Wyrok KIO KIO 1380/17

Treść dokumentu

Pobierz PDF

Sygn.aktKIO 1380/17

WYROK

zdnia18lipca2017r.

KrajowaIzbaOdwoławczawskładzie:

Przewodniczący:AnnaPackoProtokolant: AdamSkowroński

porozpoznaniunarozprawiewdniu18lipca2017r.,wWarszawie,odwołaniawniesionegodoPrezesaKrajowejIzbyOdwoławczejwdniu5lipca2017r.przezwykonawcówwspólnieubiegającychsięo udzieleniezamówienia

WUPRINŻS.A.ul. StrażyLudowej 35,60-465PoznańorazTERLANSp.zo.o.ul.Przemyska5,61-324Poznań

wpostępowaniuprowadzonymprzez

ZakładUsług KomunalnychSp.zo.o. ul. Wyzwolenia15,62-070Dopiewo

przyudzialewykonawcyPOZBUDT&RS.A.ul.Bukowska10A,Wysogotowo,62-081Przeźmierowozgłaszającegoprzystąpieniedopostępowaniaodwoławczegopostroniezamawiającego

orzeka:

1.oddalaodwołanie,

2.kosztami ......... postępowania .............. obciąża ........ wykonawców ............. wspólnie ......... ubiegających ............. sięo udzieleniezamówieniaWUPRINŻS.A.orazTERLANSp.zo.o.i:

2.1.zaliczawpoczetkosztówpostępowaniaodwoławczegokwotę1000000gr(słownie:dziesięćtysięcyzłotychzerogroszy)uiszczonąprzezwykonawcówwspólnieubiegającychsięoudzieleniezamówieniaWUPRINŻS.A.orazTERLANSp.zo.o. tytułemwpisuododwołania,

2.2.zasądzaodwykonawcówwspólnieubiegającychsięoudzieleniezamówieniaWUPRINŻS.A.orazTERLANSp.zo.o.narzeczZakładuUsługKomunalnychSp.zo.o.kwotę360000gr(słownie:trzytysiącesześćsetzłotychzerogroszy)stanowiącąkosztypostępowaniaodwoławczegoponiesioneztytułuwynagrodzeniapełnomocnika.

Stosowniedoart.198ai198bustawyz dnia29stycznia2004r.Prawozamówieńpublicznych(t.j.Dz.U.z2015,poz.2164zezm.)naniniejszywyrokwterminie7dnioddniajegodoręczeniaprzysługujeskargazapośrednictwemPrezesaKrajowejIzbyOdwoławczejdoSąduOkręgowego wPoznaniu.

Przewodniczący:……………………..…

Sygn.akt:KIO 1380/17

U zas ad nie nie

ZamawiającyZakładUsługKomunalnychSp.zo.o.wDopiewieprowadzipostępowanieoudzieleniezamówieniapublicznegona„budowęsieciwodociągowejJoankaDopiewiecwrazzodtworzeniemnawierzchniEtapIIa”napodstawieustawyzdnia29stycznia2004r.Prawozamówieńpublicznych(t.j.Dz.U.z2015r.poz.2164zźn.zm.),wtrybieprzetargunieograniczonego.

Ogłoszenieozamówieniuzostałoopublikowane16maja2017r.podnumerem508813.Wartośćzamówieniajestwiększaniżkwotyokreślonenapodstawieart.11ust.8ustawyPrawozamówieńpublicznych.

IPodstawywykluczeniawykonawcy

Zamawiający,powołującsięnaart.24ust.1pkt12ustawyPrawozamówieńpublicznychwykluczyłzpostępowaniawykonawcówwspólnieubiegającychsięoudzieleniezamówieniaWUPRINŻS.A.orazTERLANSp.zo.o. WuzasadnieniuwykluczeniaZamawiającywskazał,iżwceluwykazaniaspełnianiawarunkówudziałuwpostępowaniu,woparciuoart.26ust.2ustawyPrawozamówieńpublicznychwezwałwykonawcędoprzedłożeniadokumentów,potwierdzającychspełnianiewarunkówudziałuwpostępowaniu,m.in.wykazurobótbudowlanychpotwierdzającegowarunekudziałuwpostępowaniuokreślonywpkt8specyfikacjiistotnychwarunkówzamówieniaorazwogłoszeniu o zamówieniu.

WtrakciebadaniazłożonychprzezwykonawcędokumentówZamawiającystwierdził,żerobotyrealizowaneprzezfirmęMAWEDM.K.,tj.podmiotudostępniającyzasobyniezbędnedowykonaniazamówienia,wskazanewzłożonymwykazierobótbudowlanychorazlistreferencyjnyniepotwierdzająspełnianiawarunkupostawionegoprzezZamawiającegotj.warunkuwczęścibudowawodociąguzrurciśnieniowychPEośrednicymin.400mmidługościmin.2000mb,wtymwykonaniemetodąbezwykopowąsieciwodociągowejmetodąprzewiertusterowanegoośrednicymin.400mmodługościmin.500mb.WzwiązkuzpowyższymZamawiający,działającwoparciuoart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznychwezwałwykonawcędozłożeniatakiegowykazurobótbudowlanychidowodu,którypotwierdzi,żerobotywykonaneprzezwykonawcępotwierdzająwarunekudziałuwpostępowaniuokreślonywpkt.8.1.2.ppkt a) specyfikacjiistotnychwarunkówzamówienia.

Wykonawcaprzedłożwykazrobótbudowlanychwrazzezobowiązanieminnegopodmiotudoudostępnieniawykonawcyzasobówniezbędnychdowykonaniazamówienia,tj.firmy

„OMEGA”ZakładSieciWodno-Kanalizacyjnychl.J. wrazz poświadczeniem

onależytymwykonaniurobótbudowlanychwystawionymprzezPrzedsiębiorstwoWodociągówi KanalizacjiSp.zo.o.wOlkuszu.

