Sygn. akt XII Ga 362/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 listopada 2008 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy - Odwoławczy

w następującym składzie:

Przewodniczący- Sędzia:    SO    Aniela Pakosiewicz

Sędzia:    SO    Andrzej Ganiewski

Sędzia:    SO    Janusz Beim (spr.)

Protokolant:    protokolant Rafał Czopek

po rozpoznaniu w dniu 24 października 2008 r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy ze skargi Konsorcjum „Impel Cleaning” Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością we Wrocławiu i Hospital Serwis Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością we Wrocławiu

przy uczestnictwie Zespołu Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej i
Spółdzielni Inwalidów „Naprzód” w Krakowie

od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień
Publicznych

z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt KIO/UZP 836/08

oddala skargę.

Ma orvgina!« wtaścMi

Zępchwit r o/>
Stwierdza

XII Ga 362/08

Uzasadnienie

Strona odwołująca się, Spółdzielnia Inwalidów „Naprzód” w Krakowie
wniosła odwołanie od rozstrzygnięcia jej protestu przez zamawiającego
Zespół Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej.

W odwołaniu zarzuciła zamawiającemu:

-    naruszenie art. 89 ust. 1 pkt. 6 Ustawy z dnia 29.01.2001 roku
Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp) poprzez nieuprawnione odrzucenie
oferty;

-    naruszenie art. 88 ust. 3 pkt. a ustawy Pzp;

-    naruszenie art. 90 ust. 1 tej ustawy poprzez nie dokonanie oceny
oferty strony odwołującej się, zgodnie z kryteriami oceny ofert;

-    naruszenie art. 7 ustawy poprzez nierówne traktowanie wykonawców
biorących udział w postępowaniu.

Podnosząc powyższe zarzuty strona odwołująca się zażądała
unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, uchylenia
czynności odrzucenia jej oferty, nakazania zamawiającemu powtórzenia
czynności oceny oferty strony odwołującej się i nakazania zamawiającemu
powtórzenia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.

Uzasadniając swoje stanowisko strona odwołująca się zarzuciła, że
zamawiający w uzasadnieniu oddalenia protestu nie wskazał na czym polega
błąd w obliczeniu ceny przez stronę odwołującą się i na czym polega
nieprawidłowość zastosowanych stawek podatku VAT. Podkreśliła strona
odwołująca się, że zamawiający nie zażądał podania stawek podatku VAT w
ofertach. W ocenie tej strony, zgodnie z treścią specyfikacji oraz treścią
umowy, ceny ofertowe na pakiety od 1 do 28 mają jednoznacznie charakter
ryczałtowy, ą bez znaczenia jest to, czy w SIWZ używa się określenia „cena
ryczałtowa”. Cena oferty musiała zawierać wszystkie koszty związane z
realizacją zamówienia i taka cena przysługuje wykonawcy niezależnie od
rozmiaru lub kosztu prac. W ocenie strony odwołującej się, również treść
umowy tj. § 4 ust. 1, determinuje ryczałtowy charakter ceny oferty, a
rewaloryzacja o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług ogłoszony przez GUS
nie zmienia charakteru ceny. Przyjęcie odmiennego stanowiska co do
charakteru ceny, prowadziłoby do uznania jej za cenę kalkulacyjną, co w
przypadku braku niezbędnych elementów kalkulacji w ofertach jest
nieuzasadnione. Strona odwołująca się wskazała na regulacje art. 88 ust. 1
pkt. 3a ustawy Pzp nakazującą przyjęcie podanej ceny ryczałtowej w ofercie
za prawidłową, bez względu na sposób jej obliczenia. Powyższa zasada
dotyczy wszystkich ewentualnych omyłek rachunkowych w obliczeniu ceny
ryczałtowej. Jeżeli w ocenie zamawiającego nieprawidłowo obliczono kwoty
VAT, to należało uznać, że cena brutto została podana prawidłowo, pomimo,
że wykonawca błędnie obliczył VAT. Zarzuciła strona odwołująca się, że
zamawiający błędnie powołuje się na wyroki Zespołu Arbitrów oraz sądowe, a
dotyczące odrzucenia ofert z powodu błędnie zastosowanej stawki podatku
VAT. W ofertach wykonawcy nie byli zobowiązani do podawania przyjętych
stawek VAT, a zamawiający nie był uprawniony do odrzucenia oferty z tego
powodu. Nadto strona odwołująca podniosła, że żądanie zamawiającego do
złożenia wyjaśnień w trybie art. 87 Pzp polegających na złożeniu innego
formularza cenowego niż określony w SIWZ, było niedopuszczalne, ponieważ
prowadziło do zmiany treści oferty.

