyjaśnieńidokumentów złożonych przez JG-BUD w trakcie Postępowaniawynika, żekoszt zapewnienia takiego zakresu dostawy jak wymagany przez Zamawiającego nie został uwzględnionywcenieofertowej,azatemstanowitobłądwobliczeniuceny;

vi.wramachprzedmiotuzamówieniaZamawiającywymagał,abywykonawca opracował założenia akustyczne obiektu, w szczególności w zakresie Sali kinowej,podczasgdyztreściwyjaśnieńi dokumentów złożonychprzezJG-BUD w trakcie Postępowania wynika, żekoszt opracowania i wykonania rozwiązańakustycznychniezostałuwzględnionywcenieofertowej,azatem stanowi to błąd w obliczeniu ceny;

vii.wramachprzedmiotuzamówieniaZamawiający wymagał, abywykonawca przewidziałwykonanieinstalacjifotowoltaicznejPV,podczasgdyztreści wyjaśnień i dokumentów złożonych przez JG-BUD w trakcie Postępowania wynika, żekoszt zaprojektowania i wykonania instalacji fotowoltaicznej nie został uwzględniony wcenieofertowej, azatemstanowi to błądwobliczeniu ceny;

4.art. 239 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16i 17 ust. 2Pzp poprzez wybór oferty JG-BUD jako najkorzystniejszej, mimo że oferta tego wykonawcyjako podlegająca odrzuceniu nie jest ofertąnajkorzystniejszą w Postępowaniu zgodnie z przepisami ustawy Pzp.

Opierając się na przedstawionych zarzutach Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i:

1.1.nakazanieZamawiającemu:

a)odtajnienia informacji zawartych w dokumentach wykonawcy JG-BUD nieskuteczniezastrzeżonychjakotajemnicaprzedsiębiorstwawzwiązku zwyjaśnieniami z dnia 05.02.2026 r. i 18.02.2026 r., a w konsekwencji udostępnieniatych informacji Odwołującemu;

b)unieważnieniaczynnościwyboruofertynajkorzystniejszej;

c)ponowieniaczynnościbadaniaiocenyofertwPostępowaniu;

d)odrzuceniaofertyzłożonej przez JG-BUD;

e)ew. wezwania do dodatkowych wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny oferty JG-BUD w trybie art. 224 ust. 1 Pzp, w szczególności w zakresie zagadnień szczegółowo opisanych w treściuzasadnienia niniejszego odwołania.

1.2. Zasądzenie na rzecz Odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztówzastępstwaprocesowegowedługspisukosztów,któryzostanieprzedłożony na rozprawie przed Krajową lzbą Odwoławczą;

1.3.Odwołujący wnosi nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zdokumentów wskazanychwtreściodwołania(wynikającychzdokumentacjiPostępowania)oraz dowodów złożonych w tokupostępowania odwoławczego.

W wyniku wniesionego odwołania przez wykonawcę BSI Constructionsp.zo.o. z siedzibą w Poznaniu, Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia 1 kwietnia 2026 r. (pismo z dnia 1 kwietnia 2026 r.) wnosił o oddalenie odwołania w całości.

Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego skutecznie przystąpił wykonawca J.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą J.J. z siedzibą wDaszewicach.

Izba stwierdziła, że Przystępujący zgłosił przystąpienie do postępowania w ustawowym terminie, wykazując interes w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść zamawiającego.

Przystępujący pismem z dnia 1 kwietnia 2026 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie odwołania.

Stan prawny ustalony przez Izbę:

Zgodnie z art. 16 pkt 1-3 ustawy PZP, Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:

1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;

2) przejrzysty;

3) proporcjonalny.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy PZP, zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.

Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy PZP, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy PZP, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.

Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy PZP, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Zgodnie z art. 239 ust. 1 ustawy PZP, Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia.

Zgodnie z art. 18 ust. 1-3 ustawy PZP:

1. Postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne.

2. Zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie.

3. Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. ), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w .

Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy PZP, Załączniki do protokołu postępowania udostępnia się po dokonaniu wyboru najkorzystniejszej oferty albo unieważnieniu postępowania, z tym że:

1) oferty wraz z załącznikami udostępnia się niezwłocznie po otwarciu ofert, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia otwarcia ofert, z uwzględnieniem  lub  zdanie drugie,

2) wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z załącznikami udostępnia się od dnia poinformowania o wynikach oceny tych wniosków

- przy czym nie udostępnia się informacji, które mają charakter poufny, w tym przekazywanych w toku negocjacji lub dialogu.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Krajowa Izba Odwoławcza – po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, po zapoznaniu się ze stanowiskami przedstawionymi w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, stanowiskiem przystępującego, konfrontując je z zebranym w sprawie materiałem procesowym, w tym z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz po wysłuchaniu oświadczeń i stanowisk stron, a także uczestnika postępowania odwoławczego złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy – ustaliła i zważyła, co następuje:

Skład orzekający stwierdził, że odwołanie dotyczy materii określonej w art. 513 ustawy PZP i podlega rozpoznaniu zgodnie z art. 517 ustawy PZP. Izba stwierdziła również, że nie została wypełniona żadna z przesłanek określonych w art. 528 ustawy PZP, których stwierdzenie skutkowałoby odrzuceniem odwołania i odstąpieniem od badania meritum sprawy. Ponadto w ocenie składu orzekającego Odwołujący wykazał, że posiada legitymację materialną do wniesienia środka zaskarżenia zgodnie z przesłankami art. 505 ust. 1 ustawy PZP, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a naruszenie przez zamawiającego przepisów ustawy PZP może spowodować poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.

Skład orzekający dokonał oceny stanu faktycznego ustalonego w sprawie mając na uwadze art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.

Izba – uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy przedłożony przez strony i przystępującego, po dokonaniu ustaleń poczynionych na podstawie dokumentacji postępowania, biorąc pod uwagę zakres sprawy zakreślony przez okoliczności podniesione w odwołaniu oraz stanowiska złożone pisemnie i ustnie do protokołu – stwierdziła, że sformułowany przez Odwołującego zarzut główny ( zarzut nr 5.1.) znajduje oparcie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, a tym samym rozpoznawane odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Izba zważa, iż zarzut naruszenia przez Zamawiającego art.18ust.1-3Pzpwzw.zart.16iart.74ust.2Pzporazart.11 ust.2 ustawy z dnia 16.04.1993 r.ozwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: ,,Uznk")poprzez uznanie, że wykonawca JG-BUD wykazał, iż informacje ujęte w dokumentach składanych wrazzwyjaśnieniami zdnia05.02.2026 r.i 18.02.2026 r.odnoszącymi się dokalkulacjicenyofertyimającymipotwierdzać,żeofertaJG-BUDniezawierarażąco niskiej ceny i obejmuje kompletny zakres przedmiotu zamówienia, które wykonawca JG-BUDzastrzegłjakostanowiącetajemnicęprzedsiębiorstwa,wistociestanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, podczas gdy JG-BUD wuzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie wykazał spełnienia przesłanek umożliwiających ich zastrzeżenie jako tajemnicy przedsiębiorstwa, a w szczególności, żezastrzeżone informacjeposiadającedlaJG-BUDwartość gospodarczą, są poufneiJG-BUD podjął działaniamającenaceluzachowanieichwpoufności,codoprowadziłodozaniechania odtajnienia tychinformacji nawniosek Odwołującegoiuniemożliwiłokonkurencyjnym wykonawcom, w tym Odwołującemu, ich weryfikacji, wszczególności pod kątem ocenyZamawiającegowzakresieuznania,żeofertaJG-BUDniezawierarażąconiskiej ceny,atakiepodkątem zgodnościwarunkamizamówieniaibrakubłędów wobliczeniu ceny,atakżedoprzeprowadzeniaPostępowaniawsposóbniezapewniającyzachowania uczciwejkonkurencji,równegotraktowaniawykonawców,proporcjonalności iprzejrzystości, jest w ocenie Izby zasadny.

Izba zważa, że ustawa PZP wprowadza generalną zasadę jawności postępowania o udzielenie zamówienia (art. 18 ust. 1 ustawy PZP), czyni jednak zastrzeżenie, iż zamawiający nie może ujawnić informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca składając ofertę zastrzegł w odniesieniu do tych informacji, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (art. 18 ust. 3 ustawy PZP).