NapodstawieokolicznościfaktycznychiprawnychZamawiającyuznał,żewykonawcaniewykazałspełnieniapostawionychwarunkówudziałuwpostępowaniu.ZamawiającypodzielaiuznajezawłasnestanowiskowyrażonewwyrokuTrybunałuSprawiedliwościUniiEuropejskiejz4maja2017r.osygnaturzeC-387/14Esaprojekt,zktóregowynika,żewtrakcietrwaniapostępowaniaoudzieleniezamówieniapublicznegowykonawcausiłowałdokonaćniedopuszczalnegoprzekształceniastronypodmiotowejoferty.Art.51dyrektywy2004/18wzwiązkuzart.2tejdyrektywy,którejpryncypiazostałypowtórzonewidentycznysposóbwobecnejdyrektywnieklasycznej,należyinterpretowaćwtensposób,iżstoionnaprzeszkodzietemu,bypoupływieterminuzgłoszeńdoudziałuwpostępowaniuoudzieleniezamówieniapublicznegowykonawcaprzekazałinstytucjizamawiającej,wceluwykazania,żespełniaonwarunkiuczestnictwawpostępowaniuwsprawieudzieleniazamówieniapublicznego,dokumenty,którychniezawierałajegopierwotnaoferta,takiejakzobowiązaniedooddaniadodyspozycjitegowykonawcyzdolnościiśrodkówniezbędnychdorealizacjirozpatrywanegozamówienia.Trybunałpodkreślił,zezgodniezmotywem46iart.2dyrektywy2004/18instytucjezamawiającepowinnyzapewnićrównetraktowaniewykonawcówwsposóbniedyskryminacyjnyiprzejrzysty.Wstaniefaktycznym,wjakimorzekałTrybunałSprawiedliwości,ajakibyłidentycznyzestanemfaktycznym,jakizawisłwniniejszympostępowaniu,wykonawcaprzedłożinstytucjizamawiającejpoupływieterminuzgłoszeńdoudziałuwrozpatrywanympostępowaniuoudzieleniezamówieniapublicznegodokumenty,które nieznajdowałysię w jego pierwotnejofercie.Wszczególnościwykonawcatenwskazałzamówieniezrealizowaneprzezpodmiottrzeciorazdostarczyłzobowiązanietegopodmiotudooddaniadodyspozycjiwykonawcyzdolnościiśrodkówniezbędnychdorealizacjizamówieniarozpatrywanegowpostępowaniugłównym.TakiewyjaśnieniazdaniemTrybunałuniesąjedyniezwykłymwyjaśnieniemszczegółówlubsprostowaniemoczywistejomyłkiwrozumieniuorzecznictwaistanowiądefactoistotnąiznaczącązmianępierwotnejoferty,przypominającąraczejprzedstawienienowejoferty.Takieuzupełnieniedokumentówmabezpośredniwpływnakluczoweelementypostępowaniaoudzieleniezamówieniapublicznego,gdyżwarunkujesamątożsamośćwykonawcy,któremuzostanieewentualnieudzielonezamówienie,oraznawynikweryfikacjizdolnościtegowykonawcy,azatemjegozdolnościdozrealizowaniarozpatrywanegozamówieniawrozumieniuart.44ust.1dyrektywy2004/18.Wtychokolicznościach,gdybyinstytucjazamawiającadopuściła,bydanywykonawcazłożomawianedokumentywceluuzupełnieniaswejpierwotnejoferty,wsposóbnieuzasadnionypotraktowałabytegowykonawcękorzystniejwstosunkudoinnychkandydatówitymsamymnaruszyłabyzasadyrównegoi niedyskryminacyjnegotraktowaniawykonawców,a takżewynikającyz nich

obowiązekprzejrzystości,którympodlegajązgodniezart.2dyrektywy2004/18instytucjezamawiające.Powoływaniesięnainnypodmiotwwyżejopisanysposóbniestanowijedyniewyjaśnienialubformalności.Jesttofaktycznieznaczącazmianaoferty.Tymsposobemulegazmianiesamatożsamośćpodmiotówrealizującychprace,aprzynajmniejtożsamośćpodmiotu,naktóregodoświadczeniusiępolega.Jesttoistotnazmianamającawpływnakluczowyelementpostępowania.Cowięcej,jakwskazałaKomisja,zmianatakamożeprowadzićdozażądaniaprzezinstytucjęzamawiającądalszejweryfikacji,anawetmożemiećwpływnawybór kandydatówzaproszonychdozłożeniaoferty.

WobliczupowyższychstwierdzeńZamawiającynieuznałzmianydokonanejprzezOdwołującegojakoprawnieskutecznej,zuwaginafakt,żezachodząprzesłankiobligatoryjnegowykluczeniawykonawcy,podjąłdecyzjęjakwsentencjipisma.

IIZarzutyi żądaniaodwołania:

OdwołującywykonawcywspólnieubiegającysięoudzieleniezamówieniaWUPRINŻS.A.i TERLANSp. zo.o.wnieśliodwołaniezarzucającZamawiającemu naruszenie:

1.art.24ust.1pkt12ustawyPrawozamówieńpublicznychpoprzezjegoniewłaściwezastosowanie,którego skutkiembyłobezzasadnewykluczenieOdwołującegozpostępowania,podczasgdyOdwołującyskutecznieuzupełniłwykazrobót,czympotwierdziłspełnieniewarunkówudziału wpostępowaniu,

2.art.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznychpoprzezjegozastosowaniejedyniedlapozoruiniedokonanierzeczywistegobadaniaofertywoparciuoprzepisyustawyPrawozamówieńpublicznych,atymsamymuniemożliwienieOdwołującemuskutecznegouzupełnieniadokumentówniezbędnychdlawykazaniabrakupodstawdowykluczeniaorazposiadanegodoświadczeniaorazbezzasadneuznanie,iżwpostępowaniupoprzezuzupełnienieprzezOdwołującegodokumentówdoszłodoniedopuszczalnejzmianytreścioferty,

3.art.22aust.1i4ustawyPrawozamówieńpublicznychpoprzezjegoniewłaściwąinterpretację,wsytuacjigdyprzepistendopuszczawprostmożliwośćposłużeniasiępotencjałempodmiotówtrzecich,gdybędąonebrałyudziałwrealizacjizamówieniaorazwykazaniadoświadczeniatychpodmiotówdlapotwierdzeniaspełnieniawarunkówudziałuwpostępowaniu,

4.art.7ust.1ustawyPrawozamówieńpublicznychpoprzezm.in.brakprzejrzystościuzasadnieniaowykluczeniuioparcieuzasadnieniaozarzutynaruszeniapostanowieńdyrektywyz2004rokutj.2004/18/WE,uchylonejprzedwszczęciemniniejszegopostępowania,coskutkowałooparciemrozstrzygnięcianaędnychustaleniachcodointerpretacjiprzepisówprawazpowołaniemnawyroki,którezapadłynagrunciekonkretnychsprawo innymstaniefaktycznymdoanalizowanegowniniejszympostępowaniu.

