Wyrok KIO KIO 1909/13

Sygn. akt: KIO 1909/13

WYROK
z dnia 27 sierpnia 2013 r.

Krajowa Izba Odwoławcza- w składzie:
Przewodniczący: Andrzej Niwicki
Protokolant: Agata Dziuban
po rozpatrzeniu na rozprawie dnia 26 sierpnia 2013 roku w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 sierpnia 2013 r. przez
wykonawcęKOMA NORD Sp. z o.o., 81 – 537 Gdynia, ul. Łu ycka 2w postępowaniu
prowadzonym przezCentrum Zakupów dla Sądownictwa Instytucja Gospodarki
Bud etowej, 31 – 463 Kraków, ul. Farmaceutów 2
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu uniewa nienie czynności
uniewa nienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i powtórzenie
czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego,
2.Kosztami postępowania obcią aCentrum Zakupów dla Sądownictwa Instytucja
Gospodarki Bud etowej, 31 – 463 Kraków, ul. Farmaceutów 2i zalicza w poczet
kosztów postępowania odwoławczego kwotę15 000 zł 00 gr(słownie: piętnaście
tysięcy złotych) uiszczoną przezKOMA NORD Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni
tytułem wpisu od odwołania,
2.1 zasądza odCentrum Zakupów dla Sądownictwa Instytucja Gospodarki
Bud etowej, 31 – 463 Kraków ul. Farmaceutów 2na rzeczKOMA NORD Sp.
z o.o. z siedzibą w Gdynikwotę18 600 zł 00 gr(słownie: osiemnaście tysięcy
sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego
poniesionych z tytułu wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.

1

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego
doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do
Sądu Okręgowego wKrakowie.

Przewodniczący: ………………….

2

Sygn. akt: KIO 1909/13

Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w Krakowie reprezentowany przez Centrum Zakupów dla
Sądownictwa Instytucja Gospodarki Bud etowej w Krakowie (dalej: zamawiający) prowadzi
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „Dostawę tonerów, bębnów, fuserów
i innych materiałów eksploatacyjnych do drukarek i urządzeń kopiujących".

Koma Nord Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni (dalej: odwołujący) wniósł odwołanie zarzucając
zamawiającemu naruszenie:
1. art. 89 ust 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust 3 ustawy Pzp poprzez odrzucenie oferty
Odwołującego przy braku wystąpienia przesłanek dokonania tej czynności,
2. art. 93 ust 1 Pzp poprzez uniewa nienie postępowania przy braku wystąpienia
przesłanek dokonania tej czynności.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:
1. Uniewa nienie decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego
2. Uniewa nienie decyzji o uniewa nieniu Postępowania
3. Powtórzenie czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego
4. Dokonanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.
Uzasadniając zarzuty iądaniaodwołujący wskazał, co następuje.
Dnia 29 lipca 2013 r. Zamawiający przekazał Wykonawcom zawiadomienie o uniewa nieniu
Postępowania i poinformował, i odrzucił ofertę Odwołującego na podstawie art. 89 ust 1 pkt
4 w związku z art. 90 ust 3 ustawy Pzp podając, e Odwołujący zło ył ofertę zawierającą
raąconiską cenę oraz, e uniewa nia postępowanie.
W uzasadnieniu Zamawiający podał, e porównując ofertę odwołującego z innymi ofertami,
oraz wartością szacunkową zamówienia obliczoną przez Zamawiającego, powziął
wątpliwość co do zło enia przez Wykonawcę oferty zawierającej raąconiską cenę w
stosunku do przedmiotu zamówienia.
Na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy PZP zwrócił się do Wykonawcy o udzielenie wyjaśnień
dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, wskazując jednocześnie,
i w ocenie Zamawiającego sam fakt zaoferowania w ramach oferty materiałów
równowa nych, których parametry miałyby spełniać wymagania określone w SIWZ nie
tłumaczy tak drastycznej dysproporcji, jaka miała miejsce w niniejszym stanie faktycznym.

