Wyrok KIO KIO 586/16

Sygn. akt KIO 586/16

WYROK

z dnia 4 maja 2016 r.

Krajowa Izba Odwoławcza– w składzie:

Przewodniczący: Marek Koleśnikow

Protokolant: Paulina Zielenkiewicz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu29 kwietnia 2016 r.w Warszawie odwołania z dnia18
kwietnia 2016 r.wniesionego przez wykonawcęSITA WSCHÓD sp. z o.o. z siedzibą
w Lublinie, ul. Ciepłownicza 6, 20-479 Lublinw postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającegoGmina Lublin, plac Króla Władysława Łokietka 1, 20-109 Lublin

orzeka:

1. Oddala odwołanie.

2. Kosztami postępowania obciąża odwołującegoSITA WSCHÓD sp. z o.o. z siedzibą
w Lublinie, ul. Ciepłownicza 6, 20-479 Lublin
i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości15 000 zł 00
gr(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczone przez wykonawcę
SITA WSCHÓD sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie, ul. Ciepłownicza 6, 20-479
Lublin,tytułem kosztów postępowania odwoławczego;
2) dokonać wpłaty kwoty3 600 zł 00 gr(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy) przez odwołującegoSITA WSCHÓD sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie, ul.
Ciepłownicza 6, 20-479 Lublinna rzecz zamawiającegoGmina Lublin, plac
Króla Władysława Łokietka 1, 20-109 Lublinstanowiącej uzasadnione koszty
strony poniesione z tytułu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie doart. 198a i 198bustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień
publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047 i 1473, z 2014 r. poz. 423, 768, 811, 915,
1146 i 1232 oraz z 2015 r. poz. 349, 478, 605 i 1777)na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni
od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego wLublinie.

Przewodniczący: ………………………………

2

Sygn. akt: KIO 586/16

Uzasadnienie

Zamawiający Gmina Lublin, Plac Króla Władysława Łokietka, 20-109 Lublinwszczął
postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego pod nazwą »Opróżnianie koszy poza
pasem drogowym w czterech rejonach miasta Lublin«.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej01.12.2016 r.pod nrem2015/S 232-422191.

Postępowanie jest prowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
– Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 907, 984, 1047 i 1473, z 2014 r. poz.
423, 768, 811, 915, 1146 i 1232 oraz z 2015 r. poz. 349, 478, 605 i 1777)zwanej dalej w
skrócie Pzp lub ustawą bez bliższego określenia.

Zamawiającyzawiadomił08.04.2016 r.o:
1) unieważnienie postępowania wcz. Izamówienia;
2) wyborze najkorzystniejszej oferty wykonawcyBednarex M.B. w cz. IVzamówienia;
3) odrzuceniu oferty wykonawcySITA Wschód sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie,gdyż
oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia –art. 89
ust. 1 pkt 4 Pzp.

Wykonawca SITA Wschód sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie, ul. Ciepłownicza 6,
20-479 Lublin,zgodnie zart. 182 ust. 1 pkt 1 Pzp,wniósł18.04.2016 r.do Prezesa KIO
odwołanie w zakresiecz. I i cz. IVzamówienia na:
1) unieważnienie postępowania wcz. Izamówienia w sposób niezgodny z przepisami
ustawy;
2) ocenę ofert wcz. IVzamówienia i wyborze jako najkorzystniejszej oferty
wykonawcy Bednarex M.B.(zwanego dalej „Bednarex”);
3) odrzucenie, na podstawieart. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art 90 ust. 3 Pzp,oferty
wykonawcy SITAw zakresiecz. I i cz. IVzamówienia;
4) zaniechanie wyboru jako oferty najkorzystniejszej wcz. I i cz. IVzamówienia oferty
wykonawcy SITA;
5) (ewentualnie wobecpkt 4powyżej) zaniechanie wezwaniawykonawcy SITAdo
złożenia dodatkowych wyjaśnień w trybieart. 90 ust. i Pzpi dotyczących
elementów oferty mających wpływ na cenę w zakresiecz. I i cz. IVzamówienia.
3

Odwołującyzarzuciłzamawiającemunaruszenie:
1)art. 7 Pzpprzez nierówne traktowanie wykonawców i prowadzenie postępowania z
uchybieniem zasad uczciwej konkurencji;
2)art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 Pzpprzez przyjęcie,żeoferta
wykonawcy SITAw zakresiecz. I i cz. IVzamówienia zawiera rażąco niską cenę,
a w konsekwencji, odrzucenie tej oferty;
3)art. 93 ust. 1 pkt 1 Pzpprzez unieważnienie postępowania w zakresiecz. I
zamówienia, podczas gdy oferta złożona przezodwołującegonie podlegała
odrzuceniu;
4)art. 90 ust. 1 Pzp i art. 7 ust. 1 Pzpprzez zaniechanie wezwaniawykonawcy
SITAdo złożenia w trybieart. 90 ust. 1 Pzpdalszych wyjaśnień dotyczących
elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, pomimożezamawiający
powinien, jeżeli miał nowe wątpliwości powstałe wskutek złożenia przez
odwołującegowyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, rozwiać te wątpliwości
przez ponowne wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień.

Odwołującywniósł o uwzględnienie odwołania i nakazaniezamawiającemu:
1) unieważnienia czynności unieważnienia postępowania wcz. Izamówienia;
2) unieważnienia czynności oceny ofert wcz. I i cz. IVzamówienia, a w konsekwencji;
3) unieważnienia czynności wyboru ofertywykonawcy Bednarexwcz. IV
zamówienia;
4) unieważnienie czynności odrzucenia ofertywykonawcy SITAwcz. I i cz. IV
zamówienia;
5) dokonania ponownej oceny ofert w zakresiecz. I i cz. IVzamówienia z
uwzględnieniem ofertywykonawcy SITAoraz wybrania jako najkorzystniejszej
ofertywykonawcy SITA;
6) (ewentualnie wobec pkt 3.2.3) nakazaniezamawiającemudokonania ponownej
oceny ofert w zakresiecz. I i cz. IVzamówienia po wezwaniuwykonawcy SITAdo
złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie elementów oferty mających wpływ na
cenę oferty w zakresiecz. I i cz. IVzamówienia;
7) nakazaniezamawiającemudokonania ponownej oceny ofert w zakresiecz. I i cz.
IVzamówienia po wezwaniuwykonawcy SITAdo złożenia dodatkowych wyjaśnień
w zakresie elementów oferty mających wpływ na cenę oferty w zakresiecz. I i cz. IV
zamówienia;
8) zasądzenie odzamawiającegona rzecz odwołującego kosztów postępowania, w
tym kosztów reprezentacji wg przedstawionych na rozprawie rachunków.
4

Argumentacjaodwołującego
O naruszeniu przepisów prawaodwołującydowiedział się8.04.2016 r.kiedy to
odwołującyzostał powiadomiony o wyniku oceny ofert, w tym wyborze najkorzystniejszej
oferty wcz. IVzamówienia oraz unieważnienia postępowania wcz. Izamówienia.
Dowód:pismozamawiającegoz dnia08.04.2016 r.

I. Oferta wykonawcy SITA, a wartość szacunkowa zamówienia i oferty innych
wykonawców

I.1. Uwagi ogólne
Zamawiającypodzielił zamówienie na cztery części, przy czym jedenwykonawcamógł
złożyć ofertę wyłącznie na dwie części zamówienia (zwane też rejonami). W postępowaniu
oferty złożyło łącznie 9 podmiotów, z czego jedenwykonawcana wszystkie cztery części
zamówienia, a pozostałych8 wykonawcówna dwie części.Odwołującyprzedstawił
tabelaryczny wykaz zaoferowanych cen ogólnych i cen jednostkowych poszczególnych
części zamówienia.