Odwołującywniósło:

1.unieważnienieczynnościZamawiającego,polegającejnawykluczeniuOdwołującegozpostępowania,

2.nakazanieZamawiającemudokonaniaponownejocenyi badaniaoferty

z uwzględnieniemofertyOdwołującegow celuwyboruoferty najkorzystniejszejwpostępowaniuzłożonejprzezOdwołującegozgodniezprzepisamiprawaorazspecyfikacjąistotnychwarunkówzamówienia,

3.ewentualneunieważnienieinnychczynnościpodjętychprzezZamawiającegopowniesieniuodwołania,jeżelimogąonemiećwpływnawynikpostępowania,apozostająsprzeczne zżądaniamiOdwołującego zawartymiwpunkcie1-2powyżej.

WuzasadnieniuodwołaniaOdwołującystwierdził,żeZamawiający,wskazującjakopodstawęprawnąswojegorozstrzygnięciaprzepisart.24ust.1pkt12ustawyPrawozamówieńpublicznychoraznazastosowaniepostępowanianaprawczegoopartegonaprzepisieart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznych,stwierdził,żepowodemwykluczeniaOdwołującegozpostępowaniajestbrakwykazaniaprzezniegospełnieniawarunkówudziałuwPostępowaniu.Powyższemuprzeczyprzeprowadzonepostępowanie,wramachktóregoZamawiającydokonałwezwaniaOdwołującegodoprzedłożeniaprawidłowegodokumentu,aOdwołującydokumentuzupełnił(wykazrobót).WtreścirozstrzygnięciaZamawiającyniepostawiłOdwołującemuzarzutu,żeuzupełnionydokumentniepotwierdzaspełnieniawarunkówudziałuwpostępowaniu,lecz to,żejegozłożeniestanowiłoniedopuszczalnąmodyfikacjęofertypierwotniezłożonej.ZamawiającyuzasadniłtorozstrzygnięciepowołaniemsięnaorzeczeniaTrybunałuSprawiedliwościUniiEuropejskiej,stanowiąceorzeczeniaprejudycjalne,interpretującnaichpodstawiepolskieprzepisyprawaizasadyzamówieńpublicznych.Zamawiającyniedokonałwłasnejanalizyorzeczeń,niedokonałodniesieniaichpodstawdostanufaktycznegoniniejszegopostępowania,leczbezkrytycznieprzyjąłustaleniaztychorzeczeńzawłasne.Jedynymmiejscemodniesieniadofaktu,iżprzedstawioneorzeczeniaopartesąointerpretacjęprzepisównieobowiązującejjużdyrektywyjest wskazanie,że„pryncypiazostałypowtórzonew identycznysposóbwobecnejdyrektywieklasycznej”.Takiemuprzyjęciuprzeczyjednakto,żeTrybunałodpowiedziałwsprawieC-324/14,wskazującwyraźniewodpowiedzinapytanie10.,żeniejestmożliwainterpretacjapostanowieństarejdyrektywyklasycznejprzezpryzmatnowejdyrektywy,któradoprecyzowałaizmieniławsposóbistotnyto,cobyłowcześniejniedookreślonewtymprzedmiocie.Zamawiającywięc,przyjmującbezkrytycznierównieżwykładniędokonanąwtreściwyrokuz4maja2017wydanegowsprawieosygnaturzeC-387/14,dokonałinterpretacjiniezgodnejzobecnymiprzepisamiiwykładnią,którejmożnadokonaćnatle obowiązującejdyrektywy.

KrajowaIzbaOdwoławczaprzednowelizacjąprzepisówustawyPrawozamówieńpublicznychwskazywaławyraźnie,żedoświadczeniewrobotachbudowlanychmożebyćudostępnionejakopotencjałdoocenyoferttylkowsytuacjifaktycznegopodwykonawstwaczęścizamówienia,którejpotencjałdotyczy.Niebyłorównieżkwestionowane,żeZamawiającymaprawowyłączniedojednokrotnegowezwaniawtrybieprzepisówart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznych,wramachktóregozarównowykonawca,którydokumentówniezłożwogóle,jakitenwykonawca,któryzłożywadliwedokumenty,mogliprzedstawićnowedokumentyipoświadczenia,wykazującespełnieniewarunkówudziałuwpostępowaniu.Obecnatreśćprzepisuart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznychobligujeZamawiającegododokonaniapostępowanianaprawczegowzakresiewskazanymwprzepisie.Takąsytuacjęnależyodróżnićodzmianytreściofertypodwzględemjejprzedmiotu.Niedochodzibowiemdozmianyoferowanegoświadczenia,aconajwyżejdozmianynarzędzi,którymiwykonawcaodpowiadającyzacałośćprzedmiotuzamówieniatorealizuje.Wykładnia,którejdokonujeZamawiający,niezostałaodniesionadostanufaktycznegozastanegowniniejszympostępowaniu.Nieuwzględniafaktu,żenagruncieobecnieobowiązującychprzepisówtj.przepisuart.36bust.2możliwajestnawetzmianasposobuwykonaniazamówieniapoprzezzamianępodwykonawcy,któregozasóbzostałwykorzystanydlawykazaniaspełnieniawarunkówudziałuwpostępowaniu,awtreścisamejspecyfikacjiistotnychwarunkówzamówieniaZamawiający(pkt.3.7i3.8)wprostwskazał,żenienarzucaograniczeńcodoosobistegoświadczeniawpostępowaniuprzedmiotuumowyidopuszczazmianypodwykonawcówrównieżwzakresie,wjakimichpotencjałzostałwykorzystanyprzyskładaniuoferty.Zmianapodwykonawcynagruncieprzedmiotowegopostępowaniajestwięcmożliwazawszeitozarównoporozpoczęciuprac,jakiiprzedtymzdarzeniem.Zastosowanawięcwykładanianiemożeprowadzićdosytuacji,wktórejwykluczeniupodlegawykonawcazaprzyczynązmianypodwykonawcy,uzupełnieniadoświadczenianaetapiebadaniaoferty,zaśzmianytegorodzajusądopuszczonebezograniczeńnaetapiewykonaniaumowy.ZwrócićnależyuwagęnaodmiennystanfaktycznyanalizowanyprzezTrybunał,gdzieanaliziepoddanoosobistezastrzeżeniaświadczeniaipodzielnośćprzedmiotuoferowanegoświadczenia.Wanalizowanymprzypadkupostępowanianiemażadnychwprowadzonychograniczeń,zaśwykluczenienastąpiłopostwierdzeniu,żeprzedstawionewreferencjachrobotybudowlaneniespełniająpostawionychwarunków.Wsprawiedziwizatemfakt,żewtychokolicznościach,uwzględniającwykładniędokonywanąprzezZamawiającego,doszłodowezwaniaOdwołującegodouzupełnieniadokumentówwtrybieprzepisu art.26ust.3 ustawyPrawozamówieńpublicznych,niedoszłojednakdoanalizypowołanychprzepisów,azwłaszczadoanalizyprzedłożonychdokumentów.Zuzupełnieniawynikabowiemjednoznacznie,żepodmiottrzecibędzierealnie

