Wyrok KIO KIO 433/11

Sygn. akt KIO 433/11

WYROK
z dnia 14 marca 2011 r.

Krajowa Izba Odwoławcza– w składzie:Przewodniczący: Piotr Kozłowski

Protokolant:Agata Dziuban

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu14 marca 2011 r.w Warszawie odwołania wniesionego
w dniu 3 marca 2011 r. przezUniwersytet Warszawski, 00-927 Warszawa, ul. Krakowskie
Przedmieście 26/28od czynności podjętych w postępowaniu o udzielenie zamówienia przez
zamawiającego, którym jest:Instytut Badań Edukacyjnych, 01-180 Warszawa, ul.
Górczewska 8

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje unieważnienie czynności poprawienia w ofercie
Uniwersytetu Warszawskiego oczywistej omyłki rachunkowej.

2.Kosztami postępowania obciążaInstytut Badań Edukacyjnych z siedzibą w
Warszawiei nakazuje:

1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty postępowania
odwoławczego w wysokości w15000 zł 00 gr(słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) – kwoty wpisu uiszczonego przezUniwersytet Warszawski.

2) dokonać wpłaty kwoty15000 zł 00 gr(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero
groszy) przezInstytut Badań Edukacyjnych z siedzibą w Warszawiena rzecz
Uniwersytetu Warszawskiego,stanowiącej koszty postępowania odwoławczego
poniesione przez stronę z tytułu uiszczonego wpisu od odwołania.

Stosownie do art. 198 a i 198 b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień
publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.) na niniejszy wyrok
– w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego wWarszawie.
Przewodniczący:

………………………………

Sygn. akt KIO 430/11

Uzasadnienie

Zamawiający – Instytut Badań Edukacyjnych z siedzibą w Warszawie – prowadzi
w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. –
Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759; zwanej dalej
również „ustawą pzp” lub „pzp”), postępowanie o udzielenie zamówienia na usługę pn.
„Monitorowanie losów absolwentów uczelni wyższych z wykorzystaniem danych
administracyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych”.

21 lutego 2011 r. (pismem z tej daty) Zamawiający za pośrednictwem faksu
poinformował Odwołującego – Uniwersytet Warszawski – o dokonaniu na podstawie art. 87
ust. 2 pkt. 2 ustawy pzp poprawienia omyłki rachunkowej w złożonej ofercie. Zamawiający
stwierdził omyłki w obliczeniu cen za poszczególne moduły, gdyż wyliczone w ofercie ceny
za poszczególne moduły nie stanowiły sumy usług składających się na dany moduł.
Zamawiający przyjął za prawidłowe ceny jednostkowe podane dla usług realizowanych w
każdym z modułów i wskazał, iż po korekcie cena oferty wynosi 1.924.068,00 zł, w miejsce
wpisanej kwoty 2.310.885,00 zł.

3 marca 2011 r. (pismem z 2 marca 2011 r.) Odwołujący wniósł do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej odwołanie, przekazując również w tym dniu jego kopię Zamawiającemu.
Odwołujący wskazał, iż wnosi odwołanie od czynności poprawienia przez Zamawiającego
ceny jego oferty oraz na zaniechanie przez Zamawiającego czynności wezwania
Odwołującego do złożenia wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, iż przez powyższe czynności naruszył
następujące przepisy ustawy pzp:
1. Art. 7 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 2 pkt. 2, poprzez dokonanie wadliwej czynności
poprawienia ceny oferty Odwołującego.
2. Art. 7 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1, poprzez zaniechanie wezwania Odwołującego do
złożenia wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty.
W związku z postawionymi zarzutami Odwołujący wniósł o nakazanie
Zamawiającemu:
1. Unieważnienia czynności polegającej na poprawieniu w ofercie Odwołującego ceny
oferty i uznanie obliczonej ceny za prawidłową.
2. Ocenę oferty Odwołującego z uwzględnieniem ceny bez poprawiania w ofercie omyłki
rachunkowej.
Odwołujący wskazał następujące okoliczności prawne i faktyczne uzasadniające
2

