Wyrok KIO KIO 2139/15

Sygn. akt KIO 2139/15

WYROK
z dnia 14 października 2015 r.

Krajowa Izba Odwoławcza– w składzie:

Przewodniczący: Marek Koleśnikow

Protokolant:Agata Dziuban

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu14 października 2015 r.w Warszawie odwołania z dnia
2 października 2015 r.wniesionego przez wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówieniaM. S. i W. W. prowadzący działalność gospodarczą pn. Usługi
Budowlano-Ziemne Melioracyjne i Transportowe s.c. W. W., M. S., Naratów 68, 56-215
Niechlóww postępowaniu prowadzonym przez zamawiającegoZakład Zagospodarowania
Odpadów Sp. z o.o. z siedzibą wŻarach,Marszów 50a, 68-200Żary,

przy udziale

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówieniakonsorcjum [1]
ZŁOMPOL PL Sp. z o.o., Sp. Komandytowa, ul.Żyzna11L, 42-202 Częstochowa
[pełnomocnik] oraz [2] Przedsiębiorstwo Obrotu Surowcami Wtórnymi „ZŁOMPOL” J.,
N. Sp. j., ul.Żyzna11L, 42-202 Częstochowazgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu dokonanie:
1) unieważnienia czynności odrzucenia ofertyodwołującego;
2) unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
3) powtórzenia czynności oceny ofert.

2.Kosztami postępowania obciąża zamawiającegoZakład Zagospodarowania Odpadów
Sp. z o.o. z siedzibą wŻarach,Marszów 50a, 68-200Żary
i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości10 000 zł 00
gr(słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczone przez wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówieniaM. S. i W. W. prowadzący
działalność gospodarczą pn. Usługi Budowlano-Ziemne Melioracyjne i
Transportowe s.c. W. W., M. S., Naratów 68, 56-215 Niechlów,tytułem kosztów
postępowania odwoławczego;
2) dokonać wpłaty kwoty13 600 zł 00 gr(słownie: trzynaście tysięcy sześćset złotych
zero groszy) przez zamawiającegoZakład Zagospodarowania Odpadów Sp.
z o.o. z siedzibą wŻarach,Marszów 50a, 68-200Żaryna rzecz wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówieniaM. S. i W. W. prowadzący
działalność gospodarczą pn. Usługi Budowlano-Ziemne Melioracyjne i
Transportowe s.c. W. W., M. S., Naratów 68, 56-215 Niechlówstanowiącej
uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz kosztów
wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047 i 1473, z 2014 r. poz. 423, 768, 811, 915,
1146 i 1232 oraz z 2015 r. poz. 349, 478 i 605) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia
jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
do Sądu Okręgowego wZielonej Górze.

Przewodniczący: ………………………………

2

Sygn. akt: KIO 2139/15

Uzasadnienie
Zamawiający Zakład Zagospodarowania Odpadów Sp. z o.o. z siedzibą wŻarach,
Marszów 50a, 68-200Żarywszczął postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pod
nazwą »Rekultywacjaskładowiska odpadów komunalnych w Łęknicy«.

Zamawiającyzamieścił ogłoszenie o zamówieniu w BZP07.09.2015 r.pod nrem
231878.
Postępowanie jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004
r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047 i 1473, z 2014 r.
poz. 423, 768, 811, 915, 1146 i 1232 oraz z 2015 r. poz. 349, 478 i 605)zwanej dalej w
skrócie Pzp lub ustawą bez bliższego określenia.

Zamawiającyzawiadomił29.09.2015 r.o:
1) wyborze najkorzystniejszej oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówieniakonsorcjum ZŁOMPOL PL Sp. z o.o., Sp. Komandytowa,
ul.Żyzna11L, 42-202 Częstochowa oraz Przedsiębiorstwo Obrotu Surowcami
Wtórnymi „ZŁOMPOL” J., N. Sp. j., ul.Żyzna11L, 42-202 Częstochowa;
2) odrzuceniu oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
M. S. i W. W. prowadzący działalność gospodarczą pn. Usługi Budowlano-
Ziemne Melioracyjne i Transportowe s.c. W. W., M. S., Naratów 68, 56-215
Niechlów,gdyż oferta została podpisana nieczytelnie bez pieczątki –art. 89 ust. 1
pkt 8 Pzp.

Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówieniaM. S. i W. W.
prowadzący działalność gospodarczą pn. Usługi Budowlano-Ziemne Melioracyjne i
Transportowe s.c. W. W., M. S., Naratów 68, 56-215 Niechlów,zgodnie zart. 182 ust. 1
pkt 2 Pzp,wniósł02.10.2015 r.do Prezesa KIO odwołanie na odrzucenie oferty
odwołującego.