świadczyłjakopodwykonawcarobotybudowlane,corównieżczynitozobowiązanierealnymw zakresie, naktóry wskazywałTrybunał.

DokonanaprzezZamawiającegowykładanianieuwzględniamożliwościzastosowaniaprocedurnaprawczychokreślonychwart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznychorazuregulowańzawartychwprzywołanychprzepisachart.22aust.1i4ustawyPrawozamówieńpublicznych.Brakprzejrzystościzastosowanejproceduryijej odniesieniadostanufaktycznegosprawypoprzeznieuwzględnienietreściprzepisówpolskiegoprawa,postanowieńdyrektywy,którątoprawoimplementujepozbawiaOdwołującegorealnejszansynawykonaniezamówienia,nietraktującOdwołującegojakopodmiotukonkurencyjnego wmyślzłożonejofertyz pozostałymiwykonawcami.

IIIStanowiskoZamawiającego

WodpowiedzinaodwołanieZamawiającywniósł o oddalenieodwołania.

Wskazał,iżzgodniezart.192ust.1ustawyPrawozamówieńpublicznychIzbamożerozstrzygaćtylkowzakresiezarzutówpodniesionychwodwołaniu.ŻadenzarzutOdwołującegosięniepotwierdził.ZamawiającyzobowiązanybyłwezwaćOdwołującegodouzupełnieniadokumentówitakiegowezwaniadokonałpismemz21czerwca2017r.Zwracauwagęnatreśćtegowezwania,wktórymniepowoływałsięnaart.22aust.6ustawyPrawozamówieńpublicznychmówiącyozmianiepodmiotutrzeciego.Zatemwykonawcasamowolniewymieniłpodmiottrzeci,bezwezwaniaZamawiającego,zatemuczyniłtonawłasneryzykoikonsekwencjetakiegodziałaniaobciążajątegowykonawcę.Zwracauwagę,iżOdwołującyniezarzuciłZamawiającemunaruszeniaart.22aust.6ustawyPrawozamówieńpublicznych.

Wskazałnapkt10.1specyfikacjiistotnychwarunkówzamówieniaistwierdził,iżOdwołującyniezłożwymaganegodokumentu,jakimjestoświadczenie,żepodmiottrzeciniepodlegawykluczeniuwstosunkudonowowskazanegopodmiotu.TakieoświadczeniezostałozłożonejedynieodnośniefirmyMADWEDM.K..NawetwięcgdybyZamawiającydokonałocenynowozłożonychdokumentów,tobyłybyoneniekompletneiOdwołującyitakzostałbywykluczonynatejsamejpodstawieprawnej.Zatemzarzutnaruszeniaart.24ust.1pkt12ustawyPrawozamówieńpublicznychnieznajdujeuzasadnienia.Zwracateżuwagę,iżZamawiającyniejestuprawnionydoponownegowezwaniaOdwołującegodozłożeniabrakującegodokumentu,gdyżnaruszałobyto zasadęrównegotraktowania.

Odwołującywodwołaniuniepodnosiłtakżezarzutówdotyczącychsformułowaniainformacjio wykluczeniugo z postępowania.

IVStanowiskoIzby

NawstępieIzbastwierdziła,żeniezachodziżadnazprzesłanekskutkującychodrzuceniemodwołania,opisanychwart.189ust.2ustawyPrawozamówieńpublicznych,aOdwołującyma interes wewniesieniuodwołania.

Izbaustaliła,iżstanfaktycznypostępowanianiejestspornymiędzyStronami.

PozapoznaniusięzprzedmiotemsporuorazargumentacjąobuStron,woparciuostanfaktycznyustalonypodczasrozprawyIzbaustaliłaizważyła,conastępuje:odwołanieniezasługujenauwzględnienie.

Art.22ust.1iust.1bustawyPrawozamówieńpublicznychstanowi,żeoudzieleniezamówieniamogąubiegaćsięwykonawcy,którzy:1)niepodlegająwykluczeniu;2)spełniająwarunkiudziałuw postępowaniu,o ilezostałyoneokreśloneprzezzamawiającegowogłoszeniuozamówieniulubwzaproszeniudopotwierdzeniazainteresowania.Warunkiudziałuwpostępowaniumogądotyczyć:1)kompetencjilubuprawnieńdoprowadzeniaokreślonejdziałalnościzawodowej,oilewynikatozodrębnychprzepisów;2)sytuacjiekonomicznejlubfinansowej;3) zdolnościtechnicznejlubzawodowej.

Zkolei,zgodniezdyspozycjąart.22austawyPrawozamówieńpublicznych1.wykonawcamożewcelupotwierdzeniaspełnianiawarunkówudziałuwpostępowaniu,wstosownychsytuacjachorazwodniesieniudokonkretnegozamówienia,lubjegoczęści,polegaćnazdolnościachtechnicznychlubzawodowychlubsytuacjifinansowejlubekonomicznejinnychpodmiotów,niezależnieodcharakteruprawnegołączącychgo znimstosunkówprawnych.2.Wykonawca,którypoleganazdolnościachlubsytuacjiinnychpodmiotów,musiudowodnićzamawiającemu,żerealizujączamówienie,będziedysponowałniezbędnymizasobamitychpodmiotów,wszczególnościprzedstawiajączobowiązanietychpodmiotówdooddaniamudodyspozycjiniezbędnychzasobównapotrzebyrealizacjizamówienia.3.Zamawiającyocenia,czyudostępnianewykonawcyprzezinnepodmiotyzdolnościtechnicznelubzawodowelubichsytuacjafinansowalubekonomiczna,pozwalająnawykazanieprzezwykonawcęspełnianiawarunkówudziałuwpostępowaniuorazbada,czyniezachodząwobectego podmiotu podstawywykluczenia,o którychmowawart.24ust.1 pkt13–22 i ust.