Sygn. akt KIO 430/11

wniesienie odwołania.
Ze względu na fakt pozbawiania możliwości wyjaśnienia treści oferty wynikającej z
art. 87 ust. 1 pzp, Odwołujący wyjaśnia,żezgodnie z postanowieniem § 12 ust. 2
specyfikacji istotnych warunków zamówienia (zwanej dalej w skrócie „s.i.w.z.”) przy
wyznaczaniu ceny za wykonanie usługi kierował się dokładnie wzorcem (tabelą),
stanowiącym załącznik numer 4 do s.i.w.z. W tabeli – jako jednostkowe pozycje – zostały
wymienione jedynie usługi mające charakter analityczno-badawczy lub promocyjny,
pominięte natomiast zostały pozycje dotyczące kosztów pośrednich związanych z kosztami
administrowania projektem. W przypadku wdrażania projektu badawczego na uczelni istnieje
szereg działań o charakterze administracyjnym np. wydawanie decyzji, obsługa obiegu
dokumentów, które stanowią realny koszt realizacji projektu na każdym z jego etapów.
Koszty administracyjne projektu zostały określone w formie zryczałtowanej dla każdego
modułu. Wobec niemożności uwzględnienia kosztów administracyjnych jako odrębnej pozycji
w tabeli oferty cenowej, zostały one dodane do sum kosztów jednostkowych działań
badawczych w pozycjach podsumowujących koszty pojedynczych modułów projektu. W
efekcie w ofercie cenowej pojawiła się systematyczna różnica między wyceną pojedynczego
modułu, a sumą poszczególnych działań wchodzących w jego skład – są to koszty obsługi
administracyjnej pobierane przez UW w postaci narzutu.
Przyjęcie przez Zamawiającego cen jednostkowych dla usług realizowanych w
projekcie za właściwe dla określenia wyceny oferty, bez uwzględnienia narzutu uczelni,
powoduje znaczące obniżenie ceny i zasadniczo zmienia treść oferty uniemożliwiając tym
samym Odwołującemu należyte wywiązanie się z umowy. W treści s.i.w.z. nie wskazano
sposobu poprawiania ewentualnych błędów w wyliczeniu ceny, a Zamawiający samodzielnie
i bez uzasadnienia uznał za prawidłowe ceny poszczególnych działań (bez uwzględnienia
narzutu UW), a nie wycenę poszczególnych modułów i całej oferty (uwzględniające narzut
UW). Działanie takie uznać należy za błędne. Podane w tabeli stanowiącej część oferty
wartości za poszczególne działania mają wyłącznie charakter informacyjny.śądanieod
wykonawców przedstawiania wyceny oferty w rozbiciu na poszczególne działania nie ma
swojego uzasadnienia w pozostałej dokumentacji przetargowej i niczemu nie służy. W
szczególności odnosi się to do przedstawionego przez Zamawiającego wzoru umowy, w
której poszczególne raty płatności odnoszą się do ceny brutto (całości oferty, a nie
poszczególnych działań). Informacje wynikające z przygotowanej tabeli nie mają
merytorycznego uzasadnienia dla prowadzonego postępowania. Zamawiający w § 12 ust. 5
s.i.w.z. wskazuje, iż ocenie podlegać będzie cena brutto oferty. Dodatkowo w § 12 ust.4
s.i.w.z. Zamawiający informuje,żewszystkie ceny określone przez Wykonawcę zostaną
ustalone na okres obowiązywania umowy i nie będą podlegały zmianom. Wskazuje to zatem
3

Sygn. akt KIO 430/11

na ryczałtowy charakter umowy. Wobec tego za prawidłową przyjąć należy wymienioną
przez Wykonawcę cenę oferty (2.310.885,00 zł), bez względu na sposób jej wyliczenia. W
takiej sytuacji nieuprawnione jest dokonywanie zmian w cenie oferty w sposób godzący w
interes Odwołującego i pozbawiający go możliwości uzyskania zamówienia.
Do odwołania, w celu kompletnego wyjaśnienia rozbieżności cenowych oferty,
Odwołujący załączył tabelę porównawczą oferty cenowej, uwzględniającą wyliczenia
kosztów projektu, zarówno zgodnie z oryginalnym algorytmem wyceny w ofercie, jak i w
wersji zawierającej w cenach poszczególnych działań narzut UW, gwarantujący sumowanie
się cen poszczególnych działań do cen odpowiednich modułów i ogólnej ceny oferty.

