Wyrok KIO KIO 1681/16

Sygn. akt KIO 1681/16

WYROK
z dnia 23 września 2016 r.

Krajowa Izba Odwoławcza– w składzie:

Przewodniczący: Anna Packo
Protokolant: Łukasz Listkiewicz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r., w Warszawie, odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 września 2016 r. przez
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
ALSTAL Grupa Budowlana Sp. z o.o. Sp. K. Jacewo 76, 88-100 Inowrocław oraz
AGB 2 Sp. z o.o. Jacewo 76, 88-100 Inowrocław
w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego
10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
ul. Powstańców Warszawy 5, 85-681 Bydgoszcz
przy udziale:
1. wykonawcyWarbud S.A. ul. Domaniewska 22, 02-672 Warszawazgłaszającego
przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego,
2. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówieniaAldesa
Construcciones Polska Sp. z o.o. ul. Postępu 18, 02-676 Warszawa oraz Aldesa
Construcciones S.A. c/bahía de Pollensa 13, 28042 Madryt, Hiszpaniazgłaszających
przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1. uwzględnia odwołanie i nakazuje 10 Wojskowemu Szpitalowi Klinicznemu
z Polikliniką Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej
unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenie
czynności badania i oceny ofert w zakresie badania oferty wykonawców wspólnie

1

ubiegających się o udzielenie zamówienia Aldesa Construcciones Polska Sp. z o.o.
oraz Aldesa Construcciones S.A.,
2. kosztami postępowania obciąża 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr
(słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia ALSTAL
Grupa Budowlana Sp. z o.o. Sp. K. oraz AGB 2 Sp. z o.o. tytułem wpisu od
odwołania,
2.2. zasądza od 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką Samodzielnego
Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej na rzecz wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia ALSTAL Grupa Budowlana Sp.
z o.o. Sp. K. oraz AGB 2 Sp. z o.o. kwotę 23 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia
trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania
odwoławczego poniesione z tytułu wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 2164 ze zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od
dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy.

Przewodniczący: ……………………..…

2

Sygn. akt: KIO 1681/16

Uzasadnienie

Zamawiający – 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład
Opieki Zdrowotnej prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „budowę
kompleksu Polikliniki” na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm.), w trybie przetargu nieograniczonego.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 31 maja 2016 r. w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej, pod numerem 2016/S 103-184112. Wartość zamówienia jest większa niż
kwoty określone na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych.

I Zarzuty iżądaniaodwołania:
Odwołujący – wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia ALSTAL Grupa
Budowlana Sp. z o.o. oraz AGB 2 Sp. z o.o. wniósł odwołanie zarzucając Zamawiającemu
naruszenie:
1. art. 91 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez
wybór jako najkorzystniejszej oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia Aldesa Construcciones Polska Sp. z o.o. oraz Aldesa Construcciones S.A. (dalej
zwanych „konsorcjum Aldesa”), mimożezawiera liczne błędy w obliczeniu ceny,
2. art. 87 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez
zaniechanie wezwania konsorcjum Aldesa do wyjaśnień treści oferty, w tym tych
dotyczących sposobu kalkulowania ceny, co spowodowało brak porównywalności złożonych
ofert,
3. art. 26 ust. 3 i 4 ustawy Prawo zamówień publicznych w związku z zaniechaniem
wezwania konsorcjum Aldesa do wyjaśnień lub uzupełnienia wykazu osób, mimo braków
w przedstawionym wykazie,
4. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, jakożetreść oferty konsorcjum
Aldesa nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia i jako taka oferta ta
powinna podlegać odrzuceniu,
5. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez podejmowanie czynności
w postępowaniu w sposób naruszający zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców, a także wybór oferty najkorzystniejszej niezgodnie z przepisami
ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez stworzenie sytuacji, w której porównanie ofert
nie jest możliwe.

3

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1. unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz badania i oceny ofert
złożonych w postępowaniu,
2. przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu,
3. wezwania konsorcjum Aldesa do wyjaśnień w zakresie sposobu kalkulowania ceny we
wskazanych obszarach,
4. wezwania konsorcjum Aldesa do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oferty w zakresie
przyjętych rozwiązań i kompletności złożonej oferty związanych z brakami w ofercie,
5. wezwania konsorcjum Aldesa do wyjaśnień i uzupełnień w zakresie złożonego wraz
z ofertą wykazu osób,
6. odrzucenia oferty konsorcjum Aldesa jako zawierającej nieusuwalne błędy w jej treści
w zakresie sposobu obliczenia ceny oraz zawartości merytorycznej oferty, a w konsekwencji
wybór oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej oferty złożonej w postępowaniu,
7. odrzucenia oferty konsorcjum Aldesa jako niezgodnej ze specyfikacją istotnych warunków
zamówienia,
8. zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kosztów postępowania
odwoławczego.