Odwołującystwierdza,żeodrzucenie oferty z powodu rażąco niskiej ceny powinno być
pozbawione automatyzmu.Zamawiającypowinien wszechstronnie rozważyć okoliczności
zaoferowania niższej ceny, a także dokładnie przeanalizować ofertęwykonawcy SITAi
złożone wyjaśnienia. Ustalenia czy cena ma charakter rażąco niskiej ceny dokonuje się m.in.
przez:
– odniesienie jej do ustalonej przezzamawiającegowartości szacunkowej zamówienia;
– odniesienie jej do cen ofert złożonych przez pozostałychwykonawców,a zatem
rynkowych uwarunkowań dla danego rodzaju zamówienia;
– analizę kosztów składowych ceny ofertowej (to ostatnie z reguły na podstawie
wyjaśnieńwykonawców).

I.2. Oferta wykonawcy SITA a wartość szacunkowa zamówienia
Oparcie szacunków w sprawie rażąco niskiej ceny wyłącznie o wartość szacunkową
zamówienia bywa zawodne. Wynika to z faktu,żewartość szacunkowa wyznaczana jest
często w oparciu o cenę, za którą dane zamówienie wykonywane było do tej pory.
Zamawiającyjako punkt odniesienia bierze więc oferty sprzed kilku lat, nie uwzględniając
waloryzacji, rosnącego doświadczenia wykonawców i optymalizacji procesów pracy, zmian
na rynku, zwiększenia konkurencji i tym podobnych czynników.Zamawiającyprzed
określeniem wartości szacunkowej zazwyczaj nie przeprowadza badań rynku, stąd wartość
5

szacunkowa jest odzwierciedleniem jego subiektywnego wyobrażenia o kosztach wykonania
danego zamówienia, niepopartego gruntowną analizą rynkową.
Powoduje to,żewyznacznik ten nie jest wyznacznikiem bezwzględnie wiążącym i
ostatecznym. Wyznacznik ten powinien służyć tylko i wyłącznie podjęciu decyzji o tym, czy
cena może być rażąco niską i uruchomienia procedury przewidzianej wart. 90 Pzp,a więc
żądaniawyjaśnień. Nie może jednak decydować jeszcze o tym,żecena jest ceną rażąco
niska. W tym przypadku, odniesienie ceny do wartości zamówienia powiększonej o VAT ma
charakter jedynie pomocniczy i służyć powinno jedynie podjęciu decyzji o tym, czy na
zamawiającymciąży obowiązekżądaniawyjaśnień odwykonawcy.
W sytuacji, gdy cena oferty odbiega od wartości ustalonej przezzamawiającego,ale nie
różni się w sposób rażący od innych cen,zamawiającypowinien w pierwszej kolejności
przeanalizować, czy przyjęta przez niego wartość zamówienia (powiększona o VAT) była
określona z należytą starannością. Jeżeli okaże się,żetak określona wartość została
ustalona z nienależytą starannościązamawiającynie powinien brać jej pod uwagę jako
punktu odniesienia dla kwalifikacji ceny jako rażąco niskiej.
Stąd też w tym przypadku metoda ta nie powinna mieć zastosowania.

I.3. Oferta wykonawcy SITA a oferty innych wykonawców
Drugim z wyznaczników tego, czy oferta zawiera rażąco niską cenę jest odniesienie jej
do cen ofert złożonych przez pozostałychwykonawców.O udzielenie zamówienia ubiegało
się9 wykonawców.Należy przy tym zaznaczyć,żepodmioty te są profesjonalistami, od
wielu lat działającymi na rynku zbierania odpadów. Tym samym, podmioty te są w stanie w
sposób adekwatny oszacować koszty wykonania zamówienia. Sprzecznymzlogiką i
zasadami doświadczeniażyciowegojest, by wszyscy czy też prawie wszyscywykonawcy
złożyli w postępowaniu oferty, których wykonanie skutkować będzie dla nich poniesieniem
straty (choć oczywiście jednostkowo takie sytuacje się zdarzają). Istotą każdej działalności
gospodarczej jest wszak nastawienie na osiągnięcie zysku.
Cena oferowana przez prawie wszystkichwykonawcówjest o kilkadziesiąt procent
niższa od ceny oszacowanej przezzamawiającego.Przeciętnie jest to około35%dla
każdegozrejonów. Już ten fakt powinien wzbudzić wątpliwościzamawiającego,czy
przygotowana przez niego kalkulacja nie została zawyżona.
Cena oferowana przezwykonawcę SITAnie jest przy tym ceną najniższą. Dlacz. I
zamówienia cenaodwołującegoplasuje się na 2 pozycji, zaś dlacz. IVzamówienia –
dopiero na 3 pozycji. W każdym wypadku są to zaś ceny zbliżone dośrednichwszystkich
ofert. Stanowi to dodatkowy dowód na realność zaoferowanej kwoty.
W tym kontekście szczegół na uwagę należy zwrócić na ofertęwykonawcy Kom-Eko
S.A.z siedzibą w Lublinie (dalej jako: „Kom-Eko”), która została wybrana przez
6

zamawiającegojako oferta najkorzystniejsza dlarejonów II I III.Cena ofertowa dlacz. II
złożona przezwykonawcę Kom-Ekowyniosła768.117,17 złbrutto, zaś dlacz. III–
1.377.393,68 złbrutto.
Obie te kwoty są prawie dwa razy niższe od kwot, którezamawiającychciał
przeznaczyć na realizację zamówienia w tych rejonach. Jednocześnie kwota podana przez
wykonawcę Kom-Ekoza jednostkowe opróżnienie kosza (1,48 zł) jest niższa od ceny
oferowanej przezwykonawcę SITA(1,70zł dla cz. I oraz 1,85 zł dla cz. IV).Tym bardziej
niezrozumiałym i budzącym wątpliwości do równego traktowaniawykonawcówjest fakt,że
ofertawykonawcy Kom-Ekozostała wybrana przezzamawiającegojako oferta
najkorzystniejsza, podczas gdy droższa od niej ofertawykonawcy SITAzostała odrzucona,
jako zawierająca rażąco niską cenę.

II. Brak rażąco niskiej ceny oferty wykonawcy SITA

II.1. Błędne założenia zamawiającego

Podstawą decyzjizamawiającegoo odrzuceniu ofertywykonawcy SITAbyło
twierdzenie,żeuwzględnienie wyjaśnieńwykonawcy SITAoznaczałoby,żewykonawca
wykonywać będzie jedno opróżnienie kosza w65-71 sekund,uwzględniając czas dojazdu î
dojścia do kosza, wyjęcie worka z odpadami, założenie nowego worka oraz wrzucenie worka
z odpadami do pojazdu. Wedługzamawiającegonie jest możliwa tak wysoka wydajność
świadczeniatej usługi, co oznacza,żeodwołujący„założył nierzetelne wykonywanie usługi”.
Odwołującywskazuje jednak,żetakie twierdzeniezamawiającegonie znajduje
swojego uzasadnienia ani w treściSIWZ,ani w ofercie, ani w wyjaśnieniachwykonawcy
SITA z 11.02.2016 r.
Zamawiającynie wyjaśnił w jaki sposób doszedł do swoich wyliczeń dotyczących tak
wysokiej wydajności, która rzekomo wynika z wyjaśnieńwykonawcy SITA.Po wynikach
można się jedynie domyślać,żezamawiającyprzyjął następujące założenia:
1) łączna liczba opróżnień wyniesie w zakresiecz. I – 446.993 szt. cz. IV – 547.628 szt.,
a tym samym miesięczna liczba (48 miesięcy) wyniesie odpowiednio9.312 szt. i
11.409 szt.;
2) opróżnienia dokonywane będą w5 dniowym tygodniu pracy,przy założeniuśrednio
21 dni roboczych w miesiącu(co daje przy maksymalnym wolumenie opróżnień
średniądzienną liczba 443 szt. dla cz. I i 543 szt. dla cz. IVzamówienia);
3) opróżnienia dokonywane będą tylko przezjednego pracownikaprzez8 h dziennie(w
wypadkucz. IV– dodatkowo przez drugiego pracownika co trzeci dzień).