5ustawyPrawozamówieńpublicznych.4.Wodniesieniudowarunkówdotyczącychwykształcenia,kwalifikacjizawodowychlubdoświadczenia,wykonawcymogąpolegaćnazdolnościachinnychpodmiotów,jeślipodmiotytezrealizująrobotybudowlanelubusługi,dorealizacjiktórychtezdolnościsąwymagane.6.Jeżelizdolnościtechnicznelubzawodowelubsytuacjaekonomicznalubfinansowa,podmiotu,októrymmowawust.1,niepotwierdzająspełnieniaprzezwykonawcęwarunkówudziałuwpostępowaniulubzachodząwobectychpodmiotówpodstawywykluczenia,zamawiającyżąda,abywykonawca

wterminieokreślonymprzezzamawiającego:1)zastąpiłtenpodmiotinnympodmiotemlubpodmiotamilub2)zobowiązałsiędoosobistegowykonaniaodpowiedniejczęścizamówienia,jeżeliwykażezdolnościtechnicznelubzawodowelubsytuacjęfinansowąlubekonomiczną,októrychmowa wust.1.

Zgodniezpunktem8.1.2.specyfikacjiistotnychwarunkówzamówieniawpostępowaniumogliwziąćudziałwykonawcy,którzyspełniająwarunkiudziałuwpostępowaniudotyczącezdolnościtechnicznejlubzawodowej,tj.wykażą,żewokresie5latprzedupływemterminuskładaniaofert,ajeżeliokresprowadzeniadziałalnościjestkrótszywtymokresie,należyciewykonaliconajmniej2robotybudowlane,przedmiotemktórychbyłyrobotypolegającenabudowiewodociąguzrurciśnieniowychPEośrednicymin400mmidługościmin.2000mbwtymwykonaniemetodąbezwykopowąsieciwodociągowejmetodąprzewiertusterowanegoo średnicymin.400mm o długościmin.500mb każda.Wprzypadkuwykonawcówwspólnieubiegającychsięoudzielniezamówieniaww.warunekzostaniespełnionywyłącznie,jeżelijeden zwykonawcówspełniwaruneksamodzielnie.

Wrozdziale3.Zamawiającyokreśliłwymogi co dopodwykonawstwa:

3.7.Zamawiającyniezastrzegaobowiązkuosobistegowykonaniaprzezwykonawcękluczowychczęścizamówienianarobotybudowlane.Wykonawcamożepowierzyćwykonywanieczęścizamówieniapodwykonawcy.WtakimprzypadkuWykonawcazobowiązanyjestdowskazaniawswojejofercieczęścizamówienia(zakresu),którychwykonaniezamierzapowierzyćpodwykonawcom.

3.8.Jeżelizmianaalborezygnacjazpodwykonawcydotyczypodmiotu,naktóregozasobyWykonawcapowołał się,nazasadachokreślonych w art.22aust.1 ustawyPrawozamówieńpublicznych,wceluwykazaniaspełnianiawarunkówudziałuwpostępowaniu,WykonawcajestobowiązanywykazaćZamawiającemu,żeproponowanyinnypodwykonawcalubwykonawcasamodzielniespełniajewstopniuniemniejszymniżpodwykonawca,naktóregozasobyZamawiającypowoływałsięwtrakciepostępowania o udzieleniezamówienia.

3.9.PowierzeniewykonaniaczęścizamówieniapodwykonawcomniezwalniaWykonawcyzodpowiedzialnościzanależytewykonaniezamówienia.

3.10.Szczegółowewarunkidotyczącem.in.podwykonawstwawrealizacjizamówieniaokreślono wprojekcieumowy.

PootrzymaniuofertyOdwołującegoidokumentówprzedstawionychwtrybieart.26ust.2ustawyPrawozamówieńpublicznych,napodstawieprzepisuart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznych,ZamawiającywezwałOdwołującegodozłożeniawykazurobótbudowlanychwykonanychniewcześniejniżwokresieostatnich5latprzedupływemterminu

składaniaofert,ajeżeliokresprowadzeniadziałalnościjestkrótszywtymokresie,wrazzpodaniemichrodzaju,wartości,daty,miejscawykonaniaipodmiotów,narzeczktórychrobotytezostaływykonane,zzałączeniemdowodówokreślającychczyterobotybudowlanezostaływykonanenależycie,wszczególnościinformacjiotym,czyrobotyzostaływykonanezgodniezprzepisamiprawabudowlanegoiprawidłowoukończone,przyczymdowodami,októrychmowa,sąreferencjebądźinnedokumentywystawioneprzezpodmiot,narzeczktóregorobotybudowlanebyływykonane,ajeżelizuzasadnionejprzyczynyoobiektywnymcharakterzewykonawcaniejestwstanieuzyskaćtychdokumentówinnedokumentypotwierdzającewarunekudziałuwpostępowaniuokreślonywpkt.8.1.2.ppkta)specyfikacjiistotnychwarunkówzamówienia.Wykonawcaspełniwarunekjeżeliwykaże,żewokresie5lalprzedupływemterminuskładaniaofert,ajeżeliokresprowadzeniadziałalnościjestkrótszywtymokresie,należyciewykonałconajmniej2robotybudowlane,przedmiotemktórychbyłyrobotypolegającenabudowiewodociąguzrurciśnieniowychPEośrednicymin.400mmidługościmin.2000mbwtymwykonaniemetodąbezwykopowąsieciwodociągowejmetodąprzewiertusterowanegoośrednicymin.400mmodługościmin.500mbkażda.

