Wyrok KIO KIO 2297/13

Sygn. akt: KIO 2297/13

WYROK
z dnia 8 października 2013 r.

Krajowa Izba Odwoławcza- w składzie:

Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki
Protokolant: Rafał Komoń

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 września 2013 r. przez
wykonawcęJarosława R., prowadzącego działalność gospodarczą w Barnimie

w postępowaniu prowadzonym przezZarząd Dróg Powiatowych w Stargardzie
Szczecińskim

orzeka:
1.oddala odwołanie,
2. kosztami postępowania obcią a wykonawcęJarosława R., prowadzącego działalność
gospodarczą w Barnimiei zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego
kwotę7.500 zł 00 gr(słownie: siedmiu tysięcy pięciuset złotych zero groszy) uiszczoną
przez wykonawcęJarosława R., prowadzącego działalność gospodarczą w
Barnimietytułem wpisu od odwołania.

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 9 sierpnia 2013 r. poz. 907) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od
dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego wSzczecinie.
Przewodniczący: ………………….…

1

Sygn. akt: KIO 2297/13

Uzasadnienie
Zamawiający – Zarząd Dróg Powiatowych w Stargardzie Szczecińskim prowadzi w
trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie
przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 9
sierpnia 2013 r. poz. 907 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, którego przedmiotem jest
„konserwacja sygnalizacjiświetlnychoraz aktywnych znaków drogowych zlokalizowanych na
ulicach i drogach powiatowych powiatu stargardzkiego”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych
w dniu 3 września 2013 r., poz. 354534.
W dniu 23 września 2013 r. zamawiający zawiadomił za pośrednictwem faksu
wykonawcę Jarosława R., prowadzącego działalność gospodarczą w Barnimie, zwanego
dalej „odwołującym”, o wyborze jako najkorzystniejszej oferty zło onej przez wykonawcę El-
Traf w Wołczkowie.
W dniu 27 września 2013 r. odwołujący wniósł odwołanie wobec:
1) czynności odrzucenia zło onej przez siebie oferty,
2) czynności wyboru, jako najkorzystniejszej, oferty zło onej przez wykonawcę El-Traf,
3) zaniechania czynności wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust.
3 ustawy Pzp.

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1) uniewa nienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
2) uniewa nienia czynności odrzucenia oferty odwołującego
3) powtórzenia czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego,
4) dokonania czynności wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej.

Odwołujący argumentował, e nie zgadza się ze stanowiskiem zamawiającego, aby
miał obowiązek dostarczenia dowodów na to, e cena nie jest raąconiska. Nie zgadzał się
równie ze stanowiskiem, e cię ar wykazania, i zaoferowana cena nie jest raąconiska
spoczywa na wykonawcy. W ocenie odwołującego dokonał on jasnych wyjaśnień, podając
nawet podstawy poczynionych oszczędności. Ponadto wywodził, e zamawiający badał tylko
i wyłącznie część oferty a mianowicie cenę ryczałtową z pkt 1 oferty a nie badał pozostałej
części oferty, gdzie została wskazana roboczogodzina, koszty pośrednie, koszty zakupu
materiałów, zysk, M-G pracy sprzętu w sytuacji, gdy pozycje te były wy sze nawet o ponad
2

100% od pozostałych ofert. Argumentował, e część ceny oferty z pkt 1 to elementy, które
nie generują wysokich kosztów. Dodatkowo sam zamawiający nie stwierdził, e cena jest
raąconiska a jedynie, e za taką mo e zostać uznana co prowadzi do wniosku, e oferta
nie mo e być odrzucona bo nie wypełniły się przesłanki odrzucenia oferty, a tym samym
zastosowania art. 89 ustawy Pzp. Wywiódł, e do samego objazdu i sprawdzania
sygnalizacji na bieąconie jest potrzebny sprzęt.

Zamawiający zło ył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania.
Przedstawił uzasadnieniei faktyczne i prawne.

Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w
szczególności: protokół postępowania, ogłoszenie o zamówieniu, postanowienia
SIWZ, ofertę zło oną przez odwołującego, wezwanie zamawiającego skierowanie do
odwołującego do wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.
wyjaśnienia odwołującego, zawiadomienie zamawiającego o odrzuceniu oferty
odwołującego i rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie, odpowiedź na odwołanie,
jak równie biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron zło one w trakcie
posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zwa yła, co następuje:

W pierwszej kolejności Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, e odwołanie nie zawiera
braków formalnych oraz został uiszczony od niego wpis. W dalszej kolejności Izba
stwierdziła, e nie została wypełniona adna z przesłanek skutkujących odrzuceniem
odwołania na podstawie art. 189 ust. 2 ustawy Pzp.
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu
nieograniczonego z zastosowaniem przepisów ustawy Pzp wymaganych przy procedurze,
której wartość szacunkowa zamówienia nie przekracza kwot określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp.
W ocenie Izby, wypełnione zostały przesłanki dla wniesienia odwołania określone w
art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, tj. posiadanie przez odwołującego interesu w uzyskaniu danego
zamówienia oraz mo liwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez zamawiającego
przepisów ustawy.
Oferta odwołującego – wświetlekryteriów oceny ofert – była ofertą najkorzystniejszą.
Zarzucał on zamawiającemu niezasadne odrzucenie swej oferty. Ustalenie, i zamawiający
wbrew przepisom ustawy Pzp odrzucił ofertę odwołującego, prowadziłoby do nakazania
zamawiającemu uniewa nienia tej czynności, czego efektem mo e być wybór oferty
odwołującego jako najkorzystniejszej. Natomiast szkoda, jaką wykonawca ponosi wyra a się
w utracie korzyści, jakie wiąąsię z uzyskaniem zamówienia i niewątpliwe ma związek z
3

zarzucanymi zamawiającemu naruszeniami ustawy Pzp. Powy sze wyczerpuje przesłanki z
art. 179 ust. 1 ustawy Pzp.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, e odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustalono, e zamawiający na sfinansowanie zamówienia przeznaczył kwotę
346.860,00 zł brutto (pkt 8 protokołu postępowania). Kwotę tę zamawiający oszacował na
podstawieśredniejceny utrzymania i konserwacji jednego punktuświetlnegowynikającej z
umów łączących zamawiającego z wykonawcami usług na konserwacje sygnalizacji
świetlnych.Do wyceny konserwacji przyjęto 20 zł netto z konserwacje punktuświetlnego,tj.
322 punktów = 3 aktywne znaki x 20 zł x 36 miesięcy , co dało kwotę 234.000 zł netto. DO
usunięcia usterek przyjęto 8 awarii w roku,średniacenę usunięcia – 2.000 zł netto x 3 lata
co daje kwotę 48.000 zł netto. Łączna wartość szacunkowa zamówienia to 282.000 zł netto,
co przy uwzględnieniu podatku od towarów i usług daje kwotę 346.860 zł brutto (wniosek o
rozpoczęcie postępowania, w aktach sprawy).

Zamawiający określił w Rozdziale IV pkt B SIWZ, e oferty w postępowaniu będą
klasyfikowane przy uwzględnieniu następujących kryteriów oceny ofert:
1. Cena ryczałtowa za miesięczną konserwację sygnalizacjiświetlnej- 80%
2. Pozostałe elementy - 20%,
- roboczogodzina R - 3%
- koszty pośrednie Kp od (R,S) - 5%
- koszty zakupu materiałów - 5%
- zysk od (R,S,Kp) - 4%
- m-g pracy sprzętu - 3%
Sprecyzowano, e ka da z tych pozycji będzie oceniana oddzielnie.

Do upływu terminu składania ofert oferty zło yli wykonawcy, którzy zaoferowali
następujące stawki:
1) odwołujący:
a) cena ryczałtowa za konserwację: 2.091,00 zł,
b) roboczogodzina – 123,00 zł,
c) koszty pośrednie – 30%,
d) koszty zakupu materiałów – 2%,
e) zysk – 3%,
f) m-g pracy sprzętu – 50 zł/mg
2) wykonawca Tomasz G., Gur-Sped
4

a) cena ryczałtowa za konserwację: 3.567,00 zł,
b) roboczogodzina – 25,00 zł,
c) koszty pośrednie – 60%,
d) koszty zakupu materiałów – 10%,
e) zysk – 10%,
f) m-g pracy sprzętu – 80 zł/mg
3) wykonawca El-Traf,
a) cena ryczałtowa za konserwację: 3.496,89 zł,
b) roboczogodzina – 16,00 zł,
c) koszty pośrednie – 60%,
d) koszty zakupu materiałów – 1%,
e) zysk – 5%,
f) m-g pracy sprzętu – 80 zł/mg

