Wyrok KIO KIO 3741/21
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- KIO 3741/21
- Organ wydający
- Krajowa Izba Odwoławcza
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 18.01.2022
- Przewodniczący
- Patyk Aleksandra
- Sposób rozstrzygnięcia
- uwzględnione
Zamawiający
- Nazwa
- Muzeum Śląskie
- Miejscowość
- Katowice
Postępowanie
- Tryb postępowania
- tryb podstawowy
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFSygn. akt: KIO 3741/21
WYROK
z dnia 18 stycznia 2022 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Aleksandra Patyk
Protokolant: Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. w Warszawie odwołania wniesionego
do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 grudnia 2021 r. przez wykonawcę Grupa
ZED Sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu w postępowaniu prowadzonym przez Muzeum Śląskie
w Katowicach
przy udziale wykonawcy W. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą ZEMM
Elevator W. M. w Katowicach zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego
w sprawie o sygn. akt: KIO 3741/21 po stronie Zamawiającego
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru
oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym
odrzucenie oferty wykonawcy W. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą
ZEMM Elevator W. M. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy
Prawo zamówień publicznych.
2. Kosztami postępowania obciąża Zamawiającego i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie:
siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem
wpisu od odwołania,
2.2 zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie:
siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania
odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 z późń. zm.) na niniejszy wyrok -
w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: ...................................
Sygn. akt: KIO 3741/21
Zamawiający - Muzeum Śląskie w Katowicach [dalej „Zamawiający”] prowadzi
postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie podstawowym, o którym mowa w art. 275 pkt
1 ustawy Pzp na serwis urządzeń transportu bliskiego (UTB) zamontowanych w Muzeum
Śląskim w Katowicach (znak postępowania: ZP-DKB-261-10/21).
Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych
w dniu 23 listopada 2021 r. pod numerem nr 2021/BZP 00280450/01.
W dniu 27 grudnia 2021 r. wykonawca Grupa ZED Sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu [dalej
„Odwołujący”] wniósł odwołanie zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 224 ust. 1 i 2 ustawy Pzp przez ich niezastosowanie i uznanie, że ZEMM Elevator W.
M. w ramach procedury wyjaśniającej, wykazał, że jego cena nie jest ceną rażąco niską,
podczas gdy prawidłowa ocena wyjaśnień winna prowadzić do wniosku, że zaoferowana cena
jest ceną rażąco niską, a tym samym oferta podlega odrzuceniu;
2. art. 224 ust. 6 oraz 226 ust. 8 ustawy Pzp przez ich niezastosowanie i zaniechanie
odrzucenia oferty ZEMM Elevator W. M.a, pomimo że podmiot ten podał
w wyjaśnieniach odnośnie rażąco niskiej ceny w zakresie ceny nabycia materiałów
eksploatacyjnych, nieprawdziwe informacje, które wprowadziły w błąd Zamawiającego
i skutkowały uznaniem, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, co w konsekwencji
doprowadziło do wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej, podczas gdy oferta tego
wykonawcy powinna zostać odrzucona;
3. art. 204 ustawy Pzp przez nieprawidłowe dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej.
Wobec ww. zarzutów Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości,
nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru oferty; odrzucenia oferty ZEMM
Elevator W. M.; dokonania wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.
W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, że w dniu 21.12.2021 roku Muzeum
Śląskie ogłosiło wyniki przetargu. W informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej wskazano,
że wybrano ofertę ZEMM Elevator W. M., która otrzymała najwięcej punktów. Zamawiający w
specyfikacji warunków zamówienia określił materiały eksploatacyjne i ich wymianę (tabela nr
2) oraz koszty serwisu. W ofercie, która została wybrana wskazano, że wartość tych
materiałów ich wymiany wynosi 11 869,50 zł brutto, podczas gdy wedle cen producenta sama
wartość materiałów eksploatacyjnych wynosi 13 542,93 zł brutto, natomiast koszt wymiany
tych części przy zastosowaniu stawek najniższych wynosi
17 810,40 zł brutto. Razem daje to kwotę 31 335,33 zł brutto. Jest to kwota prawie trzykrotnie
wyższa niż kwota podana przez wykonawcę, którego oferta wygrała.
Odwołujący zauważył i podkreślił, że windy zamontowane u Zamawiającego
w większości to dźwigi marki ORONA posiadające niepowtarzalne numery seryjne. Materiały
eksploatacyjne określone w tabeli zamawiającego poza olejem można zakupić tylko
u producenta ORONA reprezentowanego w Polsce przez przedstawicieli. Jednym z takich
przedstawicieli jest GRUPA ZED Sp. z o.o. Nie można kupić zamienników tych części
u żadnego innego producenta. Zatem W. M., składając swoją ofertę
w zakresie cen materiałów eksploatacyjnych, podał dane nieprawdziwe, czyli ceny niższe niż
ceny zakupu materiałów na rynku - za te ceny nie da się nabyć tych przedmiotów. Trzeba
dodać, że w ramach podanej przez siebie ceny tj. 11 869,50 zł oświadczył, że cena ta obejmuje
zarówno koszt materiałów jak i ich wymiany. Z powyższych dowodów wynika, że cena ta jest
nieprawdziwa i nierealna, skoro sam koszt materiałów jest wyższy niż kwota
11 869,50 zł.
Odwołujący wskazał, iż zaniżono także cenę prac konserwacji zamówienia - podana
przez Grupę ZED cena jest ceną rynkową, a podana przez ZEMM Elevator W. M. jest ceną
zaniżoną. Wskazał, że podana przez Grupę ZED Sp. o.o. jest zbieżna z kosztami serwisu
dźwigów za ostatnie 7 lat mimo tego, że ceny pracy i prowadzenia działalności wzrastały w
tym czasie.
Odwołujący wskazał, że nie można tracić z pola widzenia faktu, że obecnie trwa
inflacja, a wszystkie koszty a więc koszty materiałów i pracy od stycznia 2022 roku zwiększą
się. Wykonanie czynności serwisowych wymaga posiadania niezbędnego sprzętu,
doświadczenia, przeszkolenia. Wykonawca nie wykazał, aby w podanych przez siebie
kwotach mógł zrealizować usługi serwisowe. W budynku należącym do Muzeum znajduje 28
dźwigów i każdy z tych dźwigów wymaga przeglądu, co wynika z załącznika nr 2 do
rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 21.11.2018 (poz.2176) - Poz.