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 roku Krajowa Izba Odwoławcza po
rozpoznaniu odwołania przy udziale zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego, wspólnie ubiegających się o zamówienie „Impel
Cleaning” Spółki z o. o. we Wrocławiu i „Hospital Serwis” Spółki z o. o. we
Wrocławiu w;

-    pkt. uwzględniła odwołanie i nakazała powtórzenie czynności badania i
oceny ofert, powtórzenie czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem
oferty strony odwołującej się,

-    pkt. 2 kosztami postępowania obciążyła stronę zamawiającą.

Uzasadniając wyrok Krajowa Izba Odwoławcza przedstawiła
dotychczasowy tok postępowania i w oparciu o dokumentację, treść protestu
i odwołania, rozstrzygnięcia protestu oraz oświadczeń złożonych podczas
rozprawy stwierdziła, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W
szczególności wskazała jakie informacje miały być udzielone przez
wykonawców zgodnie z formularzem ofertowym załączonym do SIWZ.
Zamawiający nie zawarł wymogu określenia przez wykonawców konkretnej
stawki VAT lub wyliczenia tego podarku od konkretnych usług. Przedmiotem
oceny przez zamawiającego w zakresie kryterium ceny była wartość za okres
trzech lat brutto dla 28 pakietów, co do której wymagał wskazania wyłącznie
ceny brutto. Wykonawcy w swoich ofertach wypełnili powyższe tabele zgodnie
z wymogami zamawiającego. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej z
porównania podanych przez stronę odwołującą się miesięcznych wartości
pakietów netto i brutto wynika, że nie zastosowała ona wyłącznie jednej
stawki VAT 0 %, zwolniony, 7 %, ani 22 %. Taka sama sytuacja miała
miejsce w ofercie strony przystępującej. Na zapytanie zamawiającego w
przedmiocie przyjętych stawek VAT wyjaśnień udzieliła zarówno strona
odwołująca się jak i przystępująca do postępowania. Podczas rozprawy
przedstawiciele strony odwołującej się, zamawiającej i strony przystępującej
zgodnie stwierdzili, że kwestia zastosowania do przedmiotu zamówienia
zarówno stawki 22 jak i zwolnienia z VAT nie jest przedmiotem sporu.

W ocenie Izby, z treści art. 87 Pzp w przypadku niezłożenia
wymaganych wyjaśnień, nie wynikają dla wykonawców konsekwencje
analogiczne jak opisane w art. 90 ust. 3 Pzp, tj. brak wyjaśnień nie skutkuje
odrzuceniem oferty. Zamawiający w braku powyższych wyjaśnień musiał
ocenić ofertę na podstawie już posiadanych dokumentów. Z informacji
wymaganych przez zamawiającego w formularzu ofertowym oraz
formularzach dla poszczególnych pakietów, nie wynika w jaki sposób
obliczono ceny netto - nie pozwalają one na wyodrębnienie wartości
poszczególnych usług, od których zależy zastosowanie danej stawki VAT lub
zwolnienia z VAT, tym samym nie można wnioskować, czy obliczona kwota
VAT jest prawidłowa, czy też nieprawidłowa. Stwierdzenia, że została
ustalona błędna stawka VAT lub obliczona błędnie kwota VAT nie można
wywodzić także z faktu uchylenia się przez stronę odwołującą od odpowiedzi
w formie wymaganej przez zamawiającego (tabela), a to wynika z treści
informacji o odrzuceniu oferty strony odwołującej się, bowiem zamawiający
nie wyjaśnił w inny sposób uznania, że kwota VAT jest nieprawidłowa.

W ocenie składu orzekającego Izby, z treści § 4 projektu umowy wynika
jednoznacznie, że miesięczne wynagrodzenie wykonawcy za usługi w całym
obiekcie (czyli za wszystkie pakiety razem) określone jest w sposób
ryczałtowy. Takiemu wnioskowi nie przeczą inne postanowienia SIWZ. W
takiej sytuacji w przypadku omyłek rachunkowych w obliczaniu ceny
miałyby zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 3 lit. a i c Pzp. W ocenie Izby nie
zostało udowodnione, że strona odwołująca się zastosowała stawkę VAT
niezgodną z obowiązującymi przepisami, a jej oferta zawiera błąd w
obliczeniu ceny.

Dlatego Krajowa Izba Odwoławcza orzekła jak w sentencji swojego
wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w myśl zasady wynikającej z
treści art. 191 ust. 6 i 7 Pzp.