W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, iż oferta konsorcjum Aldesa zawiera liczne
braki, błędy i uchybienia, a znaczna część oferty nie została przygotowana zgodnie
z instrukcjami Zamawiającego opisanymi w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, co
wpłynęło na wartość oferty i wynagrodzenie w niej zadeklarowane, jak i ma istotny wpływ na
zgodność tej oferty z wymaganiami Zamawiającego, co może rzutować na ważność
i skuteczność potencjalnej umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Zgodnie z wymaganiami Zamawiającego oferta winna zawierać cenę ryczałtową brutto,
z uwzględnieniem wszystkich wymagań wskazanych w opisie przedmiotu zamówienia (pkt
14.2 specyfikacji istotnych warunków zamówienia) i należało ją wpisać do formularza
ofertowego z podaniem poszczególnych elementów ceny. Zgodnie z dyspozycją punktu 14.4
specyfikacji istotnych warunków zamówienia cenę należało wyliczyć według załączników do
specyfikacji istotnych warunków zamówienia w postaci: 1. zestawienia wyposażenia
technologicznego, 2. podziału wynagrodzenia na roboty budowlane i instalacyjne, 3. podziału
wynagrodzenia na opracowanie dokumentacji projektowej, 4. przedmiaru, 5. specyfikacji
sprzętu.
Odwołujący stwierdził w ofercie konsorcjum Aldesa niezgodność „Zestawienia wyposażenia
technologicznego” z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia, mającą wpływ na
prawidłowość obliczenia całkowitej ceny oferty w następujących pozycjach:

4

1) gabinet USG – wskazano cenę jednostkową netto w przedmiocie, co do którego
Zamawiający nie wymagał wskazania takiej ceny,
2) osprzęt sterujący dot. aparatu RTG – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
3) densytometr ultradźwiękowy – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
4) wyposażenie obejmujące kompletne stanowisko pracy – nie wskazano ceny netto, stawek
VAT, ani ceny brutto,
5) bufet z zapleczem – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
6) hal główny z poczekalnią – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
7) kawiarnia z zapleczem – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
8) biurko narożne – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
9) sala dializ + izolatka + stacja uzdatniania wody – komplet wyposażenia – nie wskazano
ceny netto, stawek VAT ani ceny brutto,
10) chłodnia na odpady medyczne – nie wskazano ceny netto, stawek VAT ani ceny brutto,
11) łóżko szpitalne – za cenę brutto przyjęto kwotę bez podatku VAT,
12) sprzęt endoskopowy (Endoskopia) – przyjęto błędną stawkę podatku VAT (zamiast 8%
i 23 %, przyjęto tylko 8%),
13) sprzęt endoskopowy (Duodenoskopia) – przyjęto błędną stawkę podatku VAT (zamiast
8% i 23 %, przyjęto tylko 8%),
14) sprzęt endoskopowy (Endoskopia) – przyjęto błędną stawkę podatku VAT (zamiast 8%
i 23 %, przyjęto tylko 8%),
15) drukarka termiczna do endoskanu – nie wskazano ceny netto, stawek VAT, ani ceny
brutto,
16) szafa ubraniowa jednodrzwiowa – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
17) szafka przyścienna jednokomorowa, wyposażona w cztery szuflady – nie wskazano
stawek VAT ani ceny brutto,
18) sprzęt endoskopowy (urologia) – przyjęto błędną stawkę podatku VAT (zamiast 8%
i 23 %, przyjęto tylko 8%),
19) sprzęt endoskopowy (sala operacyjna) – przyjęto błędną stawkę podatku VAT (zamiast
8% i 23 %, przyjęto tylko 8%),
20) łóżko szpitalne w sali wybudzeń – nie wskazano ceny netto, stawek VAT ani ceny brutto,
21) stacja dokująca – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto,
22) autorefraktometr – nie wskazano stawek VAT ani ceny brutto.
Poza tym oferta konsorcjum Aldesa zawiera rażące błędy w obliczeniu ceny ofertowej:
1) w dokumencie zatytułowanym „Podział wynagrodzenia na usługi projektowe, roboty
budowlane i inwestycyjne” w poz. 6 zostały wycenione wyłącznie maszyny i urządzenia
specjalistyczne związane z ochroną zdrowia (suma w przedmiotowej pozycji jest tożsama
z sumą „Zestawienia wyposażenia technologicznego”), podczas gdy Zamawiający wymagał,