7

Przyjmując najpewniej te założeniazamawiającyotrzymał tak wysoką, niemożliwą do
wykonania wydajność pracy, czyli1 opróżnienie co 65 sekund dla cz. I i co 71 sekund dla
cz. IVzamówienia.
Jednak założeniazamawiającegoco do zasady są całkowicie błędne, bo:
1)odwołującyzgodzić się może jedynie z założeniami maksymalnej liczby opróżnień,
choć i tak zauważa to,żedotyczy ono maksymalnego wolumenu opróżnień, co wcale
nie musi mieć miejsca, bo aktualna liczba koszy jest zdecydowanie niższa i tak dlacz. I
wynosi ona93 kosze opróżniane codziennie i 13 koszty opróżnianych co trzy dni,
a dlacz. IV liczba ta wynosi odpowiednio 128 szt. koszy opróżnianych codziennie
i 25 szt. koszy opróżnianych co 3 dni;w praktyce oznacza tośredniądzienną liczba
koszy do opróżnienia na poziomie97 szt. dla cz. I i 136 szt. dla cz. IV;pozostałe
liczby mogą, ale wcale nie muszą wystąpić, w zależności od potrzebzamawiającego;
2) pomimo powyższego oczywiste jest dlawykonawcy,żenależy przyjąć w swych
wyliczeniach maksymalnie możliwy wolumen opróżnień, czyli miesięcznie na poziomie
9,312 szt. dla cz. I i 11.409 szt. dla cz. IV;
3) chybione jest kolejne założeniezamawiającego,żeusługa wykonywana będzie
jedynie5 dniw tygodniu, choć z treściSIWZwynika,żew zasadzie usługa musi być
wykonywana codziennie (bo opróżnienia koszy na odpady następują w cyklu
dobowym) (por.zał. nr 8 do SIWZ – zał. nr 2 do wzoru umowy);
4) wreszcie nietrafne jest założenie,żeusługa wykonywana będzie przy pomocy jednego
pracownika (co oznacza pracę wtrybie 5/7 dni, 8/24 h)dlacz. Ii dwóch (choć nie w
dwóch pełnych etatach) dlacz. IV.
Zamawiającywysnuł wniosek w pkt 4, najpewniej wskutek błędnego zinterpretowania
wyjaśnień udzielonych przezwykonawcę SITAi braku wezwaniaodwołującegodo
dodatkowych wyjaśnień.
Prawdopodobniezamawiającyźlezrozumiał tę część wyjaśnień, w którychwykonawca
SITAwskazał,żekoszt robocizny został skalkulowany w szczególności przy uwzględnieniu
okresu trwania umowy zzamawiającym,liczby opróżnień dokonywanych w ciągu dnia,
czasu pracykierowcy-ładowacza(a w przypadkucz. IVrównież czasu pracy drugiego
pracownika, który będzie pomagał w opróżnianiu koszy co 3 dni) oraz ich wynagrodzenia
przy wykonywaniu tego zamówienia.
Przytaczane wyżej sformułowanie to nie oznaczało jednak,żecałe zamówienie w
zakresiecz. Iwykonywane będzie za pomocą jednego pracownika. Oznaczało ono
wyłącznie,żezałoga jednego pojazdu obsługującego opróżnianie koszy będzie
jednoosobowa(a w odniesieniu docz. IV– co 3 dni załoga ta składać będzie się z dwóch
osóbkierowca-ładowacz + ładowacz).Wyjaśnienie to było konieczne, gdyż w tej branży
standardem są załogi dwuosobowe, składające się z kierowcy oraz ładowacza.
8

Warto zauważyć,żezamawiającydochodząc do swojej konstatacji pominął bardzo
istotną okoliczność, która przeczy temu błędnemu ustaleniu. Mianowiciewykonawca SITA
w swych wyjaśnieniach wskazała,żekoszt robocizny przypadający na jedno opróżnienie
kosza wcz. I wynosi 0,61 zł, a w cz. IV 0,72 zł.Dokonując prostej kalkulacji, czyli mnożąc
tejednostkowe ilości przez miesięczną liczbę opróżnień(uwzględniając ich maksymalny
miesięczny wolumen czyli9.312 dla cz. I i 11.409 dla cz. IV)otrzymujemy kwoty
miesięcznego kosztu robocizny na poziomie5.680,32 zł dla cz. I i 8.214,48 zł dla cz. IV.
Odwołującyporównał te kwoty ze stawką wynagrodzenia jednostkowego pracownika
(jaka wynikała wprost z wyjaśnień) tj. kwotą1.850 zł,aby stwierdzić jak wysoce nietrafne jest
założeniezamawiającego,żezamówienie zostanie wykonane wcz. I za pomocą tylko
jednego pracownika,a wcz. IV za pomocą 2 pracowników,przy czym jednego
pracującego wyłącznie co 3 dni.
Za stanowiskiemzamawiającegonieświadczytakże fakt złożenia 3 umów o pracę. Są
to bowiem przykładowe umowy o pracę, wskazujące realność wynagrodzenia przyjętego
przezodwołującego. Odwołującynie ma obowiązku składania umów o pracę dla
wszystkich pracowników, którzy mają brać udział w realizacji zamówienia. Wystarczające jest
odpowiednie i przykładowe wykazanie poziomu wynagrodzeń dla udowodnienia
prawidłowości zaoferowanej ceny, co w rozpoznawanej sprawie się stało.
Te błędne założeniazamawiającegoi niezrozumienie treści wyjaśnień skutkowały
podjęciem decyzji o odrzuceniu ofertywykonawcy SITA.Już samo to powinno doprowadzić
do uchylenia tej czynnościzamawiającegoi dokonania ponownej oceny ofert.

II. 2. Wyjaśnienia wykonawcy SITA
Wyjaśnienia składane przezwykonawcę SITA,a dotyczące elementów oferty mających
wpływ na cenę w całości potwierdzają,żecena oferty skonstruowana została prawidłowo, wg
słusznych założeń i umożliwia wykonanie zamówienia nie tylko bez straty, ale i z godziwym
zyskiem.
Wyjaśnienia te sformułowane zostały w sposób prawidłowy, rzetelny i kompleksowy.
Zawierają one wszelkie elementy wystarczające do oceny,żecena została skalkulowana z
uwzględnieniem wszystkich kosztów oraz w wysokości pozwalającej na osiągnięcie
godziwego zysku.