3

W odpowiedzi na wezwanie Wykonawca wskazał, i na wysokość zaoferowanej ceny wpływ
miały:
1. Wybrane rozwiązania techniczne, tj. zaoferowanie materiałów zamiennych,
równowa nych, jednocześnie wskazując i „Wiadomym jest, e produkty równowa ne
dostępne w cenach rynkowych, są produktami tańszymi w stosunku do tzw. oryginalnych, co
znacząco wpłynęło na końcową wartość oferty" oraz „Dla przykładu produkt marki HP o
symbolu Q2612A jest dostępny na rynku jako oryginalny producenta HP w cenie brutto ok.
260 zł, tymczasem w naszej ofercie produkt ten oferowany jest za 34,44 zł. "
2. Wyjątkowo sprzyjające warunki wykonania zamówienia, tj. eliminacja zbędnych
pośredników, co wg Wykonawcy pozwoliło obni yć koszty produktów o ok 10-20%.
3. Oszczędność metody wykonania zamówienia, poprzez korzystanie z przysługujących
Wykonawcy w ramach współpracy usługi polegającej naświadczeniuusług logistycznych
bezpośrednio od Producenta firmy P. W. „Kris" M………., pozwalającej zaoszczędzić 2-
krotność kosztu wysyłki.
Wykonawca w treści wyjaśnień wskazał równie , i „(...) cena zaoferowana (...) ma wliczoną
maręi koszty obsługi i jest ceną rynkową. " Oraz, e „ (...) oferta zło ona w toku sprawy nr
Zp-19/2013 nie zawiera raąconiskiej ceny, a czynności związane z ofertą i jej wysokością
nie stanowią nieuczciwej konkurencji. Ceny nie są tak e cenami dumpingowymi".
Wykonawca na poparcie swojego stanowiska załączył:
1. Oświadczenie firmy KRIS dotyczące specjalnych warunków cenowych.
2. Rachunek wyników Wykonawcy za rok 2012 wskazujący, e firma jest rentowna i
osiąga znaczne zyski.
3. Porównanie poziomu sprzeda y Wykonawcy w latach 2012-2013.
Odnosząc się do powy szych wyjaśnień Zamawiający wskazał co następuje:
Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy PZP Zamawiający oceniając zło one wyjaśnienia
zobowiązany jest wziąć pod uwagę obiektywne czynniki oraz, na co wskazuje orzecznictwo
Krajowej Izby Odwoławczej, rzeczowe dowody (np. listy intencyjne lub umowy z dostawcami,
otrzymane oferty) wykazujące realność przyjętych przez Wykonawcę zało eń (KIO 246/11).
W ocenie Zamawiającego przekazane wyjaśnienia są zbyt ogólnikowe i nale y je uznać za
niewystarczające, a więc takie, które nie pozwalają na stwierdzenie, i zaoferowana cena nie
jest ceną raąconiską. Wykonawca udzielając wyjaśnień bardzo ogólnie wskazał elementy
mające wpływ na wysokość zaoferowanej ceny. Pamiętać nale y, i to na Wykonawcy cią y
obowiązek obalenia domniemania zaoferowania raąconiskiej ceny i nie jest wystarczające
zło enie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień odpowiednio umotywowanych, a zaistnienie
po stronie Wykonawcy obiektywnych czynników wpływających na obni enie ceny oferty
powinno być udowodnione. Udzielenie przez Wykonawcę odpowiedzi, której nie mo na
4

ocenić z uwzględnieniem art. 90 ust. 2 ustawy PZP prowadzi do przyjęcia, e wyjaśnienia w
rozumieniu ustawowym nie zostały udzielone, a w konsekwencji Wykonawca nie wykazał, e
zaoferowana cena nie jest ceną raąconiską (np. KIO 2120/11).
Stwierdzenie Wykonawcy, i „Wiadomym jest, e produkty równowa ne dostępne w cenach
rynkowych, są produktami tańszymi w stosunku do tzw. oryginalnych, co znacząco wpłynęło
na końcową wartość oferty" nie mo e zostać w aden sposób uznane za wyczerpujące,
zwłaszcza e Zamawiający w samej treści wezwania do wyjaśnień wskazał, i mając tego
świadomośćuznaje ten fakt za niewystarczający. Zamawiający po to właśnie zwrócił się do
Wykonawcy o wyjaśnienia, aby móc wywieść skąd tak znaczna dysproporcja w cenie, o
której zresztą w zło onych wyjaśnieniach mówi sam Wykonawca wskazując, i : „produkt
marki HP o symbolu Q2612A jest dostępny na rynku jako oryginalny producenta HP w cenie
brutto ok. 260 zł, tymczasem w naszej ofercie produkt ten oferowany jest za 34,44 zł.
Oświadczenie Wykonawcy, i poprzez eliminację zbędnych pośredników mógł obni yć
jest niepoparte adnymi bardziej szczegółowymi koszty produktu o ok. 10-20% równie
wyjaśnieniami, czy wyliczeniami. Samo wskazanie tak szerokiego zakresu mo liwych do
są to liczby przybli one, uzyskania przez Wykonawcę oszczędności wskazuje, i
szacunkowe, niespełniające wymogu wyjaśnień wyczerpujących.
Jedynym wiarygodnym dla Zamawiającego wyjaśnieniem jest wskazana przez Wykonawcę
oszczędność w zastosowanym rozwiązaniu logistycznym. Jednak brak wskazania w jakim
stopniu okoliczności te spowodowały obni enie kosztów dostawy nie pozwala uznać ich za
wystarczające.
W przedmiotowym stanie faktycznym, za konieczne uznać nale ało przedstawienie kalkulacji
oszczędności wynikających ze wskazanych faktów, nie zaś wyłącznie niczym
niepotwierdzonych stwierdzeń. To po stronie wezwanego Wykonawcy spoczywa cię ar
udowodnienia, e cena nie jest raąconiska. Sposób przeprowadzenia tego dowodu, przy
braku zwerbalizowanych oczekiwań przez Zamawiającego, ewentualne kalkulacje,
obiektywne czynniki wpływające na cenę, naleądo Wykonawcy (np. KIO 101/13).
Ograniczenie się Wykonawcy jedynie do porównania ceny produktu oryginalnego z
zaoferowanym produktem równowa nym nie jest więc wystarczające. Same ogólnikowe
wyjaśnienia zawierające niekonkretne i niczym nieudokumentowane twierdzenia, jakich
niewątpliwie u ył Wykonawca, nale y uznać za niezło one (KIO 2515/10).
Co więcej, Zamawiający, który ocenia wyjaśnienia składane przez Wykonawcę w trybie art.
90 ust. 3 ustawy PZP, jest zobowiązany dokonać jej z uwzględnieniem przedstawionych
dowodów. Oświadczenie zło one przez firmę P. W. „Kris” K. M………. zawierające
wyłącznie stwierdzenia, e wszystkie ceny zostały obliczone poprawnie oraz zawierają

5

wszelkie koszty związane zświadczeniemzamówienia i nie są cenami dumpingowymi nie
mo na przyjąć jako wyczerpujące. Pozostałe dowody przedstawione przez Wykonawcę tj.:
1. Rachunek wyników Wykonawcy za rok 2012 wskazujący, e firma jest rentowa i
osiąga znaczne zyski,
2. Porównanie poziomu sprzeda y Wykonawcy w latach 2012-2013,
są z punktu widzenia niniejszego postępowania irrelewantne, gdy Zamawiający oceniając
wyjaśnienia w zakresie raąconiskiej ceny nie odnosi ich do sytuacji ekonomicznej i
finansowej Wykonawcy, a do konkretnie zło onej w postępowaniu oferty.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 12 sierpnia 2005 r. (VI Ca
464/05), w sytuacji, gdy Wykonawca zaprezentował ogólnikowe stwierdzenia, nale y je
uznać za niewystarczające i ofertę odrzucić, co uczynił Zamawiający.