10 marca 2011 r. Zamawiający wniósł do Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź na
odwołanie, której kopia została przekazana Odwołującemu 14 marca 2011 r. na posiedzeniu
przed Izbą – wnosząc o oddalenie odwołania i podając następujące argumenty
uzasadniające zajęte stanowisko.
Z zamieszczonego w tabeli z ust. 2 § 12 s.i.w.z. sposobu obliczenia ceny
jednoznacznie i jasno wynika, iż cena za realizację całości zamówienia jest sumą cen
ryczałtowych za wykonanie poszczególnych modułów, a na ceny poszczególnych modułów
składają się jednostkowe ceny za wskazane w tabeli usługi, na co jednoznacznie wskazuje
użycie sformułowania „w tym” przy każdym z modułów. Ryczałtowy charakter
poszczególnych cen zakłada, iż w ramach np. ceny zaOpracowanie metodologii i
kwestionariusza badawczegow ramach modułu 3 ujęte zostaną wszelkie koszty związane z
realizacją tego zadania. Dlatego nie ma w ramachżadnegoz modułów odrębnej pozycji dla
„kosztów administracyjnych”, jak chciałby tego Odwołujący. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 12
pzp Zamawiający jest obowiązany zamieścić w s.i.w.z. opis sposobu obliczenia ceny, a
wykonawca kalkulując cenę jest obowiązany do jego zastosowania. Zamawiający w sposób
precyzyjny określił metodę obliczenia ceny za realizację zamówienia – wspólną dla
wszystkich wykonawców, bez względu na ich formę organizacyjną. Zamawiający po to podał
precyzyjną instrukcję w jaki sposób należy dokonać kalkulacji, aby zagwarantować sobie
otrzymanie ofert, które będą porównywalne w kryterium „cena” a także będą obejmowały
wykonanie całości przedmiotu zamówienia. Wobec stwierdzenia, iż cena za realizację
przedmiotu zamówienia została obliczona błędnie, niezależnie od charakteru i późniejszego
zastosowania poszczególnych cen ryczałtowych składających się na cenę oferty,
Zamawiający miał obowiązek dokonania korekt rachunkowych. Wprowadzenieściśle
określonego sposobu obliczenia ceny ma również na celu faktyczną realizację normy
zawartej w art. 7 ust. 1 pzp przez obliczenie cen ofert na tych samych zasadach, co czyni je
porównywalnymi. Wobec tego bez znaczenia jest, iż w toku realizacji przedmiotu umowy
4

Sygn. akt KIO 430/11

Zamawiający nie będzie odwoływał się do poszczególnych cen ryczałtowych. Natomiast
zastosowanie logiki działania proponowanej przez Odwołującego może prowadzić w efekcie
co najmniej do zagrożenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Po pierwsze, gdyby uznać,żenie mażadnegoznaczenia czy wykonawca zastosował się do
określonego w s.i.w.z. sposobu obliczenia ceny, to tym samym całkowicie zakwestionowane
by byłoratio legisart. 36 ust. 1 pkt 12 pzp. Po drugie, zignorowanie określonego sposobu
obliczenia ceny prowadzić może do manipulowania ceną oferty już po terminie otwarcia
ofert. Oferta Odwołującego zawiera bowiem potencjalnie dwie ceny, które można próbować
uznać za wiążące. Wykonawcy w podobnych stanach faktycznych, w zależności od pozycji
jaką zajmą po otwarciu ofert, będą mogli domagać się bądź to dokonania poprawienia, tak
aby suma cen ryczałtowych za poszczególne usługi faktycznie dawała cenę oferty, albo, tak
jak Odwołujący, domagać się uznania podanej przez nich ceny i zignorowania faktu,że
została ona obliczona wbrew postanowieniom s.i.w.z.
Art. 87 ust. 1 pzp służy wyjaśnianiu treści złożonych ofert. Zamawiający wówczas
obowiązany jest zwracać się do wykonawcy celem złożenia wyjaśnień, gdy sam nie będzie w
stanie ocenić intencji wykonawcy. W przedmiotowej sprawie uzyskanie od Odwołującego
stanowiska jak zaprezentowane w treści odwołania nie mogłoby wpłynąć zasadniczo na
sposób postępowania Zamawiającego. Zaryzykować można jedynie stwierdzenie,że
mogłoby to prowadzić do odrzucenia oferty wykonawcy jako nieodpowiadającej treści
s.i.w.z., z uwagi na pominięcie istotnych dla sporządzenia oferty postanowień s.i.w.z. Z
pewnością udzielenie wyjaśnień przez Odwołującego nie mogłoby prowadzić do dokonania
poprawienia omyłki rachunkowej w sposób sugerowany przez niego w treści odwołania. Po
pierwsze już z samej definicji „oczywistej omyłki” wynika, iż jest nią niezamierzony błąd
rachunkowy popełniony przez wykonawcę, który polega na uzyskaniu nieprawidłowego
wyniku działania arytmetycznego. Oczywistość omyłki polega na tym, iż zamawiający jest ją
w stanie bezproblemowo poprawić bez ingerencji ze strony wykonawcy lub uzyskania od
niego wyjaśnień. Bezspornie więc oczywistą omyłką będzie wykonanie działania
matematycznego: „2+2=5”, a jedyny zasadny sposób dokonania poprawy takiej omyłki, to
przyjęcie jako pewne cen jednostkowych i wykonanie poprawnego działania
matematycznego „2+2=4”. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

Ponieważ odwołanie nie zawierało braków formalnych i wpis został przez
Odwołującego uiszczony – podlegało rozpoznaniu przez Izbę.
Wobec ustalenia w toku czynności formalnoprawnych i sprawdzających, iż nie została
wypełnionażadnaprzesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, o których mowa w art.