II.2.1. Elementy wspólne dla cz. I i cz. IV

II.2.1.1. Treść wyjaśnień wykonawcy SITA a treść wezwania, załączone dowody
W piśmie z8.04.2016 r. zamawiającyw uzasadnieniu odrzucenia ofertywykonawcy
SITAwskazał,żewykonawca SITAnie przedstawił w sposób wynikowy zasad kalkulowania
9

ceny jednostkowej – tj. szczegółowej kalkulacji (nie podał stawki roboczogodziny jaką brał do
wyliczenia, nie określił czasu w jakim zamierza realizować usługę opróżniania koszy,
utrzymania koszy, mycia, napraw itp.). Twierdzenie to jest dlaodwołującegoniezrozumiałe.
W wyjaśnieniachodwołującywskazał szczegółową kalkulację cenową, z rozbiciem na
poszczególne składowe oferty, w tym także koszt robocizny, w odniesieniu do jednego
kosza. Stawka roboczogodziny nie była wskazywana, nie było bowiem takiej potrzeby.
Otrzymanie tej stawki było bowiem możliwe przez odniesienie do miesięcznego
wynagrodzenia. Z kolei brak podania czasu na opróżnienie jednego kosza wynika z faktu,że
czas ten nie stanowi elementu cenotwórczego.Zamawiającynie wskazał w zapytaniu,że
oczekuje wskazania takiego czasu. Jeżeli podanie tych danych było dla niego niezbędne do
dokonania oceny realności ceny, to powinien wezwaćodwołującegodo uzupełnienia
wyjaśnień.
Wszelkie zarzuty do braków wyjaśnieńodwołującegonależy rozważyć w kontekście
zapytaniazamawiającegoskierowanego dowykonawcy SITA 9.02.2016 r.(dalej jako:
„Zapytanie”).Zamawiającyw Zapytaniu nie określił szczegółowo zakresużądanejinformacji,
wskazał tylko cenę globalną, porównując ją do kwoty przeznaczonej przezzamawiającego
na realizację zamówienia. W pozostałej części,zamawiającypowtórzył wyłącznie brzmienie
ustawy, nie wykazując, jakich dokładnie elementów i dowodów będzie oczekiwał.
Zamawiającynie może obciążaćodwołującegonegatywnymi konsekwencjami braku
precyzyjności Zapytania. Wyjaśnieniawykonawcy SITAodnosiły się do wszelkich
elementów cenotwórczych, kompleksowo prezentując kalkulacjeodwołującego.
Do wyjaśnień załączono kluczowe dowody, a więc dotyczące czynników najbardziej
kosztotwórczych takich jak koszty robocizny, umowy o dostawę paliwa czy umowy na
zagospodarowanie odpadów komunalnych w instalacji.Odwołującyprzedstawił też
szczegółową kalkulację wszystkich elementów mających wpływ na cenę.
Wykonawcyw wyjaśnieniach nie są obowiązani udowadniać za pomocą faktur, umów
czy innego tego rodzaju dowodów wszystkich, nawet najdrobniejszych elementów mających
wpływ na cenę. Koszty marginalne nie mają bowiem kluczowego wpływu dla
zdeterminowania czy cena oferowana przezwykonawcęjest rażąco niska. Oczekiwanie od
wykonawców,żewykażą koszt każdej pojedynczej pozycji w kosztorysie powodowałoby
nadmierne i niczym nieuzasadnione obciążeniewykonawców.

II.2.1.2. Sposób wykonania zamówienia
Przed przystąpieniem do szczegółowych wyliczeńodwołującyopisał sposób realizacji
usługi będącej przedmiotem zamówienia. Na czas pracy przy realizacji zamówienia składają
się w istocie 3 czynniki:
[1]czas fizycznego opróżnienia kosza,
10

[2]czas dotarcia do poszczególnych koszy oraz
[3]czas na okresowe czynności dodatkowe (np. sprzątanie dookoła koszy, mycie
koszy).
Samo opróżnienie kosza zajmuje bardzo mało czasu, polega bowiem na wyciągnięciu
worka i włożeniu nowego. Czynność ta zajmuje zazwyczajkilkanaście sekund,bo przy jej
wykonywaniu nie dokonuje się dodatkowych czynności (takich jak mycie kosza,
zawiązywanie worka). Opróżnianie koszy w ramach zamówienia nie różni się w swej istocie
od opróżniania koszy przez mieszkańców w indywidualnych gospodarstwach domowych.
Czas dojazdu, choć pozornie wydaje się długi (dlacz. I należy opróżnić 97 koszy
dziennie, a dlacz. IV – 136 koszy),w istocie taki nie jest. Należy bowiem wziąć pod uwagę,
żekosze usytuowane są w dużych skupiskach, zazwyczaj w parkach lub na skwerach,
Wniosek taki można już nawet wysnuć wyłącznie w oparciu ozałącznik nr 2 do wzoru
umowy,wskazujący lokalizację koszy. 93 kosze na odpady (dlacz. I)rozmieszczone są
bowiem tytko w 10 lokalizacjach. Przykładowo, w Parku na Czechowie znajduje się 25 koszy.
Dlacz. IV– 126 koszy znajduje się w 19 lokalizacjach, z czego aż 53 w Parku Czuby, a 31 w
Parku Rury. Przejście między poszczególnymi koszami w danej lokalizacji jest mało
czasochłonne, gdyż odległości między nimi są relatywnie małe. Także przemieszczenie się
pomiędzy poszczególnymi lokalizacjami nie zajmuje wiele czasu, gdyż Miasto Lublin ma
relatywnie niewielki obszar, większość koszy zlokalizowana jest w pobliżu centrum miasta, a
dodatkowo należy pamiętać,żeobszar ten podzielono na cztery części. Dodatkowo
większość opróżnień dokonywana jest poza godzinami szczytu komunikacyjnego, stąd
pracownicy nie tracą czasu na stanie w korkach, czy czekanie na sygnalizacjiświetlnej.
Przechodząc do pozostałych elementów zamówienia, występujących z nieokreśloną
bliżej regularnością – takich jak sprzątanie wokół kosza, czyszczenie koszy, etc., należy
wskazać,żekonieczność wykonania tych czynności zachodzi niezwykle rzadko. Czynności
te nigdy nie są wykonywane też dla wszystkichśmietników,a wyłącznie dlaśmietników
wybranych, dla których konieczność taka zachodzi. Tym samym, kiedy porównać ten czas
do liczby wszystkich koszy wchodzących w zakres zamówienia, wartości te są znikome i nie
wpływają w sposób istotny na wydłużenie czasu pracy.
Optymalizację pracy pomaga też osiągnąć specyfika zamówienia i branży „śmieciowej”.
Pracownicywykonawcy SITAzatrudnieni są w zmianowym systemie pracy. Umożliwia to
uniknięcie korków, co prowadzi do skrócenia czasu potrzebnego na dojazd do
poszczególnych lokalizacji. Większość pracowników związanych jest zwykonawcą SITAod
wielu lat, co powoduje,żedobrze znają oni swoją pracę i problemy, które mogą wyniknąć
przy opróżnianiu koszy. Są oni samodzielni w wykonywaniu swoich obowiązków i potrafią
rozwiązywać napotkane problemy w krótkim czasie. To wszystko powoduje,żeliczba

11

pracowników przyjęta przezwykonawcę SITAdo wykonania zamówienia jest liczbą realną,
pozwalającą na wykonanie zamówienia w sposób prawidłowy.