Odwołujący nie zgadza się z powy szymi zarzutami Zamawiającego.
Odwołujący ofertę przygotował z nale ytą starannością, cena oferty jak i wszystkie ceny
jednostkowe zostały wyliczone w sposób poprawny, zawierają koszty obsługi i doliczoną
marę,oraz dostarczył wyjaśnień i dowodów wystarczających Zamawiającemu do
stwierdzenia, e oferta Odwołującego nie jest ofertą zawierającą raąconiską cenę.
Odwołujący zwraca uwagę, e Zamawiający w wezwaniu do wyjaśnień z dnia 22 lipca br
podaje, e „Wartość zamówienia została ustalona przez Zamawiającego na kwotę
31110460,75 zł netto, na podstawie cen jednostkowych oryginalnych materiałów
eksploatacyjnych. Oferta zło ona przez Wykonawcę w postępowaniu ma cenę ofertową
brutto 8 450 118,45 zł, co stanowi okoto 22% wartości zamówienia obliczonej przez
Zamawiającego."
Zamawiający do porównania ceny bierze kwotę wartości zamówienia 31 110 460,75 zł netto
(co odpowiada 38 265 866,72 brutto), podczas gdy sam podczas otwarcia ofert ogłosił, e
posiada kwotę (bud et) na sfinansowanie zamówienia w wysokości 18 666 276,45 zł brutto.
Oznacza to, e Zamawiający przekonuje, e cena oferty KOMA NORD stanowi 22% wartości
zamówienia, podczas gdy cena ta powinna być porównana do bud etu, co daje ponad 45%
wartości zamówienia przewidzianej przez Zamawiającego. Efekt psychologiczny jest
silniejszy, gdy podana jest wartość 22% ni 45%, ale Zamawiający powinien się kierować
argumentami obiektywnymi i starannie dobranymi.
W dodatku, Zamawiający podając kwotę bud etu ni szą o ponad połowę od - jak rozumiemy
- wcześniej szacowanej przez siebie wartości zamówienia, tym samym przyznaje, e przy
szacowaniu realnego bud etu przewidział zaoferowanie materiałów równowa nych
(zamienników), co tak e wynikało z zapisów SIWZ, dopuszczając takie materiały zamiast

6

oryginalnych. Nie jest tylko wiadome, jak wiele pozycji Zamawiający przewidział, e zostaną
zastąpione materiałami równowa nymi.
Dziwi jednak, e Zamawiający tak oszacował wartość zamówienia, skoro Odwołujący
zrealizował od lutego do maja 2013r. analogiczną umowę nr l/ZP-U/2013 na dostawy
materiałów eksploatacyjnych dla Zamawiającego (Sąd Apelacyjny w Krakowie), o wartości
ponad 4 min zł, gdzie większość pozycji jest to samych, a ceny dostępne w gotowym
arkuszu kalkulacyjnym. Łatwe więc było do szacowania u ycie tych cen, a nie cen
materiałów oryginalnych.
Gdyby Zamawiający oparł swoje oszacowania cenowe na cenach jednostkowych
zamiennych materiałów eksploatacyjnych, uzyskałby cenę zbli oną do ceny oferty
Odwołującego.
Odwołujący oświadcza, e od dnia przesłania informacji o uniewa nieniu postępowania
przygotowuje kalkulację opartą na ofercie Odwołującego w aktualnym postępowaniu oraz na
cenach podanych w umowie, jaka była niedawno realizowana. Wykonanie tej kalkulacji jest
pracochłonne i wymaga czasu, poniewa formularz zawiera ok. 1400 pozycji (jeden tysiąc
czterysta).Jest gotowy przedstawić ją na posiedzeniu KIO. W tej kalkulacji zawarte będą
tak e jego ceny zakupu, więc będziemy mogli przedstawić Izbie swoją tajemnicę handlową,
to jest w szczególności planowany godziwy zysk na wykonaniu omawianego postępowania.
Zamawiający zwrócił się do Wykonawcy ządaniemwyjaśnień dotyczących ceny i
wyznaczył termin udzielenia odpowiedzi w wymiarze niepełnych 2 dni, co jest terminem
szalenie krótkim, gdy oferta zawiera około 1400 pozycji (jeden tysiąc czterysta), którą
Odwołujący musiał całą sprawdzić by ustalić, czy oferta nie ma błędów oraz dokonać
szczegółowych porównań w celu dodatkowego udowodnienia realności zaoferowanych cen.
Takie sprawdzenie i porównania w tak obszernym formularzu wymaga czasu i dlatego
Odwołujący zwrócił się do Zamawiającego o przesunięcie terminu na 30 lipca, co dałoby 7
dni, czyli rozsądny wymiar czasu. Zamawiający odmówił jednak i ustalił termin na godz.
12:00 dnia 26 lipca.
W tej sytuacji Odwołujący musiał ograniczyć się tylko do sprawdzenia czy oferta nie ma
błędów. Wyznaczony przez Zamawiającego czas był zbyt krótki, by przygotowywać
szczegółowe zestawienie cen, mar i wszystkich kosztów dla wszystkich poszczególnych
pozycji oferty, czego zresztą bez potrzeby domaga się Zamawiający.
Od dnia przesłania informacji o uniewa nieniu postępowania przygotowuje pełną kalkulację,
którą będzie gotowy przedstawić Krajowej Izbie Odwoławczej na posiedzeniu.
Odwołujący przypomina, jaki jest cel procedury z art. 90 ust. 3 ustawy PZP tj.
zbadanie czy Odwołujący zastosował cenę raąconiską. Nie jest jej celem poznanie przez
Zamawiającego szczegółów powstawania oferty danego Odwołującego, jego mar , kosztów,
7