4) wykonawca Marek B., Elmontex
a) cena ryczałtowa za konserwację: 4.378,80 zł,
b) roboczogodzina – 12,00 zł,
c) koszty pośrednie – 35%,
d) koszty zakupu materiałów – 1%,
e) zysk – 1%,
f) m-g pracy sprzętu – 45 zł/mg

Pismem z dnia 16 września 2013 r. zamawiający wezwał odwołującego do zło enia
wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny w zakresie
ceny ryczałtowej za miesięczną konserwację sygnalizacjiświetlnej.
Pismem z dnia 18 września 2013 r. zło ył wyjaśnienia odnoszące się do niektórych
elementów oferty mających wpływ na sposób ustalenie ceny ryczałtowej za miesięczną
konserwację sygnalizacji. Wyjaśnienia odwołującego częściowo pozostawały w sprzeczności
z treścią oferty zło onej zamawiającemu.

Krajowa Izba Odwoławcza zwa yła, co następuje.

Zarzuty nie potwierdziły się w ustalonym przez Izbę stanie faktycznym.

Stosownie do art. 90 ust. 1 ustawy PzpZamawiający w celu ustalenia, czy oferta zawiera
raąconiską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwraca się do wykonawcy o
udzielenie w określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ
5

na wysokość ceny.Dostrze enia wymaga, e co do zasady istnieje domniemanie
poprawności kalkulacji ceny zawartej w zło onej ofercie jak i domniemanie co do tego, e nie
ma ona charakteru raąconiskiej. To domniemanie zakłada, e oferty wskazują ceny za
wykonanie zamówienia skalkulowane w sposób rynkowy, obejmujące wszystkie koszty
wykonania zamówienia ponoszone przez wykonawcę a tak e pewien zysk. Domniemanie to
upada z chwilą wystosowania do wykonawcy wezwania do zło enia wyjaśnień. Z momentem
wezwania to na wykonawcy spoczywa obowiązek ujawnienia czynników, które umo liwią
zamawiającemu prawidłową weryfikację biorąc równie pod uwagę wskazówki wynikające z
art. 90 ust. 2 ustawy Pzp. Ustawa określa równie sposób dokonywania oceny wyjaśnień
wskazując, e oceniając je zamawiający powinien brać pod uwagę czynniki o charakterze
obiektywnym, wymieniając przykładowo takie czynniki jak: oszczędność metody wykonania
zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania
zamówienia dostępne dla wykonawcy, oryginalność projektu wykonawcy, oraz wpływ
pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów (art. 90 ust. 2 ustawy Pzp).
Norma prawna wynikająca z art. 90 ust. 2 Pzp skierowana jest do zamawiającego.
Wykonawcy nie muszą w swoich wyjaśnieniach wymieniać wprost czynników, o których
mowa w przywołanym przepisie. Wykonawcy wolno opisać dowolne przyczyny
uzasadniające rzetelną kalkulację ceny ofertowej, jednak pod warunkiem, e mają one
charakter obiektywny, dający się zweryfikować. Celem zło enia wyjaśnień jest umo liwienie
zamawiającemu zweryfikowania poprawności dokonanej przez wykonawcę kalkulacji ceny, a
nie zło enie ogólnego zapewnienia, e wykonawca wykona zamówienia za oszacowaną
przez siebie cenę. Jak wynika z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp wyjaśnienia mają być poddane
analizie zmierzającej do ustalenia, czy cena została skalkulowana poprawnie, czy te nosi
ona znamiona raąconiskiej. Z tego powodu powinny być one wyczerpujące, konkretne i
przekonujące, ujawniające najwa niejsze składniki cenotwórcze, jak przykładowo koszt
pracowników, zaanga owania odpowiedniego sprzętu, czy wreszcie maręwykonawcy. W
przeciwnym wypadku wyjaśnienia będą miały charakter jedynie iluzorycznych i nie będą
stanowiły wyjaśnienia elementów oferty, mających wpływ na wysokość cen, co mo e
uzasadniać obowiązek zamawiającego odrzucenia oferty jako zawierającej raąconiską
cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Co do konieczności zło enia przez wykonawcę
wyczerpujących i konkretnych wyjaśnień podzielono stanowisko wyra ane wcześniej w
orzecznictwie.Z tego względu dla zakwalifikowania oferty do dalszego postępowania nie jest
wystarczające zło enie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień, które będą odpowiednio
umotywowane, przekonujące, e zaproponowana oferta nie zawiera ceny raąconiskiej (tak
te : wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt V Ca
2214/06). „Ogólnikowe twierdzenia zawarte w wyjaśnieniach i brak dokładnych danych co do
uzyskiwanej pomocy publicznej uznać nale y za niedostateczne i zasługujące na
6