5

Sygn. akt KIO 430/11

189 ust. 2 pzp, i braku odmiennych wniosków Stron na posiedzeniu, Izba przeprowadziła
rozprawę, podczas której Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

4 marca 2011 r. Zamawiający przekazał drogą elektroniczną oraz faksową drugiemu
wykonawcy uczestniczącemu w postępowaniu – konsorcjum w składzie: PBSDGA spółka z
o.o. z siedzibą w Sopocie oraz Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, kopię
odwołania wraz z wezwaniem do zgłoszenia przystąpienia do postępowania odwoławczego.
Wezwany wykonawca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.

Izba ustaliła, co następuje:

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej z 18 grudnia 2010 r. pod nr 2010/S_246-376030, zamawiający zamieścił
również to ogłoszenie przekazane 12 grudnia 2010 r. Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej w
swojej siedzibie oraz na swojej stronie internetowej (www.ibe.edu.pl), na której udostępnił
również s.i.w.z.
Wartość zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy pzp i wynosi 2.970.800,00 zł, co stanowi równowartość
773.843,35 euro.

W postępowaniu zostały złożone dwie oferty, z § 13 s.i.w.z. wynika, iż cena oferty
stanowi kryterium oceny ofert o wadze 25%, a w pozostałym zakresie decyduje kryterium
Opis metodologii.

W specyfikacji istotnych warunków zamówienia Zamawiający zawarł następujące
postanowienia istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
W § 12Opis sposobu obliczenia ceny
„Wykonawca poda w pkt III.1 Formularza Ofertowego, którego wzór stanowi załącznik
nr 4 do SIWZ, cenę za wykonanie zamówienia”. /pkt 1/
„Cenę należy obliczyć postępując dokładnie według poniższego wzoru:
ModułRodzaj usługiCena BRUTTO (PLN)
Moduł Historia edukacyjna i zawodowa absolwentów uczelni na 1 podstawie istniejących baz danych
w tym: Przygotowani koncepcji i metodologii realizacji modułu 1 wraz z
recenzją Konstrukcja narzędzi informatycznych
6

Sygn. akt KIO 430/11

Test narzędzi informatycznych Analiza danych
Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 1 Przygotowanie zbiorów danych z modułu 1
Przygotowanie dokumentacji technicznejModuł Badanie wzajemnych oczekiwań pracodawców, studentów i
2 absolwentów - badanie jakościowew tym:
Opracowanie metodologii i scenariuszy badań jakościowych pracodawców, absolwentów i studentów
Przeprowadzenie wywiadów pogłębionych ze studentami, absolwentami i pracodawcami
Przeprowadzenie grupowych wywiadów zogniskowanych - 10 FGI ze studentami i 10 z absolwentami
Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 2 Przygotowanie zbioru danych z badań jakościowych
Moduł Badanie panelowe dotyczące oceny sytuacji absolwentów 3 wchodzących na rynek pracy
w tym: Opracowanie metodologii i kwestionariusza badawczego
Przygotowanie programu ankietującego Przygotowanie programu raportującego
Przeprowadzenie 2 rund badania Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 3
Przygotowanie zbioru danych z badań ilościowychModuł Analiza aktywności zawodowej studentów wświetledanych
4 zastanych i badań opiniiw tym:
Przegląd i selekcja istniejących zasobów informacyjnych Przygotowanie raportu badawczego z realizacji modułu 4
Moduł Przygotowanie raportu końcowego i materiałów 5 dodatkowych
w tym: Przygotowanie raportu końcowego ze wszystkich modułów
badania Zlecenie 2 recenzji raportu końcowego
Druk raportu końcowego (200 egz.) Przygotowanie materiałów na konferencję prezentującą wyniki
badania Organizacja konferencji podsumowującej badanie (100 osób)
Organizacja szkoleń dla użytkowników i administratorów narzędzi informatycznych (12+3 osoby)
Prowadzenie podstrony badania na portalu IBE Organizacja 6 seminariów roboczych
RAZEM (Moduły 1-5)
/pkt.2/ „Wszystkie ceny należy podać w złotych polskich, z dokładnością do 2 miejsc po
przecinku. Wykonawca określi ceny na wszystkie elementy zamówienia zgodnie z powyższą
tabelą, wypełniając odpowiednio wszystkie jej pola”. /pkt 3/
7