sposobu realizacji, ale podjęcie obiektywnej decyzji, czy zaoferowana cena ma znamiona
raąconiskiej czy nie. Przytoczył wyrok SO: „o cenie raąconiskiej mo na mówić wówczas,
gdy oczywiste jest, e przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez
wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. Raąconiska cena to cena niewiarygodna,
oderwana całkowicie od realiów rynkowych. Przykładem mo e być oferowanie towarów
poni ej kosztów zakupu lub ich wytworzenia albo oferowanie usług za symboliczną kwotę.
Przyczyną wyraźnie ni szej ceny od innych ofert mo e być alboświadomedziałanie
wykonawcy albo nierzetelność kalkulacji wykonawcy, co grozi nienale ytym wykonaniem lub
niewykonaniem zamówienia w przyszłości."
aden z powy szych elementów skutkujących uznaniem ceny oferty za mającej znamiona
raąconiskiej nie wystąpił.
Fakt, e Zamawiający domagał się szczegółów zarówno we wniosku o wyjaśnienia z 22
lipca, jak powtórzył to w decyzji o przesunięciu terminu z 23 lipca, wzbudza wątpliwości co
do rzeczywistych intencji Zamawiającego i nasuwa podejrzenia, e Zamawiający wiedział z
góry, e zastosowanie zamienników jest kluczowym elementem redukującym cenę, i e
ograniczając Odwołującemu mo liwość podania tego argumentu, de facto Zamawiający
wykluczył ofertę Odwołującego jeszcze zanim ten zło ył wyjaśnienia.
Wykonawca, po sprawdzeniu swojej oferty, zapewnił w swym wyjaśnieniu
Zamawiającego, e ceny nie są dumpingowe, a zatem wykonanie umowy jest dla niego
opłacalne. Podobne oświadczenie zło ył te jego dostawca, producent P.W. „Kris" M ………
. Zamawiający nie ma podstaw, by uznać te oświadczenia za niewiarygodne. Przeciwnie,
fakty podane dalej wskazują na rzetelność oferty Odwołującego.
Podane przez Odwołującego dowody wskazywały wyraźnie tak e, e cena jego oferty jest
wiarygodna i nie jest oderwana od realiów rynkowych. Odwołujący podał nawet przykład
produktu zamiennego do Q2612A (poz. 489 do 494 formularza), którego cena jest znacznie
ni sza od ceny produktu oryginalnego i ma znaczący wpływ na ró nicę ceny oferty. A był to
tylko jeden przykład. Całość oferty Odwołującego miała poziom ceny jaki zaoferowano,
dzięki szerokiemu zastosowaniu zamienników wszędzie tam, gdzie Odwołujący miał dostęp
do atrakcyjnych cen i wysokiej jakości produktu.
Oczywiste jest te , e kwota oferty wynosząca ponad 8 min zł nie jest „ofertą za symboliczną
kwotę".
Tak e nie ulega wątpliwości, e podpisanie umowy z Wykonawcą nie grozi nienale ytym
wykonaniem lub niewykonaniem zamówienia w przyszłości, gdy :
a) Odwołujący jest znaczącym przedsiębiorcą o du ych zasobach kapitałowych, co
gwarantuje wykonanie umowy nawet gdyby pojawiły się (hipotetycznie) problemy z jej