zastosowanie art. 90 ust.3 pzp”. (por. Wyrok SO w Poznaniu z dnia 21.05.2008 r., sygn. akt:
X Ga 127/08). Z omawianego powodu uznaje się tak e, e wyjaśnienia, zawierające
niekonkretne i ogólnikowe stwierdzenia, nale y uznać za niezło one (tak: wyrok KIO z dnia
26 listopada 2010r. sygn. akt: KIO/2498/10).

Przenosząc powy sze rozwa ania na grunt analizowanego stanu faktycznego, Krajowa
Izba Odwoławcza stwierdziła, e opisanych wy ej wymogów dot. konkretności,
szczegółowości, umotywowania i precyzji nie spełniły wyjaśnienia, które odwołujący zło ył
zamawiającemu. Wyjaśnienia zło one przez odwołującego nale ało uznać za nazbyt ogólne,
uniemo liwiające zamawiającemu dokonanie oceny, czy cenę skalkulowano w sposób
rynkowy i zgodny z zasadami uczciwej konkurencji.
W pierwszej kolejności podkreślić nale y, e niezasadnym było stanowisko
odwołującego, jakoby zamawiający nie miał prawa do badania rzetelności kalkulacji jednego
z elementów cenotwórczych, którym w przypadku analizowanego postępowania była cena
ryczałtowa za miesięczną konserwację sygnalizacjiświetlnej.Dostrze enia wymaga, e z art.
90 ust. 1 ustawy Pzp wynika, e składane w wyniku wezwania wyjaśnienia dotyczą
„elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny”, a nie – „wszystkich elementów
mających wpływ na wysokość ceny”, czy ogólnie „ceny”. Zatem badanie rzetelności
skalkulowania stawki miesięcznej za konserwację sygnalizacjiświetlnejnie naruszało
przepisu art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Najistotniejszym jednak w niniejszej sprawie był fakt, e
stawka miesięczna za konserwację była odrębnie ocenianym kryterium oceny oferty, zaś
kryterium to miało decydujące znaczenia dla wyboru oferty, gdy jego znaczenie określono
na 80%. Z powy szego wynika, e oczekiwaniem zamawiającego było aby wykonawcy
skalkulowali i obliczyli odrębnie stawkę za konserwację i odrębnie stawki odnoszące się do
napraw. Skoro zamawiający zdecydował się oceniać wiele elementów cenotwórczych, a nie
jednolitą cenę ofertową brutto, to oczywistym jest, e przedmiotem badania na podstawie art.
90 ust. 1 ustawy Pzp mogły być wyłącznie odrębnie oceniane ceny, a nie jednolita cena
ofertowa brutto, której wykonawcy nawet nie musieli wskazywać. Zatem z punktu widzenia
ceny raąconiskiej mo na było badać rzetelność kalkulacji miesięcznej stawki za
konserwację. W konsekwencji podejrzenie, e stawka za konserwację sygnalizacjiświetlnej
nie pozwoli na pokrycie kosztów wykonania prac związanych z tą usługą, obligowało
zamawiającego do wszczęcia procedury wyjaśniającej w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp.
Stawka miesięczna za konserwacje podana przez odwołującego stanowiła zaledwie
59,80% wartości stawki z drugiej oferty oraz jedynie 26,15% kwoty przeznaczonej przez
zamawiającego na miesięczną konserwację (ustalonej w wysokości 7 995,00 zł brutto tj.
287.820 zł brutto / 36 miesięcy). Zatem, w ocenie Izby zamawiający zasadnie powziął
podejrzenia co do rzetelności kalkulacji stawki za konserwację i prawidłowo wezwał
7