Sygn. akt KIO 430/11

„Wszystkie ceny określone przez Wykonawcę zostaną ustalone na okres
obowiązywania umowy i nie będą podlegały zmianom”. /pkt 4/
„Ocenie podlegać będzie cena brutto oferty”. /pkt 5/
„W cenie Wykonawca uwzględni wartość autorskich praw majątkowych oraz
wynagrodzenie z tytułu ich przeniesienia na Zamawiającego”. /pkt 6/

W załączniku nr 4 do s.i.w.z. zawierającym formularz oferty w pkt. IIITreść oferty
zamieszczono identyczną tabelę jak w § 12.

Odwołujący złożył ofertę zawierającą między innymi wypełniony formularz ofertowy.
W wypełnionej tabeli wskazał odpowiednio dla modułów od 1 do 5 kwoty (w złotych):
991.728,00 / 303.179,00 / 786.554,00 / 73.727,00 / 155.697,00. W ostatnim wierszu „Razem
(Moduły 1-5)” została wpisana kwota 2.310.885,00 zł.

21 lutego 2011 r. Zamawiający oprócz poinformowania o dokonaniu poprawienia
omyłek rachunkowych na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp (w sposób opisany na wstępie
uzasadnienia), w następnym pkt. wystosowanego pisma wezwał Odwołującego, na
podstawie art. 90 ust. 1 pzp, do udzielenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty
mających wpływ na wysokość ceny, w celu ustalenia czy oferta zawiera rażąco niską cenę w
stosunku do przedmiotu zamówienia.

Powyższe Izba ustaliła na podstawie oryginalnej dokumentacji postępowania,
przekazanej również Izbie w formie kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez
Zamawiającego, w szczególności: ogłoszenia o zamówieniu, s.i.w.z., pierwszej strony protokołu
postępowania, oświadczenia Zamawiającego na rozprawie co do liczby złożonych ofert w
postępowaniu, pisma z 21 lutego 2011 r. oraz oferty Odwołującego.

Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, jak również biorąc pod uwagę
oświadczenia i stanowiska Stron zawarte w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, jak
również przedstawione ustnie w toku rozprawy do protokołu, Izba zważyła, co
następuje:

Wobec wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia po 29 stycznia 2010 r.,
Izba rozpoznała odwołanie w oparciu o stan prawny uwzględniający wejście wżycieustaw: z
dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 206, poz.1591), oraz z dnia 2 grudnia 2009 r.
8

Sygn. akt KIO 430/11

o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr
223, poz. 1778).

W ocenie Izby Odwołującemu przysługuje legitymacja do wniesienia odwołania, gdyż
zgodnie z przepisem art. 179 ust. 1 pzp ma zarówno interes w uzyskaniu zamówienia oraz może
ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Potwierdzenie
zasadności zarzutów odwołania oznaczałoby, iż w wyniku naruszenia przez Zamawiającego
przepisów ustawy pzp, Odwołujący został pozbawiony możliwości uzyskania przedmiotowego
zamówienia za cenę, którą chciał zaoferować. Jednocześnie bezpodstawne obniżenie przez
Zamawiającego ceny oferty naraża Odwołującego na szkodę z powodu niemożności
uzyskania za realizację odpłatnego zamówienia publicznego wynagrodzenia w wysokości, na
którą liczył składając ofertę.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz zakres zarzutów
podniesionych w odwołaniu i podlegających rozpoznaniu, Izba stwierdziła, iż odwołanie
zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Izba zważyła, iż z uwagi na obowiązującą zasadę pisemności
postępowania (art. 9 ust. 1 pzp), wymagany przez przepis art. 36 ust. 1 pkt 12 opis sposobu
obliczenia ceny ofert musi zostać w sposób wyczerpujący, jasny i precyzyjny opisany przez
zamawiających w s.i.w.z., gdyż z uwagi na zasadę równego traktowania wykonawców i
uczciwej konkurencji, przy interpretowaniu tych postanowień należy stosować literalną
wykładnię, co zapobiega jakiejkolwiek uznaniowości zamawiających na etapie oceny
zgodności postępowania ze wskazanym wzorcem przez wykonawców, którzy przystąpili już
do udziału we wszczętym postępowaniu. Wobec tego przy odczytywaniu znaczenia tych
postanowień należy kierować się zwykłym znaczeniem słów, wyrażeń i zwrotów, ustalonym z
uwzględnieniem reguł znaczeniowych i składniowych języka polskiego. Natomiast w razie
wskazania w ich treści konkretnych wzorów matematycznych, należy wziąć je pod uwagę
jako wiążący sposób przeprowadzania opisanych za ich pomocą działań.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Izby, wbrew twierdzeniom Zamawiającego, z
postanowień § 12 s.i.w.z. dotyczącego sposobu obliczenia ceny oferty nie wynika w sposób
jasny i jednoznaczny, iż cenę za realizację całości zamówienia należało obliczyć jako sumę
cen ryczałtowych za wykonanie poszczególnych usług wyszczególnionych w ramach
modułów. Dopiero bowiem w odpowiedzi na odwołanie zawiera wyrażenie wprost intencji
Zamawiającego obliczenia ceny oferty w ten sposób, by w pierwszej kolejności dokonywać
obliczenia cen za poszczególne moduły jako sumy cen jednostkowych określonych za usługi
9