II.2.1.3. Przyjęte założenia kosztowe
Przyjęte przezodwołującegozałożenia kosztowe są prawidłowe, rzetelne i adekwatne
do warunków rynkowych. Potwierdzają to złożone przezwykonawcę SITAwyjaśnienia do
elementów cenotwórczych. Zawierają one bowiem wszelkie elementy wystarczające do
oceny,żecena została skalkulowana z uwzględnieniem wszystkich kosztów oraz w
wysokości pozwalającej na osiągnięcie godziwego zysku.
Odwołującywykazał, jakie są rzeczywiste dane dla poszczególnych opróżnień.
Odwołującynie będzie powtarzał argumentów przywołanych wpkt IV.1,lecz przedstawia
wyniki obliczeń, którezamawiającyotrzymałby, gdyby nie popełnił wymienionych tam
błędów. Wszelkie wyliczenia i wyjaśnienia znajdują swoje oparcie w treści wyjaśnień z
11.02.2016 r.,aodwołującyjedynie wskazuje jak należy przeprowadzić prawidłową analizę,
czy zaoferowana cena jest realna i umożliwia wykonanie zamówienia.

II.2.2. Sposób obliczenia ceny dla cz. I
Dla prawidłowych założeń przyjętych przezwykonawcę SITAw wyjaśnieniach,
wychodzą wartości zgoła inne od wskazane przezzamawiającego.Przyjmując maksymalny
wolumen zamówienia, tj.9.312 koszy dla cz. Imiesięcznie orazczas pracy 2 pracowników
zatrudnionych na pełen etat– 336 godzin miesięcznie,liczba koszy do opróżnienia w ciągu
godziny wynosi 27,7, tj.dwukrotnie mniej, niż to wynika z obliczeńzamawiającego.Należy
pamiętać,żejest to czas przyjęty dla maksymalnego wolumenu zamówienia, a jeżeli
wolumen ten będzie w istocie mniejszy – wartość ta będzie proporcjonalnie niższa.
Biorąc pod uwagę dużą koncentrację koszy na relatywnie małym terenie, wyżej
wskazane wartości i czasy opróżnień są danymi realnymi, pozwalającymi na wykonanie
zamówienia za pomocą dwóch etatów. Gdyby jednak okazało się,żezałożeniawykonawcy
SITAsą niewystarczające,odwołującyprzewidział w tej pozycji zapas kosztowy. Dwa etaty,
po uwzględnieniu kosztów pracodawcy dają łączny koszt w wysokości4.462,58 zł.Przyjęty
w kalkulacjiwykonawcy SITAmiesięczny wydatek na wynagrodzenia pracownicze wynosi
zaś5.680,32 zł,co daje dodatkowe1.397,74 zł miesięczniena pokrycie kosztów
ewentualnych nadgodzin, zastępstw pracowników podczas nieobecności czy zatrudnienia
dodatkowych pracowników sezonowych.

II.2.3. Sposób obliczenia ceny dla cz. IV
Analogicznie przedstawiają się wyliczenia dlacz. IV.Przyjmując maksymalny wolumen
zamówienia, tj.11.409 koszy dla cz. IV miesięcznie,oraz czas pracy2 pracowników
12

zatrudnionych na pełen etat oraz trzeciego pracownika co trzy dni –388 godzin
miesięcznie,liczba koszy do opróżnienia w ciągu godziny wynosi29,4.Należy pamiętać,że
jest to czas przyjęty dla maksymalnego wolumenu zamówienia, a jeżeli wolumen ten będzie
w istocie mniejszy – wartość ta będzie proporcjonalnie niższa.
Biorąc pod uwagę dużą koncentrację koszy na relatywnie małym terenie, wyżej
wskazane wartości i czasy opróżnień są danymi realnymi, pozwalającymi na wykonanie
zamówienia za pomocą dwóch etatów. Gdyby jednak okazało się,żezałożeniawykonawcy
SITAsą niewystarczające,odwołującyprzewidział w tej pozycji zapas kosztowy.Dwa etaty
orazjedenniepełny, po uwzględnieniu kosztów pracodawcy dają łączny koszt w wysokości
5.206,34 zł.Przyjęty w kalkulacjiwykonawcy SITAmiesięczny wydatek na wynagrodzenia
pracownicze wynosi zaś8.214,48 zł,co daje dodatkowe3.008,14 złmiesięcznie na pokrycie
kosztów ewentualnych nadgodzin, zastępstw pracowników podczas nieobecności, czy
zatrudnienia dodatkowych pracowników sezonowych.

II.2.4. Sposób obliczenia ceny przez wykonawcę Kom-Eko
Wyliczenia te porównać można do danych wskazanych w zwycięskiej ofercie
wykonawcy Kom-Eko.Podmiot ten wskazał,żezamówienie będzie realizował przy pomocy
2 pracowników zatrudnionych na pełen etat, wykonujących pracę przez 8 godzin dziennie od
poniedziałku do piątku (łącznieśrednio336 godzin pracy w miesiącu), a dodatkowo przez
inne 2-osobowe zespoły wykonujące pracę po 6 godzin w sobotę i niedzielę (łącznieśrednio
48 godzin w miesiącu). Tym samym łączny czas pracy pracowników zatrudnionych przy
opróżnianiu koszy wynosimiesięcznie 384 godziny.
Zgodnie zzał. nr 7B do SIWZ,maksymalny wolumen koszy do opróżnienia w ciągu
całej umowy dlacz. IIto478.770,co daje liczbę9.774 koszydo opróżnienia miesięcznie.
Dzieląc to przez zadeklarowane przezwykonawcę Kom-Eko 336 godzinpracy w miesiącu,
otrzymujemy,żeliczba koszy, którewykonawca Kom-Ekodeklaruje opróżniać w ciągu1
godz.wynosi26 koszy.
Tym samymśredniczas opróżnienia kosza wynosi około2,3 minuty.Jest to liczba
zbliżona do czasu przewidzianego przezodwołującego(po dokonaniu korekty
nieprawidłowości w obliczeniachzamawiającego).Niezrozumiałym jest, dlaczego w
odniesieniu dowykonawcy Kom-Ekoczas ten nie został zakwestionowany, podczas gdy
ofertawykonawcy SITAzostała z tego powodu odrzucona.

III. Zaniechanie ponownego wezwania wykonawcy SITA do złożenia wyjaśnień

Odrzucenie ofertywykonawcy SITApowstało wskutek błędnej interpretacji wyjaśnień
udzielonych przezodwołującego.
13