Tym samym zastrzeżenie jawności informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi wyjątekodzasadyjawnościpostępowania.Wzwiązkuztym,przesłanki umożliwiającejego zastosowaniepowinnybyć interpretowane ściśle.Każde odejście odstosowaniazasadyjawności wiążesięzpowstaniem określonegoobowiązku zarówno po stronie zamawiającego, jak i po stronie podmiotu dokonującego zastrzeżenia. Wykonawca zastrzegający tajność oferty lub innych składanych dokumentów jest zobligowany do przedstawienia wstosunku do każdej informacji objętej tajemnicą przedsiębiorstwa, szczegółowego uzasadnienia oraz wykazania łącznego wystąpienia przestanek definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Natomiast zamawiający zobligowany jest do wnikliwego zbadania skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przez wykonawcę i podjęcia stosownych działań w zależności od wyników tejanalizy.

Jak pokazuje praktyka orzecznicza Izby, powszechne są próby uczynienia z tego wyjątku zasady, a motywacja leżąca u podstaw zastrzegania informacji często nie zasługuje na akceptację i ochronę. Tymczasem, jak wskazała Izba w wyroku o sygn. akt: KIO 1058/18: „Fakt, że mogą to być informacje, których wykonawca ze względu na określoną politykę gospodarczą wolałby nie upubliczniać, nie daje jeszcze podstaw do twierdzenia, że każda z takich informacji stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Podkreślić również należy, że nie jest właściwe traktowanie uprawnienia do zastrzeżenia określonych informacji, jako narzędzia służącego uniemożliwieniu wykonawcom konkurencyjnym oceny ofert i dokumentów składanych w postępowaniu. Stąd, tego rodzaju sytuacje winny być przez wykonawców nie nadużywane i ograniczone do wypadków zaistnienia rzeczywistego zagrożenia uzasadnionych interesów i narażenia na szkodę w wyniku możliwości upowszechnienia określonych informacji, zaś z perspektywy zamawiającego – powinny być badane z wyjątkową starannością”.

Tym samym, w dacie składania określonej informacji (jak w niniejszej sprawie w dacie składania wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny z dnia 5 lutego 2026 r.z zastrzeżeniem jako tajemnicy przedsiębiorstwa załączników dołączonych do powyższych wyjaśnień, tj. kalkulacja ofertowa – załącznik nr 1, treść ofert – załącznik nr 2 w zakresie cen, danych dotyczących podmiotów składających te oferty oraz zakres ofert stanowiący o doborze rozwiązań, informacje osobowe (odpowiednio imię, nazwisko i data urodzenia) zawarte w wykazie pracowników, umowach o pracę, umowie zlecenia, w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych oraz w dokumencie potwierdzającym uprawnienia montera, a także w dacie składania dodatkowych wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny z dnia 18 lutego 2026 r. z zastrzeżeniem jako tajemnicy przedsiębiorstwa załączników dołączonych do powyższych wyjaśnień, tj. oświadczenie firmy realizującej wystawę, parametry urządzeń; oświadczenie biura projektowego; oświadczenie firmy realizującej prace dotyczące dachu; oświadczenie firmy realizującej prace dotyczące schodów i balustrad, koncepcja schodów oraz dokumentacja analogicznego szybu windowego) wykonawca zastrzegający tajemnicę przedsiębiorstwa musi przedstawić argumenty, co do każdej informacji zastrzeżonej jako tajemnica przedsiębiorstwa, przekonujące zamawiającego o tym, iż zastrzegana przez niego informacja zasługuje na ochronę oraz że uzasadnione jest nieujawnianie jej wobec pozostałych uczestników postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Izba wskazuje, że tajemnicę przedsiębiorstwa definiuje art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z tym przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Tym samym, określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnia kumulatywnienastępująceprzesłanki:

a.informacje muszą mieć charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inny,

b.informacjemusząposiadaćwartośćgospodarczą,

c.informacjejako całość lub w szczególnymzestawieniu i zbiorze ich elementów nie mogą być powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacjialbo nie mogą być łatwo dostępne dla takich osób,

d.uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania musi podjąć, przy zachowaniunależytej staranności,działania w celuutrzymania ich w poufności.