5

aby przedmiotowa pozycja zawierała również wycenę dźwigów szpitalnych (której to wyceny
nie zawiera „Zestawienie wyposażenia technologicznego”) – zatem dźwigi szpitalne nie
zostały wycenione,
2) „Zestawienie wyposażenia technologicznego” zawiera szereg błędów rachunkowych,
w tym również zwiększenie wartości VAT dla stawki 8% o kwotę 87.517,62 zł oraz błędy
w sumowaniu poszczególnych pozycji,
3) rozbieżności pomiędzy kwotami wskazanymi w formularzu oferty, mającymi im
odpowiadać kwotami zawartymi w dokumencie „podział wynagrodzenia na usługi projektowe,
roboty budowlane i inwestycyjne”, a sumą wynikającą z „zestawienia wyposażenia
technologicznego”,
4) rozbieżności pomiędzy stawkami VAT w zakresie stawki 8% oraz 23% zawartymi
w formularzu oferty (podział wynagrodzenia) a „Zestawieniem wyposażenia
technologicznego” wynoszące 145.262,53 zł dla obu stawek,
5) sumaw „Zestawieniu wyposażenia wartości urządzeń medycznych zawarta
zawartej sumie technologicznego” nie odpowiadawartości urządzeń medycznych
w formularzu oferty.
Analiza oferty konsorcjum Aldesa wykazuje m.in. na istotny brak dotyczący wyceny dźwigów
szpitalnych. W dokumencie zatytułowanym „Podział wynagrodzenia na usługi projektowe,
roboty budowlane i inwestycyjne” w poz. 6 zostały wycenione wyłącznie maszyny
i urządzenia specjalistyczne związane z ochroną zdrowia (suma w przedmiotowej pozycji jest
tożsama z sumą „Zestawienia wyposażenia technologicznego”), podczas gdy Zamawiający
wymagał, aby przedmiotowa pozycja zawierała również wycenę dźwigów szpitalnych.
Wyceny tych urządzeń nie można doszukać się też w innych częściach oferty i załącznikach
do niej. Wszyscy pozostali wykonawcy w przedmiotowej pozycji wskazali cenę za dźwigi
szpitalne i wartości wynikające z tabel „Zestawienia wyposażenia technologicznego” zostały
zwiększone o wartości tych dźwigów. Wartość dźwigów szpitalnych bez marży wykonawcy
wynosi około 850.000 zł netto, tj. około 1.045.000 zł brutto.
Stanowisko konsorcjum Aldesa wyrażone w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień wobec
licznych braków w ofercie zostało ukierunkowane w stronę rozważań o funkcji
wynagrodzenia ryczałtowego. Jednak takie rozumowanie jest w przedmiotowej sprawie
bezzasadne. Nie bez znaczenia jest bowiem okoliczność,żeZamawiającyżądałwypełnienia
załączników zawierających wymagane urządzenia, elementy kosztorysu i oparcia wyceny na
tych obliczeniach. Faktżądaniakosztorysów i obliczeń szczegółowych oraz obowiązek
oparcia na nich wynagrodzenia zawartego w formularzu oferty obliguje wykonawcę do
zrealizowania tego w sposób prawidłowy. „O możliwości odstąpienia od badania kosztorysu
nie może stanowić ryczałtowy charakter ceny oferty. Zastrzeżenie wynagrodzenia
ryczałtowego wżadensposób nie zwalnia zamawiającego z badania poprawności

6

oferowanegoświadczeniaoraz ustalenia niewadliwej kalkulacji ceny oferty. Są to obowiązki
ustawowe, od których wykonania zamawiający nie może uchylić się wżadensposób.” (wyrok
KIO 2392/12 i KIO 2410/12). Podobnie stwierdzono w uchwale KIO z 13 października 2014
r., w której przesądzono,żejeśli zamawiającyżądałzłożenia przez wykonawcę przedmiaru
lub kosztorysu, to taki dokument może mieć walor dokumentu służącego ocenie poprawności
wyliczenia ceny oraz walor dokumentu weryfikującego zgodność oferty z opisem przedmiotu
zamówienia.
W postępowaniach, w których wynagrodzenie ryczałtowe nie jest wspierane kosztorysem ani
innymi dokumentami, nie ma możliwości badania w ten sposób sposobu wyliczenia ceny.
Zdarzają się przypadki postępowań, w których kosztorysy ofertowe przy wynagrodzeniu
ryczałtowym mają charakter pomocniczy i to wyraźnie jest wskazane przez zamawiającego
w dokumentacji.Żadenze wskazanych przypadków nie ma miejsca w tym postępowaniu.
W dokumentacji przetargowej stwierdzono wyraźnie,żewynagrodzenie ryczałtowe winno
zostać wyliczone w oparciu o wyliczenia szczegółowe (pkt 14 specyfikacji istotnych
warunków zamówienia), a te obligatoryjnie winny zostać prawidłowo wypełnione i załączone
do oferty. Zamawiający zatem przydał tym dokumentom inny walor niż obojętny, co tym
samym nie zwalniało Zamawiającego od badania tych wyliczeń i dokumentów
pomocniczych, o których mowa w punkcie 14.4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia,
wraz z ofertą. To sam Zamawiającyżądałdokumentów, o których mowa w punkcie 14.4
specyfikacji istotnych warunków zamówienia, kolejno oczekując wyliczenia ceny oferty na ich
podstawie, by następnie nie tylko zaniechać ich szczegółowego zbadania, ale zaniechać
wyjaśnienia braków w tych dokumentach i zaniechać odrzucenia oferty konsorcjum Aldesa.
Taka konstrukcja sposobu składania ofert i obliczania ceny jest uzasadniona z uwagi na
zakres postępowania, które obejmuje zarówno roboty budowlane w systemie zaprojektuj
i wybuduj, jak i dostawy oraz usługi. Zamawiający w ten sposób stworzył sobie narzędzie do
weryfikacji prawidłowości oferty, co daje mu rękojmię należytego wykonania zamówienia.
W przypadku oferty konsorcjum Aldesa takiego potwierdzenia nie uzyskał. Braki, błędy
w obliczeniach sugerują brak wiarygodności złożonej oferty. „Zastrzeżenie wynagrodzenia
ryczałtowego wżadensposób nie zwalnia zamawiającego z badania poprawności
oferowanegoświadczeniaoraz ustalenia niewadliwej kalkulacji ceny oferty. Są to obowiązki
ustawowe, od których wykonania zamawiający nie może się uchylić. Wskazać należy w tym
miejscu,żeprzepis zawarty w dawnym art. 88 Pzp, zgodnie z którym przyjmowało się,że
cena ryczałtowa jest prawidłowa bez względu na sposób jej obliczenia, został uchylony.
Obecnie ustawa nie zawierażadnychdomniemań związanych z charakterem
wynagrodzenia.” (uchwała KIO z 29 maja 2013 r., KIO/KD 46/13).
Nie można również uznać za dopuszczalne błędów w obliczeniu ceny polegających na
nieprawidłowym wyliczeniu stawki VAT lub niepodaniu stawki VAT. Wobec tego,że