8

realizacją. Zamawiający mógł się o tym przekonać z dowodu - wyników finansowych
Odwołującego przedstawionych w wyjaśnieniu.
b) Odwołujący na wezwanie Zamawiającego sprawdził swoją ofertę i nie stwierdził błędów, o
czym zapewnił w wyjaśnieniu.
c) Odwołujący zrealizował od lutego do maja 2013r. analogiczną umowę nr l/ZP-U/2013 na
dostawy materiałów eksploatacyjnych dla Zamawiającego (Sąd Apelacyjny w Krakowie), o
wartości ponad 4 min zł, i realizacja tej umowy przebiegła prawidłowo. Trudno o lepszy
dowód, e Odwołujący jest w stanie wykonać kolejną umowę.
Zamawiający zignorował przykład produktu Q2612A(poz. 489 do 494 formularza) (omyłkowo
w formularzu Zamawiającego określony jako 02612AN), a nawet próbuje wykorzystać ten
przykład przeciwko Odwołującemu, pisząc:
,,Zamawiający po to właśnie zwrócił się do Odwołującego o wyjaśnienia, aby móc wywieść
skąd tak znaczna dysproporcja w cenie, o której zresztą w zło onych wyjaśnieniach mówi
sam Odwołujący wskazując, i : „produkt marki HP o symbolu Q2612A jest dostępny na rynku
jako oryginalny producenta HP w cenie brutto ok. 260 zl, tymczasem w naszej ofercie
produkt ten oferowany jest za 34,44 zl.
Zamawiający powinien uwzględnić podany przykład, gdy miał dokładną wiedzę o cenie
rynkowej tego zamiennika, gdy :
a) w ofercie konkurencyjnej firmy MAK Sp. z o.o. z Torunia zaoferowano ten produkt
jeszcze taniej, to jest za cenę 27,06 zł brutto, czyli a o 21% taniej i jest to tak e cena
e oferta MAK rynkowa, tylko oparta na produkcie innego, tańszego producenta; (fakt,
została odrzucona z powodu omyłki w próbkach, nie zmienia, e ten Wykonawca starał się
zło yć prawidłowo skalkulowaną ofertę; wyraźnie wy sza cena oferty MAK wynika z
zastosowania większej ilości materiałów oryginalnych, z czego dowód odwołujący przedstawi
KIO.
b) w ramach umowy l/ZP-U/2013 na dostawę materiałów eksploatacyjnych dla
Zamawiającego, jaką Odwołujący zrealizował od lutego do maja 2013r. stosowana była cena
39,36 zł brutto, która jest zbli ona do ceny zaoferowanej w przedmiotowym postępowaniu.
Obni ka ceny aktualnej oferty Odwołującego jest niewielka, zaledwie o 12% i wynika z
dwukrotnie większej wartości zamówienia oraz optymalizacji łańcucha dostaw po stronie
Odwołującego, co zostało wskazane w wyjaśnieniu.
Wświetleorzecznictwa, cena oszacowania nie jest jedynym odnośnikiem do stwierdzenia o
raąconiskiej cenie, ale są nimi tak e między innymi: wiedza, doświadczenie yciowe i
rozeznanie warunków rynkowych jakimi dysponują członkowie komisji Zamawiającego.
Zamawiający mógł z łatwością stwierdzić, e cena jest ceną rynkową i to wcale nie wysoką.
Wobec oczywistości tego faktu, Odwołujący nie musiał przedstawiać porównania cen tego
9

produktu, a Zamawiający bezpodstawnie pominął ten dowód przy ocenie rzetelności ceny.
Powy sze znowu wskazuje, e Zamawiający kierował się celem, by odrzucić ofertę
Odwołującego, a nie by zbadać przesłanki występowania raąconiskiej ceny w jego ofercie.
Zamawiający powinienwyjaśnienia i dowody przedstawione przez wykorzystać
Odwołującego.
Niedopuszczalne jest - co miało miejsce w niniejszym przypadku - aby Zamawiający z góry
wykluczył zastosowanie materiałów równowa nych z listy wybranych rozwiązań
technicznych mających wpływ na obni enie ceny.
Odwołujący w ramach wyjaśnień, wskazał na ten właśnie fakt, mimo, e Zamawiający w
wezwaniu bezprawnie z góry zapowiedział, e nie będzie tego argumentu brał pod uwagę.
Podanie przez Odwołującego w wyjaśnieniu faktu zastosowania materiałów równowa nych
wynikało z tego, e właśnie zastosowanie materiałów równowa nych było najwa niejszym
czynnikiem obni ającym cenę oferty radykalnie. Pozostałe fakty podane w wyjaśnieniu, jak
brak kosztów logistycznych oraz pominięcie zbędnych pośredników, miały wymiar
uzupełniający, choć tak e miały swój wpływ na cenę.
Odwołujący podał te przykład ró nicy cen dla produktu o symbolu Q2612A. Jest to przykład
charakterystyczny, który dał oszczędność w cenie oferty na poziomie a ok. 4 min złotych.
Ró nica na tej jednej pozycji oznaczała prawie 1/4 bud etu jaki Zamawiający przewidział na
sfinansowanie zamówienia. Jednak Zamawiający wiedzę tę zignorował, uznając, e dla
niego nie ma ona znaczenia.
Ponadto, Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty wskazuje, e w przedmiotowym
stanie faktycznym za konieczne uznać nale ało przedstawienie kalkulacji wpływającej na
cenę. Odwołujący jednak nie jest producentem zaoferowanych produktów zamiennych i nie
dysponuje wiedzą na temat elementów jakie składają się na cenę produktu i jak wpływają
one na wysokość ceny zaoferowanej Odwołującemu przez producenta tych produktów.
Odwołujący cenę swojej oferty oparł w głównej mierze na cenach zaoferowanych przez
Producenta produktów zamiennych, a te jak oświadczył w załączonym do wyjaśnień
oświadczeniu Producent, oferowane są za cenę kompletną, zawierającą wszystkie koszty
wytworzenia wraz - co warte podkreślenia - z dodatkowymi kosztami m.in wysyłek, co jak
wskazał w wyjaśnieniach Odwołujący równie miało wpływ na obni enie ceny.
Ponadto Zamawiający w wezwaniu do wyjaśnienia nieądałprzedstawienia kalkulacji dla
wszystkich pozycji w formularzu ofertowym. Na cenę oferty Odwołującego wpływ miały
wszystkie ceny jednostkowe ujęte w formularzu, a te jak wynika z przedstawionych
wyjaśnień wynikały z cen zaoferowanych przez Producenta, powiększonych o marę,która
stanowi tajemnicę handlową Odwołującego, podobnie jak ceny zaoferowane Odwołującemu
przez Producenta. Z powodu wyjątkowo atrakcyjnych warunków na poszczególne pozycje,
10