19,20,22,23. Przeglądy takie są kosztowne, a ich wartość zróżnicowana w odniesieniu do
urządzenia.
Zamawiający nie wyjaśnił dostatecznie różnic w cenach i dokonał swobodnej
i dowolnej oceny wyjaśnień W. M. co doprowadziło do uznania, że wyjaśnienia i ceny podane
przez W. M. są wiarygodne. W. M. w trakcie postępowania oświadczył, że dysponuje dostawcą
części we wskazanych przez siebie cenach, ale nie przedłożył w tym zakresie żadnego
dowodu potwierdzającego możliwość nabycia części po wskazanych przez niego cenach.
Postępowanie Zamawiającego w zakresie bezpodstawnego uznania wyjaśnień godzi
w bezpieczeństwo obiektu i interes publiczny. Przy prawidłowym zbadaniu przez
Zamawiającego wyjaśnień wykonawcy i podanych przez niego cen winien on dojść do
wniosku, że ta oferta podlegała odrzuceniu, a następnie winien wybrać ofertę Odwołującego.
Odwołujący zaznaczył, że procedura z art. 224 ustawy Pzp była konieczna. Cena
przedstawiona przez W. M. była ceną niższą o ponad 33 % od średniej arytmetycznej cen obu
złożonych ofert - średnia arytmetyczna to kwota 194 924,25 zł. Zamawiający miał zatem
obowiązek wnikliwego wyjaśnienia treści całej oferty i miał obowiązek zażądać dowodów na
potwierdzenie cen zawartych w ofercie.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie z dnia 12 stycznia 2022 r. wniósł
o oddalenie odwołania. W ww. piśmie Zamawiający przedstawił okoliczności faktyczne sprawy.
Zamawiający wyjaśnił, iż określenie szacunkowej wartości zamówienia zostało
dokonane w oparciu o wycenę otrzymaną od dotychczasowego wykonawcy prac
konserwacyjnych urządzeń UDT. Powyższa okoliczność jest w ocenie Zamawiającego o tyle
istotna, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż podobnie jak miało to miejsce
w odniesieniu do oferty złożonej przez Odwołującego na potrzeby prowadzonego
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, również oferta z dnia 20 października
2021 roku, wykorzystana przez Zamawiającego dla określenia szacunkowej wartości
zamówienia, została w sposób istotny zawyżona, co w konsekwencji wpłynęło na zawyżenie
oszacowanej przez Zamawiającego wartości zamówienia - istotnej w kontekście przesłanek
do badania czy oferta ZEMM zawierała rażąco niską cenę.
Zamawiający wskazał, że w związku z wyborem oferty ZEMM jako najkorzystniejszej,
pismem z dnia 26 grudnia 2021 roku Odwołujący zwrócił się do Zamawiającego w trybie
art. 74 ust. 2 p.z.p. z wnioskiem o udostępnienie dokumentów w ramach postępowania
o udzielenie zamówienia. W odpowiedzi na wniosek Odwołującego, w dniu 27 grudnia 2021
roku Zamawiający przekazał Odwołującemu stosowne dokumenty. Zestawiając datę
przekazania Odwołującemu dokumentacji przez Zamawiającego z datą złożenia odwołania
w niniejszej sprawie należy z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć, że odwołanie zostało
przez Odwołującego przygotowane i złożone bez zapoznania się przez Odwołującego
z treścią dokumentów przekazanych przez Zamawiającego, w szczególności bez zapoznania
się przez Odwołującego z treścią wyjaśnień ZEMM z dnia 8 grudnia 2021 roku. W ocenie
Zamawiającego brak zapoznania się przez Odwołującego z dokumentacją przekazaną przez
Zamawiającego stanowił przyczynę złożenia przez Odwołującego nieuzasadnionego
odwołania do KIO.
Odnosząc się merytorycznie do poszczególnych zarzutów Zamawiający zaprzeczył
twierdzeniom Odwołującego jakoby ocena wyjaśnień ZEMM Elevator W. M. została przez
Zamawiającego dokonana w sposób nieprawidłowy. W ocenie Zamawiającego wyjaśnienia
Wykonawcy były wystarczające dla uznania, że cena zaoferowana przez ZEMM nie jest
rażąco niska. Zamawiający stwierdził, iż treść odwołania wskazuje, iż Odwołujący kwestionuje
przede wszystkim przyjęte przez ZEMM koszty materiałów eksploatacyjnych. Odwołanie nie
zawiera żadnych szczegółowych zarzutów dotyczących skalkulowania przez ZEMM kosztów
prac konserwacyjnych.
W zakresie określenia wartości prac konserwacyjnych Zamawiający wskazał, że
w świetle wyjaśnień ZEMM, zawartych w treści pisma z dnia 8 grudnia 2021 roku, należy
stwierdzić, iż brak było przesłanek do stwierdzenia rażącego zaniżenia przez ZEMM wartości
prac konserwacyjnych. W treści pisma z dnia 8 grudnia 2021 roku ZEMM wskazał na
okoliczności wpływające na obniżenie kosztów prac konserwacyjnych koniecznych do
poniesienia przez ZEMM w ramach zamówienia udzielonego przez Zamawiającego. Wśród
opisanych czynników należy wskazać na: 1. bliskość siedziby Zamawiającego, w którym
usługa serwisowa miałaby zostać wykonana nie tylko względem siedziby ZEMM, ale również
względem innych lokalizacji, w których ZEMM wykonuje podobne usługi; 2. z uwagi na zakres
usług wykonywanych przez ZEMM na terenie województw śląskiego i małopolskiego koszty
obsługi urządzeń w ramach godzin nocnych i popołudniowych ponoszone przez ZEMM
zwiększą się w zasadzie wyłącznie o czas dojazdu do siedziby Zamawiającego,
z uwagi na fakt, iż ZEMM, zważywszy na ilość dotychczas serwisowanych urządzeń, i tak
zapewnia usługi w porze nocnej i popołudniowej dla kontrahentów; 3. możliwość
samodzielnego wykonania czynności osobiście przez oferenta, który posiada wszelkie
wymagane uprawnienia UDT.