Na powyższy wyrok skargę wniosła strona przystępująca - konsorcjum
„Impel Cleaning” spółka z o. o. we Wrocławiu i „Hospital Serwis” Spółka z o.
o. we Wrocławiu.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucano naruszenie prawa materialnego,
jak i przepisów postępowania tj:

-    art. 179 ust. 1 Pzp, poprzez błędne uznanie przez skład orzekający, że
strona odwołująca się miała w dniu składania protestu interes prawny w
uzyskaniu zwolnienia oraz w składaniu środków ochrony prawnej;

-    art. 89 ust. 1 pkt. 6 Pzp poprzez błędne uznanie przez skład orzekający, że
oferta strony odwołującej się nie zawiera błędów w obliczeniu ceny;

-    art. 192 ust. 2 w związku z art. 188 ust. 7 Pzp polegającego na braku w
zaskarżonym wyroku wskazania przyczyn, dla których skład orzekający nie
dał wiaiy oraz odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom
przedstawionym przez zamawiającego i stronę skarżącą, jak również
zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy;

-    art. 188 ust. 7 Pzp poprzez przekraczanie przez skład orzekający granic
swobodnej oceny dowodów;

-    art. 190 ust. 2 Pzp poprzez wydanie przez skład orzekający wyroku bez
rozpoznania istoty sprawy;

-    art. 191 ust. 2 pkt. 2 Pzp poprzez wydanie przez skład orzekający wyroku z
błędną sentencją i poprzez to niewykonalnego.

Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o zmianę
zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie w całości odwołania strony
odwołującej się i zasądzenie od tej strony na rzecz strony skarżącej kosztów
procesu według norm prawem przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko, strona skarżąca w szczególności
podniosła, że zamawiający w żadnym miejscu SIWZ nie posługiwał się
określeniem „ryczałt”. To, że cena miała być ryczałtowa wynika zdaniem
strony skarżącej, z subiektywnego przekonania strony odwołującej się, a
jeżeli taką cenę zastrzeżono, winno to być zastrzeżenie wyraźne. W oceni
strony skarżącej nie jest prawdziwe twierdzenie, że zamawiający żądał od
wykonawców jedynie podania stawek netto i brutto za poszczególne usługi
bez podania kwot podatku, a działania zamawiającego polegającego na
badaniu prawidłowości wysokości podatku VAT było zasadne. Skoro
zamawiający powziął informację o zastosowaniu błędnej stawki podatku VAT,
to prawidłowo podjął decyzję o odrzuceniu oferty strony odwołującej się.

Strona skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest
bardzo lakoniczne i nie zawiera podstaw prawnych i motywów rozstrzygnięcia
oraz że doszło do naruszenia zasad logicznego interpretowania
przedstawionych dowodów. W jej ocenie bezpodstawnie zostały pominięte
zarzuty dotyczące wadliwości oferty strony odwołującej się w świetle regulacji
art. 89 ust. 1 pkt. 6 Pzp. Zarzuciła, że w uzasadnieniu wyroku nie wskazano
dokumentów, które zostały uznane za dowody w sprawie oraz ich
interpretacji prawnych, co w ocenie strony skarżącej powoduje „niemożność
jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii argumentacji prawnej w niniejszej
sprawie”.

W odpowiedzi na skargę strona odwołująca się wniosła o oddalenie
skargi i zasądzenie należnych kosztów postępowania. Zarzuciła, iż chybione
jest stanowisko strony skarżącej, a mówiące o braku interesu prawnego u
strony odwołującej się do wniesienia protestu, a następnie odwołania.
Podniosła, że zgodnie z postanowieniami SIWZ wykonawcy nie byli
zobowiązani do wskazywania zastosowanych stawek VAT a co do stosowania
stawki 22% i zwolnienia od podatku, nie było między stronami sporu.
Zrzuciła nadto, że procedura wyjaśnienia treści oferty nie może prowadzić do
jej zmiany, natomiast fakt niezłożenia wyjaśnień żądanych przez
zamawiającego, nie może się wiązać ze szczególną sankcją. Nadto w świetle
art. 88 ust. 1 pkt. 3 lit. a Pzp, nie było podstaw do odrzucenia oferty strony
odwołującej się. Wskazując na orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej,
strona odwołująca się stanowczo podtrzymała stanowisko, iż w SIWZ
ustalono ryczałtowe wynagrodzenie za ;wykonanie przedmiotu zamówienia.
W ocenie strony odwołującej się, nie zostały również naruszone przepisy o
postępowaniu, a zarzutu niewykonalności wyroku strona skarżąca w żadnej
mierze nie uzasadniła.