wykonawcę do zło enia wyjaśnień. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, e zamawiający w
wezwaniu z 16 września 2013 r. dokładnie wyjaśnił wykonawcy, dlaczego procedura
wyjaśniająca jest uruchamiana i co powinno być przedmiotem wyjaśnień. Zamawiający
podkreślił w pierwszej kolejności, e stawka za konserwację, w porównaniu z innymi
cenami rynkowymi, wzbudza jego stawkami zaoferowanymi w postępowaniu jak równie
podejrzenia. W konsekwencji zaądałzło enia dokumentu obejmującego „szczegółową
kalkulację”. Co więcej, wskazano wyraźnie, e nale y wyspecyfikować wszystkie składniki
cenotwórcze, tj. nakłady robocizny, sprzętu, materiałów oraz wysokości stawek
jednostkowych jakie nale y ponieść, aby wykonać zamówienie w zakresie wymienionym w
Specyfikacji technicznej w części C, pkt 1 do 7. Dostrze enia wymaga w tym miejscu, e
zakres konserwacji, który nale ało uwzględnić kalkulując stawkę (pkt C. 1-7 specyfikacji
technicznej) obejmował:
1. Prowadzenie dla ka dego obiektu sygnalizacjiświetlnychzlokalizowanych na ulicach
powiatowych w Stargardzie Szczecińskim - dziennika eksploatacji sygnalizacjiświetlnej.
2. Dokonywanie oględzin sygnalizacjiświetlnychtrzy razy w tygodniu ( poniedziałek,środa,
piątek), znaków aktywnych raz w tygodniu.
3. Utrzymanie w stanie czystości soczewek sygnalizatorów oraz znaków aktywnych.
4. Usuwanie awarii szaf sterowniczych sygnalizacjiświetlnychoraz znaków aktywnych.
5. Usuwanie zauwa onych lub zgłoszonych nieprawidłowości w działaniu sygnalizacji
świetlnychoraz znaków aktywnych.
6. Wykonywanie okresowych przeglądów szaf sterowniczych zgodnie z DTR.
7. Wykonywanie zgodnie z przepisami okresowych pomiarów ochrony przeciwpora eniowej i
oporności izolacji przewodów i kabli zasilających.

W ocenie Izby, zamawiający prawidłowo ocenił, e przedstawione mu przez
odwołującego wyjaśnienia z 18 września 2013 r. nie odnosiły się do całego zakresu
konserwacji wynikającego z pkt C specyfikacji technicznej, a ponadto były sprzeczne z
treścią oferty zło onej przez wykonawcę.
Zdaniem Izby, odwołujący nie sprostał konieczności wyjaśnienia w jaki sposób
obliczył miesięczny koszt utrzymania w stanie czystości soczewek sygnalizatorów oraz
znaków aktywnych, koszt usuwania awarii szaf sterowniczych sygnalizacjiświetlnychi
znaków aktywnych, jak równie koszty związane z usuwaniem zauwa onych i zgłoszonych
nieprawidłowości w działaniu sygnalizacji, jak równie koszty związane z wykonywaniem
okresowych przeglądów szaf sterowniczych zgodnie z DTR (pkt 3-6 C specyfikacji
technicznej). Skoro zamawiający pytał się o sposób skalkulowania ryczałtowej stawki, to
prawidłowe ustosunkowanie się do wezwania w tym zakresie wymagało wskazania, jaki
zakres prac oszacowano przeciętnie w miesiącu (liczba szacowanych awarii,
8