ZEMM składając wyjaśnienia potwierdził, iż osoby realizujące przedmiot zamówienia
otrzymują wynagrodzenie wyższe niż wynagrodzenie minimalne określone właściwymi
przepisami a poprzez realizację innych zamówień w sąsiedztwie Zamawiającego może
wykazać niskie koszty realizacji zamówienia na rzecz Zamawiającego. Zestawiając warunki
wykonania zamówienia określone w postępowaniu oraz dotychczasowy wymiar
zaangażowania serwisantów w wykonanie prac konserwacyjnych, z przedstawionymi przez
ZEMM wyjaśnieniami Zamawiający wskazał: Na tzw. serwis bieżący, przewidziany
w poniedziałki, w obsadzie dwóch serwisantów, pracujących po 8 godzin 4 razy w miesiącu
ZEMM poświęci ok. 64 godziny miesięcznie. Na tzw. serwisy roczne, w wymiarze około 108
godzin, w obsadzie dwóch serwisantów ZEMM poświęci ok. 216 godzin rocznie, co
w przeliczeniu na miesiące daje wymiar 18 godzin miesięcznie. Na likwidacje ewentualnych
awarii urządzeń założono ok. 152 godzin rocznie, co w przeliczeniu na miesiące daje wymiar
12 godzin miesięcznie. Razem wymiar miesięcznego zaangażowania ZEMM w wykonanie
prac konserwacyjnych należy ustalić jako sumę opisanych wyżej elementów tj. 64 godziny
(serwis bieżący) + 18 godzin (serwis roczny) +12 godzin (likwidacja ewentualnych awarii) = 94
godziny miesięcznie. Przyjmując z wyjaśnień ZEMM średnie koszty roboczogodziny (śr.
4000,00 zł brutto na jednego pracownika (serwisanta) / 160 roboczogodzin w miesiącu) należy
przyjąć na poziomie 25,00 zł brutto za jedną roboczogodzinę. Zestawiając wartość średnią
jednej roboczogodziny w kwocie 25,00 zł brutto ze średnim miesięcznym przewidywanym
zaangażowaniem ZEMM w wykonywanie prac konserwacyjnych, przyjętym na poziomie 94
koniecznych roboczogodzin, należy przyjąć, iż łączne miesięczne koszty wynagrodzenia
serwisantów wyniosą 2.350,00 zł. Jeśli do powyżej, szacunkowo skalkulowanego kosztu
wynagrodzenia pracy serwisantów doliczyć pozostałe koszty wskazane przez ZEMM w treści
wyjaśnień z dnia 8 grudnia 2021 roku, to należy stwierdzić, iż nadal koszty usługi serwisowej
mieszczą się w zaoferowanej w kwocie 8 000 zł netto miesięczne, jaką ZEMM wskazał w
ofercie. Na marginesie stwierdzić należy, iż ZEMM Elevator wskazał w pisemnych
wyjaśnieniach, iż średnie wynagrodzenie serwisanta wacha się od 3500 do 4500zł brutto
miesięcznie. Według ogólnodostępnych danych (stan na styczeń 2022) zamieszczonych na
portaluwskazane przez ZEMM stawki wynagrodzenia konserwatorów
są stawkami realnymi i rynkowymi. Z przywołanych danych wynika, iż miesięczne
wynagrodzenie całkowite (mediana*) na stanowisku konserwatora urządzeń dźwignicowych
wynosi 5 100 PLN brutto. Co drugi konserwator urządzeń dźwignicowych otrzymuje pensję od
4 120 PLN do 6 530 PLN. 25% najgorzej wynagradzanych konserwatorów urządzeń
dźwignicowych zarabia poniżej 4 120 PLN brutto. Na zarobki powyżej 6 530 PLN brutto może
liczyć grupa 25% najlepiej opłacanych konserwatorów urządzeń dźwignicowych.
Podsumowując Zamawiający stwierdził, iż ZEMM będzie w stanie wykonać
zamówienie w zakresie prac konserwacyjnych za zaoferowaną kwotę.
Odnośnie oszacowania przez ZEMM kosztów materiałów eksploatacyjnych
Zamawiający wskazał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące rażąco niskiej
ceny materiałów eksploatacyjnych przewidzianych dla wykonania zamówienia. W pierwszej
kolejności Zamawiający wskazał, iż Odwołujący niezasadnie założył zarówno przygotowując
Ofertę jak i formułując zarzuty odwołania, że: 1. materiały eksploatacyjne muszą być
materiałami oryginalnymi, zakupionymi bezpośrednio u producenta, przy czym żadne
postanowienie SWZ (w tym OPZ, umowa) nie wymagało stosowania materiałów oryginalnych,
tym samym należy stwierdzić, iż Zamawiający dopuszczał stosowane tzw. zamienników; 2.
część materiałów eksploatacyjnych może zostać wykonana samodzielnie przez wykonawcę,
tak jak deklaruje to ZEMM.
W dalszej kolejności Zamawiający wskazał na bezzasadność zarzutów Odwołującego
w zakresie rzekomo rażąco niskiej ceny materiałów eksploatacyjnych wskazuje wprost treść
materiałów załączonych przez Odwołującego do treści odwołania z dnia 27 grudnia 2021 roku,
w szczególności: 1. zestawienie dokumentów wskazujących na ceny materiałów
eksploatacyjnych wymienionych w ofercie możliwych do uzyskania u producenta 2. faktura pro
forma na zakup oleju 3. oferta na zakup oleju oraz przede wszystkim: 4. zaktualizowana tabela
nr 2 (element wzoru oferty) zawierająca wynikające z dokumentów źródłowych koszty zakupu
materiałów eksploatacyjnych u producenta. Zestawienie wszystkich powołanych wyżej
dokumentów z treścią oferty złożonej przez Odwołującego prowadzi do wniosku, że to nie
oferta ZEMM zawiera rażąco niską cenę, a oferta Odwołującego, szczególnie w zakresie
kosztów materiałów eksploatacyjnych została rażąco zawyżona. Dla potwierdzenia
sformułowanego wyżej twierdzenia Zamawiającego wystarczającym jest dokonanie
zestawienia treści oferty Odwołującego, w szczególności Tabeli nr 2 stanowiącej element
składowy oferty z dokumentem załączonym do odwołania, określonym przez Odwołującego
jako zaktualizowana tabela nr 2 uwzględniająca koszty producenta w przeliczeniu na walutę
polską i najniższe wartości naprawy.