Sygn. akt KIO 430/11

wchodzące w zakres danego modułu, a następnie przeprowadzić zsumowanie otrzymanych
w ten sposób cen wszystkich pięciu modułów. Tymczasem w treści s.i.w.z. brak jest takich
precyzyjnych sformułowań, które sam Zamawiający określił w odpowiedzi na odwołanie jako
„wynikające” z postanowień § 12. W ust. 2 tego paragrafu Zamawiający wskazał bowiem, co
prawda, iż wymaga obliczenia ceny dokładnie według wzoru, jednak jako ten „wzór” wskazał
pustą tabelę do wypełnienia przez wykonawców, identyczną jak w formularzu ofertowym, w
której jedynym realnym doprecyzowaniem sposobu obliczenia jest określenie „Razem
(Moduły 1-5)”, które można uznać za wskazanie algorytmu sumowania cen wszystkich
modułów. Nadto w ust. 3 znajdują się jeszcze ogólnikowe sformułowania nakazujące
określenie ceny na wszystkie elementy zamówienia, „zgodnie z tabelą”, przez jej
„odpowiednie” wypełnienie. Choć Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie i na rozprawie
chętnie odwoływał się do działań i algorytmów matematycznych, to jednak na etapie
konstruowania s.i.w.z. nie zamieścił takowych w swoim „wzorze” z § 12. W szczególności,
brak jest analogicznego do przytoczonego powyżej określenia dla poszczególnych modułów,
np. „Razem Moduł 1 (usługi 1-7)”. Na to,żeZamawiającyświadomjest tego, iż nie zamieścił
w s.i.w.z. takiego algorytmu obliczenia ceny, jaki był jego intencją, wskazuje również to, iż
konieczność uzyskania ceny za moduł w drodze sumowania cen za poszczególne usługi,
opierade factowyłącznie na sformułowaniu językowym „w tym”, po którym następuje
wyszczególnienie usług wchodzących w skład danego modułu. Choć sformułowanie to
niewątpliwie wskazuje jednoznacznie, iż wymienione po nim usługi wchodzą w zakres
modułu, a tym samym wskazane za nie ceny zawierają się w cenie modułu, co nie wyklucza
jednak wżadensposób możliwości odczytania, iż ceny za te usługi nie wyczerpują ceny
ryczałtowej ustalonej przez wykonawcę za moduł. Za taką możliwością odczytania
przemawia również układ przygotowanej tabeli, z którego wynika następująca kolejność
postępowania: wpierw wpisanie ceny ryczałtowej za dany moduł, następnie zaś wpisanie cen
za poszczególne usługi mieszczące się w tym module, wreszcie wpisanie w podsumowaniu
łącznej ceny za całość, to jest za wszystkie moduły razem.
Zamawiający bezpodstawnie zmienił treść oferty Odwołującego w zakresie określenia
jej ceny, błędnie wskazując, iż znajduje to oparcie w przepisie art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp
dotyczącym poprawiania oczywistych omyłek rachunkowych. Zamawiający 21 lutego 2011 r.
poinformował przy tym Odwołującego, iż na podstawie tego przepisu poprawił omyłkę
rachunkową w obliczeniu ceny oferty, nie wskazując, iż ma ona przymiot omyłki oczywistej,
natomiast nazwanie obniżenia ceny całkowitej z 2.310.885,00 zł na 1.924.068,00 zł
„korektą”, należy uznać za eufemizm. Zamiast poprawienia oczywistej omyłki rachunkowej
doszło w ten sposób do dokonania istotnej zmiany treści oferty Odwołującego. Przede
wszystkim jednak Zamawiający w sposób zupełnie nieuzasadniony przyjął, iż sposób
10