nieprawidłowości, soczewek podlegających czyszczeniu, szaf podlegających przeglądowi)
oraz jaki koszt tych prac zało ono. Takich informacji jednak pró no było szukać w
wyjaśnieniach. Odwołujący napisał jedynie, e „sygnalizacjesą wyposa one w nowe
sterowniki iźródła światła,które nie wymagają du ych nakładów związanych z ich
konserwacją. Jedyną rzeczą jaka mo e podlegać wymianie są bezpieczniki, których cena
jest bardzo niska ok. 0,30 zł. za szt.".
Izba podziela stanowisko zamawiającego, e sprowadzenie oględzin sygnalizacji
świetlnychtrzy razy w tygodniu jedynie do objazdu pojazdem sygnalizatorów, stanowiło
nieznajdujące oparcia w SIWZ ograniczenie zakresu przedmiotu zamówienia. Odwołujący w
wyjaśnieniach wskazał, ewykonanie jednego objazdu to czas 3 godzin, przy zało eniu e
roboczogodzina wynosi 10 zł, daje to nam wartość 30 zł. W miesiącu nale y wykonać 12
objazdów, co daje łączną wartość 360 zł.W ocenie Izby sformułowanie „oględziny”, w
połączeniu z czynnościami z zakresu usuwania nieprawidłowości, awarii, utrzymania
czystości sygnalizatorówświetlnych(pkt C 3-5 ST), nie mogą być przeprowadzone jedynie z
samochodu w trakcie objazdu. W trakcie oględzin następuje sprawdzenie stanu i
kompletności mocowania daszków nad sygnalizatorami, otworzenie i sprawdzenie
szczelności szaf sterowych, sprawdzenie stanu uszczelek przy tych szafach, stanu i
kompletności mocowania podzespołów, wizualna ocena celem stwierdzenia ewentualnych
uszkodzeń lub aktów wandalizmu. Oświadczenie odwołującego, e ww. czynności zamierzał
wykonywać w ramach „objazdu” padło dopiero na rozprawie, a nie w wyjaśnieniach. Zaś
przedmiotem oceny Izby jest wszak czynność zamawiającego polegająca na ocenie
zło onych mu przez wykonawcę wyjaśnień. Wświetleart. 180 ust. 1 ustawy Pzp celem
odwołania jest kontrola poprawności czynności lub zaniechań zamawiającego, pod
względem zgodności z przepisami ustawy Pzp. Powy sze oznacza, e Krajowa Izba
Odwoławcza w ramachśrodkówochrony prawnej nie zastępuje zamawiającego w
obowiązku dokonania badania i oceny zło onych ofert i składających się na nie dokumentów,
czy wyjaśnień składanych zamawiającemu a sprawuje kontrolę poprawności czynności i
zaniechań zamawiającego, przy czym czyni to w zakresie wyznaczonym treścią odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza – wświetleart. 192 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych –
mo e, jeśli umowa nie została zawarta, uwzględniając odwołanie nakazać wykonanie,
powtórzenie lub uniewa nienie czynności zamawiającego, co oznacza, e orzeczenie Izby
nie zastępuje czynności zamawiającego. Zamawiający dokonał oceny oferty odwołującego z
uwzględnieniem wyjaśnień zło onych przez niego w trakcie badania i oceny ofert i
prawidłowość tej oceny jest przedmiotem badania na skutek wniesionego odwołania. Zatem
przedstawienie przez wykonawcę w toku postępowania odwoławczego, a więc po dokonaniu
przez zamawiającego czynności badania i oceny ofert nowych wyjaśnień mających
świadczyćo rzetelności skalkulowania stawki nie mogło podlegać ocenie zamawiającego, w
9

konsekwencji równie Izby. Zatem Izba uznała je za nieistotne dla rozstrzygnięcia odwołania
w zakresie podniesionych zarzutów. Co do braku mo liwości zło enia dopiero na etapie
postępowania odwoławczego wyjaśnień w przedmiocie elementów oferty mających wpływ na
wysokość ceny podzielono stanowisko wyra ane w orzecznictwie sądów okręgowych.
„Przedstawieniew skardze wniosków dowodowych dla wykazania tej okoliczności w postaci
zeznańświadkówi zestawienia wykonywanych umów na tym etapie postępowania jest
niedopuszczalne, poniewa ich uwzględnienie prowadziłoby do niczym nie uzasadnionego
przedłu enia (..) terminu udzielonemu do przedstawienia wyjaśnień. Z tego powodu wnioski
dowodowe zamawiającego nie zostały dopuszczone, gdy odmienna decyzja prowadziłaby
do naruszenia art. 90 ust. 3 pzp, z którego wynika obowiązek udzielenia wyjaśnień w
zakreślonym terminie, a zachowanie terminu obarczone jest rygorem odrzucenia oferty.
Konwalidacja, uzupełnianie wyjaśnień przez (…) na obecnym etapie postępowania stałoby
tak e w sprzeczności z zasadą uczciwej konkurencji.”„Wobec wykształconej w
orzecznictwie zasady odrzucania ofert wykonawców, którzy zło yli niepełne albo
niedostateczne wyjaśnienia w trybie art.90 ust. 1 pzp powtórne umo liwianie jednemu z
wykonawców dokonywania tej czynności z pewnością naruszyłoby zasadę uczciwej
konkurencji. (Wyrok SO w Poznaniu z dnia 21.05.2008 r., sygn. akt: X Ga 127/08).
„Wocenie Sądu Okręgowego zło enie przez skarącegododatkowych wyjaśnień i
przedstawienie nowych argumentów (w celu prawidłowości wyliczenia wskazanej w ofercie
ceny) dopiero na rozprawie przed KIO było spóźnione i nie mogło być wzięte pod uwagę ani
przez Izbę, ani tym bardziej przez Sąd Okręgowy. Definicja „określonego terminu” na
zło enie wyjaśnień Zamawiającemu (art. 90 ust.1 ustawy Pzp) oznacza, e informacje i
dowody przedstawione przez wykonawcę muszą być znane Zamawiającemu na konkretnym
etapie postępowania przetargowego (celem umo liwienia mu podjęcia decyzji co do
ewentualnego przyjęcia oferty lub jej odrzucenia), a nie w toku postępowania odwoławczego
lub skargowego. Z powołanego przez skarącegoprzepisu art. 188 ust.1 ustawy Pzp wynika
wprawdzie, e „dowody na poparcie swych twierdzeń strony mogą przedstawiać a do
zamknięcia rozprawy”, jednak odnosząc ten przepis do sprawy niniejszej oznacza to
dowodzenie, ze wykonawca zło ył naądanieZamawiającego wyjaśnienia w trybie art. 90
ustawy i jaka była ich treść, a nie uzupełnianie wyjaśnień po uznaniu, e nie są one
wystarczające i nakazują odrzucenie oferty” (Wyrok SO Warszawa-Praga w Warszawie z
dnia 09.04.2010 r., sygn. akt IV Ca 1299/09).