Analiza opisanych wyżej dokumentów prowadzi do wniosku, iż Odwołujący kalkulując
koszty materiałów eksploatacyjnych stosuje, w ocenie Zamawiającego niczym
nieuzasadnione, bardzo wysokie narzuty. Co więcej, kalkulując koszt materiałów
eksploatacyjnych, z niezrozumiałych względów Odwołujący każdorazowo dolicza do ceny
materiałów koszt jego dostawy, w żaden sposób nie wykazując, iż koszt ten jest uzasadniony
i realnie przez Odwołującego ponoszony w związku z realizacją zamówienia na rzecz
Zamawiającego. Należy bowiem założyć, iż ze względu na skalę działalności Odwołującego
zakup materiałów eksploatacyjnych dokonywany jest zbiorczo dla wszystkich obsługiwanych
przez Odwołującego kontrahentów, a tym samym koszt dostawy rozkłada się na większą ilość
podmiotów. Dla przykładu należy wskazać, iż:
1. koszt zakupu elementu pn. Krzywka drzwi kabinowych (poz. 1 w Tabeli nr 2) wskazany w
ofercie Odwołującego opiewa na kwotę 3.768,00 zł netto za sztukę podczas gdy: - koszt
zakupu tego elementu wg. faktury producenta, w przeliczeniu na PLN (wg kursu euro NBP na
dzień 27 grudnia 2021 roku tj. 4,6239 zł) wynosi ok. 625,00 złotych netto tj. przeszło
sześciokrotnie mniej niż oferuje Odwołujący; - koszt zakupu w/w elementu wg zaktualizowanej
przez Odwołującego na potrzeby wniesienia odwołania Tabeli nr 2 opiewa na kwotę 697,52 zł
netto (co wynika prawdopodobnie z nieuzasadnionego doliczenia do kosztu zakupu części
wysokich kosztów dostawy wskazanych w fakturach od producenta)
2. koszt zakupu elementu pn. Rolka prowadzenia drzwi szynowych i kabinowych (poz. 5
w Tabeli nr 2) wskazany w ofercie Odwołującego opiewa na kwotę 240,00 zł netto za sztukę
podczas gdy: - koszt zakupu tego elementu wg. faktury producenta, w przeliczeniu na PLN
(wg kursu euro NBP na dzień 27 grudnia 2021 roku tj. 4,6239 zł) wynosi ok. 34,00 złotych netto
tj. przeszło siedmiokrotnie mniej niż oferuje Odwołujący; - koszt zakupu w/w elementu wg
zaktualizowanej przez Odwołującego na potrzeby wniesienia odwołania Tabeli nr 2 opiewa na
kwotę 38,50 zł netto (co wynika prawdopodobnie z nieuzasadnionego doliczenia do kosztu
zakupu części wysokich kosztów dostawy wskazanych w fakturach od producenta) 3. koszt
zakupu elementu pn. Rolka prowadzenia sprężyn (poz. 6 w Tabeli nr 2) wskazany
w ofercie Odwołującego opiewa na kwotę 220,00 zł netto za sztukę podczas gdy: - koszt
zakupu tego elementu wg. faktury producenta, w przeliczeniu na PLN (wg kursu euro NBP na
dzień 27 grudnia 2021 roku tj. 4,6239 zł) wynosi ok. 4,25 złotych netto tj. niemal
pięćdziesięciodwukrotnie mniej niż oferuje Odwołujący; - koszt zakupu w/w elementu wg
zaktualizowanej przez Odwołującego na potrzeby wniesienia odwołania Tabeli nr 2 opiewa na
kwotę 11,96 zł netto (co wynika prawdopodobnie z nieuzasadnionego doliczenia do kosztu
zakupu części wysokich kosztów dostawy wskazanych w fakturach od producenta).
Zamawiający wskazał, że zestawione rozbieżności cen materiałów eksploatacyjnych
oferowanych przez Odwołującego mają wyłącznie charakter przykładowy. Wnikliwa analiza
opisanych wyżej dokumentów prowadzi do wniosku, iż wszystkie elementy wymienione
w Tabeli 2 oferty Odwołującego zostały w sposób rażąco zawyżone w stosunku do kosztów
nabycia w/w elementów u producenta (zawyżenie średnio od kilku do kilkunastokrotnego).
Należy przy tym zaznaczyć, iż Odwołujący ani w treści oferty, ani w treści odwołania nie
przedstawił żadnego uzasadnienia stosowania tak rażąco wysokich narzutów. Analiza
powołanych wyżej materiałów, załączonych do odwołania z dnia 27 grudnia 2021 roku,
w zestawieniu z treścią oferty ZEMM (por. w szczególności treść Tabeli nr 2) prowadzi do
wniosku, że w wielu pozycjach powołany przez ZEMM koszt zakupu materiałów
eksploatacyjnych jest nieznacznie wyższy aniżeli koszt zakupu u producenta, a nawet koszt
oszacowany w zaktualizowanej Tabeli nr 2 dołączonej do odwołania.
Powyższe, w ocenie Zamawiającego dowodzi ponad wszelką wątpliwość, iż
zaoferowane przez ZEMM ceny materiałów eksploatacyjnych nie zostały rażąco zaniżone. Co
więcej należy stwierdzić, iż szereg pozycji wymienionych w Tabeli nr 2 ZEMM byłaby
w stanie nabyć bezpośrednio od producenta (jako części oryginalne). Tym samym należy
stwierdzić, iż cena zaoferowana przez ZEMM nie wyklucza, że usługi objęte zamówieniem
w znaczącej części będą wykonywane w oparciu o podzespoły oryginalne, bez konieczności
posiłkowania się zamiennikami czy częściami wytworzonymi bezpośrednio przez ZEMM.
W ocenie Zamawiającego przy ocenie dysproporcji pomiędzy cenami materiałów
eksploatacyjnych zaoferowanymi w ofertach Odwołującego i ZEMM należy uwzględnić
dodatkowo następujące okoliczności: 1. ZEMM jest producentem wind osobowych
i wytwarza dużą gamę podzespołów dźwigowych, co automatycznie obniża koszty pozyskania
materiałów eksploatacyjnych; 2. praktyką rynkową jest, iż ceny oryginalnych części oraz ceny
usług realizowane przez serwis autoryzowany przez producenta są znacznie wyższe, niż przez
serwis nieautoryzowany. Zamawiający mając świadomość, iż Odwołujący jest autoryzowanym
serwisem pracującym na częściach oryginalnych, założył, iż cena zaoferowana przez oferenta
niebędącego autoryzowanym serwisem i pracującym na zamiennikach może być dużo niższa.