Odwołującyzarzuciłzamawiającemunaruszenieart. 89 ust. 1 pkt 8 Pzpprzez jego
niesłuszne zastosowanie w sytuacji, kiedy nie wystąpiły przesłanki do odrzucenia oferty
odwołującego.

Odwołującywnosi o uwzględnienie odwołania i:

3

1) nakazaniezamawiającemuunieważnienia czynności odrzucenia oferty
odwołującego;
2) nakazaniezamawiającemuunieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
3) nakazaniezamawiającemupowtórzenia czynności oceny ofert z uwzględnieniem
ofertyodwołującego;
4) obciążeniezamawiającegokosztami postępowania odwoławczego.

Argumentacjaodwołującego
Na podstawieart. 179 ust. 1 oraz art. 180 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Pzp,działając w imieniu
odwołującegona podstawie udzielonego mi pełnomocnictwa, wnoszę odwołanie od
niezgodnej z przepisami ustawyczynności odrzucenia oferty odwołującego.
Odwołującyposiada interes w rozumieniuart. 179 ust. 1 Pzp,gdyż czynności podjęte
przezzamawiającegow toku postępowania, a polegające na bezpodstawnym odrzuceniu
ofertyodwołującego,pozbawiłyodwołującegomożliwości uzyskania przedmiotowego
zamówienia i uznania ofertyodwołującegojako najkorzystniejszej (oferta z najniższą ceną),
a tym samym naraziły go na poniesienie szkody przez utratę zysku na skutek nieuzyskania
zamówienia.

W kwestii merytorycznej,odwołującyprzedstawia następujące stanowisko:
Pismem z29.09.2015 r. zamawiającypoinformowałodwołującegoo odrzuceniu oferty
odwołującegooraz o wyborze oferty złożonej przez wykonawców wspólnie ubiegających się
o udzielenie zamówieniakonsorcjum ZŁOMPOL PL Sp. z o.o., Sp. Komandytowa, ul.
Żyzna11L, 42-202 Częstochowa oraz Przedsiębiorstwo Obrotu Surowcami Wtórnymi
„ZŁOMPOL” J., N. Sp. j., ul.Żyzna11L, 42-202 Częstochowa,jako oferty
najkorzystniejszej. Uzasadniając swoją decyzję odrzucenia oferty wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówieniaM. S. i W. W. prowadzący działalność
gospodarczą pn. Usługi Budowlano-Ziemne Melioracyjne i Transportowe s.c. W. W., M.
S., Naratów 68, 56-215 Niechlów zamawiającywskazał,żeodrzuca ofertęodwołującego
na podstawieart. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp,jako nieważnej na podstawie odrębnych przepisów.
Zamawiającystwierdził,żew formularzu oferty złożony został nieczytelny podpis bez
pieczątki, w związku z czymzamawiającynie wie, czy został złożony przez osobę
upoważnioną do podpisania formularza oferty. Ponadtozamawiającyzaznaczył,żeodrzucił
ofertę, gdyż formularz oferty nie należy do dokumentów podlegających uzupełnieniu.
Odwołującynie zgodził się z decyzjązamawiającegoo odrzuceniu oferty
odwołującegona podstawieart. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp.
Odwołującywskazał,żezłożył ofertę na wymaganym formularzu i podał, zgodnie z
żądaniemzamawiającego:

4

1) nazwęwykonawcy:Usługi Budowlano-Ziemne Melioracyjne i Transportowe s.c. W.
W., M. S.;
2) nazwisko i imię osoby upoważnionej do podpisania oferty w imieniuwykonawcy:W.
W.;
3) podpis osoby upoważnionej do podpisania oferty w imieniuwykonawcy:nieczytelny
podpis W. W.;
4) pieczęćwykonawcyo treści: Usługi Budowlano-Ziemne Melioracyjne i Transportowe
s.c. W. W., M. S. Naratów 68 56-215 Niechlów tel. kom. 606 33 44 54 REGON
932886812NJP 693-20-05-60;
5) miejscowość i datę: Naratów,21.09.2015 r.

Z uwagi na podanie wszystkich wymaganych informacji, niezrozumiałe jest twierdzenie
zamawiającego,że„nie wie, czy podpis został złożony przez osobę upoważnioną do
podpisania formularza oferty”, skoroodwołującywskazał z imienia i nazwiska osobę
upoważnioną. Ponadto upoważnienie wynika z załączonego do oferty dokumentu
pełnomocnictwa.