7

wielokrotnie w ofercie Zamawiający oczekiwał,żewykonawcy sami określą prawidłową
stawkę, tym bardziej nie jest możliwe proste poprawienie omyłki w tym zakresie.
Jakiekolwiek ewentualne zasłanianie się przez wykonawcę ceną ryczałtową w tym zakresie
nie jest uprawnione, albowiem może to skłaniać do wniosków,żepodana cena faktycznie
jest istotnie zaniżona, ale weryfikacja tego w normalnym trybie nie jest możliwa z uwagi na
brak prawidłowych danych. Tudzież błędy te skutkować będą niedoszacowaniem inwestycji
z punktu widzenia wykonawcy i tym samym wpływać na jej realizację w negatywny sposób.
Powyższe potwierdza też orzecznictwo KIO, w tym m.in. w wyroku KIO 305/16, w którym
Izba uznała,żeniepodanie stawki VAT nie może być uznane za oczywistą omyłkę
rachunkową, a dopuszczenie braków w tym zakresie mogłoby doprowadzić do
nieporównywalności ofert złożonych w postępowaniu, a także do utrudnienia oceny pod
kątem rażąco niskiej ceny. W przypadku oferty konsorcjum Aldesa błędy dotyczące braku
wskazania wartości podatku VAT lub jego błędne wyliczenie sięga znacznych kwot, które
w zestawieniu z pozostałymi nieusuwalnymi brakami powodują,żemają one istotny wpływ
na wynik postępowania. Różnice we wskazanych wartościach wynikają m.in. z rozbieżnych
wyliczeń wynikających z formularza oferty oraz „zestawienia wyposażenia
technologicznego”.
Zgodnie z postanowieniami punktu 12.5 specyfikacji istotnych warunków zamówienia
Zamawiający oczekiwał, by oferta wraz z załącznikami do niej była przez wykonawców
sporządzonaściślewedług postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Zgodnie z punktem 14.4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia Zamawiający
wymagał, aby oferta zawierała prawidłowo wypełniony załącznik – „Zestawienie wyposażenia
technologicznego”. Fakt oparcia wyliczenia ceny oferty na wspomnianym załączniku
Zamawiający potwierdził dodatkowo w odpowiedzi na pytanie nr 1 z 20 czerwca 2016 r.
Dodatkowo Zamawiający wskazał na istotność przedmiotowego załącznika poprzez
stwierdzenie,żew przypadku rozbieżności pomiędzy tym dokumentem a programem
funkcjonalno-użytkowym za nadrzędny należy uznać ten załącznik (pytanie nr 3 z 27
czerwca 2016 r.). Zamawiający stwierdził dodatkowo,że„Zestawienie wyposażenia
technologicznego” stanowi jedyny dokument stanowiący podstawę do dokonania wyceny
wyposażenia technologicznego, określający jego zakres i liczbę (pytanie nr 11 z 1 lipca 2016
r.). Powyższe przesądza jednoznacznie zarówno intencje Zamawiającego odnośnie roli tego
dokumentu w ofercie i czyni go dokumentem o zasadniczym znaczeniu dla oceny
prawidłowości określenia ceny oferty i jej zgodności ze specyfikacją istotnych warunków
zamówienia. Zawartość tego załącznika w sposób oczywisty pokazuje również,żestanowi
on treść zobowiązania wykonawcy wobec Zamawiającego, które to zobowiązanie w ofercie
konsorcjum Aldesa jest niekompletne jako zawierające braki i uchybienia o charakterze

8

nieusuwalnym. Sama konstrukcja dokumentu jest również całkowicie oczywista –
Zamawiający wskazał wielokrotnie pola do wypełnienia, które nie mogły budzić wątpliwości.
Mimo to, jak wskazano wyżej, oferta konsorcjum Aldesa nie zawiera niektórych wymaganych
pozycji kosztorysowych (dźwigi szpitalne), zawiera liczne braki w postaci niezadeklarowania
w ogóle lub zadeklarowania zerowych pozycji. Powyższe stanowi o niezgodności złożonej
oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia w zakresie elementów
niepodlegających uzupełnieniu lub zmianie. W kontekście powyższego oferta powinna
podlegać obligatoryjnemu odrzuceniu. Nie jest możliwe również w stosunku dożadnego
z tych braków domniemania ich istnienia w ofercie.