W ocenie Zamawiającego ZEMM wykazał, iż jest producentem wind i ma dostęp do części
zamiennych oraz je produkuje, w związku z tym Zamawiający uznał, iż ZEMM będzie w stanie
zrealizować przedmiot zamówienia
w zaoferowanych cenach. Zamawiający ponownie podkreśla, iż w treści SWZ nie wymagano,
aby części stosowane do wykonania zamówienia musiały być oryginalne
a usługa konserwacji miałaby być realizowana przez autoryzowany serwis. Wskazane
w odwołaniu ceny części eksploatacyjnych oferowane przez Odwołującego potwierdzają, iż
Grupa ZED miała bardzo wysoką marżę na częściach.
W ocenie Zamawiającego wyjaśnienia przedstawione przez ZEMM są wiarygodne
i uzasadniały przyjęcie przez Zamawiającego, iż oferta ZEMM nie zasługiwała na odrzucenie.
W ocenie Zawiadamiającego - paradoksalnie treść dokumentów dołączonych do odwołania -
dodatkowo umacnia prawidłowość ustaleń poczynionych przez Zamawiającego na etapie
badania ofert. W konsekwencji braku podstaw do odrzucenia oferty ZEMM jako zawierającej
rażąco niską cenę, Zamawiający był uprawniony, a nawet zobligowany do wyboru spośród
złożonych ofert, oferty ZEMM jako najkorzystniejszej, co zostało przez Zamawiającego
dokonane pismem z dnia 21 grudnia 2021 roku, w którym dokładnie wyjaśniono kryteria jakimi
kierował się Zamawiający wybierając ofertę ZEMM jako najkorzystniejszą.
W ocenie Zamawiającego za całkowicie bezzasadne i irrelewantne dla oceny
rzetelności oferty ZEMM pozostaje powołanie się przez Odwołującego na dotychczas
zawierane umowy pomiędzy Odwołującym a Zamawiającym. Warunki dotychczasowej
współpracy pomiędzy Odwołującym a Zamawiającym w przeważającej mierze determinowane
były faktem, iż w ostatnich latach do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w
zakresie serwisu urządzeń UDT przystępował wyłącznie jeden oferent - Odwołujący.
Powyższe w sposób oczywisty przesądzało o konieczności akceptowania przez
Zamawiającego warunków oferowanych przez Odwołującego, jako jedynego oferenta.
Niniejsze postępowanie jest pierwszym, w którym oprócz Odwołującego ofertę złożył inny
podmiot, dodatkowo nie będący autoryzowanym serwisem urządzeń zainstalowanych
u Zamawiającego (co nie było warunkiem koniecznym dla skutecznego złożenia oferty).
W świetle ustaleń poczynionych przez Zamawiającego, w tym w oparciu o treść wyjaśnień
ZEMM z dnia 8 grudnia 2021 roku Zamawiający konsekwentnie stoi na stanowisku
o prawidłowym dokonaniu wyboru oferty ZEMM jako najkorzystniejszej oraz braku
jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia, iż cena oferowana przez ZEMM jest rażąco
zaniżona.
Zamawiający zaprzeczył twierdzeniom Odwołującego, że cyt. postępowanie
Zamawiającego w zakresie bezpodstawnego uznania wyjaśnień [ZEMM- przyp. wł.] godzi
w bezpieczeństwo obiektu i interes publiczny. Zamawiający wskazuje, iż zacytowana powyżej,
całkowicie nieuprawniona teza, nie została przez Odwołującego w żaden sposób
umotywowana, co znacząco wpływa na jej wiarygodność, a dodatkowo uniemożliwia szersze
odniesienie się do niej przez Zamawiającego. Zamawiający wskazał, iż w jego ocenie wszelkie
wymogi formalne dla dokonania wyboru oferty ZEMM jako najkorzystniejszej, zostały przez
Zamawiającego dopełnione. Zamawiający wskazał iż obecność na rynku
i renoma oferenta ZEMM nakazuje założyć, iż w/w oferent posiada kwalifikacje
i doświadczenie konieczne dla należytego wykonania zamówienia - przeciwnych okoliczności
Odwołujący nie powołał w treści odwołania. Zamawiający zwraca uwagę, iż przedmiot
zamówienia podlega stałemu dozorowi technicznemu prowadzonemu przez UDT. Dla
dźwigów osobowych, schodów ruchomych raz w roku dokonywana jest weryfikacja działania
urządzeń przez pracownika UDT. Podczas weryfikacji pracownik UDT każdorazowo dokładnie
sprawdza poprawność działania urządzeń, w tym najważniejsze części eksploatacyjne.
Urządzenia nie służące do przewozu ludzi są dozorowane przez UDT raz na dwa lata.
Wskazał, iż działania ZEMM jako ewentualnego serwisanta urządzeń UTB będą stale
monitorowane nie tylko przez pracowników technicznych Zamawiającego, ale przede
wszystkim przez wykwalifikowanych pracowników UDT. Tym samym wszelkie ewentualne
nieprawidłowości w wykonaniu zamówienia przez ZEMM będą na bieżąco wychwytywane i
korygowane, celem zapewnienia należytego bezpieczeństwa wszystkim korzystających z UTB
w siedzibie Zamawiającego. Zamawiający zaprzeczył, aby wybór oferty tańszej, ale nie
będącej ofertą zawierającą rażąco niską cenę, godził w jakikolwiek interes publiczny.
Przeciwnie, prowadząc postępowania o udzielenie zamówień publicznych, Zamawiający jako
jednostka podlegająca dyscyplinie finansów publicznych zobowiązany jest do takiego
prowadzenia postępowań, aby udzielone zamówienie prowadziło do racjonalnego
wydatkowania publicznych środków. Zamawiający wyraża przekonanie, iż czynności podjęte
w niniejszym postępowaniu realizują opisany wyżej cel tzn. zmierzają do optymalizacji kosztów
Zamawiającego i racjonalnego wydatkowania środków publicznych.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i Uczestnika postępowania
odwoławczego, na podstawie zebranego materiału w sprawie oraz oświadczeń
i stanowisk Stron i Uczestnika, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co
następuje:
Na wstępie Izba ustaliła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek, o których
stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania.