Odnosząc się, do kwestii czytelności podpisuodwołującywskazał,żeustawa nie
określażadnychszczególnych wymagań dotyczących formy pisemnej, zatem zasadnym jest
odwołanie się do zasad wynikających z przepisów prawa cywilnego (art.14 Pzp).
W myśl przepisuart. 78 § 1 Kc,do zachowania pisemnej formy czynności prawnej
wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść
oświadczenia woli. Podpis ma i stanowić napisane nazwisko, niekoniecznie czytelnie, ale w
sposób charakterystyczny dla osoby podpisanej. Podpis nieczytelny stanowi więc wyraz woli
napisania nazwiska jedynie wówczas, gdy podpisujący w taki właśnie sposób pisze swoje
nazwisko, składając podpisy na dokumentach. Dlatego też podpis nieczytelny powinien być
złożony w formie zwykle używanej przez podpisującego, a więc wformie, która jest tym
samym znana szerszemu kręgowi osób.Tak wykonany podpis, choć nie daje się
odczytać, wyraża napisane nazwisko, a zarazem pełni funkcję identyfikacyjną (uchwała
składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z30 grudnia 1993 r., III CZP 146/93).
Pan W. W., upoważniony przezodwołującegodo złożenia oferty stosownym
pełnomocnictwem, złożył identyczne podpisy pod ofertą, jak i na dokumentach złożonych
wraz z ofertą. Nie ulega wątpliwości,żenieczytelny podpis to podpis zwyczajowo składany
przez Pana W. W. .

Ponadto nie zasługuje na aprobatę stanowiskozamawiającego,żeodwołującynie
złożył pieczątki pod podpisem. Obowiązek umieszczenia pieczęci imiennej w celu

5

zachowania formy pisemnej nie wynika z przepisuart. 78 Kc,a więc nie można mówić o
nieważności złożonej oferty (wyrokKIO z 19 lipca 2012 r., Sygn. akt 1389/12).

Zamawiającynaruszył przepisart. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp,gdyż błędne przekonanie o
nieważności złożonej oferty stało się przyczyną jej odrzucenia.

Odwołującyprzesłał w terminie kopię odwołaniazamawiającemu 02.10.2015 r.(art.
180 ust. 5 i art. 182 ust. 1-4 Pzp).
Zamawiającyprzesłał w terminie 2 dni kopię odwołania innym wykonawcom02.10.2015
r.(art.185 ust. 1 in initio Pzp).
05.10.2015 r.wykonawcawykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie
zamówienia konsorcjum [1] Złompol pl Sp. z o.o. z siedzibą w Częstochowie
[pełnomocnik] [2] POSW Złompol J. N. Sp. j. z siedzibą w Częstochowiezłożył (1)
Prezesowi KIO, z kopiami dla (2)zamawiającegoi (3)odwołującego,pismo o zgłoszeniu
przystąpienia po stroniezamawiającegodo postępowania toczącego się w wyniku
wniesienia odwołania (art.185 ust. 2 Pzp).

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron, na podstawie dokumentacji
postępowania, wyjaśnień oraz stanowisk stron zaprezentowanych podczas rozprawy –
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba stwierdziła,żeodwołanie jest zasadne.

W ocenie Izby zostały wypełnione łącznie przesłanki zawarte wart. 179 ust. 1 Pzp,to
jest posiadania interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz wystąpienia możliwości
poniesienia szkody przez odwołującego.

Izba postanowiła dopuścić, jako dowód, dokumentację postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego przekazaną przezzamawiającego,potwierdzoną za zgodność z
oryginałem.

Izba ustaliła,żestan faktyczny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego
(postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz informacje zawarte w
ogłoszeniu o zamówieniu) nie jest sporny.