Zamawiający w rozdziale 6 pkt 6.2 Ip. 4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia,
w zakresie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego dysponowania osobami zdolnymi
do wykonania zamówienia, wymagał wykazania się przez wykonawców: 1) Koordynatorem
dla całego okresu realizacji zadania, 2) Kierownikiem zespołu projektowego, 3) Zespołem
projektowym, w skład którego będzie wchodziła min. 1 osoba posiadająca: uprawnienia
budowlane do projektowania w specjalnościach: architektonicznej; konstrukcyjno-
-budowlanej; drogowej; instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych,
wentylacyjnych i gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych; instalacyjnej w zakresie sieci,
instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych telekomunikacyjnej; gazów
medycznych, 4) Kierownikiem budowy, 5) Zespołem kierowników robót: co najmniej 1 osobą
pełniącą funkcję kierownika robót; co najmniej 1 osobą pełniącą funkcję kierownika robót
sanitarnych; co najmniej 1 osobą pełniącą funkcję kierownika robót elektrycznych; co
najmniej 1 osobą pełniącą funkcję kierownika robót telekomunikacyjnych; co najmniej 1
osobą pełniącą funkcję kierownika robót gazów medycznych.
W powyższym zakresie Zamawiający wymagał podania dla każdej z wymienionych osób
informacji na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia niezbędnego do wykonania
zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacji
o podstawie do dysponowania tymi osobami.
Ponadto, w wyjaśnieniach do specyfikacji istotnych warunków zamówienia z 20 czerwca
2016 r., w odpowiedzi na pytanie nr 72, dodatkowo wymagał, aby w odniesieniu do
kierownika budowy i koordynatora dla całego okresu realizacji zadania wykonawca wskazał
„zakres doświadczenia i zrealizowane zadania tj. okresy i nazwy zrealizowanych zadań”.
Konsorcjum Aldesa w wykazie osób nie uwzględniła w pełni wyjaśnień Zamawiającego,
a tym samym w odniesieniu do Koordynatora dla całego okresu realizacji zadania nie
uzupełniła informacji dotyczących zrealizowanych zadań wraz z podaniem ich nazw
i okresów. Analogicznie w przypadku Kierownika budowy, wykonawca ten wpisał wyłącznie
nazwy zrealizowanych zadań bez podania wymaganych okresów realizacji.

9

Zatem informacje zawarte w wykazie osób nie potwierdzają posiadania niezbędnego
doświadczenia do wykonywania określonych funkcji, jak również uniemożliwiają
Zamawiającemu rzetelną weryfikację wykazu osób w zakresie spełnienia warunku udziału
w postępowaniu. Wymóg szczegółowego opisania doświadczenia osób wskazanych na
stanowisko Koordynatora i Kierownika budowy dla całego okresu realizacji zadania jest
zrozumiały i oczywisty w związku z pełnieniem przez te osoby odpowiedzialnej
i wymagającej funkcji. Wykonawca w sposób kompletny i rzetelny winien udowodnić
Zamawiającemu spełnienie warunków w zakresie dysponowania osobami zdolnymi do
wykonania zamówienia przy uwzględnieniu wszystkich wymogów zawartych w wyjaśnieniach
i modyfikacjach specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Zamawiający zobowiązany był
do kompleksowej i drobiazgowej weryfikacji przedstawionego wykazu osób, a w razie
wystąpienia braków lub wątpliwości co do jednoznacznego potwierdzenia spełnienia
warunku, powinien wezwać wykonawcę do wyjaśnienia w trybie art. 26 ust. 4 lub
uzupełnienia dokumentów na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Fakt braku wezwania ze strony Zamawiającego do wyjaśnień w tak licznych obszarach
i częściach złożonej przez Aldesa oferty sprawia,żetrudno uznać,żew takim stanie złożone
oferty były porównywalne, a zatem wybór oferty został dokonany w oparciu o zasady
równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.

II Stanowisko zamawiającego
Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania.
Wskazał, iż dwukrotnie występował do konsorcjum Aldesa o wyjaśnienia, gdyż miał
wątpliwości co do wartości zerowej, jednak wartość zerową traktuje również jako wartość
liczbową, a ewentualny sprzęt o takiej wartości potraktuje ewidencyjnie jako majątek
otrzymany nieodpłatnie lub darowiznę. Prawidłowość naliczenia podatku jest sprawą
wykonawcy, nie wpływa ujemnie na interes Zamawiającego. Inwestycja jest częściowo
zwolniona z podatku, zostanie jeszcze ustalone jaka jej część, gdyż część budynku jest
przewidziana do celów komercyjnych.
Zamawiający pytał wszystkich wykonawców, czy oprócz elementów wymienionych
w załącznikach zostały też wycenione inne elementy, o których mowa w specyfikacji
istotnych warunków zamówienia, np. oprogramowanie do sal operacyjnych, i wszyscy
wykonawcy potwierdzili.
Zamawiający uznał, iż wykaz osób spełnia jego wymagania.