Odrzucenie oferty z powodu rażąco niskiej ceny powinno być pozbawione automatyzmu.
Zamawiającypowinien wszechstronnie rozważyć okoliczności wskazania niższej ceny,
a także dokładnie przeanalizować ofertęwykonawcy SITAi złożone wyjaśnienia. Już sam
fakt,żecenaodwołującegojest zbliżona do cen pozostałychwykonawcówpowinien
zwrócić uwagęzamawiającegoi doprowadzić do konkluzji,żejest to cena realna.
Zamawiającyw Zapytaniu wskazał tylko cenę globalną ofertywykonawcy SITA.
Wyjaśnieniaodwołującegow zakresie ceny były kompleksowe, w pełni uzasadniające
wysokość oferowanej stawki.
W wypadku, kiedyzamawiającymiał wątpliwości do znaczenia wyjaśnieńwykonawcy
SITA(objawiające się w szczególności w tym,żezamawiającyprzyjął,żeodwołującychce
realizować usługę opróżniania wyłącznie za pomocą jednego pracownika), to powinien
skierować kolejne zapytanie doodwołującego,zżądaniemwyjaśnień elementów
niezrozumiałych dlazamawiającego.Zaniechaniazamawiającegow tym zakresie
doprowadziły do bezprawnego odrzucenia ofertywykonawcy SITA.
Nad problematyką ponownego wzywania w zakresie rażąco niskiej ceny pochylił się
także Urząd Zamówień Publicznych w Informatorze Urzędu Zamówień Publicznych z
listopada 2013 r. Urząd wskazał,żeuwzględniając normęart. 55 ust. 2 dyrektywy
klasycznejw szczególności użyty w niej zwrot „konsultacje”, uznać należy,żedziałania
zamawiającegozmierzające do wyjaśnienia „rażąco niskiej ceny” nie mogą się ograniczać
się do jednorazowej czynności tj. jednokrotnego wezwania wykonawcy do złożenia
wyjaśnień w przypadku, gdy okoliczności przedstawione w już złożonych wyjaśnieniach
wymagają w oceniezamawiającegodalszego usuwania powstałych wątpliwości.
Podobnie na gruncie polskich regulacji wypowiedział się Sąd Okręgowy w Warszawie w
wyroku z 5 lipca 2007 r. (sygn.akt V Ca 2214/06),w którym stwierdził,żedla
zakwalifikowania oferty do dalszego postępowania nie jest wystarczające złożenie
jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień odpowiednio umotywowanych przekonujących,że
zaproponowana cena nie zawiera rażąco niskiej ceny, Tym samym, z literalnej wykładni
powyższych przepisów wynika,żezamawiający dla rzeczywistej weryfikacji oferty
wykonawcy w kontekście rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia nie
może poprzestać na jednokrotnym wezwaniuwykonawcyw trybieart. 90 ust. 1 Pzp,jeżeli
nadal ma wątpliwości w przedmiotowym zakresie, pomimo złożonych przez tego wykonawcę
wyjaśnień.
Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie także wświetlecelowościowej
wykładni powyższych przepisów. Celemart. 90 Pzpjak iart. 55 dyrektywy klasycznejjest
wyeliminowanie z postępowania ofert tychwykonawców,którzy proponują realizację
przedmiotu zamówienia na warunkach niemożliwych do spełnienia, nierealnych,
nierzeczywistych. Uwzględniając konieczność ochrony szeroko definiowanego interesu
14

publicznego, jak i ochrony naczelnej zasady systemu zamówień publicznych – zasady
uczciwej konkurencji i równego traktowaniawykonawców,niedopuszczalne jest
który nie zrealizuje powierzenie wykonania zamówieniawykonawcy,przedmiotu
zamówienia w sposób zgodny z treścią złożonej oferty. Możliwość kilkukrotnego wzywania
wykonawcy do złożenia wyjaśnień w trybieart. 90 ust. 1 Pzp,została również potwierdzona
przez Sąd Okręgowy w Olsztynie, który w wyroku z 9 grudnia 2010 r. (sygn.akt V Ga
122/10),jednoznacznie wskazał,żebrak jest przeszkód do ponownego wzywania
wykonawcy do złożenia wyjaśnień, jeżeli pierwotne wyjaśnienia nie rozwiały wątpliwości
zamawiającegozwiązanych z „rażąco niską ceną”.
W celu podjęcia decyzji o braku bądź istnieniu podstaw do odrzucenia oferty
wykonawcyz powodu rażąco niskiej ceny,zamawiającypowinien umożliwićwykonawcy
wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, jakie zrodziły się uzamawiającegow związku z ceną
zaproponowaną przezwykonawcę,a także ze złożonymi przezwykonawcęwyjaśnieniami.
Celem przepisu nakładającego obowiązekżądaniawyjaśnień jest ochronawykonawcy
przed arbitralnością decyzji podejmowanych przezzamawiającego.Stąd też,zamawiający
mając nadal, po złożeniu przezwykonawcęwyjaśnień, wątpliwości do okoliczności
uzasadniających zaoferowaną przezwykonawcęcenę, możeżądaćodwykonawcy
dalszych wyjaśnień. Jest to szczególnie uzasadnione w sytuacji, gdyzamawiającynie
wyspecyfikował zakresu oczekiwanych informacji w pierwszym kierowanym dowykonawcy
wystąpieniu, bądź w sytuacji, gdy nowe wątpliwości wyniknęły na tle treści już złożonych
wyjaśnień.
Wświetleww. orzeczeń jasnym jest,żeskorozamawiającypowziął wątpliwość do
znaczenia udzielonych wyjaśnień, powinien wezwaćwykonawcę SITAdo ich
doprecyzowania. Wyjaśnieniaodwołującegozawierały bowiem wszelkie niezbędne
elementy do ich przyjęcia. Odrzucenie oferty nastąpiło więc nie wskutek niewystarczających
wyjaśnień, czy też błędów zawartych w wyjaśnieniach, lecz niewłaściwej interpretacji
zamawiającego.Podkreślenia wymaga,żenie jest obowiązkiem składającego wyjaśnienia
antycypowanie wszelkich wątpliwościzamawiającego.Zwłaszcza w wypadku, gdy jak w tej
sytuacji,zamawiającynie kwestionujeżadnegoz elementów oferty, a raczej jej ogół,
wyjaśnienia składane są niejako „w ciemno”.
Zamawiającyzarzucił w piśmie z8.04.2016 r.,żewykonawcapowołuje się na
posiadanie własnego warsztatu dla pojazdów, korzystanie ze zniżek na zakup materiałów
eksploatacyjnych, korzystanie z preferencyjnych cen i zniżek w hurtowniach i u producentów,
nie przedstawiającżadnegodowodu w tym zakresie. Ponownie powtórzyć trzeba,żejeżeli u
zamawiającegozrodziły się wątpliwości czywykonawca SITAw istocie posiada wyjątkowo
korzystne warunki handlowe, tozamawiającypowinien wezwać do uzupełnienia dowodów w
tym zakresie. Ciężar dowodowy, który konstytuujeart. 90 ust. 2 Pzp,nie oznacza bowiem,
15

żeodwołującyobowiązany jest przedstawić dowód na każde ze swoich twierdzeń. W
szczególności, nie jest on obowiązany wykazywać ceny kosztów marginalnych, nie mających
znaczenia dla oferty. Powodowałoby to nadmierne i niczym nieuzasadnione obciążenie
wykonawców. Wykonawca SITAw składanych wyjaśnieniach załączył umowy z
pracownikami, a także udowodnił ponoszone koszty paliwa. To te dwie pozycje stanowią
podstawowe koszty dla wykonania zamówienia, Jeżelizamawiającyuznał,żeniezbędne
jest też złożenie pozostałych umów i rachunków, powinien był dodatkowo wezwać
odwołującegodo uzupełnienia wyjaśnień w tym zakresie.

Odwołującyprzesłał w terminie kopię odwołaniazamawiającemu 18.04.2016 r.(art.
180 ust. 5 i art. 182 ust. 1-4 Pzp).

Zamawiającyprzesłał w terminie 2 dni kopię odwołania innym wykonawcom19.04.2016
r.(art.185 ust. 1 in initio Pzp).

Do 22.04.2016 r.żadenwykonawcanie złożył (1) Prezesowi KIO, z kopiami dla (2)
zamawiającegoi (3)odwołującego,pisma o zgłoszeniu przystąpienia po którejkolwiek
stronie do postępowania toczącego się w wyniku wniesienia odwołania (art.185 ust. 2 Pzp).

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron, na podstawie dokumentacji
postępowania, wyjaśnień oraz stanowisk stron zaprezentowanych podczas rozprawy –
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Izbastwierdziła,żeodwołanie nie jest zasadne.

W ocenieIzbyzostały wypełnione łącznie przesłanki zawarte wart. 179 ust. 1 Pzp,to
jest posiadania interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz wystąpienia możliwości
poniesienia szkody przezodwołującego.