Izba oceniła, że Odwołujący posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość
poniesienia szkody w związku z ewentualnym naruszeniem przez Zamawiającego przepisów
ustawy Pzp, czym wypełnił materialnoprawną przesłankę dopuszczalności odwołania,
o której mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Zamawiający w dniu 27 grudnia 2021 r. powiadomił wykonawców o wniesionym
odwołaniu.
Izba dopuściła do udziału w postępowaniu odwoławczym wykonawcę W. M.
prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą ZEMM Elevator W. M. [dalej „ZEMM” lub
„Przystępujący”] zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego w dniu 30
grudnia 2021 r. po stronie Zamawiającego.
Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy Izba uwzględniła dokumentację
postępowania o udzielenie zamówienia przekazaną przez Zamawiającego, w szczególności
ogłoszenie o zamówieniu, specyfikację warunków zamówienia wraz z załącznikami oraz
wyjaśnieniami i modyfikacjami, ofertę Przystępującego wraz z wyjaśnieniami
i uzupełnieniami, wezwania kierowane do Przystępującego oraz zawiadomienie o wyborze
oferty najkorzystniejszej.
Skład orzekający Izby wziął pod uwagę również stanowiska i oświadczenia Stron
złożone pisemnie oraz ustnie do protokołu posiedzenia i rozprawy w dniu 14 stycznia 2022 r.
Izba ustaliła, co następuje:
Zgodnie z rozdziałem III SWZ, przedmiotem zamówienia jest bieżący serwis dźwigów
osobowych, towarowych, kuchennych, schodów ruchomych oraz urządzenia dla
przemieszczania osób niepełnosprawnych zgodnie z obowiązującymi normami oraz
procedurami określonymi w instrukcji producenta dla danego urządzenia. Wykaz urządzeń
oraz szczegółowy zakres i harmonogram prac obejmujących przedmiot zamówienia określono
w Opisie przedmiotu zamówienia - Załącznik nr 1 do SWZ. Ponadto Wykonawca zobowiązany
jest do wykonania przedmiotu zamówienia, zgodnie z istotnymi postanowieniami umowy -
Załącznik nr 2 do SWZ.
Zamawiający w tabeli nr 1 formularza oferty wymagał od wykonawców podania ceny
za prace konserwacyjne. Z kolei w tabeli nr 2 formularza oferty określił materiały
eksploatacyjne i ich wymianę wymagając od wykonawców podania m.in. ceny jednostkowej
za wymianę części (usługa) oraz ceny jednostkowej za materiał (część eksploatacyjna).
W przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia oferty złożyło dwóch
wykonawców. Przystępujący złożył ofertę z ceną całkowitą 259 899 zł, a Odwołujący z ceną
całkowitą 520 189,14 zł. Średnia arytmetyczna cen złożonych ofert wynosiła 390 044,07 zł.
Jak wynika z pisma Zamawiającego z dnia 3 grudnia 2021 r. wartość szacunkowa zamówienia
powiększona o VAT stanowiła kwotę 529 871,70 zł.
Przystępujący ujęte w tabeli nr 1 formularza oferty prace konserwacyjne wycenił na
kwotę 118 080 zł, a ujęte w tabeli nr 2 formularza oferty materiały eksploatacyjne
i ich wymianę na kwotę 11 869,50 zł. Z kolei Odwołujący prace konserwacyjne wycenił na
kwotę 193 415,04 zł, a materiały eksploatacyjne i ich wymianę na kwotę 66 679,53 zł.
W dniu 3 grudnia 2021 r. Zamawiający wezwał Przystępującego w trybie art. 224
ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny oferty, w tym złożenia dowodów
dotyczących wyliczenia ceny. Zamawiający wskazał, że wyjaśnienia winny zawierać element
kalkulacyjny oraz wskazywać i omawiać podstawowe elementy cenotwórcze, tj. powinny
zawierać informacje w zakresie:
1) wszystkich kosztów wynikających z obowiązków zawartych w szczegółowym opisie
przedmiotu zamówienia (Załącznik nr 1 do SWZ) oraz istotnych postanowienia umowy
(Załącznik nr 2 do SWZ);
2) materiałów eksploatacyjnych i ich wymiany, o których mowa Tabeli 2 formularza ofertowego,
w szczególności rolek, sprężyn i suwaków (pozycji nr 5 do 11);
3) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia
ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564)
lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie;
4) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,
obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest niniejsze zamówienie;
5) zysku.
Zamawiający przywołał art. 224 ust. 3 ustawy Pzp. Zamawiający wskazał, że
Wykonawca jest zobowiązany przedłożyć wraz z wyjaśnieniami dowody potwierdzające
argumentację użytą w wyjaśnieniach, co wyklucza użycie w wyjaśnieniach jedynie
stereotypowych argumentów w rodzaju „duże doświadczenie”, „własne narzędzia i kadra” itp.
Ponadto Zamawiający wskazał, że w toku badania oferty stwierdził, że cena całkowita
oferty wynosząca: 259 899,00 PLN jest niższa o 50,95% od wartości zamówienia
powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przez Zamawiającego przed
wszczęciem postępowania, tj. wartości szacunkowej zamówienia (kwota: 529 871,70 PLN).
Zauważył, iż w stosunku do drugiej oferty złożonej w niniejszym postępowaniu, oferta
Przystępującego w zakresie materiałów eksploatacyjnych i ich wymiany, o których mowa
Tabeli 2 formularza ofertowego, jest niższa o 82,20%.
Przystępujący w wyjaśnieniach z dnia 8 grudnia 2021 r. wskazał, że:
„Wyjątkowo sprzyjające warunki:
Teren Muzeum Śląskiego jest zwarty a w bliskim sąsiedztwie (do 15 min drogi ) nasza
firma serwisuje dodatkowo 50 urządzeń. W związku z czym serwisant nie ponoszący strat
czasowych na dojazdy, jest w stanie objąć swoim dozorem większą ilość urządzeń. ( dla wind
zamontowanych w dużych odległościach od siebie średnio przypada o 25-30% mniej urządzeń
na serwisanta) Drobne prace związane z wykonywaniem napraw wykonywane są w ramach
czasu pracy naszych pracowników a co za tym idzie nie stanowią one dodatkowego obciążenia
dla pracodawcy lecz dodatkowy zysk.