ceny te nie powinny być ujawniane stronom trzecim. Dlatego zdumiewa napór
Zamawiającego aby zostały ujawnione.
Ustawa i przepisy nie określają jakiego rodzaju dowody ma przedstawić wykonawca,
co pozwala przyjąć, e ich katalog jest nieograniczony. Mogą to być zatem wszelkiego
rodzajuOdwołującego, dokumentacja, indywidualne akty prawa oświadczenia
administracyjnego jak decyzje i postanowienia, w tym dostarczone przez Odwołującego
oświadczenie Producenta potwierdzające, e cena oferty nie jest ceną raąconiską.
Ceny zaoferowane Odwołującemu przez Producenta są cenami wynikającymi z długofalowej
współpracy. Mo liwe jest uzyskanie niezwykle korzystnych rabatów, szczególnie od
współpracujących stale z wykonawcą podmiotów
Zamawiający wiedział, e Producentściślewspółpracuje z Odwołującym, gdy w swych
referencjach Odwołujący podał tego właśnie Producenta jako znaczącego odbiorcę towarów.
Otó w obszarze niektórych produktów, Odwołujący zaopatruje tego Producenta, czyli
istnieje wzajemnaścisławspółpraca, co wynikało z przedstawionych referencji.
Ponadto, jak wskazał w wyjaśnieniach Odwołujący wpływ na cenę miały wyjątkowo
sprzyjające warunki wykonywania zamówienia czyli, eliminacja zbędnych pośredników, która
pozwoliła obni yć koszty produktów o ok. 10-20%.
Zdaniem Odwołującego wymaganie postawione przez Zamawiającego by podać dokładne
kalkulacje jestądaniemniemo liwym do spełnienia. Odwołujący przedstawił szacowaną
wysokość oszczędności, a nie sposób przedstawić wartości dokładnych, gdy w wypadku
ró nych pośredników wartość ta będzie ró na. Ocena 10-20% wynika z doświadczenia
rynkowego Odwołującego, jest realistyczna, ale nie mo e byćściśleudowodniona, zatem nie
mo e te być podwa ona.
Zamawiający uznał te za nieistotne dołączone przez Odwołującego dowody w postaci
rachunku wyników za rok 2012 oraz porównania poziomu sprzeda y w latach 2012/2013.
W opinii Odwołującego te dowody są istotne. Wskazują one na wzrost sprzeda y przy
jednoczesnym wzroście rentowności Odwołującego. Celem Odwołującego jest osiąganie
wyniku gospodarczego (zysku), w związku z czym nielogiczne byłoby działanie
Odwołującego dąącedo zło enia ofert z ceną poni ej progu rentowności.
Z przedstawionych dowodów wynika, e zwłaszcza w przypadku przedmiotowego
stanowi a około 20% postępowania, wartość zamówienia jest bardzo znacząca, gdy
rocznego obrotu Odwołującego. Przy tak du ej kwocie, Odwołujący KOMA NORD Sp. z o.o.
nie mo e sobie pozwolić na dostarczanie towaru ze stratą, po zani onej cenie, gdy miałoby
to znaczny negatywny wpływ na wynik całej firmy. Taki między innymi był cel przedstawienia
Zamawiającemu dowodów w postaci wyników finansowych firmy KOMA NORD Sp. z o.o.

11

Zamawiający jednak uznał te dowody i zawarte w nich dane za obojętne dla postępowania i
je zignorował.
Wszystkie powy sze informacje były Zamawiającemu znane (lub powinny być znane) w
momencie podejmowania decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego, a niniejsze odwołanie
jedynie naświetla właściwą interpretację tych informacji, i podwa a linię interpretacyjną
przyjętą przez Zamawiającego. Zamawiający mógł podjąć właściwą decyzję, jednak podjął
decyzję błędną, od której odwołanie jest zasadne.
Na rozprawie poparł odwołanie. Zło ył do akt sporządzone przez siebie zestawienie
tabelaryczne w którym dokonuje porównania cen własnej oferty i oferty konkurencyjnej tj
firmy MAK sp. z o.o. Zestawienie obejmuje wszystkie pozycje wymagane w postępowaniu.
Wskazał w jakich pozycjach wykonawcy zaoferowali produkty oryginalne, a w jakich
zamienne oraz ceny tych pozycji. Zauwa ył, e oferta konkurenta równie zawierała szereg
produktów zamiennych jednak e w mniejszej liczbie i oferta odwołującego. Gdyby ten
wykonawca zaoferował produkty zamienne w takiej samej licznie co odwołujący, w efekcie
ceny obydwu ofert byłyby zbli one. Wskazał, e kol 14 i 15 zawiera zestawienie tych
produktów, które obydwie firmy zaoferowały zamienniki i zauwa ył, e końcowa ró nica w
cenie dla tych produktów wynosi 2,7%.e ma zawartą umowę z Stwierdził ponadto,
producentem materiałów zamiennych zgodnie z którą nie ponosi kosztów logistycznych
dostaw, koszty te łącznie z dostawą gotowych konfekcjonowanych produktów trafiają
bezpośrednio od producenta do końcowego odbiorcy. Szacuje, i koszty te wynoszą dla
takiego zamówienia jak przedmiotowe około 500 tys. zł. Koszty te zostały ujęte ju przez
producenta w jego ofercie. Odwołujący wskazał, e w wyjaśnieniach zło ył potwierdzenie
producenta o poprawności cen ze wskazaniem jakiego postępowania to wyjaśnienie dotyczy.
Stwierdził, i zamawiający powinien zauwa yć, i ceny produktów zamiennych
zaoferowanych przez obydwu wskazanych wykonawców są cenami zbli onymi. Wobec
zło enia przez zamawiającego porównawczego zestawienia stwierdził, e w poprzednim
postępowaniu wartość zamówienia była około 5 krotnie ni sza; przy zamówieniu większej
wartości w sposób oczywisty mo liwe jest uzyskanie ni szych cen jednostkowych.
Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości. Podkreślił, e odrzucił ofertę
e pismo z odwołującego przede wszystkim na podstawie art. 90 ust. 3 Pzp uznając,
24.07.2013 r. nie stanowi wyjaśnień w rozumieniu przepisu ze względu na jego ogólnikową
treść. Przypomniał, e wartość szacunkowa zamówienia wynosi około 30 mln zł, na
realizacje przedmiotu zamówienia zamierza przeznaczyć 18,5 mln zł, a cena odwołującego
wynosi nieco ponad 8 mln zł. Wskazał w szczególności na treść wyjaśnień odwołującego, a
tak e uzasadnienie odwołania m.in. odwołujący twierdził, e nie mo eściśleudowodnić