Izbapostanowiła dopuścić, jako dowód, dokumentację postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego przekazaną przezzamawiającego,potwierdzoną za zgodność z
oryginałem.
PonadtoIzbaoparła wyrok na:
dowodach złożonych przez odwołującego:
1) (dowód nr 1) wydruk mapki fragmentu Lublina z częściami I i IV dla
zobrazowania czasu przejazdu około 1,5 godziny, z której odwołujący
16

wywodzi,żeczas poświęcony na dojazdy wynosi około 1,5 godziny, a więc
wykonawcy pozostaje 6,5 godziny naścisłewykonywanie usługi opróżniania
koszy;
2) (dowód nr 2) przeliczenia wartości kosztów robocizny na liczbę etatów, z
którego odwołujący wywodzi,żeliczba etatów do wykonania usługi jest
wystarczająca;
dowodzie złożonym przez zamawiającego:
3) (dowód nr A) zdjęcia koszy z widokiem zaśmieconego terenu wokół kosza na
wykazanie występowania zjawiska zaśmiecenia wokół kosza, a nie tylko w
worku plastikowym wewnątrz kosza.

Izbaustaliła,żestan faktyczny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego
(postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz informacje zawarte w
ogłoszeniu o zamówieniu) nie jest sporny.

W ocenieIzby,zarzutpierwszynaruszeniaart. 7 Pzpprzez nierówne traktowanie
wykonawców i prowadzenie postępowania z uchybieniem zasad uczciwej konkurencji – nie
zasługuje na uwzględnienie.

Izbaustaliła,żeodwołującystwierdził,żeodrzucenie oferty z powodu rażąco niskiej
ceny powinno być pozbawione automatyzmu. I właśniezamawiającyzwrócił się do
wykonawcówo udzielenie wyjaśnień zgodnie z przepisemart. 90 ust. 1 in initio Pzp,który
to przepis brzmi: »Jeżeli cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu
zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu
zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z
odrębnych przepisów, w szczególności jest niższa o 30% od wartości zamówienialub
średniejarytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert,zamawiający zwraca się o
udzielenie wyjaśnień,w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających
wpływ na wysokość ceny, w szczególności w zakresie [...]«. Następniezamawiający
przeanalizował wyjaśnienia złożone przezwykonawcówizamawiającydoszedł do
wniosku,żewyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza,żeoferta zawiera rażąco
niską cenę, co wypełniło przesłankę odrzucenia oferty na podstawieart. 90 ust. 3 Pzp,który
to przepis brzmi »Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub
jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza,żeoferta
zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia«.

17

Izbastwierdza,żezgodnie z treściąart. 90 ust. 1 Pzp zamawiającyma obowiązek
wyjaśnić kwestię wysokości zaoferowanej ceny gdy cena ofertowa będzie niższa o 30% [1]
od wartości zamówienialub[2]średniejarytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert. Ze
względu na użycie przez ustawodawcę w tym wyrażeniu spójnika »lub« wyrażenie to musi
być traktowane jako alternatywa nierozłączna, a więc wystarczy aby zaszła jedna
przesłanka,żebyzamawiającybył zobligowany do wszczęcia procedury wyjaśniania
elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.Wykonawcyzapoznali się z wartością
zamówienia ustaloną przezzamawiającegobezpośrednio przed otwarciem ofert, gdy
zamawiającypodał kwotę, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Od tej
porywykonawcymogli wnosić zastrzeżenia do wysokości wartości szacunkowej
zamówienia ustalonej przezzamawiającego,a w tym także mogli wnosićśrodkiochrony
prawnej. Jednakżadenzwykonawcównie wniósł w ustawowym terminie odwołania od tej
czynnościzamawiającegoi dlategoIzbanie może odnieść się do zarzutówodwołującego
dotyczących wartości zamówienia ustalonej przezzamawiającego,a także wynikającej ze
średniejarytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert. Wynika to zart. 182 ust. 3 pkt 1
Pzp,który to przepis brzmi »Odwołanie wobec czynności innych niż określone w ust. 1 i 2
wnosi się [...] w przypadku zamówień, których wartość jest równa lub przekracza kwoty
określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 – w terminie 10 dni od dnia, w
którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość
o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia«, a także z przepisuart. 189 ust.
2 pkt 3 Pzp,który to przepis brzmi »Izbaodrzuca odwołanie,jeżeli stwierdzi,że[...]
odwołanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w ustawie«.
PonadtoIzbastwierdziła,żezamawiającyna równi zwrócił się także do innego
wykonawcyo wyjaśnienie kwestii wysokości zaoferowanej ceny. Jednak analiza tych
wyjaśnień doprowadziła do konstatacji,żewykonawcaten nie zaoferował rażąco niskiej
ceny. Zgodnie z długoletnią praktyką należyIzbapodkreśla,żerażąco niska cena nie jest
wartością oderwaną do sytuacji konkretnegowykonawcy.Na stwierdzenie rażąco niskiej
ceny ma wpływ analiza nie tylko poszczególnych liczb, jakie deklarująwykonawcy,ale także
wystąpienie nieograniczonej liczby czynników, a niektóre z nich przykładowo zostały
wskazane wart. 90 ust. 1 Pzp.
Dodatkowo należy stwierdzić,żeodwołującyzłożył ofertę na inne części zamówienia
niż przyrównywanywykonawca Kom-Eko,dlatego tym trudniej doszukiwać się w każdym
elemencie tych ofert prostych analogi.
W ocenieIzby,odwołujący nie wykazał zasadności zarzutupierwszegonaruszeniaart.
7 Pzpprzez nierówne traktowanie wykonawców i prowadzenie postępowania z uchybieniem
zasad uczciwej konkurencji, dlatego zarzut pierwszy nie może zasługiwać na uwzględnienie.

18

W ocenieIzby,zarzutdruginaruszeniaart. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 90 ust. 3
Pzpprzez przyjęcie,żeofertawykonawcy SITAw zakresiecz. I i cz. IVzamówienia
zawiera rażąco niską cenę, a w konsekwencji, odrzucenie tej oferty oraz w ocenieIzby,
zarzutczwartynaruszeniaart. 90 ust. 1 Pzp i art. 7 ust. 1 Pzpprzez zaniechanie wezwania
wykonawcy SITAdo złożenia w trybieart. 90 ust. 1 Pzpdalszych wyjaśnień dotyczących
elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, pomimożezamawiającypowinien,
jeżeli miał nowe wątpliwości powstałe wskutek złożenia przezodwołującegowyjaśnień w
zakresie rażąco niskiej ceny, rozwiać te wątpliwości przez ponowne wezwanie do złożenia
dodatkowych wyjaśnień – nie zasługują na uwzględnienie.