W związku z powyższym, ustawodawca w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przesądził, że zastrzegana informacja ma mieć charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub inny posiadający wartość gospodarczą. Podkreślenia wymaga, że przesłanka „posiadający wartość gospodarczą” odnosi się nie tylko do informacji „innej”, ale także informacji technicznej, technologicznej i organizacyjnej. Nie wystarcza więc stwierdzenie, że dana informacja ma charakter techniczny, technologiczny czy organizacyjny, ale musi także ona przedstawiać pewną wartość gospodarczą dla wykonawcy właśnie z tego powodu, że pozostanie poufna. Taka informacja może być dla wykonawcy źródłem jakichś zysków lub pozwalać mu na zaoszczędzenie określonych kosztów.

Wyraźnie podkreślić należy, że badaniu przez Izbę podlega czynność Zamawiającego polegająca na ocenie przedstawionego przez wykonawcę uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, Izba nie docieka natomiast, czy zastrzeżone informacje obiektywnie stanowią lub mogą stanowić informacje podlegające ochronie. Rozstrzygnięcie zarzutów przez Izbę polega na odpowiedzi na pytanie, czy Zamawiający prawidłowo uznał, że wykonawca w ustawowym terminie uzasadnił w sposób wystarczający dokonane zastrzeżenie. Nie jest też rolą Zamawiającego ocena, czy określone informacje mogą potencjalnie stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, zadaniem Zamawiającego jest natomiast zbadanie, czy wykonawca należycie uzasadnił zastrzeżenie informacji, gdyż to jakość tego uzasadnienia decyduje o tym, czy w jawnym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego określone informacje mogą pozostać niejawne.

‎Z art. 18 ust. 3 ustawy PZP wynika, że wykazanie skuteczności zastrzeżenia powinno nastąpić wraz z przekazaniem takich informacji. W związku z tym, na ocenę dokonywaną przez Izbę nie może mieć wpływu próba wykazania zasadności zastrzeżenia dopiero w postępowaniu odwoławczym.

W celu skutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, konieczne jest zatem nie tylko wskazanie, iż dane informacje spełniająprzesłankiuznaniazatajemnicęprzedsiębiorstwaw rozumieniuart.11 ust. 2ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,ale również prawidłowe wykazanietegofaktu. Bezzasadność dokonanegozastrzeżenia, brak złożenia uzasadnienia lub też złożenie niedostatecznie przekonującego uzasadnienia, jego ogólnikowość albo niezłożenie dowodów potwierdzających podjęcie przez wykonawcę środków zmierzających do zachowania informacji w poufności musi skutkować odtajnieniem zastrzeganych informacji.

W ocenie Izby, przedłożone przez Przystępującego uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicą przedsiębiorstwa określonych dokumentów zarówno z dnia 5 lutego 2026 r., jak i 18 lutego 2026 r., nie potwierdzają zasadności utrzymania ich tajemnicą przedsiębiorstwa. Co istotne, wszelka dodatkowa argumentacja Przystępującego wskazywana w piśmie procesowym wraz z załączonymi dowodami (załącznik nr 1 - oświadczenia podwykonawców dotyczące poufności przekazywanych informacji), Izba pominęła jako spóźnione.

Izba zważa, iż w pierwszej kolejności Odwołujący zarzuca brak wykazania wartości gospodarczej zastrzeżonych informacji. W ocenie Izby, Przystępujący nie wykazał, że zastrzeżone informacje mają wartość gospodarczą. Przedstawione przez niego uzasadnienie zastrzeżenia z dnia 5 lutego 2026 r. nie jest ani obszerne, ani szczegółowe, nie mówiąc już, że uzasadnienie zastrzeżenia z dnia 18 lutego 2026 r. w ogóle nie stanowi prawidłowego zastrzeżenia tajemnicą przedsiębiorstwa, które de facto odsyła do uzasadnienia zastrzeżenia z dnia 5 lutego 2026 r., o czym świadczą słowa: „Wykonawca niniejszym informuje, że informacje zawarte w powyższych wyjaśnieniach (z wyłączeniem załącznika nr 3 i 4 – harmonogramu i dokumentacji fotograficznej), jako uzupełnienie i doprecyzowanie informacji zawartych w wyjaśnieniach z 5 lutego 2026 r., w zakresie treści ofert stanowiących podstawę wyceny oferty i samej wyceny, zastrzeżonych już przez Wykonawcę jako tajemnica przedsiębiorstwa, również stanowią tajemnice przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1223 ze zm.) i wnosi o ich nieujawnianie. Szczegółowe uzasadnienie w tym zakresie Wykonawca przedstawił w piśmie z dnia 5 lutego 2026 r., a informacje wskazane powyżej stanowią wyłącznie uzupełnienie informacji zawartych we wcześniejszych wyjaśnieniach i jeszcze bardziej doprecyzowują sposób doboru wybranych rozwiązań i sposób kalkulacji ceny oferty, które były już podstawą uznania tych informacji przez Wykonawcę za tajemnicę przedsiębiorstwa”.