12

obni enia kosztów o około 10 do 20%. Wskazał na treść pisma firmy KRIS (producenta)
skierowanego do odwołującego, w którym mowa jest o cenach oferowanych odwołującemu,
a zamawiającemu nie jest znana ich wysokości i relacja w stosunku do cen, jakie oferuje
odwołujący w tym postępowaniu. Z treści tego pisma wnioskuje ponadto, e wykonawca miał
w tym czasie wiedzę na temat konkretnych cen konkretnych produktów, natomiast informacji
w tym zakresie nie przedstawił w wyjaśnieniach. Odwołujący nie zło ył na te okoliczności
wyjaśnień, a była to jedna z mo liwych dróg do udowodnienia realności ceny. Pozostałe
dokumenty załączone do wyjaśnień jako dotyczące ogólnej kondycji finansowej wykonawcy
nie mają znaczenia w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Stwierdził, e niezale nie
od relacji między wartością szacunkową, a ceną oferty dysponuje własnym doświadczeniem
rynkowym w zakresie produktów będących przedmiotem postępowania. Z ostro ności zło ył,
na dowód, i niemo liwa jest prawidłowa realizacja przedmiotu zamówienia za cenę
zaoferowaną, korespondencje z odbiorcami poprzednich dostaw realizowanych przez
odwołującego, w wyniku której stwierdzono szereg przypadków nienale ytego wykonania
dostaw. Zło ył zestawienie cen analogicznych produktów w poprzednim i niniejszym
postępowaniu zauwa ając, e obecnieśredniacena produktów jest ni sza o około 25%.
Odnośnie zestawienia zło onego na rozprawie przez odwołującego zauwa ył, e odwołujący
mógł był zło yć takie dokumenty w terminie wyznaczonym do zło enia wyjaśnień,
ewentualnie z braku mo liwości dochowania terminu zaskar yć wyznaczony termin na
zło enie wyjaśnień jako niewystarczający, a tego nie uczynił. W ocenie zamawiającego
porównanie dokonane przez odwołującego nie dowodzi słuszności zarzutów odwołania.
Zauwa ył, e nie otrzymał od wykonawcy informacji o zaoferowanych cenach. Stwierdził
tak e, e drugi wykonawca, u którego niektóre produkt miały ni szą cenę jednostkową, mógł
dokonać określonej kalkulacji w ofercie w ten sposób, e określone koszty zostały
umieszczone w innych pozycjach. Wskazał, eądałwyjaśnień zgodnie z przepisem
ustawy, a do wykonawcy nale y przedstawienie takich wyjaśnień, czego w ocenie
zamawiającego, odwołujący nie wykonał.
Krajowa Izba Odwoławcza po rozpatrzeniu sprawy na rozprawie, biorąc pod uwagę ustalony
niesporny między stronami stan faktyczny oraz uwzględniając stanowiska stron
przedstawione na piśmie i do protokołu rozprawy, zwa yła, co następuje.
Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1ustawy
Pzp. Potwierdzenie zarzutów odwołania da mu mo liwość uzyskania zamówienia. Odwołujący
posiada interes w uzyskaniu danego zamówienia, a naruszenia przepisów ustawy powodują
mo liwość poniesienia przez niego szkody – utraty korzyści związanych z realizacją umowy.