Wykonawca SITAzaoferował cenę wykonania zamówienia niższą o więcej niż30%od
wartości zamówienia ustalonej przezzamawiającego.W związku z tymzamawiający
wszczął procedurę badania oferty w celu stwierdzenia,żeoferta nie opiewa na rażąco niską
cenę, co wynika zart. 90 ust. 1 Pzp.
Zamawiającyoczekują w takich przypadkach odwykonawcówzłożenia
wyczerpujących wyjaśnień i dowodów dotyczących elementów oferty mających wpływ na
wysokość ceny. W rozpoznawanym przypadkuwykonawca SITA (obecny odwołujący)
oświadczył o założeniu cen jednostkowych i opisał je.Wykonawca SITApoinformował o
posiadaniu magazynów, rozbudowany dział administracji, personel nadzorczo-kontrolny i
zatrudnionych specjalistów ds. ochronyśrodowiska.Wykonawca SITAtakże załączył do
wyjaśnień dowód w postaci 3 kopii umów o pracę na najniższe wynagrodzenie konkretnych
pracowników. Ponadtowykonawca SITAw ramach szczegółowych wyjaśnień i
decydujących o wysnuciu wniosków o zawieraniu w ofercie rażąco niskiej ceny stwierdził cyt.
»W kosztach robocizny oprócz kosztów pracy członków ekip odbiorowych uwzględnione
zostały również koszty zatrudnienia personelu niezbędnego do kontrolowania prawidłowego
wykonania zamówienia, sporządzenia sprawozdań itp.«.Wykonawca tenrównież
przedstawił inne składniki w kosztach robocizny, np. lit. d i e str. 5 wyjaśnień z 11.02.2016 r.
cyt. »Spółka w swojej kalkulacji przyjęła,żenie będzie ponosić dodatkowych kosztów z tytułu
podstawienia dodatkowych koszy, gdyż koszt robocizny z [za – Izba] tę czynność został ujęty
już w koszcie robocizny [...]. [...]. Powyższy koszt nie jest wysoki, gdyż koszt robocizny za tę
czynność został ujęty już w koszcie robocizny«.Izbastwierdza,żezamawiającyma prawo
wezwać wykonawcę do wyjaśnień dodatkowych elementów, które nie zostały w pełni
wyjaśnione, jednak wyjaśnienia te nie mogą doprowadzić do zmiany treści oferty czy
równoznacznego ze zmianą treści oferty – zmianą złożonych wyjaśnień. Wynika to zart. 87
ust. 1 Pzp,który brzmi »W toku badania i oceny ofert zamawiający możeżądaćod
wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Niedopuszczalne jest
19

prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty
oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści«. Nawet
dowody złożone z odwołaniem i na rozprawie nie wykazały,żeoferta realnie nie zawiera
rażąco niskiej ceny. Dowody załączone do odwołania dotyczyły (załączniki 1-4) spraw
formalnych związanych z wniesieniem odwołania i (załącznik 5) zapytaniezamawiającego
skierowanego dowykonawcy SITAz 9.04.2016 r. oraz (załącznik 6) pismozamawiającego
z 8.04.2016 r., a dowody złożone na rozprawie to wydruk mapki fragmentu Lublina na
wykazanie czasu przejazdu z bazy do miejsc spełnienia usługi (dowódnr 1)i przeliczenia
wartości kosztów robocizny na liczbę etatów na wykazanie,żeliczba etatów do wykonania
usługi jest wystarczająca (dowódnr 2).Również stanowiskoodwołującego,żesprzątanie
zaśmiecenie terenu wokół koszy jest zjawiskiem sporadycznym z doświadczeniażyciowego
można określić jako niezasadne, szczególnie widząc dowód zaśmieconego terenu wokół
kosza przedstawiony przez zamawiającego (dowódA).
Na podstawie wyżej omówionych okolicznościIzbajest obowiązana stwierdzić,że
wykonawcazłożył wyjaśnienia wraz z dowodami (złożonymi z odwołaniem i na rozprawie).
Dowody te i stanowiskoodwołującegopotwierdzają,żeoferta zawiera rażąco niską cenę w
stosunku do przedmiotu zamówienia (art.90 ust. 3 Pzp)izamawiającymiał obowiązek
odrzucić ofertęodwołującegostosując się doart. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp,który to przepis brzmi
»Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli [...] zawiera rażąco niską cenę w stosunku do
przedmiotu zamówienia«. W przypadku stwierdzenia przezzamawiającego,żeoferta
zawiera rażąco niską cenęwykonawca,który być może ma jeszcze jakieś argumenty na
wykazanie,żeoferta nie opiewa na rażąco niską cenę nie może wymagać od
zamawiającegoabyzamawiającypowtórnie zwrócił się o wyjaśnienie treści oferty czy
jakichkolwiek elementów oferty bądź wcześniej złożonych wyjaśnień. Nie wyklucza to
możliwości zadania pytań do zwracającego się o wyjaśnieniazamawiającegonp. w jakim
konkretnie zakresiewykonawcama udzielić wyjaśnień i jakie dokumenty powinien złożyć
jako dowody niezaistnienia rażąco niskiej ceny. DodatkowoIzbastwierdza,żezadanie
takiego pytania czy pytań nie wstrzymuje ani nie zawiesza biegu terminu ustalonego przez
zamawiającegona udzielenie wyjaśnień, chybażesamzamawiającydojdzie do takiego
wniosku i przedłuży termin na złożenie wyjaśnień przezwykonawcę.
Izbastwierdza,żezarzutdruginaruszeniaart. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 90 ust.
3 Pzpprzez przyjęcie,żeofertawykonawcy SITAw zakresiecz. I i cz. IVzamówienia
zawiera rażąco niską cenę oraz w ocenieIzbyzarzutczwartynaruszeniaart. 90 ust. 1 Pzp
i art. 7 ust. 1 Pzpprzez zaniechanie wezwaniawykonawcy SITAdo złożenia w trybieart.
90 ust. 1 Pzpdalszych wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na
wysokość ceny, pomimożezamawiającypowinien, jeżeli miał nowe wątpliwości powstałe

20

wskutek złożenia wyjaśnień przezodwołującego,rozwiać te wątpliwości przez ponowne
wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień – nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenieIzby,zarzuttrzecinaruszeniaart. 93 ust. 1 pkt 1 Pzpprzez unieważnienie
postępowania w zakresiecz. Izamówienia, podczas gdy oferta złożona przez
odwołującegonie podlegała odrzuceniu – nie zasługuje na uwzględnienie.
8.04.2016 r. zamawiającyzawiadomił wykonawców o unieważnieniu postępowania w
zakresiecz. Izamówienia na podstawieart. 93 ust. 1 pkt 1 Pzp,który to przepis brzmi
»Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli […] nie złożono
żadnejoferty niepodlegającej odrzuceniu albo nie wpłynąłżadenwniosek o dopuszczenie do
udziału w postępowaniu od wykonawcy niepodlegającego wykluczeniu, z zastrzeżeniem pkt
2 i 3«. Od decyzji o odrzuceniu ofertwykonawcówodwołał się tylkowykonawca SITAi to
tylko w zakresie odrzucenia ofertywykonawcy SITA,a zatemIzbastwierdza,żeodrzucenie
ofert w przypadku pozostałychwykonawcówjest niepodważalne. Również zdaniemIzby
było zasadne odrzucenie ofertyodwołującego,jak zostało to wykazane powyżej. Dlatego
Izbama obowiązek stwierdzić,żewszystkie oferty w zakresiecz. Izamówienia podlegają
odrzuceniu. W związku z tymzamawiającypodstawnie zastosował się doart. 93 ust. 1 pkt
1 Pzpi unieważnił postępowanie.
Z tego względu w ocenieIzby,zarzuttrzecinaruszeniaart. 93 ust. 1 pkt 1 Pzpprzez
unieważnienie postępowania w zakresiecz. Izamówienia – nie może zasługiwać na
uwzględnienie.

Zamawiający– podczas prowadzenia postępowania – nie naruszył wskazanych przez
odwołującegoprzepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych.

Z powyższych względów oddalono odwołanie, jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczegoIzbaorzekła na podstawieart. 192 ust. 9 i 10
Pzp,czyli stosownie do wyniku postępowania uznając za uzasadnione koszty
wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego w kwocie3 600,00 złzgodnie z§ 3 pkt 1 i pkt
2 lit. b rozporządzeniaPrezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie
wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2010 r. Nr 41, poz. 238).

21

Przewodniczący: ………………………………

22