Wyrok KIO XII Ga 517/11

Dnia 22 listopada 2012 roku

Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy - Odwoławczy

w następującym składzie:

Przewodniczący- Sędzia:    SO Aniela Pakosiewicz (spr.)

Sędzia:    SO Andrzej Ganiewski

Sędzia:    SR del. Marta Kowalska

Protokolant: st. sekretarz sądowy Ewa Janas

po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 roku w Krakowie

na rozprawie

sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego Lobos Spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością w Krakowie i Przedsiębiorstwa
Handlowego Lobos A. Łobos, M. Łobos spółki jawnej w Krakowie
przy uczestnictwie Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji
Narodowej w Krakowie

oraz przy uczestnictwie Starpol Biuroserwis spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w Białymstoku
o udzielenie zamówienia publicznego
od postanowienia Krajowej Izby Odwoławczej
z dnia 29 listopada 201 lr, sygn. akt KIO 2475/11

XII Ga 517/11

UZASADNIENIE

Zamawiający Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji
Narodowej w Krakowie prowadził postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego na dostawę wyposażenia w standardowe
meble biurowe budynku dydaktycznego zamawiającego, w którym to
postępowaniu dokonał wyboru oferty wykonawcy Starpol Biuroserwis
Spółki z o. o. w Białymstoku.

Uczestniczący w tym postępowaniu wykonawcy wspólnie
ubiegający się o udzielenie zamówienia (konsorcjum Przedsiębiorstwo
Handlowo - Usługowe Lobos spółka z o. o. w Krakowie i
Przedsiębiorstwo Handlowe Lobos A. Łobos, M. Łobos Spółka jawna z
siedzibą w Krakowie) wnieśli odwołanie od podjętych i zaniechanych
przez zamawiającego czynności tj. od dokonanego wyboru oferty i
zaniechania odrzucenia przez zamawiającego wybranej oferty.

Postanowieniem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 29.XI.20lir
wniesione odwołanie zostało odrzucone (pkt 1 postanowienia) a
kosztami postępowania zostali obciążeni odwołujący się wykonawcy w
ten sposób, że zaliczono na poczet kosztów postępowania
odwoławczego kwotę 15.000,00 zł uiszczoną przez wykonawcę tytułem
wpisu od odwołania (pkt 2.1 postanowienia) i zasądzono od
odwołujących się wykonawców na rzecz zamawiającego kwotę 3.666,98
zł stanowiącą uzasadnione koszty postępowania odwoławczego
poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika (pkt 2.2.
postanowienia).

Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Izby przyczyną
odrzucenia wniesionego odwołania było zaistnienie w sprawie
negatywnej przesłanki procesowej jaką było wniesienie tego odwołania
przez podmiot nieuprawniony (art. 189 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo
zamówień publicznych), a którą to przesłankę wywiodła Krajowa Izba
Odwoławcza z nienależytego umocowania pełnomocników
odwołujących się wykonawców. Z ustaleń i oceny Izby wynikało, że
odwołanie zostało wniesione przez pełnomocników, których
pełnomocnictwa nie zawierały umocowania do wniesienia odwołania i
działania w postępowaniu odwoławczym, a dostrzeżony brak
umocowania nie podlegał uzupełnieniu.

O kosztach postępowania Krajowa Izba Odwoławcza orzekła na
podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Prawo zamówień publicznych
oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 3 pkt 1 i § 5 ust. 4 rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r w sprawie wysokości i
sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzaju kosztów w
postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. nr 41,
poz. 238). Uwzględniono koszty wynagrodzenia pełnomocnika
zamawiającego na podstawie przedłożonego rachunku na kwotę
3.598,98 zł oraz koszty opłaty skarbowej w wysokości 68 zł od 4
pełnomocnictw złożonych na posiedzeniu przed Krajową Izbą
Odwoławczą w oparciu o przepis § 3 pkt 2 powołanego wyżej
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów.

Powyższe postanowienie ale tylko i wyłącznie w części dotyczącej
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego zaskarżyli
skargą do Sądu Okręgowego odwołujący się wykonawcy zarzucając
Krajowej Izbie Odwoławczej naruszenie art. 192 ust. 9 i 10 p.z.p. w
związku z art. 189 ust. 2 pkt 2 p.z.p. oraz § 5 ust. 3 pkt 1, ust. 4, § 3
pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r i w
oparciu o takie zarzuty domagali się zmiany zaskarżonego
postanowienia przez zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu wpisu i
zniesienia obowiązku zapłaty na rzecz przeciwnika skargi kosztów
wynagrodzenia jego pełnomocnika ewentualnie przez zasądzenie na
rzecz skarżących zwrotu 2/3 wpisu uiszczonego od odwołania w kwocie
10.000,00 zł oraz ograniczenia obowiązku zapłaty na rzecz przeciwnika
skargi kosztów wynagrodzenia jego pełnomocnika do kwoty 1.200,00
zł, a także zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania
sądowego, w tym opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw w
wysokości 34 zł.