Sygn. akt KIO 430/11

wypełnienia tabeli cenowej formularza ofertowego przez Odwołującego ma charakter omyłki,
i to oczywistej. Jest to zupełnie niezrozumiałe i sprzeczne z argumentacją podniesioną w
odpowiedzi na odwołanie, w której Zamawiający sam wskazał, iż z istoty „oczywistej omyłki”
rachunkowej wynika, iż jest nią niezamierzony błąd rachunkowy popełniony przez
wykonawcę, polegający na uzyskaniu nieprawidłowego wyniku działania arytmetycznego.
Tymczasem Odwołujący konsekwentnie i niezmiennie prezentował stanowisko, iż
zaoferowanie za wykonanie przedmiotu zamówienia ceny w wysokości 2.310.885,00 zł,
obliczonej przez zsumowanie cen za poszczególne moduły, których cena nie stanowi
zsumowania cen za poszczególne usługi, jest rezultatem jegoświadomeji celowej decyzji.
Zatem nawet gdyby okazało się,żetaki sposób postępowania nie mieści się w określonym
przez Zamawiającego sposobie obliczenia ceny, to niemożliwe byłoby poprawienie takiego
błędu w obliczeniu ceny w trybie art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp. Nawet jeżeli Zamawiający
pozostawał w błędzie co do jednoznaczności postanowień § 12 s.i.w.z., to z pewnością
przed wniesieniem odwołania mógł i powinien miećświadomość,iż sposób obliczenia ceny
oferty Uniwersytetu Warszawskiego nie jest rezultatem oczywistej omyłki rachunkowej. W
odpowiedzi na przesłane jednocześnie z zawiadomieniem o poprawieniu „omyłek
rachunkowych” wezwanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 pzp, Odwołujący
złożył 2 marca 2011 r. takie wyjaśnienia, zastrzegając wyraźnie, iż dotyczą one ceny oferty w
wysokości 2.310.885,00 zł. Na marginesie Izba zauważa swoisty paradoks postępowania
Zamawiającego, który arbitralnie dokonał „korekty” ceny oferty, zobowiązując jednocześnie
Odwołującego do wykazania,żepo dokonanym w ten sposób znaczącym obniżeniu ceny,
nie ma ona znamion ceny rażąco niskiej w stosunku do przedmiotu zamówienia. Jeżeli
Zamawiający mimo tych wyjaśnień miał jeszcze jakiekolwiek wątpliwości, to mógł i powinien
skorzystać dodatkowo z instytucji wyjaśnień w trybie art. 87 ust. 1 pzp, wzywając
Odwołującego do złożenia wyjaśnień odnośnie treści złożonej oferty w zakresie sposobu
obliczenia ceny.
Natomiast zamiast zbadać, czy w ofercie Odwołującego doszło w ogóle do omyłki
rachunkowej przy obliczeniu ceny, Zamawiający przeszedł od razu do etapu jej poprawienia,
opartego wyłącznie na stwierdzeniu „bezproblemowości” otrzymania „skorygowanej” ceny
oferty w wysokości 1.924.068,00 zł w wyniku działania matematycznego polegającego na
zsumowaniu wpisanych w ofercie Odwołującego cen jednostkowych dla poszczególnych
usług. Gdyby Zamawiający skorzystał z otrzymanych wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej
ceny, lub wezwał do złożenia dodatkowych w trybie art. 87 ust. 1 pzp, nie doszłoby zapewne
do złożenia odwołania, w którego treści Odwołujący rzekomo nie zakwestionował samej
zasadności dokonania poprawienia oczywistej omyłki rachunkowej w swojej ofercie, lecz
jedynie zastosowaną metodę tej poprawy. Tymczasem Odwołujący, zarzucając
11