W ocenie Izby, przedstawione przez Przystępującego uzasadnienie dotyczące wartości gospodarczej z dnia 5 lutego 2026 r. sprowadza się de facto do powoływania ogólnych twierdzeń o potencjalnej możliwości wykorzystania danych przez konkurencję, nie odnosząc się w sposób szczegółowy i konkretny do poszczególnych informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa oraz nie wykazując, na czym miałaby polegać rzeczywista wartość gospodarcza tych informacji.

Izba chciałaby w tym miejscu powołać się na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 16 lutego 2018 r, sygn. akt 200/18: „Dla owego „wykazania" nie wystarczą same deklaracje. Wykonawca winien nie tylko wyjaśnić, ale takżeudowodnićziszczeniesięposzczególnychprzesłanekwarunkujących uznanie danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wbrew twierdzeniom Przystępującego„wykazanie",októrymmowa wart.8ust. 3ZamPublU,oznaczaudowodnienie.Podpojęciem„wykazania"należy rozumieć nie tytko złożenie oświadczenia, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ale również przedstawienie stosownychdowodównajegopotwierdzenie".

Izba zważa, iż znaczna część informacji objętych zastrzeżeniem tajemnicą przedsiębiorstwa dotyczy elementów kalkulacji ceny ofertowej, przy czym nie jest tak, że informacje o strukturze kosztów, czy polityce cenowej mogą w opartym na zasadzie jawności postępowaniu o udzielenie zamówienia ze swej istoty pozostawać niejawne. Twierdzenia Przystępującego, iż: „Wymienionewyżejinformacjezawartewofertachhandlowychwzakresiewycenyichelementów,poziomudzielonychrabatów,warunkuzakupuusług,robót orazniezbędnegowyposażenia,atakżesposóbjegodoboru,awkonsekwencjisposóbskalkulowaniacenyofertynapodstawietychprzesłanek,stanowiądlaWykonawcy,działającegonarynkurobótbudowlanych, newralgiczne informacjeposiadające wartość gospodarczą. Pozyskując takieinformacje, potencjalnypodmiotkonkurencyjnyuzyskałbybowiemwiedzęnatematwarunkówwspółpracyWykonawcyijegopoddostawców,podwykonawcówistałychwspółpracowników,wszczególnościwzakresieupustów,anatejpodstawiebyłbywstanie ustalić sposób wyceny prac przez Wykonawcę (w tymjego marże). Mógłby takżepróbować pozyskać podmioty współpracującezWykonawcądoprzyszłychrealizacjilubnapodstawiepozyskanychofertpróbowaćnegocjować analogiczne warunki z innymi dostawcami lub podwykonawcami. Pozyskanie takiej wiedzy przez podmioty konkurencyjnemiałoby zatem bezpośredniwpływiprzełożenienafunkcjonowanie Wykonawcynaprzedmiotowym rynkui składane przezniegooferty,mogąc zagrozićjegopozycji wbranży”, stanowią w zasadzie deklaracje wykonawcy o istnieniu takiej wartości gospodarczej, przy czym wartość ta – w ocenie Izby – nie została ani wykazana, ani nawet uprawdopodobniona.

Z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej jednoznacznie wynika, że: „ (…)obciążony ciężarem dowodu wykonawca powinien szczegółowo i rzeczowo wyjaśnić w jaki sposób informacje dotyczące wyliczenia kosztów w tym postępowaniu miałaby ujawniać całość przyjętej przez niego polityki cenowej, czyli wskazać przekonujące okoliczności, które pozwoliłyby zamawiającemu zweryfikować jego stanowisko. Ważne jest przy tym, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając uzasadnienie decyzji utajnienia informacji przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący, kiedy w rozpoznawanym sporze informację o możliwości uzyskania przewagi rynkowej ze względu na możliwość poznania sposobu kalkulacji przystępującego pozostawiono w sferze ogólnych, nieweryfikowalnych zapewnień wykonawcy” (tak wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 marca 2022 r. o sygn. akt 479/22).