W wywodach skargi, skarżący podjęli polemikę z ustaleniami i
oceną Krajowej Izby Odwoławczej co do wadliwości dokumentu
pełnomocnictwa dołączonego do odwołania i reprezentowali
stanowisko, że zakres umocowania określony w pełnomocnictwach, a
dotyczący reprezentacji przed sądami powszechnymi i organami
administracji publicznej obejmował swoim zakresem również Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej i Krajową Izbę Odwoławczą, które są
takimi organami. Podnosili również skarżący, że jeżeli przedłożone
dokumenty pełnomocnictwa w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej nie
zawierały umocowania do reprezentowania skarżących w postępowaniu
odwoławczym, to powinni być wezwani przez Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej lub Krajową Izbę Odwoławczą do uzupełnienia takiego
braku pod rygorem zwrotu odwołania, czego nie zrobiono. W ocenie
skarżących brakiem formalnym odwołania jest zarówno brak
pełnomocnictwa, jak i pełnomocnictwo wadliwe nie zawierające
umocowania do reprezentowania w postępowaniu odwoławczym gdyż
są to tożsame sytuacje.

Skarżący wbrew odmiennemu stanowisku Krajowej Izby
Odwoławczej są podmiotami uprawnionymi - stosownie do treści art.
179 p.z.p. - do wnoszenia odwołań i ustanowienia pełnomocników, a
tylko samo zakwestionowanie pełnomocnictwa odwołujących się
wykonawców nie nadaj e im statusu podmiotów nieuprawnionych do
wniesienia odwołania.

Podnieśli też skarżący, że skoro Krajowa Izba Odwoławcza
uznaje, że pełnomocnictwo do udziału w postępowaniu odwoławczym
ma charakter materialno prawny i jest uregulowane w Kodeksie
cywilnym to Krajowa Izba Odwoławcza powinna zastosować przepis
art. 103 k.c. i wyznaczyć skarżącym termin do potwierdzenia czynności
pełnomocnika, czego nie uczyniła bezpodstawnie odrzucając odwołanie
i obciążając kosztami postępowania skarżących.

W konkluzji tych wywodów skarżący podnieśli, że w niniejszej
sprawie Krajowa Izba Odwoławcza lub Prezes Krajowej Izby
Odwoławczej byli co najwyżej uprawnieni do zwrotu odwołania po
uprzednim wyznaczeniu terminu do usunięcia braków, czego nie
zrobiono, a takie zaniechanie uzasadnia skarżącym zwrot całego
uiszczonego wpisu oraz nieobciążanie ich kosztami pełnomocnika
przeciwnika skargi.

Skarżący zarzucali też zawyżenie kosztów postępowania
odwoławczego zarówno co do wpisu jak i wynagrodzenia pełnomocnika.

Skoro odwołanie skarżących nie było merytorycznie rozpoznane i
nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego w związku z
czym bezzasadne jest zaliczenie na poczet kosztów postępowania
odwoławczego wpisu w pełnej wysokości, uzasadnione jest tylko
zaliczenie 1/3 wpisu tj. kwoty 5.000,00 zł co powinno pociągnąć za
sobą zwrot skarżącym kwoty 10.000,00 zł.

I analogicznie przedstawia się kwestia wynagrodzenia
pełnomocnika zamawiającego, z tych samych względów, z których
powinno nastąpić obniżenie wpisu, powinna nastąpić redukcja
wynagrodzenia pełnomocnika do 1/3 tj. do kwoty 1.200,00 zł.

Bezpodstawne jest ponadto zasądzenie kwoty 68 zł tytułem
opłaty skarbowej od pełnomocnictw. Skoro Krajowa Izba Odwoławcza
twierdzi, że nie jest organem administracji publicznej to w ogóle nie
powstaje obowiązek uiszczenia opłaty od przedłożonych
pełnomocnictw.

Po wniesieniu skargi Sąd Okręgowy powziął wątpliwość prawną
co do wysokości opłaty sądowej należnej od wniesionej skargi i
wystąpił do Sądu Najwyższego ze stosownym pytaniem prawnym.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6.VI.2012r sygn. akt III CZP
23/12 przyjął, że w przypadku wnoszenia skargi na orzeczenie
Krajowej Izby Odwoławczej dotyczącej wyłącznie rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania odwoławczego opłata sądowa należna od skargi
wynosi piątą część opłaty stosunkowej od wartości przedmiotu
zaskarżenia (k. 88).

Sąd Okręgowy zważył co następuje.

Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a jej zarzuty
nie podważyły w sposób skuteczny prawidłowości rozstrzygnięcia
Krajowej Izby Odwoławczej w przedmiocie kosztów postępowania
odwoławczego.

Zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 198 a ust. 1 ustawy
z dnia 29.I.2004r Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z
2010r, nr 113, poz. 759, z późniejszymi zmianami) Sąd Okręgowy
rozpoznaj e skargę w granicach zaskarżenia. Skoro skarżący zaskarżyli
postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej wyłącznie w zakresie
kosztów postępowania odwoławczego, natomiast nie zaskarżyli samego
rozstrzygnięcia tj. odrzucenia ich odwołania (pkt 1 zaskarżonego
postanowienia) to przy takim wąskim zakresie zaskarżenia poza
zakresem badania i rozpoznania Sądu Okręgowego pozostaje istnienie
w niniejszej sprawie przyjętej przez Krajową Izbę Odwoławczą podstawy
do odrzucenia odwołania skarżących. W takiej sytuacji wszystkie
zarzuty skargi dotyczące bezpodstawności odrzucenia odwołania
skarżących jak i wadliwości procedowania Izby jako wychodzące poza
zakres zaskarżenia orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej i przedmiot
postępowania skargowego muszą być przez Sąd Okręgowy pominięte i
pozostają poza zakresem kontroli Sądu Okręgowego.

Przedmiotem niniejszego postępowania skargowego - z wyboru
skarżących - jest wyłącznie kwestia zasadności obciążenia skarżących
całością kosztów postępowania odwoławczego. W tym zakresie należy
mieć na względzie, że zgodnie z przepisem art. 192 ust. 10 ustawy z
dnia 20.I.2004r Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z
2010r nr 113, poz. 759 z późniejszymi zmianami) rozliczenie kosztów
postępowania odwoławczego następuje stosownie do jego wyniku.
Szczegółowe zasady rozliczenia kosztów postępowania odwoławczego
określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r
w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz
rodzaju kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich
rozliczania (Dz. U. nr 41, poz. 238). We wskazanym rozporządzeniu w
sposób autonomiczny i wyczerpujący określono nie tylko zasady
rozliczania kosztów postępowania odwoławczego w zależności od
wyniku postępowania odwoławczego ale również składniki (elementy)
tych kosztów (§ 3 rozporządzenia) w tym wysokość wpisów (§ 1
rozporządzenia). W przypadku odrzucenia odwołania (bez względu na
to, o którą z podstaw odrzucenia odwołania wskazanych w przepisie
art. 189 ust. 2 pkt 1-7 ustawy Prawo zamówień publicznych chodzi w
konkretnej sprawie) całością kosztów postępowania odwoławczego
obciąża się odwołującego (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Przy odrzuceniu
odwołania odwołującego obciąża zawsze uiszczony przez niego wpis od
odwołania, a także uzasadnione koszty stron postępowania
odwoławczego wykazane stosownymi rachunkami. Przy takim wyniku
postępowania odwoławczego (odrzucenie odwołania) nie istnieje w ogóle
prawna możliwość dokonania zwrotu całości lub części wpisu
uiszczonego przez odwołującego ani też nie istnieje prawna możliwość
redukcji (zmniejszenia) wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego, o
co zabiegał skarżący w swojej skardze. Wskazane wyżej rozporządzenie
Prezesa Rady Ministrów z 15.III.2010r dopuszcza możliwość zwrotu
całego wpisu lub jego części tylko wyjątkowo i tylko w przypadkach
ściśle (taksatywnie) w nim wskazanych (§ 4, § 5 ust. 1 pkt 1, 2a i 3a)
natomiast nie przewiduje zwrotu wpisu lub jego części w przypadku
odrzucenia odwołania. Wskazane rozporządzenie nie przewiduje
również możliwości zwrotu jakiejkolwiek części wpisu z tego powodu,
że rzeczywiste koszty postępowania odwoławczego - do których
odwoływała się skarga - były niższe niż wpis uiszczony od wniesionego
odwołania. Należy się zgodzić ze skarżącymi, że istotnie § 3 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15.III.2010r określa
przeznaczenie wpisów pobieranych od wnoszonych odwołań (pokrycie
kosztów związanych z organizacją, obsługą i przebiegiem postępowania
odwoławczego) to jednakże takie normatywne określenie przeznaczenia
wpisów, nie oznacza możliwości redukcji wpisu do poziomu
rzeczywistych kosztów postępowania odwoławczego, w sytuacji kiedy w
konkretnej sprawie nie doszło do merytorycznego rozpoznania
odwołania i nie prowadzono wskazanego w tym przepisie postępowania
dowodowego. Ani ustawa Prawo zamówień publicznych ani powołane
rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15.III.2010r nie
przewiduje możliwości następczego rozliczenia wpisu uiszczonego od
odwołania i ustalenia jego ostatecznej wysokości na poziomie
rzeczywistych kosztów postępowania odwoławczego.