Sygn. akt KIO 430/11

Zamawiającemu nieuprawione skorzystanie z przepisu art. 87 ust. 2 pkt 2 pzp i zaniechanie
skorzystania z przepisu art. 87 ust. 1 pzp, z uwagi na to, iż złożona oferta nie zawiera omyłek
rachunkowych, dodatkowo w Odwołaniu zaprezentował tabelę cenową formularza
ofertowego dopasowaną do oczekiwań Zamawiającego, aby sumy cen za poszczególne
usługi dawały ceny wpisane w tabeli formularza oferty dla modułów i obliczoną w nim cenę
łączną.
Wobec stwierdzenia przez Izbę, iż sposób obliczenia ceny oferty przez Odwołującego
nie jest sprzeczny z postanowieniami § 12 s.i.w.z., nie ma znaczenia,żedrugi oferent
postąpił zgodnie z intencjami Zamawiającego. Nie prowadzi to również do jakiejkolwiek
nieporównywalności tych ofert w zakresie ceny, gdyż z ust. 5 tego paragrafu wynika, iż
ocenie podlega cena brutto oferty. W razie wyboru jako najkorzystniejszej oferty
Odwołującego, niezagrożone będzie również przestrzeganie ust. 4, z którego wynika, iż
wszystkie ceny określone w ofercie są niezmienne przez okres obowiązywania umowy. Z
postanowień wzoru umowy (załącznik nr 6 do s.i.w.z.) wynika bowiem, iż rozliczanie jej
realizacji i poszczególne etapy płatności odnoszą się wyłącznie do ceny całkowitej oferty (§ 3
umowy). Zatem znajduje w tych postanowieniach umowy oparcie argumentacja
Odwołującego dotycząca informacyjnego charakteru wskazanych w jego ofercie cen za
poszczególne usługi. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przy tym
nietrafność stanowiska Odwołującego, zarówno co do tego, iż jako uczelnia wyższa nie mógł
zawrzeć w cenach jednostkowych poszczególnych usług innych, niż koszty bezpośrednie
wykonania działań badawczo-analitycznych lub promocyjnych, jak i tego,żena przeszkodzie
ujęciu w tych cenach kosztów pośrednich stoi kwestia wewnętrznych rozliczeń z
podwykonawcami. Odwołujący nie był w stanie na rozprawie wskazać postanowień s.i.w.z.,
na których oparł ustalenie zakresu i rodzaju kosztów, które mogą zostać uwzględnione w
ramach poszczególnych usług. Natomiast wskazane na rozprawie problemy z rozliczeniami z
podwykonawcami (konieczność wypłacenia podwykonawcom wynagrodzenia w wysokości
wskazanej w ofercie za usługi, a więc wraz z narzutem UW, który potem musiałby być
zwrócony przez nich z powrotem) są w ocenie Izby wydumane i nie znajdują oparcia w
obowiązujących przepisach. Gdyby zatem Zamawiający wyraźnie wskazał w s.i.w.z.,że
wymaga obliczenia ceny oferty jako sumy cen jednostkowych za poszczególne usługi,
Odwołujący musiałby się do tego zastosować, a na tożemógłby to uczynić wskazuje to, iż w
załączniku do odwołania zdołał doliczyć te koszty pośrednie, które w ofercie zbiorczo
wykazał jako „systematyczną różnicę między wyceną pojedynczego modułu, a sumą
poszczególnych działań wchodzących w jego skład, do wskazanych w ofercie cen
jednostkowych za poszczególne usługi.

12

Sygn. akt KIO 430/11

Wobec stwierdzenia, iż sposób obliczenia ceny oferty przez Odwołującego znajduje
swoje oparcie w postanowieniach s.i.w.z., nie można stwierdzić, iż w niniejszej sprawie
doszło do możliwości manipulacji ceną oferty z jego strony. Hipotetyczne „dwie ceny”
zaszyte rzekomo w ofercie Odwołującego, są rezultatem działania Zamawiającego, który z
własnej inicjatywy wygenerował „nową” cenę tej oferty. Zauważyć przy tym należy, iż
Odwołujący, w przeciwieństwie do Zamawiającego, nie mógłby nawet podjąć próby
dokonania takiej „korekty” swojej ceny w ramach postępowania o udzielenie zamówienia,
gdyż wszelkie instrumenty w tym zakresie przysługują jego organizatorowi
(Zamawiającemu). Natomiast w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, ewentualne
domaganie się takiego skorygowania ceny oferty w drodze odwołania, nie mogłoby liczyć na
uwzględnienie przez Izbę. W niniejszej sprawie jednak to nie postępowanie Odwołującego,
lecz Zamawiającego, zagroziło uczciwej konkurencji i równemu traktowaniu wykonawców w
postępowaniu. Zamawiający bezpodstawnie odmówił bowiem Odwołującemu prawa
porównania zaoferowanej przez niego ceny oferty z ceną oferty drugiego wykonawcy, choć
została obliczona i określona w sposób zgodny z treścią postanowień określonych przez
Zamawiającego w s.i.w.z.

Mając powyższe na uwadze, Izba stwierdziła, iż naruszenie przez Zamawiającego
przepisów ustawy pzp: art. 87 ust. 2 pkt 2, art. 87 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 może mieć
istotny wpływ na wynik postępowania, i działając na podstawie przepisów art. 192 ust. 1, 2 i
ust. 3 pkt 1 ustawy pzp – orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie
przepisu art. 192 ust. 9 i 10 ustawy pzp w związku z przepisem § 5 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238), obciążając Zamawiającego
kosztami postępowania odwoławczego, na które złożył się wpis uiszczony przez
Odwołującego.

Przewodniczący:

………………………………

13