Po rozpoznaniu skargi Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie
znajdują w żadnej mierze uzasadnienia te zrzuty skargi, które odnoszą się do
braku interesu prawnego strony odwołującej się, braku wskazania przyczyn,
dla których skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej „nie dał wiary oraz
odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez
Zamawiającego i Skarżącego”, zaniechania wszechstronnego wyjaśnienia
okoliczności sprawy, czy też nierozpoznania istoty sprawy. Skarżący
formułując przedstawione zarzuty praktycznie na tym poprzestaje i ich w
ogóle nie uzasadnia. Zarzut naruszenia zasad logicznego interpretowania
przedstawionych dowodów, czy braku wskazania przyczyn, dla których skład
orzekający nie dał wiary określonym dowodom i że nie wskazał na czym
oparł swoje rozstrzygnięcie, nie dość, że nie został uzasadniony, to jest wręcz
niezrozumiały. W ocenie Sądu Okręgowego treść uzasadnienia wyroku Izby
nie pozostawia najmniejszej wątpliwości, co było podstawą rozstrzygnięcie, tj.
jakie regulacje ustawy Pzp i postanowienia zawarte w SIWZ oraz ofertach
doprowadziły do wydania werdyktu o określonej treści. Jeżeli strona
skarżąca zarzuca składowi orzekającemu naruszenie zasad logicznego
rozumowania, to winna wskazać w czym upatruje owego naruszenia.
Stanowisko składu podane w pisemnym uzasadnieniu jest w ocenie Sądu
Okręgowego spójne, logiczne i przekonywujące.

Analiza treści uzasadnienia skargi prowadzi do wniosku, że strona
skarżąca zarzuca Krajowej Izbie Odwoławczej naruszenie art. 89 ust. 1 pkt. 6
uchwały Pzp tj. błędne przyjęcie, że oferta odwołującego się nie zawierała
błędów w obliczeniu ceny i w tym kontekście formułowany jest również
zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.

Z zarzutem tym nie można się zgodzić.

Zasadnie Izba rozpoznając wniesione odwołanie wskazała na
postanowienia zawarte w SIWZ. Zamawiający nie zawarł wymogu podawania
przez wykonawców konkretnej stawki podatku VAT lub wyliczenia tego
podatku od konkretnych usług. Zarówno stoma odwołująca się, jak i strona
skarżąca, wypełniły w ofertach stosowne tabele, zgodnie z wymogami
stawianymi przez zamawiającego. Warto przy tym podkreślić, że już w
ramach postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, zarówno odwołujący
się, zamawiający i przystępujący zgodnie stwierdzili, iż nie ma sporu co do
zastosowania stawki VAT 22 %, jak też zwolnienia z tego obowiązku.
Konkluzja składu orzekającego, iż treść formularza ofertowego oraz
formularza dla poszczególnych pakietów, a więc zakres informacji
wymaganych przez zamawiającego nie pozwala na przesądzenie o
prawidłowości zastosowanej stawki VAT, jest prawidłowa. A więc z tej
przyczyny’nie było podstaw do odrzucenia oferty strony odwołującej się.

W tym kontekście rozważenia wymaga w istocie zasadniczy zarzut
strony skarżącej tj. przyjęcia przez Izbę, iż wynagrodzenie wykonawcy
określone zostało w sposób ryczałtowy. Skład tę konkluzję wywiódł z treści §
4 projektu umowy. Stanowisko to Sąd Okręgowy podziela.

Analiza treści projektu umowy nie pozostawia wątpliwości, że cena nie
ulega zmianie przez pierwsze 12 miesięcy, a po tym okresie może jedynie być
waloryzowana o wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszony
przez GUS.

Umowne ustalenie wynagrodzenia ryczałtowego polega na uzgodnieniu
z góry ostatecznego w zasadzie wynagrodzenia, bez względu na rzeczywisty
nakład pracy i inne nakłady, które okażą się konieczne. Ryczałt zabezpiecza
zamawiającego przed podwyższeniem wynagrodzenia (por. Kodeks Cywilny -
Komentarz, tom 2, str. 1395, Wyd. Prawnicze, W-wa 1972 pod red. Z.
Rebich, J. Ignatowicz, J. Pietrzykowski, J.I. Bielski). Nie ulega kwestii, że
między zamawiającym a wykonawcą została zawarta umowa, gdzie wysokość
wynagrodzenia za cały czas trwania umowy jest z góry ustalona. Jego
wysokość może ulec modyfikacji, ale nie w drodze działania stron umowy, a
jedynie poprzez zastosowanie obiektywnego, niezależnego od woli stron
wskaźnika. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż to,
że zamawiający w SIWZ nie posłużył się sformułowaniem „ryczałt” ma
prowadzić do wniosku, że zaakceptowane wynagrodzenie nie miało
charakteru ryczałtowego. Ta konstatacja składu orzekającego była zatem w
pełni uzasadniona, a w ślad za tym, w pełni uzasadnione była wskazanie
zasady wynikającej z treści art. 88 ust. 1 pkt. 3 lit. a i c ustawy Pzp.

Biorąc pod uwagę powyższe, skarga jako nieuzasadniona podlegała
oddaleniu. Dlatego też stosownie do treści art. 198 § 2 kpc w zw. z art. Pzp.
należało orzec jak w sentencji.

9