Podobnie w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1października 2021 r.,sygn. akt:XXIIIZs53/21 wskazano, że:Wartośćtęnależy omówić i wykazać w odniesieniu do każdej zastrzeganej informacji, a nie jedynie gołosłownie zapewnić, że zastrzegana informacja taką wartość posiada.Sąd nie podziela argumentacji skarżącego, z której zdaje się wynikać, że każda informacja z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstwa ma jakąś (choćby niewielką) wartość gospodarczą,dlategoniemapotrzebyjej wykazywać.WocenieSądutaki pogląd jest sprzeczny z art. 8ust. 3Pzp, z którego należywyprowadzić odmienny wniosek, tj. że co do zasady zawsze istnieje obowiązek wykazaniawartościgospodarczejzastrzeganejinformacji”.

W ocenie Izby, Przystępujący nie wykazał, tj. nie udowodnił, w jaki sposób informacje zastrzeżone mogą być wykorzystane ze szkodą dla niego przez innych wykonawców, nie wykazując chociażby potencjalnej wartości szkody.

To samo dotyczy warunków współpracy Przystępującego z jego kontrahentami (podwykonawcami/dostawcami). Przystępujący nie wykazał, aby relacje/współpraca między Przystępującym a podwykonawcami/dostawcami miały charakter szczególny, wyjątkowy, nieznany innym wykonawcom. Przystępujący wskazując w uzasadnieniu zastrzeżenia, że ujawnienie warunków współpracy mogłoby doprowadzić do przejęcia tych podwykonawców/dostawców przez konkurencję ma wyłącznie charakter hipotetyczny, ze względu na fakt, iż Przystępujący swoje twierdzenia nie poparł jakimikolwiek dowodami, które mogłyby świadczyć o realnym zagrożeniu „przejęcia” podwykonawców/dostawców przez innych wykonawców działających na rynku w tej samej branży. Co istotne, Przystępujący nie podał, czy w ogóle takie zdarzenia miały miejsce w przeszłości.

Poza tym, Przystępujący nie wykazał, aby realizacja zamówienia z zakresu robót budowlanych wymagała wiedzy unikalnej, czy też, że roboty te są szczególnie trudne do zrealizowania. Co prawda, Przystępujący wskazuje na roboty „w obiektach będących pod ochroną konserwatorską”, jednakże w uzasadnieniu zastrzeżenia nie wykazuje konkretnej przewagi konkurencyjnej, która miałaby płynąć z określonych rozwiązań przyjętych przez Przystępującego.

Nadto Izba zważa, iż Przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia wskazuje: „Wykonawca zwracawtymmiejscuuwagę,żezamówieniebędzierealizowanewformulezaprojektujiwybuduj,awięcdobórrozwiązań,wykorzystanychelementówwyposażenia,anawetczęściowozałożonyprzezWykonawcęsposóbrealizacjiinwestycji mają kluczowy wpływ na wycenę i konkurencyjność w tego typu przedsięwzięciach. Wykonawca latami wypracowywałmetodyistandardyrealizacji pracbudowlanychwobiektach zabytkowych, zdobywając odpowiedniąwiedzęianalizującmożliwerozwiązaniaiichskutki,costanowijegoknow-how,aodpowiednidobórtakichrozwiązań, na który m. in. wskazują przedstawione oferty, umożliwia mu utrzymania przewagi rynkowej”. W ocenie Izby, twierdzenia Przystępującego o „doborze rozwiązań”, czy „wypracowanych metodach” są twierdzeniami gołosłownymi. Przystępujący bowiem nie tylko nie podaje, jakie to szczególne, unikalne metody opracowania lub skalkulowania ceny oferty zostały zastosowane w przedmiotowym postępowaniu, ale również nie wykazuje, w jaki sposób ta unikalna wiedza przyczyniła się do możliwości obniżenia przez niego ceny ofertowej, a w konsekwencji wypracowania przewagi konkurencyjnej. Co istotne, Przystępujący nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, jakie wydatki zostałyby zaoszczędzone przez innych wykonawców lub jakie zyski byłyby im przysporzone, gdyby poznali kalkulację ceny ofertowej, w tym szczegółowe jej rozbicie lub ceny zaoferowane przez podwykonawców Przystępującemu.