PowodemwezwaniabyłaocenaZamawiającego,zgodniezktórązłożonenawezwanieZamawiającegowtrybieart.26ust.2ustawyPrawozamówieńpublicznychdokumenty,tj.wskazanerobotybudowlanerealizowaneprzezfirmęMADWEDM.K.pn.„Kontrakt23B:Modernizacja(przebudowamagistrali wodociągowejw ramachprojektu„RozbudowaimodernizacjasystemuzaopatrzeniawwodęiodprowadzaniaściekówwLublinie”wskazywały,żewykonawcaniespełniłwarunkuwczęści:budowawodociąguzrurciśnieniowychPEośrednicymin.400mmidługościmin.2000mbwtymwykonaniemetodąbezwykopowąsieciwodociągowejmetodąprzewiertusterowanegoośrednicymin.400mmodługościmin.500mb.Wliściereferencyjnymz30marca2015r.taokolicznośćnieznajdujepotwierdzenia,ponieważwykonawcawykazałzakrespracobejmującyrenowacjęmagistraliDN800metodąreliningururąDN710x42,1mmPE100SDR17PN10wrazzezgrzaniemruriwypełnieniemprzestrzenimiędzyrurowejpianobetonem.Wzwiązkuz powyższymZamawiającywezwałdozłożenia„takiegowykazurobótbudowlanychi dowodu,który potwierdzi,żewykonaneprzezPaństwarobotypotwierdzająwarunekudziałuwpostępowaniuokreślonywpkt. 8.1.2. a) SIWZorazogłoszeniu o zamówieniu”.

Odwołujący,w ramachuzupełnieniadokumentów,przedłożwykaz,w którymwskazałnowerobotybudowlanewykonaneprzezfirmę„OMEGA”ZakładSieciWodno-Kanalizacyjnychl.J..

ZamawiającynieuznałpowyższegouzupełnieniadokumentówzaprawidłoweiwykluczyłOdwołującegozpostępowanianapodstawieart.24ust.1pkt12ustawyPrawozamówień

publicznych,zgodniezktórymzpostępowaniawykluczasięwykonawcę,któryniewykazałspełnianiawarunkówudziałuwpostępowaniulubniezostałzaproszonydonegocjacjilubzłożeniaofertwstępnychalboofert,lubniewykazałbrakupodstawwykluczenia,uzasadniającswojądecyzjęwykładniądokonanąprzezTrybunałSprawiedliwościUEwramachwyrokusygn.C-387/14Esaprojekt.

Zgodniezart.192ust.7ustawyPrawozamówieńpublicznychIzbaniemożeorzekaćcodozarzutów,któreniebyłyzawartewodwołaniu,cooznacza,żejestzwiązanazakresemodwołania,ztymzastrzeżeniem,żenierozpatrujeodwołania(jakipojedynczychzarzutów)wprzypadkachokreślonychwart.189ust.2ustawyPrawozamówieńpublicznych.ZgodnieztymprzepisemIzbaodrzucaodwołanie(alboperanalogiampojedynczyzarzut,któregosytuacjadotyczy),jeśliodwołaniezostałowniesionepoupływieterminuokreślonegowustawie(art.189ust.2pkt3).Terminynawniesienieodwołaniazostaływskazanewart.

182ustawyPrawozamówieńpublicznych.Przepistenwskazujem.in.żenaczynnośćwezwaniawykonawcydouzupełnieniadokumentówprzysługujemutermin5-dniowyoddniaotrzymaniategowezwania(art.182ust.1 pkt2),zatem,skorowezwanienastąpiło21czerwca2017r.,termintenupłynął26czerwca2017r.Tymsamymewentualnyzarzutwstosunkudosamegowezwania,podniesionywodwołaniuz5lipca2017r.,jestspóźnionyi niemożebyćrozpatrzony.

Wzwiązkuzregulacjąart.192ust.7ustawyPrawozamówieńpublicznychIzbanierozpatrywałarównieżinnychkwestiiniepodnoszonychwzarzutach,m.in.regulacjiart.22aust.6ustawyPrawozamówieńpublicznych.IzbanieodnosiłasięrównieżdoinnychokolicznościniewskazanychprzezZamawiającegowuzasadnieniuwykluczeniaOdwołującego,jak:1)kwestiamożliwościzmianywzłożonejoferciewskazanegopodwykonawcy(kwestia,którąpodnosiłPrzystępujący);2)realnośćudostępnieniazasobówpodmiotutrzeciegodlaspełnieniagłównegowarunkudoświadczenia,jakokoniecznegopodwykonawcy,przyzałożeniukilkuprocentowegoudziałutegopodmiotuwzamawianychrobotach(art.22aust.2-4ustawyPrawozamówieńpublicznychwzwiązkuzewskazaniemTSUEwwyrokachC-423/14PartnerD.A.iC-387/14Esaprojektozapewnieniurealnego,aniejedynieformalnegopowołaniasięnazasobyinnegopodmiotu;3)możliwośćpowołaniawramachuzupełnienianowychrealizacji(wyrokC-387/14,odpowiedźnapytania1-3);4)możliwośćpowołaniasięnadoświadczeniedwóchżnychpodmiotówprzyspełnieniupostawionegowarunkudotyczącegołączniedwóchrobót,zwłaszczaprzyzastrzeżeniuzawartymwpunkcie8.12infine„Wprzypadkuwykonawcówwspólnieubiegającychsięoudzielniezamówieniaww.warunekzostaniespełnionywyłącznie,jeżelijeden zwykonawcówspełniwaruneksamodzielnie”peranalogiamdozasobówpodmiotówtrzecichnazasadzierównegotraktowaniawykonawców).

Wodniesieniunatomiastdosamejkwestiimożliwościzmianypodmiotu,naktóregozasobywykonawcapowołałsięskładającofertę(ewentualniejeśliofertawogóleniezawieraładanychwtymzakresie,apowołaniesięnastąpiłowdokumentachprzedstawianychwtrybieart.26ust.2ustawyPrawozamówieńpublicznychwtymmomencie),tokwestiętęrzeczywiścierozstrzygapowołanyprzezZamawiającegowyrok TSUEsygn.C-387/14.

JakpodkreślałZamawiającywuzasadnieniuswojejdecyzji,wwyrokutymTrybunałwskazał,żeartykuł51dyrektywy2004/18/WEwzwiązkuzart.2tejdyrektywynależyinterpretowaćwtensposób,żestoionnaprzeszkodzietemu,bypoupływieterminuzgłoszeńdoudziałuwpostępowaniuoudzieleniezamówieniapublicznegowykonawcaprzekazałinstytucjizamawiającej,w celuwykazania,żespełniaonwarunkiuczestnictwaw postępowaniuwsprawieudzieleniazamówieniapublicznego,dokumenty,którychniezawierałajegopierwotnaoferta,takiejakumowazamówieniazrealizowanegoprzezpodmiottrzeciorazjegozobowiązaniedooddaniadodyspozycjitegowykonawcyzdolnościiśrodkówniezbędnychdorealizacjirozpatrywanegozamówienia.