Dostrze enia wymagało, e odwołujący w swych wyjaśnieniach nie podał w jaki
sposób oszacował miesięczne koszty u ycia - przy wykonywaniu czynności z zakresu
konserwacji - podnośnika koszowego, samochodu dostawczego, agregatów i innych
narzędzi. Odwołujący w trakcie rozprawy przyznał, e przedmiotem zamówienia objęta jest
10

konserwacja co najmniej dwudziestu sygnalizatorówświetlnychzawieszonych na wysokości,
z których ka dy posiada trzyźródła światła.Wykonanie czynności polegających na
utrzymaniu czystości soczewek sygnalizatorów i znaków aktywnych z pewnością wymagać
będzie u ycia podnośnika, a czynności te nale y wykonać co najmniej kilka razy w roku, tak
aby utrzymaćźródła światłaniezabrudzone. W wyjaśnieniach nale ało zatem podać
przewidywaną miesięczną liczbę godzin pracy sprzętu i ponoszone z tego tytułu koszty.
Odwołujący w swych wyjaśnieniach nie podał w ogóleśredniomiesięcznychkosztów
u ycia tego sprzętu. Odwołujący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, e„…jako
pracownikowi przysługuje mi korzystanie ze sprzętów tj. podnośnik koszowy, samochód
dostawczy, agregaty i inne narzędzia na preferencyjnych warunkach”.W trakcie rozprawy
sprecyzowano, e odwołujący jest pracownikiem firmy HSGT S.C. w Stargardzie, która
e zajmuje się udostępnianiem sprzętu typu podnośniki koszowe. Izba stwierdziła,
wyjaśnienia odwołującego w tym zakresie pozostawały w sprzeczności z jego ofertą.
Odwołujący zło ył bowiem wraz z ofertą oświadczenie Pana Huberta Strzy ewskiego, w
którym osoba ta deklarowała wsparcie dla odwołującego wyra ające się w mo liwości
korzystania z podnośnika koszowego Wumag WT 260 o nr rej. ZST 12718, i samochodu
dostawczego VW Lt 28 o nr rej. ZST 17479. A zatem odwołujący w wyjaśnieniach nie mógł
się powoływać na to, e będzie korzystał ze sprzętu swego pracodawcy, skoro czynnik ten
pozostawał w sprzeczności z planowanym przez samego wykonawcę sposobem wykonania
usługi. Natomiast kosztów udostępniania odwołującemu sprzętu przez Pana Strzy ewskiego
nie podano.
Izba stwierdziła równie , e niektóre z czynności konserwacyjnych ujętych w
Specyfikacji Technicznej część C, pkt 4 i 5 mo e wykonywać jedynie osoba posiadająca
właściwe uprawnienia w zakresie konserwacji dotyczące urządzeń, instalacji i sieci
elektroenergetycznych o napięciu nie wy szym ni 1 kV. Nie było spornym pomiędzy
stronami,e e odwołujący takich uprawnień nie posiadał. W ofercie wskazał jednak,
zamówienie w części wymagającej uprawnień wykonywać będzie Pan Hubert Strzy ewski,
posiadającyświadectwokwalifikacyjne nr 514/09-E1. Jako podstawę dysponowania tą osobą
wskazano umowę zlecenie (załącznik nr 6 do oferty). Skoro odwołujący, w omawianym
zakresie, nie będzie mógł wykonać zamówienia samodzielnie, to w kalkulacji kosztów
osobowych winien podać sposób oszacowania i miesięczne koszty, jakie poniesie z tytułu
zlecenia części prac zleceniobiorcy. Kalkulacji w tym zakresie wyjaśnienia nie przedstawiały.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, e stanowisko odwołującego przedstawione w
trakcie rozprawy, e kosztów zlecenia nie ujęto w konserwacji, a zleceniobiorca nale ne
wynagrodzenie uzyska w ramach napraw nie było zasadne. Zgodnie z utrwalonym
orzecznictwem Izby, w przypadku odrębnych kryteriów oceny ofert odnoszących się do ceny,
ka de z nich musi być kalkulowane odrębnie i rzetelnie. Oznacza to zakaz przenoszenia
11