6

W ocenie Izby, zarzut naruszeniaart. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp– przez jego niesłuszne
zastosowanie w sytuacji, kiedy nie wystąpiły przesłanki do odrzucenia ofertyodwołującego
– zasługuje na uwzględnienie.
Izba stwierdziła,żezamawiającyw tabelce na samym końcuzałącznika nr 1 do
specyfikacji »Formularz oferty«zawarł wzór jak mają się podpisywać wykonawcy
składający oferty. poszczególne kolumny tej tabeli były zatytułowane:
1) l.p.;
2) Nazwa(y) Wykonawcy(ów);
3) Nazwisko i imię osoby (osób) upoważnionej(ych) do podpisania niniejszej oferty w
imieniu Wykonawcy(ów);
4) Podpisy osoby(osób) upoważnionej(ych) do podpisania niniejszej oferty w imieniu
Wykonawcy(ów);
5) Pieczęć(cie) Wykonawcy(ów);
6) Miejscowość i data.
Ponadto na końcach pozostałych załączników 1A, 2-6 do specyfikacji, które były
wzorami do wypełnienia przez wykonawcę i dołączenia do oferty, zamawiający zawarł prawie
identyczne tabelki.
Wrozdz. 15 ust. 2 pkt 1 specyfikacji zamawiającywskazał,żeoferta musi mieć
formę pisemną,a wrozdz. 15 ust. 2 pkt 6 zamawiającywymagał parafowania
ewentualnych poprawek przez osobę podpisującą ofertę.Zamawiającynie wymagał w całej
specyfikacji aby podpis czy parafa miały szczególną formę i były opatrzone dodatkowo
pieczęcią osoby podpisującej (zapewne takie postanowienie – gdybyzamawiającyje
wprowadził – byłoby przedmiotem odwołania). W przepisach ustawy z dnia 29 stycznia 2004
r. – Prawo zamówień publicznych jak i w aktach wykonawczych do tej ustawy nie ma
unormowania dotyczącego podpisu osoby sporządzającej ofertę. Z tego względu na
podstawieart. 14 Pzp,który brzmi »Do czynności podejmowanych przez zamawiającego i
wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny [...], jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej«,
należy zastosowaćart. 78 § 1 zdanie pierwsze Kc,który to przepis brzmi »Do zachowania
pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na
dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli«. W postępowaniach przetargowych
istotną rolę pełni własnoręczny podpis osoby sporządzającej dokument, tak samo jak w
całym prawie cywilnym. Podpis pod ofertą gwarantuje,żepodpisana oferta, która jest
oświadczeniem woli, ma charakter ostateczny iżeoferta pochodzi od osoby podpisującej lub
od osoby reprezentowanej przez podpisującego.
Zamawiającynie dowiódł,żegdziekolwiek zostało unormowane samo dodatkowe
uwiarygodnienie własnoręczności podpisu przez postawienie odcisku pieczęci. W

7

rozpoznawanej sprawie Izba kierowała się wskazaniem Sądu Najwyższego cyt.: „W uchwale
składu 7 sędziów z 30 grudnia 1993 r., III CZP 146/93 (OSNCP 5/94, poz. 94) Sąd
Najwyższy uznał,żepodpis wystawcy weksla musi obejmować co najmniej nazwisko, i
wskazał na to,żeprawo wekslowe do ważności weksla nie wymaga, aby podpis był czytelny,
z tym zastrzeżeniem jednak,żepodpis nieczytelny powinien być złożony w formie zwykle
używanej przez wystawcę” (s. 386 „Komentarz do Kodeksu cywilnego Księga pierwsza
Część ogólna” Stanisław Dmowski, Stanisław Rudnicki, wyd. LexisNexis 2008 r.).
Izba stwierdza,żew rozpoznawanej sprawiewykonawcazłożył podpis pod ofertą w
rubryce do tego przewidzianej [Podpisy osoby(osób) upoważnionej(ych) do podpisania
niniejszej oferty w imieniu Wykonawcy(ów)]. Ponadtowykonawcazamieścił imię i nazwisko
osoby podpisującej w rubryce sąsiadującej bezpośrednio obok podpisu [Nazwisko i imię
osoby (osób) upoważnionej(ych) do podpisania niniejszej oferty w imieniu Wykonawcy(ów)].
Wreszcie na wszystkich innych dokumentach ofertywykonawcazłożył bardzo podobne
podpisy.
Jak z tego wynikawykonawcadochował formy pisemnej oferty, gdyż złożył podpis pod
ofertą. Podpis ten można zidentyfikować na podstawie wydrukowanego imienia i nazwiska
zamieszczonego w bezpośrednim sąsiedztwie, zgodne ze wzoremzamawiającego,a także
mimo nieczytelności zostało wykazane,żetakiej formy podpisu zwykle używa wystawca,
gdyż na wielu miejscach oferty widnieje prawie taki sam podpis wykonawcy.
W związku z tym w ocenie Izby, zarzut naruszeniaart. 89 ust. 1 pkt 8 Pzpmusi
zasługiwać na uwzględnienie. Z tego względu zamawiający powinien unieważnić czynności
odrzucenia ofertyodwołującegoi wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powinien powtórzyć
czynność oceny ofert z uwzględnieniem ofertyodwołującego.

Izba stwierdza,żezamawiającynaruszyłart. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 192 ust. 9 i 10
Pzp,czyli stosownie do wyniku postępowania uznając za uzasadnione koszty
wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego w kwocie3 600,00 złzgodnie z§ 3 pkt 1 i pkt 2
lit. b rozporządzeniaPrezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2010 r. Nr 41, poz. 238).

Przewodniczący: ………………………………

8