10

III Ustalenia Izby

Na wstępie Izba stwierdziła,żenie zachodziżadnaz przesłanek skutkujących odrzuceniem
odwołania, opisanych w art. 189 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, a Odwołujący
ma interes we wniesieniu odwołania.

Izba ustaliła, iż stan faktyczny postępowania (dokumenty postępowania) nie jest sporny
między Stronami.

Po zapoznaniu się z przedmiotem sporu oraz argumentacją obu Stron, w oparciu o stan
faktyczny ustalony podczas rozprawy Izba ustaliła i zważyła, co następuje: odwołanie
zasługuje na uwzględnienie.

W ramach pierwszego zarzutu Odwołujący wskazał, iż uznana za najkorzystniejszą oferta
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Aldesa Construcciones
Polska Sp. z o.o. oraz Aldesa Construcciones S.A. zawiera liczne błędy w obliczeniu ceny,
które powinny spowodować odrzucenie oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo
zamówień publicznych, ewentualnie wezwanie tego wykonawcy do wyjaśnienia treści oferty
w zakresie sposobu kalkulowania ceny, na podstawie art. 87 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt
6 ustawy Prawo zamówień publicznych; dodatkowo, w związku z tymi wadami oferta nie
spełnia wymagań specyfikacji istotnych warunków zamówienia i jako taka powinna podlegać
odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Nie było sporne,żezgodnie z postanowieniami specyfikacji istotnych warunków zamówienia
cena oferty była sumą czterech cen określonych przez Zamawiającego jako ryczałtowe:
ryczałtowa wartość wykonania dokumentacji projektowej, ryczałtowa wartość wykonania
robót budowlanych, ryczałtowa wartość wyposażenia medycznego i ryczałtowa wartość
wyposażenia niemedycznego.
W ramach oferty wykonawcy musieli wypełnić tabele: „Podział wynagrodzenia na usługi
projektowe, roboty budowlane i instalacyjne”, „Podział wynagrodzenia na opracowanie
dokumentacji projektowej” i „Zestawienie wyposażenia technologicznego”, w tym przenosząc
obliczone wartości pomiędzy poszczególnymi tabelami oraz formularzem oferty.

Zamawiający ani Przystępujący – konsorcjum Aldesa w swoich stanowiskach zasadniczo nie
przeczyli,żew formularzach zaistniały wskazane przez Odwołującego uchybienia, jednak
uznali je za nieistotne na gruncie ustaleń,żecena oferty jest ceną ryczałtową i w związku
z tym powinno się przyjąć,żezostała ona obliczona prawidłowo bez względu na owe

11

uchybienia (analogicznie do historycznego brzmienia jednego z punktów art. 88 ustawy
Prawo zamówień publicznych).
Izba nie może jednak zgodzić się z takim stanowiskiem. Fakt,żecena oferty jest ceną
ryczałtową, nie oznacza,żenie musi ona spełniać warunków poprawności określonych w art.
89 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, może być niespójna albo wręcz wewnętrznie
sprzeczna, nie obejmować całego przedmiotu zamówienia, być niezgodna z wymaganiami
specyfikacji istotnych warunków zamówienia, czy zawierać błędne wartości czy błędy
w obliczeniu ceny. Należy się zgodzić z wcześniej przywołanym przez Odwołującego
stanowiskiem Izby, iż zastrzeżenie wynagrodzenia ryczałtowego nie zwalnia zamawiającego
z badania poprawności oferowanegoświadczeniaoraz ustalenia niewadliwej kalkulacji ceny
oferty. Są to obowiązki ustawowe, od których wykonania zamawiający nie może uchylić się
wżadensposób. Poza tym przyjmując ofertę wewnętrznie niespójną zamawiający nie tylko
narusza konkurencję między wykonawcami, ale też działa na własną niekorzyść, gdyż
w konsekwencji stan ten może spowodować kłopoty przy realizacji zamówienia.
Nie ulega wątpliwości,żecena oferty jest jej tzw. częścią merytoryczną (a nie formalną) i jej
istotną treścią, zatem również w tym zakresie oferta musi zostać przygotowana
merytorycznie zgodnie z wymaganiami specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Zaś
same zauważone braki w obliczeniach mogą oznaczać również braki w wymaganym
przedmiocie zamówienia, np. nieujęcie wszystkich wymaganych elementów wyposażenia.
Dodatkowo, pomimo określenia ceny jako ryczałtowej, sposób przedstawienia ceny i jej
podziału na poszczególne elementy może mieć znaczenie przy częściowych rozliczeniach
pomiędzy zamawiającym a wykonawcą w trakcie wykonywania umowy, a także rozliczeń
w przypadku ewentualnego rozwiązania umowy (których to przypadków w zamówieniach
publicznych jest dość znaczny odsetek). Z tego punktu widzenia nie ma więc znaczenia fakt,
żecena oferty jest ceną ryczałtową.
Często też, pomimo formalnej deklaracji, przewidywana cena nie jest w rzeczywistości ceną
„czysto” ryczałtową, gdyż zamawiający przewidują jej korektę i zmniejszenie w przypadku
rezygnacji z realizacji niektórych pozycji o wartości wskazane w danych pozycjach.