Oszczędność metody:
Grupa firm ZEMM serwisuje na terenie województwa śląskiego i małopolskiego około
1000 urządzeń w związku z czym koszt utrzymania dyżurów w godzinach nocnych
i popołudniowych zwiększy się jedynie o koszty dojazdu gdyż koszty pracownicze są stałe bez
względu na ilość urządzeń posiadanych przez firmę w serwisie. Koszt zatrudnienia pracownika
z uprawnieniami kat. I w naszej firmie waha się od 3500-4500zł brutto miesięcznie. Koszty
materiałów drobnych niezbędnych do prawidłowej konserwacji, koszt utrzymania samochodu
itp. 1000 zł brutto miesięcznie. Koszt nadzoru kierownika serwisu, koszty biurowe około 1600zł
brutto. Łączne koszty przypadające ekipę serwisową 12 000 zł. Na rewir okolic Muzeum
Śląskiego z pozostałych klientów szacowane przychody 22500 zł. Oferowana cena 8000,00
złotych netto miesięcznie nie można więc uznać za zbyt niską do realizacja zadania
przetargowego. (Kwota ta nie obejmuje przychodów z pozostałych urządzeń z rejony danego
serwisanta). Wykorzystanie zasobów własnych, jako właściciel firmy po za pracami
zarządzaniem firmy , posiadam uprawnienia UDT do serwisu dźwigów
i schodów ruchomych co zapewnia dużą oszczędnością w budżecie firmy.
Koszty materiałów:
Nasza firma jest producentem wind osobowych i na naszej hali produkcyjnej
wytwarzamy dużą gamę podzespołów dźwigowych, w tym: ramy kabinowe, przeciwwagi, ramy
konstrukcji wciągarki, kabiny, tablice sterowe (dwubiegowe, falownikowe, hydrauliczne). W
odróżnieniu od naszej konkurencji nie zamawiamy gotowych urządzeń lecz jedynie niektóre
podzespoły. Wielkości zamówień podzespołów rocznie sięgają kwot milionów złotych rocznie.
Dzięki dużej ilości zamówień w przypadku konieczności wymiany podzespołów na
urządzeniach przez nas serwisowanych, korzystamy z maksymalnych rabatów dostępnych u
producentów. Nasza firma zakupuje podzespoły bezpośrednio od producentów zarówno z
Europy jak i Azji. Do Naszych dostawców należą miedzy innymi: Montanari (Włochy), BST
Shanghai (Chiny), Tori-Europe (Francja), Ziehl abegg (Niemcy), Lift Parts Fast - LCL (Wielka
Brytania), .Elevatorcommerce (Hiszpania), Fermator (Hiszpania), Yaskawa (Japonia).”
Do ww. wyjaśnień Przystępujący nie załączył żadnych dowodów.
W dniu 21 grudnia 2021 r. Zamawiający dokonał wyboru oferty wykonawcy ZEMM
Elevator W. M.. Na drugim miejscu w rankingu ofert znalazła się oferta Odwołującego.
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Potwierdziły się zarzuty naruszenia art. 224 ust. 1 i 2, art. 224 ust. 6 oraz art. 226
ust. 8 ustawy Pzp oraz art. 204 ustawy Pzp dotyczące nieprawidłowego wyboru oferty
wykonawcy W. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą ZEMM Elevator W. M.
z uwagi na brak wykazania, iż zaoferowana przez wykonawcę cena nie nosi znamion ceny
rażąco niskiej.
Zdaniem Izby w okolicznościach rozpoznawanej sprawy czynności Zamawiającego
zostały dokonane z naruszeniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.
W myśl art. 16 ustawy Pzp, zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie
o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe
traktowanie wykonawców, przejrzysty oraz proporcjonalny.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera
rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Stosownie do treści art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub
ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia
lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia
zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi
z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia
dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Stosownie do ust. 2 ww. przepisu, w przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej
w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:
1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed
wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert
niepodlegających odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się
o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika
z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;
2) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowanej
z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności
istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o
których mowa w ust. 1.
Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności:
1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo
związanych z realizacją robót budowlanych;
3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia
ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. lub przepisów odrębnych
właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących
pomocy publicznej;
6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,
obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie;
7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia
podwykonawcy.
W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest obowiązany
żądać wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym
w ust. 3 pkt 4 i 6 (art. 224 ust. 4 ustawy Pzp). W myśl art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, obowiązek
wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie
udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz
z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp).
Zgodnie z utrwalonym - pod rządami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo
zamówień publicznych - w orzecznictwie Izby poglądem, który zachowuje aktualność na
gruncie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Pzp, złożone przez wykonawcę
wyjaśnienia w zakresie ceny oferty lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, winny być
konkretne, wyczerpujące i rozwiewające wątpliwości zamawiającego co do możliwości
wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w specyfikacji lub
wynikającymi z odrębnych przepisów. To na wykonawcy bowiem ciąży obowiązek wykazania,
jakie obiektywne czynniki pozwoliły mu na obniżenie ceny oferty oraz w jakim stopniu dzięki
tym czynnikom cena oferty została obniżona. Jednocześnie wskazać należy, iż sytuacja
prawna wykonawcy, który w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego do złożenia wyjaśnień,
w tym dowodów, w przedmiocie rażąco niskiej ceny, w ogóle ich nie złożył oraz wykonawcy,
który złożył wyjaśnienia ogólnikowe i niepoparte dowodami, jest taka sama.
W obu bowiem przypadkach oferta wykonawcy podlega odrzuceniu (por. KIO w wyroku
z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt: KIO 722/16).
Ponadto Izba wskazuje, że w postępowaniu odwoławczym Izba bada nie tyle samą
cenę oferty, co czynność zamawiającego polegającą na ocenie złożonych przez wykonawcę
wyjaśnień i prawidłowość odrzucenia czy zaniechania odrzucenia oferty danego wykonawcy,
przedmiotem odwołania może być bowiem wyłącznie czynność lub zaniechanie
zamawiającego. Tym samym rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymagało ustalenia, czy
na podstawie złożonych przez ZEMM wyjaśnień Zamawiający był uprawniony do uznania, że
cena zaoferowana przez ww. wykonawcę nie jest rażąco niska.