Trybunałwyjaśniłwww.wyroku,żeww.art.51dyrektywystanowi,że:„instytucjezamawiającemogąwezwaćwykonawcówdouzupełnieniazaświadczeńidokumentówprzedłożonychnapodstawieart.45–50lubo ichwyjaśnienie”.Instytucjezamawiającepowinnyzapewnićrównetraktowaniewykonawcówwsposóbniedyskryminacyjnyi przejrzysty(wyrokA.C-324/14),czyliabywszyscyoferencimielitakiesameszanseprzyformułowaniuswychofert,aofertywszystkichoferentówbyłypoddanetymsamymwarunkom,zagwarantowaniebrakuryzykafaworyzowaniai arbitralnegotraktowaniazestronyinstytucjizamawiającej;obowiązek,bywszystkiewarunkii zasadypostępowaniawsprawieudzieleniazamówieniabyłyokreślonewsposóbjasny,precyzyjnyi jednoznacznywogłoszeniu o zamówieniulubwspecyfikacjiistotnychwarunkówzamówienia i byumożliwićinstytucjizamawiającejrzeczywistąweryfikację,czyofertyzłożoneprzezoferentówodpowiadająkryteriomwyznaczonymdladanegozamówienia;stojąnaprzeszkodzienegocjacjommiędzyinstytucjązamawiającąa oferentem.Codozasadyofertaniemożebyćmodyfikowanapojejzłożeniuanizinicjatywyinstytucjizamawiającej,anioferenta;instytucjazamawiającaniemożeżądaćwyjaśnieńodoferenta,któregoofertęuważazaniejasnąlubniezgodnązespecyfikacjąistotnychwarunkówzamówienia.Jednocześnieart.2dyrektywy2004/18niestoinaprzeszkodziepoprawieniulubuzupełnieniuszczegółówoferty,zwłaszczajeżeliwsposóboczywistywymagaonaniewielkiegowyjaśnienialubsprostowaniaoczywistejomyłki;jednakinstytucjazamawiającamusizapewnićwszczególności,żebyżądaniewyjaśnieniaofertynieprowadziłodorezultatuporównywalnegowistociezprzedstawieniemprzezoferentanowejoferty.Instytucjazamawiającamaobowiązektraktowaćkandydatówwsposóbrównyi lojalny,takbyżądaniawyjaśnieńniemożnabyłouznaćpozakończeniuprocedurywyboruoferti wświetlejego wynikuzanieuzasadnionebardziejlubmniej

korzystnetraktowaniekandydatalubkandydatów,doktórychżądanietakieskierowano.WstaniefaktycznymsprawyrozpatrywanejprzezTrybunałwykonawca,podobniejakwsprawieniniejszej,przedłożinstytucjizamawiającejpoupływieterminuskładaniaofertdokumenty,którenieznajdowałysięwjegopierwotnejoferciewskazałzamówieniezrealizowaneprzezpodmiottrzeciorazdostarczyłzobowiązanietegopodmiotudooddaniadodyspozycjiwykonawcyzdolnościi środkówniezbędnychdorealizacjizamówieniatakiewyjaśnieniazpewnościązaśniesąjedyniezwykłymwyjaśnieniemszczegółówlubsprostowaniemoczywistejomyłkiw rozumieniuorzecznictwaTrybunałuistanowiąistotnąi znaczącązmianępierwotnejoferty,przypominającąraczejprzedstawienienowejoferty.Takieuzupełnieniedokumentówmabezpośredniwpływnakluczoweelementypostępowania,gdyżwarunkujesamątożsamośćwykonawcy,któremuzostanieewentualnieudzielonezamówienie,oraznawynikweryfikacjizdolnościtegowykonawcy,a zatemjegozdolnościdozrealizowaniarozpatrywanegozamówieniawrozumieniuart. 44ust.1dyrektywy2004/18.Gdybywięcinstytucjazamawiającadopuściła,bydanywykonawcazłożomawianedokumentywceluuzupełnieniaswejpierwotnejoferty,wsposóbnieuzasadnionypotraktowałabytegowykonawcękorzystniejwstosunkudoinnychkandydatówi tymsamymnaruszyłabyzasadyrównegoi niedyskryminacyjnegotraktowaniawykonawcóworazobowiązekprzejrzystości;

WpowyższymwyrokuTrybunałcoprawdaodnosiłsiędoprzepisówdyrektywyz2004r.,jednakprzedewszystkimrozpatrywałjepodkątemzasadyuczciwejkonkurencji,równegotraktowaniawykonawcówiprzejrzystości,awięczasad,któresąobecnerównieżustawiePrawozamówieńpublicznychorazwdyrektywachzroku2014przyczymniemapodstawdozałożenia,żerozumienieuczciwejkonkurencji,równegotraktowaniawykonawcówiprzejrzystościpostępowaniapomiędzytymidyrektywamiuległozmianie.Coprawdapojawiłsięprzepisart.63ust.1akapit2dyrektywyParlamentuEuropejskiegoiRady2014/24/UEzdnia26lutego2014r.wsprawiezamówieńpublicznych,uchylającejdyrektywę2004/18/WEianalogicznyprzepisart.79ust.1akapit2dyrektywyParlamentuEuropejskiegoiRady2014/25/UEzdnia26lutego2014r.wsprawieudzielaniazamówieńprzezpodmiotydziałającewsektorachgospodarkiwodnej,energetyki,transportuiusługpocztowych,uchylającejdyrektywę2004/17/WE,zgodniezktóryminstytucjazamawiająca/podmiotzamawiającywymaga,bywykonawcazastąpiłpodmiot,wobecktóregoistniejąobowiązkowepodstawywykluczenia,naktórepowołałsiępodmiotzamawiający.Podmiotzamawiającymożewymagaćlubmożezostaćzobowiązanyprzezpaństwoczłonkowskiedowymagania,bywykonawcazastąpiłpodmiot,wobecktóregoistniejąnieobowiązkowepodstawywykluczenia,naktóre powołałsiępodmiotzamawiający.