Biorąc pod uwagę powyższe Izba uznała,żew ramach czynności badania oferty konsorcjum
Aldesa Zamawiający zobowiązany był – a więc skoro tego nie dokonał, musi wykonać
w ramach powtórzonej czynności – do zbadania wewnętrznej spójności i poprawności
zadeklarowanych elementów przedmiotu oferty (pozycji w tabelach) oraz dokonanych
obliczeń.

12

Odwołujący wskazał w ofercie konsorcjum Aldesa uchybienia w tabeli „Zestawienie
wyposażenia technologicznego” (wymienione w punkcie I powyżej). Zdaniem Izby
w stosunku do nich należy przyjąć następujące zasady postępowania:
Po pierwsze, pozycja 0.016. gabinet USG – wskazanie ceny jednostkowej 559,27 zł, pomimo
żeZamawiający jej nie wymagał (to wers „tytułowy”). Zdaniem Izby, jeśli wartość ta nie ma
związku z konieczną do dokonania wyceną, można ją wykreślić uznając za omyłkę pisarską
– a prawdopodobnie tak jest, gdyż wartość ta nie jest ani sumą pozycji, ani nie została użyta
do dalszych obliczeń przy określaniu w tej pozycji wartości netto i brutto.
Po drugie, w pozycjach, w których wskazano ceny jednostkowe, ale nie dokonano dalszych
obliczeń, tj. nie wskazano stawek VAT, wartości netto lub brutto, jak np. poz. 0.025 osprzęt
sterujący dot. aparatu RTG – zdaniem Izby nie można zaakceptować sytuacji, w której
została podana cena jednostkowa, ale wyzerowano dalsze kolumny. Oznacza to,żeo tyle
została pomniejszona cena końcowa oferty, pomimożewykonawca ponosi koszty dostawy
danego sprzętu, np. w ww. pozycji 95.187,37 zł, a więc taką wartość „uszczknięto” z ceny
końcowej, co powoduje niedobór tej kwoty i może to prowadzić do sytuacji, w której
należałoby uznać,żecena jest rażąco niska, gdyż nie pokrywa wszystkich kosztów
skompletowania sprzętu. Podobnie należałoby zakwalifikować sytuację, w której wykonawca
w ogóle nie podałby ceny jednostkowej – Zamawiający nie mógłby sam jej ustalić ani
określić, a dana pozycja byłaby „deficytowa”. Przy czym – odnosząc się do stanowiska
Zamawiającego – należy zauważyć,żeZamawiający w ramach oferty składanej
w zamówieniach publicznych nie może zaakceptować tego typu działań jako darowizny.
Po trzecie, Zamawiający powinien – na ile będzie w stanie – przeliczyć obliczone wartości
pod kątem sprawdzenia, czy pewne brakujące elementy nie zostały rzeczywiście ujęte
w wyliczeniach, czy też po prostu nie uzupełniono lub wadliwie uzupełniono wersy i kolumny
(zostawiono puste lub z wartością 0, ale ujęto je w uzyskanej sumie). Czyli np. we
wskazanym powyżej przykładzie kwota 95.187,37 w rzeczywistości została dodana do sumy
kolumny „wartość netto” i odpowiednio, po uwzględnieniu podatku VAT, w kolumnie „wartość
brutto”, a następnie w sumie końcowej tabeli. Jakkolwiek Izba zauważa,żeprzy większej
ilości błędów i braków Zamawiający może nie być w stanie stwierdzić, co konkretnie zostało
pominięte, a co nie.
Po czwarte, w przypadku braku wskazania w kolumnie odnoszącej się do VAT („VAT 8%” lub
„VAT 23%”) wartości podatku, Zamawiający, posiadając wskazaną cenę jednostkową albo
wartości netto i brutto, może taką wartość VAT wpisać – ale jedynie w tych przypadkach, gdy
wartość ta (tj. zastosowanie danej stawki podatku) nie jest sporna, np. we wszystkich
pozostałych ofertach zastosowano jednolicie tę samą stawkę.
Po piąte, w przypadku jednak, gdy w danej pozycji została podana błędna stawka VAT, np.
wpisano kwotę w kolumnie „VAT 8%” zamiast „VAT 23%” lub na odwrót, Zamawiający nie