kosztów pomiędzy odrębnie ocenianymi elementami ceny, zaś działanie takie w
orzecznictwie Izby i sądów uznaje się za manipulowanie kryteriami oceny ofert i czyn
nieuczciwej konkurencji. Tym samym Izba podtrzymuje swoje dotychczas wyra ane w tym
zakresie stanowisko dotyczące traktowania jako czyn nieuczciwej konkurencji określony w
art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji praktyki manipulowania cenami,
będącymi odrębnymi kryteriami oceny ofert, w oderwaniu od realiów rynkowych, wyłącznie w
celu uzyskania lepszej punktacji (por. wyrok KIO z 26 września 2012 r. sygn. KIO 1934/12,
wyrok KIO z 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt KIO 640/11, wyrok KIO wydany w sprawie o sygn.
akt KIO 7/13). A zatem niezasadne było twierdzenie, e koszt udziału zleceniobiorcy,
posiadającego uprawnienia konieczne do wykonania niektórych czynności z zakresu
konserwacji, mógłby być ujęty nie w stawce za konserwację, ale w stawkach dotyczących
napraw rozliczanych od roboczogodziny, będących odrębnymi kryteriami oceny ofert.

Reasumując Izba stwierdziła, e zamawiający zasadnie odrzucił ofertę odwołującego
uznając, e nie zło ono mu szczegółowych i jednoznacznych wyjaśnień, które pozwalałyby
na ustalenie, e stawkę za konserwację skalkulowano rzetelnie. Natomiast częściowo w
zakresie, w jakim wyjaśnienia zostały zło one, pozostawały w sprzeczności z treścią oferty
zło onej przez wykonawcę w postępowaniu.
Izba postanowiła, na podstawie art. 190 ust. 6 ustawy Pzp, oddalić wniosek
odwołującego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. dzienników eksploatacji
sygnalizacji, jak równie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, za jaką kwotę mo na
wykonać zamówienie uznając, e wnioski te zostały powołane jedynie dla zwłoki. Izba
stwierdziła, e okoliczności, jakie zgodnie z tezą mają zostać wykazane, nie posiadają
adnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak wynika z uzasadnienia
faktycznego rozstrzygnięcia o odrzuceniu oferty odwołującego, przyczyną odrzucenia
zło onej przez niego oferty była niekompletność i niespójność zło onych wyjaśnień, która
uniemo liwiła zamawiającemu zbadanie czy wykonawca prawidłowo skalkulował cenę.
Powodem odrzucenia nie było zaś ustalenie, e odwołujący z pewnością zaoferował cenę
raąconiską. Dowody wnioskowane przez odwołującego w aden sposób nie odnosiły się do
kompletności i spójności wyjaśnień, jakie przedstawił zamawiającemu, a zatem zostały
powołane jedynie dla zwłoki.

Wobec niepotwierdzenia się podniesionych w odwołaniu zarzutów Izba stwierdziła, e
zamawiający nie naruszył art. 90 ust. 3 i 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, gdy oferta
odwołującego podlegała odrzuceniu.

12

Zgodnie z przepisem art. 192 ust. 2 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza
uwzględnia odwołanie w sytuacji, je eli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało
wpływ lub mo e mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, co ze
wskazanych wy ej względów nie miało miejsca w analizowanej sprawie.

Biorąc powy sze pod uwagę, na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy Pzp, orzeczono jak
w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na
podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 4 w zw. z § 3 pkt
1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r. w sprawie wysokości i
sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41 poz. 238).

Przewodniczący: ………………….…

13