Izba wskazuje, iż dokonana przez Zamawiającego ocena wyjaśnień złożonych przez
wykonawcę ZEMM w przedmiocie ceny oferty była nieprawidłowa. Wyjaśnienia złożone przez
wykonawcę nie zostały przedstawione w sposób wyczerpujący, nie czyniły zadość
wymaganiom Zamawiającego wskazanym w treści wezwania z dnia 3 grudnia 2021 r.,
w szczególności w zakresie przedstawienia kalkulacji ceny oferty w zakresie podanych przez
Zamawiającego kluczowych aspektów zamówienia, tj. wszystkich kosztów wynikających
z obowiązków zawartych w szczegółowym opisie przedmiotu zamówienia oraz istotnych
postanowieniach umowy, materiałów eksploatacyjnych i ich wymiany, o których mowa Tabeli
2 formularza ofertowego, w szczególności rolek, sprężyn i suwaków, kosztów pracy, zysku
oraz złożenia dowodów, a ich ocena została przeprowadzona przez Zamawiającego
z uchybieniem należytej staranności. Podkreślić należy, iż złożone przez Przystępującego
wyjaśnienia ceny oferty opierały się w dużej mierze na nic nie wnoszących do sprawy
ogólnikach, deklaracjach wykonawcy często formułowanych w ramach procedury wyjaśnień
rażąco niskiej ceny, mimo że sam Zamawiający w wezwaniu z dnia 3 grudnia 2021 r. wprost
podał, że „wykonawca jest zobowiązany przedłożyć wraz z wyjaśnieniami dowody
potwierdzające argumentację użytą w wyjaśnieniach, co wyklucza użycie w wyjaśnieniach
jedynie stereotypowych argumentów w rodzaju „duże doświadczenie”, „własne narzędzia
i kadra”itp.” Innymi słowy, zdaniem Izby, Przystępujący w złożonych wyjaśnieniach ceny oferty
nie podał dostatecznych argumentów potwierdzających prawidłowość kalkulacji ceny oferty.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy podkreślić, że wyjaśnienia złożone przez ZEMM
były na tyle lakoniczne, iż nie przedstawiono w nich nawet zakładanego przez Wykonawcę
zysku z tytułu realizacji niniejszego zamówienia. Co więcej, za szczególnie istotną okoliczność
Izba uznała, iż wykonawca ZEMM złożonych wyjaśnień w zakresie ceny oferty nie poparł
żadnym dowodem. Powyższe uchybienie wykonawcy skutkuje brakiem możliwości weryfikacji
cen wskazanych przez Przystępującego w formularzu ofertowym, przekładając się tym samym
na negatywną ocenę złożonych wyjaśnień.
Odnosząc się do kosztów prac konserwacyjnych wskazać należy, iż na podstawie
złożonych przez ZEMM wyjaśnień ceny nie można odtworzyć sposobu kalkulacji kwoty 8 000
zł netto/mc podanej w tabeli nr 1 formularza oferty. Wyjaśnienia złożone przez Wykonawcę
miały charakter ogólnym nie wyjaśniały sposobu obliczenia ww. kwoty dla potrzeb niniejszego
kontraktu oraz nie zostały poparte żadnymi dowodami. Zadaniem wykonawcy jest rzeczowe
wykazanie zaoferowanej ceny, wskazanie poszczególnych elementów cenowych
umożliwiających odtworzenie oferowanej ceny obliczonej dla konkretnego zamówienia
publicznego, jak również złożenie stosownych dowodów umożliwiających weryfikację
wyjaśnień wykonawcy. Ponadto zauważyć należy, iż wbrew twierdzeniom Zamawiającego na
podstawie wyjaśnień złożonych przez ZEMM nie można ustalić, czy
i jakie założenia co do pracochłonności przyjął Przystępujący. Nie można bowiem przyjąć, iż
założenia własne Zamawiającego pokrywają się z założeniami Przystępującego. Nie jest też
rolą Zamawiającego dowodzenie za wykonawcę średnich kosztów wynagrodzenia w danej
branży.
Podobnie rzecz ma się w przypadku kosztów materiałów eksploatacyjnych
stanowiących kluczowy składnik cenotwórczy w przypadku niniejszego zamówienia
publicznego. Zwrócić należy uwagę, iż sam Zamawiający w piśmie z dnia 3 grudnia 2021 r.
zwrócił się do Wykonawcy ZEMM o omówienie podstawowych elementów cenotwórczych
w zakresie materiałów eksploatacyjnych i ich wymiany, o których mowa Tabeli 2 formularza
ofertowego, w szczególności rolek, sprężyn i suwaków (pozycji nr 5 do 11), jak również
zaakcentował, iż w stosunku do drugiej oferty złożonej w niniejszym postępowaniu, oferta
Przystępującego w ww. zakresie była niższa o 82,20%. Z kolei wykonawca ZEMM
w złożonych wyjaśnieniach z dnia 8 grudnia 2021 r. nie odniósł się do podanych w tabeli nr 2
cen za poszczególne materiały eksploatacyjne, nie przedstawił konkretnych założeń
uwiarygodniających oferowane ceny, ani nie przedłożył dowodów potwierdzających możliwość
nabycia części po wskazanych w ofercie cenach. Nie można zatem uznać, że wykonawca
ZEMM w złożonych wyjaśnieniach wykazał, iż podane przez niego ceny za poszczególne
materiały eksploatacyjne były realne. Izba wskazuje, że rozważania Zamawiającego referujące
do zawyżonej ceny oferty Odwołującego, w tym za poszczególne materiały eksploatacyjne, są
irrelewantne w świetle lakonicznych i pozbawionych dowodów wyjaśnień Przystępującego,
które nie mogą zasługiwać na pozytywną ocenę. Podkreślić należy, iż ciężar wykazania, że
oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, a zadaniem Izby
jest analiza czynności zamawiającego polegającej na ocenie złożonych przez wykonawcę
wyjaśnień i prawidłowość odrzucenia czy zaniechania odrzucenia oferty danego wykonawcy.
Podsumowując powyższe stwierdzić należy, iż wyjaśnienia ceny oferty złożone przez
ZEMM pismem z dnia 8 grudnia 2021 r. były ogólnikowe, nie wyjaśniały sposobu zbudowania
ceny ofertowej oraz nie zostały poparte żadnymi dowodami. Tym samym wykonawca ZEMM
nie dołożył należytej staranności w wyjaśnieniu Zamawiającemu sposobu kalkulacji ceny
oferty, przez co nie wykazał, że zaoferowana przez niego cena nie jest ceną rażąco niską.
Oferta ww. wykonawcy podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 226
ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557 i 575
ustawy Pzp w zw. z § 5 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania
oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r.
(Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący: ...................................
19