13

może dokonać korekty należności podatkowych wykreślając kwotę z jednej kolumny
i obliczając wartość VAT dla sąsiedniej kolumny. Przyjęte jest bowiem,żeZamawiający nie
może korygować w ofercie podatku VAT za wyjątkiem sytuacji, kiedy w specyfikacji istotnych
warunków zamówienia wskazał wykonawcom, którą konkretnie stawkę mają zastosować
(poprawia wtedy na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych jako
niezgodność z siwz).
Po szóste, podobnie w przypadku, gdy dla danej pozycji wykonawca musiał podać wartość
zarówno dla podatku VAT 8% i 23%, gdyż pozycja obejmowała różne przedmioty objęte
różnymi stawkami, a nie podał – Zamawiający nie może sam dokonać takiego podziału, gdyż
nie wiadomo, od której części wartości pozycji podatek w danej wysokości naliczać. Dotyczy
to np. sytuacji opisanych w pozycjach odnoszących się do sprzętu endoskopowego,
w których według Odwołującego przyjęto błędną stawkę VAT (8% zamiast 8% i 23 %).
Oczywiście, jak wskazano powyżej, Zamawiający powinien najpierw ustalić, która stawka lub
stawki są poprawne.
Po siódme, co do kosztu dźwigów szpitalnych – formalnie pozycja taka znajduje się w poz. 6
pkt 3 tabeli „Podział wynagrodzenia na usługi projektowe, roboty budowlane i inwestycyjne”,
gdyż taka nazwa punktu figuruje w kolumnie „Zakres robót”. Zamawiający powinien jednak
sprawdzić, czy rzeczywiście ujęto ją kwotowo. W poz. 6. bowiem, czy to celowo, czy przez
pomyłkę,. nie dokonano podziału wersów pomiędzy punktem 2 i 3, zatem wartości
w kolumnie „Cena netto” i „Cena brutto” zostały podane jako wspólne dla obu wersów.
Po ósme, ze względu na to,żewartości z poszczególnych wersów czy tabel należało
przenosić kolejno w inne miejsca, Zamawiający powinien sprawdzić, czy przeniesiono
prawidłowe kwoty – w kolejności logicznego wykonywania działań matematycznych, a więc
poczynając od przemnożenia wartości w wersach według wzoru cena jednostkowa x ilość
(jeśli dotyczy) = wartość netto + VAT = wartość brutto; następnie zsumowania w kolumnach
lub dla danych części według wymagań (np. suma wyposażenie medyczne, suma
wyposażenie niemedyczne, suma VAT 8% itd.); następnie przeniesienie uzyskanych sum do
kolejnej tabeli (ewentualna korekta kolejnej tabeli) oraz do formularza ofertowego
(+ ewentualna korekta tego formularza i końcowej ceny oferty).
Po dziewiąte, należy zauważyć,żew przypadku wielu błędów i braku potrzebnych danych,
Zamawiający może nie być w stanie skorygować ww. obliczeń pod względem
arytmetycznym, a w takim przypadku uchybienie takie przerodzi się w błąd w obliczeniu ceny
polegający na niemożności prawidłowego obliczenia ceny oferty i będzie stanowiło podstawę
do odrzucenia oferty.

Izba wskazuje,żeprzy dokonywaniu badania i ewentualnej korekty oferty Zamawiający
może, a w niektórych pozycjach nawet powinien skorzystać z możliwości poproszenia

14

wykonawcy o wyjaśnienia treści oferty (wyjaśnienie sposobu obliczenia), pamiętając jednak,
żenie mogą one służyć jako ukryte narzędzie do zmiany oferty. Wyjaśnienia nie mogą więc
doprowadzić do sytuacji, w której wykonawca musiałby przedstawić nowy podział cen,
odmienny od obecnego, czyli zmienić w tym zakresie swoją ofertę w sposób merytoryczny
(dotyczy to co do zasady cen, zwłaszcza jednostkowych, w wersach oraz ich podziału
pomiędzy poszczególnymi wersami, dalsze obliczenia będące konsekwencją korekty
pierwotnych omyłek najczęściej nie mają charakteru zmiany oferty w znaczeniu opisanym
w art. 87 ust. 1 zdanie 2 ustawy Prawo zamówień publicznych).

W związku z uznaniem powyższego zarzutu za zasadny Izba uwzględniła odwołanie
i nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz
powtórzenie czynności badania i oceny ofert w zakresie badania oferty wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Aldesa Construcciones Polska Sp. z o.o.
oraz Aldesa Construcciones S.A.

W ramach drugiego zarzutu Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 26 ust. 3 i
4 ustawy Prawo zamówień publicznych w związku z zaniechaniem wezwania konsorcjum
Aldesa do wyjaśnień lub uzupełnienia wykazu osób, mimo braków w przedstawionym
wykazie.
Oczywiste jest,żeZamawiający – jeśli postawił jakieś wymagania, czy to w pierwotnej treści
specyfikacji istotnych warunków zamówienia, czy też wskazując na nie w wyjaśnieniach
treści specyfikacji – zobowiązany jest je egzekwować. A skoro na wcześniejszym etapie nie
żądałuzupełnienia dokumentów, ma jeszcze prawo ich zażądać. Zgodnie jednak z treścią
art. 26 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych wezwanie do uzupełnienia wystosowuje
się jedynie w przypadku m.in. gdy oferta nie podlega odrzuceniu. Zatem jeśli w toku badania
oferty w zakresie określonym powyżej Zamawiający stwierdzi,żeoferta podlegałaby
odrzuceniu (co jest dość prawdopodobne), nie ma sensu o takie uzupełnienie wzywać.

W związku z powyższym Izba orzekła jak w sentencji.

15

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy
Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, zgodnie z § 1 ust. 2 pkt
1, § 3 i § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r.
w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów
w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238).

Przewodniczący: ……………………..…

16