Z braku zatem stosownej regulacji prawnej w tym zakresie, w
przypadku odrzucenia odwołania cały uiszczony wpis od odwołania -
bez względu na to jaki był przebieg postępowania odwoławczego i
sposób procedowania Krajowej Izby Odwoławczej w tym postępowaniu
- obciąża odwołujących zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik
postępowania (art. 192 ust. 20 ustawy Prawo zamówień publicznych).
Z tych względów rozstrzygnięcie Krajowej Izby Odwoławczej o
obciążeniu skarżących całym wpisem od odwołania jest
rozstrzygnięciem prawidłowym, zgodnym z prawem i w żaden sposób
nie naruszającym wskazanych w skardze przepisów.

Również prawidłowe jest rozstrzygnięcie Krajowej Izby
Odwoławczej obciążające skarżących kosztami poniesionymi przez
zamawiającego w postępowaniu odwoławczym.

Zgodnie z przepisem § 5 ust. 3 pkt 1 w związku z § 3 pkt 2
powołanego wyżej rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
15.III.2010r w przypadku odrzucenia odwołania Izba zasądza od
odwołującego na rzecz zamawiającego poniesione przez zamawiającego
uzasadnione koszty. Wskazane przepisy za uzasadnione koszty
postępowania odwoławczego uznały w szczególności wynagrodzenie
pełnomocników w wysokości określonej na podstawie rachunków
przedłożonych do akt sprawy jednakże nie wyższe niż 3.600,00 zł.

W rozpoznawanej sprawie zamawiającego w postępowaniu
odwoławczym reprezentowało 4 pełnomocników, których
wynagrodzenie potwierdzone rachunkami wynosiło 3.598,98 zł i
mieściło się w normatywnym limicie 3.600,00 zł.

Zasądzenie w niniejszej sprawie wynagrodzenia pełnomocników w
wysokości wynikającej z przedłożonego rachunku i nie
przekraczającego limitu 3.600,00 zł w żaden sposób nie narusza
prawa. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących wskazane
rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15.III.2010r nie
przewiduje - co do zasady - jakiejkolwiek możliwości obciążenia
przegrywającego jedynie częścią kosztów wynagrodzenia pełnomocnika
z przyczyn wskazywanych w skardze (przebieg postępowania, nakład
pracy pełnomocnika) i nie przyznaj e również Krajowej Izbie
Odwoławczej kompetencji (uprawnienia) do miarkowania wynagrodzeń
pełnomocników mieszczących się w limicie 3.600,00 zł. Zwrócić należy
uwagę, że w świetle wskazanego rozporządzenia wynagrodzenie
pełnomocników nie przekraczające kwoty 3.600,00 zł zostało z góry
zaliczone w poczet uzasadnionych kosztów postępowania
odwoławczego, a zatem kwestionowanie wynagrodzenia pełnomocników
mieszczącego się we wskazanym limicie jest pozbawione jakichkolwiek
podstaw prawnych.

Również nie narusza prawa obciążenie przegrywającego
odwołującego wydatkami zamawiającego poniesionymi z tytułu opłaty
skarbowej od udzielonych pełnomocnictw. W tym zakresie należy
wskazać, że uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego nie
ograniczają się wyłącznie do kosztów wynagrodzenia pełnomocnika i
kosztów dojazdu na wyznaczoną rozprawę lub posiedzenie Izby o czym
świadczy redakcja przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 15.III.2010r i użyta w tym przepisie formuła „w
szczególności”. W rozpoznawanej sprawie na posiedzeniu Krajowej Izby
Odwoławczej stawiło się czterech pełnomocników legitymujących się
opłaconymi pełnomocnictwami. Skoro zatem zamawiający uiścił opłatę
skarbową od dokumentów pełnomocnictw wykorzystanych w
postępowaniu odwoławczym to również poniesione przez niego z tego
tytułu wydatki stanowią jego uzasadnione koszty. Prawidłowo zatem i
w zgodności z prawem Krajowa Izba Odwoławcza obciążyła
przegrywającego odwołującego również kosztami pełnomocnictw.

Rekapitulując powyższe wywody stwierdzić należy, że dokonane
przez Krajową Izbę Odwoławczą rozliczenie kosztów postępowania
odwoławczego zarówno co do zasady jak i wysokości było zgodne z
prawem, a zarzuty skargi nie podważyły w żaden sposób i w żadnym
zakresie prawidłowego rozstrzygnięcia Izby o kosztach postępowania
odwoławczego.

Z braku zatem podstaw faktycznych i prawnych do wzruszenia
zaskarżonego postanowienia Krajowej Izby Odwoławczej, wniesiona
skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 198 f ust.