13

Izba rozpoznała odwołanie z uwzględnieniem podstawy odrzucenia oferty odwołującego
wskazanej w zawiadomieniu skierowanym przez zamawiającego do wykonawców, z dnia 29
lipca 2013 r. tj. art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 Pzp, badając czy wyjaśnienia
udzielone przez odwołującego zawierają elementy uzasadniające w sposób zobiektywizowany
wysokość zaoferowanej ceny niezale nie od faktu, i zamawiający akcentował w toku rozprawy
okoliczność braku wystarczających wyjaśnień ze skutkiem odrzucenia oferty na podstawie art.
90 ust. 3 ustawy Pzp. Przywołany przepis nakazuje zamawiającemu odrzucenie oferty
wykonawcy, który nie zło ył wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na jej
cenę lub jeśli zło one wyjaśnienia potwierdzają, e została zaoferowana cena raąconiska, co w
orzecznictwie Krajowej Izby odwoławczej oraz Sądów Okręgowych interpretowane jest jako
zło enie wyjaśnień, które nie przekonują, e cena oferty została skalkulowana w sposób
prawidłowy a nale yte wykonanie zamówienia nie jest zagro one. W rozpoznawanej sprawie nie
było sporu co do zasadności wezwania wykonawcy do zło enia wyjaśnień dotyczących ceny tj.
przeprowadzenia procedury z art. 90 ustawy pzp. Wysokość ceny zaoferowanej przez
odwołującego zarówno w relacji do wartości przedmiotu zamówienia, jak i cen zaoferowanych
przez pozostałych wykonawców uzasadniała wszczęcie takiej procedury. Izba zauwa a nadto,
e powołany wy ej przepis wskazuje na domniemanie, e cena jest raąconiska, a cię ar
dowodu, e takie domniemanie jest niesłuszne, obcią a wykonawcę. W sprawie zamawiający
wezwał do wyjaśnień cytując postanowienia art. 90 ust. 1 ustawy bez wskazania, jakich
konkretnie informacji oczekuje, co oznacza, e po stronie wykonawcy le ał wybór sposobu
wyjaśnienia i udowodnienia, e cena nie jest raąconiska. W konsekwencji odwołujący mógł,
bądź za pomocą dowolnychśrodkówdowodowych przedstawić swoją argumentację, a jej
skuteczność podlegała ocenie zamawiającego, a w wyniku postępowania odwoławczego,
Krajowej Izby Odwoławczej. lub te poprzestać na wyjaśnieniach, co czyni jednak wyłącznie na
własne ryzyko.
W ustalonych w czasie rozprawy okolicznościach sporu Izba uznała, e zamawiający
nieprawidłowo dokonał oceny wyjaśnień odwołującego uznając wyjaśnienia za
niewystarczające.
W odpowiedzi na wezwanie Wykonawca wskazał, i na wysokość zaoferowanej ceny wpływ
miały: wybrane rozwiązania techniczne, tj. zaoferowanie materiałów zamiennych,
równowa nych, jednocześnie wskazując i „Wiadomym jest, e produkty równowa ne
dostępne w cenach rynkowych, są produktami tańszymi w stosunku do tzw. oryginalnych, co
znacząco wpłynęło na końcową wartość oferty" oraz „Dla przykładu produkt marki HP o
symbolu Q2612A jest dostępny na rynku jako oryginalny producenta HP w cenie brutto ok.
260 zł, tymczasem w naszej ofercie produkt ten oferowany jest za 34,44 zł. "

14

Jako drugą okoliczność wykonawca wskazał na sprzyjające warunki wykonania zamówienia,
tj. eliminacja zbędnych pośredników, co wg Wykonawcy pozwoliło obni yć koszty produktów
o ok. 10-20%. Oszczędność metody wykonania zamówienia, poprzez korzystanie z
przysługujących Wykonawcy w ramach współpracy usługi polegającej naświadczeniuusług
logistycznych bezpośrednio od Producenta firmy P. W. „Kris" M………., pozwalającej
zaoszczędzić 2-krotność kosztu wysyłki. Wykonawca w treści wyjaśnień wskazał równie , i
„(...) cena zaoferowana (...) ma wliczoną maręi koszty obsługi i jest ceną rynkową. "
Wykonawca na poparcie swojego stanowiska załączył oświadczenie firmy KRIS dotyczące
specjalnych warunków cenowych. Wyjaśnienie tego podmiotu wskazanego w ofercie jako
producent potwierdza dostarczanie produktów we właściwych cena rynkowych o określonych
parametrach, potwierdza, e w cenach ujęto koszty konfekcji i logistyki oraz deklaruje
rynkowy charakter cen ze wskazaniem współpracy producenta z odwołującym. Zwa ywszy i
wystawca dokumentu wyraźnie wskazuje na produkty, które mają być dostarczane na rzecz
zamawiającego, skład orzekający nie znajduje powodów, dla których to oświadczenie
miałoby być kwestionowane. Uzasadniony jest w kontekście treści pisma wniosek, e
producentowi znana jest treść oferty odwołującego i w częściach, w których jest wskazany w
ofercie jako producent (znaczących pod względem wartości), potwierdza wiarygodność cen.
Strony nie kwestionują przy tym znanej na rynku okoliczności, e produkty nazywane
niesporna równowa nymi lub zamiennymi są znacząco tańsze od oryginalnych. Druga
okoliczność to fakt zaoferowania przez odwołującego szeregu takich produktów w stopniu
większym ni konkurenci. Postanowienia siwz nie wykluczały takiego rozwiązania. W ocenie
składu orzekającego odwołujący w ustalonych okolicznościach faktycznych wykazał realność
zaoferowanej ceny
Jednocześnie nale y podzielić stanowisko zamawiającego, e informacje o kondycji
finansowej odwołującego oparte na sprawozdaniach finansowych i przedstawienie wielkości
sprzeda y nie mają znaczenia w postępowaniu mającym wyjaśnić, czy zaoferowana cena
jest raąconiska.
Izba zauwa a przy tym, e wykonawca nie miał obowiązku przedstawienia szczegółowej
kalkulacji wszystkich pozycji cenowych oferty zawierającej ponad 1 400 składników.
Dokonany przez niego wybór sposobu wyjaśnienia realności ceny zaoferowanej z
posłu eniem się dowodu w postaci wyjaśnienia producenta jest w ocenie składu
orzekającego prawidłowy i dał w efekcie skuteczne potwierdzenie, e zaoferowana cena nie
jest raąconiska. Mo na przy tym zauwa yć, e powy szy sposób przy tak znaczącej liczbie
pozycji cenotwórczych i wyznaczonym terminie na zło enie wyjaśnień, był jedynie realny dla
odwołującego.

15

Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia orzeczono, jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10
ustawy Pzp stosownie do wyniku sprawy oraz zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady
Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania
(Dz. U. z 2010 r. Nr 41, poz. 238).

Przewodniczący:..........................................

16