Jednakprzepisten (co doktóregonotabeneistniejąwątpliwościco dozgodnościzprzywołanymizasadami)należytraktowaćjakowyjątek,któregoniemożnarozszerzać.Pozatym,zarównowww.dyrektywach,jakiustawiePrawozamówieńpublicznychprocedurawezwaniadouzupełnieniadokumentów(art.26ust.3)iprocedurawskazanawart.22aust.6ustawyPrawozamówieńpublicznych,sąodmiennymiczynnościamizamawiającegooodmiennychskutkach,któreniemogąbyćsobązastępowane,ponieważwprowadzałobytobrakprzejrzystościpostępowaniaimożliwośćwielokrotnegoprzedstawianianowychdokumentów.

Codomożliwościposłużeniasiępotencjałempodmiotuudostępniającegoswojezasoby,októrymmowawart.22austawyPrawozamówieńpublicznychtooczywiścietakieuprawnieniewykonawcyposiadają.Należyjednakzwrócićuwagę,żewkontekścieobowiązującychprzepisówdyrektyw,ustawyPrawozamówieńpublicznychorazorzecznictwaTSUEuprawnienietojestograniczonepewnymiwarunkami(wskazanymim.in.wart.22aust.2-4ustawyPrawozamówieńpublicznych),jakiwczasie,tj.wchwiliskładaniaofertlubwnioskówodopuszczeniedoudziałuwpostępowaniu,ewentualnie,jeśliniebyłoobowiązkutakiegowskazaniawofercielubwnioskuwchwiliprzedstawianiadokumentówwtrybieart.26ust.2ustawyPrawozamówieńpublicznych.Jeżeliwykonawcanieuczynitegowtymmomencie,uprawnienietowygasa,zastąpioneprzezzakazzmianyoferty.

Wodniesieniudosposobuzastosowaniaart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznychnależyteżzwrócićuwagęnaregulacjęart.56ust.3dyrektywy2014/24/UEianalogicznegoart.74ust.4dyrektywy2014/25/UEorazwyrokTSUEsygn.C-131/16.

Wskazaneprzepisydyrektywstanowią,że„jeżeliinformacjelubdokumentacja,któremajązostaćzłożoneprzezwykonawców,sąlubwydająsięniekompletnelubędne,lubgdybrakujekonkretnychdokumentów,podmiotyzamawiające mogą chybażeprzepisykrajowewdrażająceniniejsządyrektywęstanowiąinaczejzażądać,abydaniwykonawcyzłożyli,uzupełnili,doprecyzowalilubskompletowalistosowneinformacjelubdokumentacjęwodpowiednimterminie,podwarunkiemżetakieżądaniazostanązłożoneprzypełnymposzanowaniuzasadrównegotraktowaniaiprzejrzystości”.Należytuzauważyć,żeustawodawcaunijnychoćzasadytezostałyjużwyrażonewewcześniejszychprzepisachidotycząwszystkichczynnościzamawiającegobezwyjątkuw sposóbwyjątkowypodkreśliłtuobowiązekdziałaniazamawiającego„przypełnymposzanowaniuzasadrównegotraktowania i przejrzystości”.

Podobniewodpowiedzinapytanie1.wwyrokusygn.C-131/16ArchusTrybunał,powtarzającswojestanowiskowyrażanewewcześniejszychorzeczeniach,wskazał,że

„zasadęrównegotraktowaniawykonawcówzapisanąwart.10dyrektywy2004/17/WE(…)należyinterpretowaćw ten sposób,żestoi onanaprzeszkodzietemu, bywpostępowaniuoudzieleniezamówieniapublicznegoinstytucjazamawiającawezwałaoferentadodostarczeniaoświadczeńlubdokumentów,którychprzedstawieniawymagałaspecyfikacjaistotnychwarunkówzamówienia,aktórychniedostarczonowterminieskładaniaofert.Artykułtenniestoinatomiastnaprzeszkodzietemu,byinstytucjazamawiającawezwałaoferentadowyjaśnieniaofertylubsprostowaniaoczywistejomyłkiwtejofercie,podwarunkiemjednak,żetakiewezwaniezostanieskierowanedowszystkichoferentówznajdującychsięwtejsamejsytuacji,żewszyscyoferencibędątraktowanirównoi lojalniei żetego wyjaśnienialubsprostowanianiebędziemożnazrównaćzprzedstawieniemnowejoferty,co powiniensprawdzićsądodsyłający”.Wyrokten notabenedotyczyłzastosowaniaart.26ust.3ustawyPrawozamówieńpublicznychwkontekściewezwaniadouzupełnieniadokumentówjakonaobowiązku,jakispoczywanazamawiającym.ZestanowiskaTrybunałuwynika,żeniezależnieodistnieniaowegoobowiązku,wkonkretnychsprawachzamawiającyniemożepoprzezkonsekwencjeswojegowezwania,jakimjestprzedstawieniedanychdokumentów,naruszaćzasadyuczciwejkonkurencjiirównegotraktowaniawykonawców.Tymsamymmożezdarzyćsię,żewezwaniepozostanie„puste”,tzn.zamawiającyniebędziemógłwziąćpoduwagęuzupełnionychdokumentów.Niemożejednakzgóryzakładać,żedokumentymapewnozostanąuzupełnionewsposóbnieprawidłowyi zaniechaćwezwania.

RównieżOdwołującywniniejszympostępowaniumógłdokonaćuzupełnieniawsposóbzupełnieinnyniżgodokonał.

Należyteżpodkreślić,żezestanowiskiemTrybunałuSprawiedliwościUniiEuropejskiejwyrażanymwwydawanychorzeczeniachmożnasięzgadzaćlubnie,orzeczeniateniesąteżwiążące,leczstanowiąoneobowiązującąwUniiEuropejskiejinterpretacjęprzepisówprawaunijnegoiniemogąbyćpomijaneprzezzamawiających,jakteżorganystosująceprawo,zwłaszczawprzypadku,gdydanezamówieniejestwspółfinansowaneześrodkówunijnych.

Wzwiązku zpowyższymIzbaorzekłajakwsentencjioddalając odwołanie.

Okosztachpostępowaniaodwoławczegoorzeczononapodstawieart.192ust.9i10ustawyPrawozamówieńpublicznych,stosowniedowynikupostępowania,zgodniez§1ust.2pkt1,§3i§5ust.3pkt1rozporządzeniaPrezesaRadyMinistrówzdnia15marca2010r.wsprawiewysokościisposobupobieraniawpisuododwołaniaorazrodzajówkosztówwpostępowaniuodwoławczymisposobuichrozliczania(Dz.U.Nr41,poz.238zźn.zm.).

Przewodniczący:……………………..…