Niezależnie od powyższego, Odwołujący zarzuca w uzasadnieniu zastrzeżenia również brak wykazania niejawności informacji oraz podjęcia działań w celu utrzymania informacji w poufności.

Izba zważa, iż Przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia wskazał: „Ponadtow/winformacjenigdywcześniejniebyłyudostępnionewtakimzestawieniu. (…) JednocześnieWykonawcadochowałnależytejstarannościizastrzegłw/winformacjejakotajemnicęprzedsiębiorstwa,ograniczając dostępdonichosobom niepożądanym,wceluzachowania ichwpoufności.Wskazaćjednaknależy, żezakaz ujawnienia informacji do wiadomości publicznej nieomaczaobowiązku utrzymania informacji w absolutnejpoufności. Pewien krąg podmiotów zawsze musi mieć dostęp dodanej informacji (np. pracownicy czy kontrahenci Wykonawcy).(…) Wtymwypadkudostępdotychinformacji miałwyłącznie właścicielprzedsiębiorstwa odpowiedzialny za przygotowanie oferty — nie udostępniał ich pracownikom ani innym postronnym osobom, samodzielniewyceniająciprzygotowującofertę”.

W ocenie Izby, powyższe twierdzenia Przystępującego są bardzo ogólnikowe i stanowią de facto niczym niepoparte zapewnienia wykonawcy, nie przedstawiając przy tym żadnych realnych działań, które podjął Przystępujący w celu zachowania zastrzeganych informacji w poufności. Co istotne, Przystępujący nie przedstawił żadnych dowodów w celu wykazania spełnienia przesłanek poufności zastrzeganych informacji oraz podjęcia działań w celu zachowania ich w poufności, np. Politykę Ochrony Informacji, klauzule poufności w ofertach podwykonawców, umowach o pracę, umowie zlecenia, co w świetle orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej jest warunkiem sine qua non.

Jednocześnie stwierdzenie Przystępującego o samodzielnym przygotowaniu oferty jest w ocenie Izby niewiarygodne, choćby już tylko z tego powodu, że podwykonawcy/dostawcy, składając oferty Przystępującemu weszli w posiadanie tych informacji. Przystępujący przy tym nie wykazał, aby „w relacji pomiędzy tymi podmiotami ustalono jakiekolwiek zasady zachowania poufności albo żeby JG -BUD miał wyłączność na współpracę z nimi”, na co słusznie wskazywał Odwołujący w treści odwołania.

W związku z powyższym, w ocenie Izby Przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia z dnia 5 lutego 2026 i 18 lutego 2026 r. nie wykazał łącznego wystąpienia przestanek definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a w konsekwencji zarzut ten jest zdaniem Izby zasadny.

Jednakże, ze względu na to, iż Odwołujący nie przedstawił argumentacji co do zastrzeżonych przez Przystępującego tajemnicą przedsiębiorstwa „informacji osobowych (odpowiednio imię, nazwisko i data urodzenia) zawarte w wykazie pracowników, umowach o pracę, umowie zlecenia, w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych oraz w dokumencie potwierdzającym uprawnienia montera” oraz patrząc przez pryzmat tego, że informacje te podlegająochroniezgodniezustawąz dnia 10maja2018r.oochroniedanychosobowych, Izba nie nakazała ich odtajnienia.

Nadto, wobec uwzględnienia zarzutu głównego (zarzut nr. 5.1.), rozpoznaniu przez Izbę nie podlegał zarzut dotyczący zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego z uwagi na zaoferowanie rażąco niskiej ceny, w tym zarzut zaniechania wezwania Przystępującego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych (zarzut nr 5.2.) oraz zarzut dotyczący zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego z uwagi na to, że oferta ta zwiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu (zarzut nr 5.3.), ze względu na to, iż zarzuty te miały charakter ewentualny, co zostało również potwierdzone przez Odwołującego na posiedzeniu.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy Prawo zamówień publicznych oraz § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 lit. a i b w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r. poz. 2437), obciążając kosztami postępowania Zamawiającego.

Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.

Przewodniczący: ………………………….