Wyrok KIO XIX Ga 235/11
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- XIX Ga 235/11
- Organ wydający
- Sąd Okręgowy w Katowicach
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 27.06.2011
- Przewodniczący
- Maria Kozubska - Maciąga
- Sposób rozstrzygnięcia
- oddalone
Zamawiający
- Miejscowość
- Katowice
Postępowanie
- Tryb postępowania
- przetarg nieograniczony
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFSygn. akt XIX Ga 235/11
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 czerwca 2011 r.
Sąd Okręgowy w Katowicach XIX Wydział Gospodarczy Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący
Sędziowie:
Protokolant:
SSO Maria Kozubska - Maciąga
SSO Krystyna Faściszewska - Rąba (spr.)
SSO Blanka Zorębska
st.sekr.sądowy Anna Skrzypek
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. w Katowicach
sprawy z odwołania „ALPEX” Przedsiębiorstwa Budownictwa Górniczego Spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością w Jastrzębiu Zdroju
przeciwko Katowickiemu Holdingowi Węglowemu Spółce Akcyjnej w Katowicach
o udzielenie zamówienia publicznego
na skutek skargi odw ołującego
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych
w Warszawie
z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt KIO/721/11
1. oddala skargę;
2. zasądza od skarżącego na rzecz wnioskodawcy kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset
złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed
Sądem Okrę
ogłoszenia o zamówieniu wskazuje się, iż przedmiot zamówienia stanowią
usługi, a w pkt II. 1.6. ogłoszenia o zamówieniu - roboty budowlane;
4. naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 29 ust. 1 i 2 Pzp, poprzez
niedokonanie kwalifikacji prawnej przedmiotu zamówienia jako robót
budowlanych, co wyłącza uprawnienia przysługujące wykonawcom na
podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, czego skutkiem jest
dyskryminacja wykonawców oferujących realizację zamówienia na terytorium
Rzeczpospolitej Polskiej (wyłącznie w jednym kraju Wspólnoty Europejskiej);
5. błędną wykładnię art. 3 pkt.7 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.
Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118) w zw. z art. 2 pkt. 8 i 10
ustawy Pzp, poprzez uznanie, iż wyłączenie zastosowania ustawy Prawo
budowlane do wyrobisk górniczych odbiera pracom obejmującym „wykonanie
głównych wyrobisk przygotowawczych” charakter robót budowlanych
w rozumieniu art. 647 i nast. k.c., pomimo, że prace objęte ich zakresem są
kwalifikowane jako roboty budowlane we Wspólnym Słowniku Zamówień
(Rozporządzenie (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady Dz. U.
UE L.02.340.1, Dz. U. UE-Sp.06-5-3) oraz w przepisach Dyrektyw nr
2004/17/WE i 2004/18/WE i w powszechnie obowiązujących przepisach prawa
krajowego;
6. naruszenie art. 647 i nast. k.c., poprzez wyłączenie możliwości ich
zastosowania wskutek nie traktowania „wykonania głównych wyrobisk
przygotowawczych” jako roboty budowlane, z konsekwencją wyłączenia
w zakresie dotyczącym tych robót przepisów kodeksu cywilnego.
Powołując się na wskazane wyżej zarzuty Odwołujący wnosił o:
1. zmianę pkt. II. 1.2. ogłoszenia o zamówieniu, poprzez ustalenie, iż
przedmiotem zamówienia jest wykonanie roboty budowlanej (CPV
45254100-3: roboty w zakresie wydobycia i produkcji - roboty budowlane
dla górnictwa);
2. zmianę pkt. II. 1.6. ogłoszenia o zamówieniu, poprzez ustalenie, że głównym
przedmiotem zamówienia są roboty budowlane dla górnictwa kod CPV
45254100-3;
3. zmianę SIWZ w związku z okolicznością, iż przedmiotem zamówienia są
roboty budowlane dla górnictwa (CPV 45254100-3: roboty w zakresie
wydobycia i produkcji), a nie usługi w następującym zakresie:
■ zmianę rozdziału I pkt 1.1 ppkt 3.1 SIWZ, poprzez ustalenie, iż
przedmiotem zamówienia są roboty budowlane (CPV 45254100-
3: roboty w zakresie wydobycia i produkcji);
■ zmianę rozdziału I pkt 1.1 pkt 6.1.1. SIWZ, poprzez zastąpienie
zwrotu „wykonywanych usług” zwrotem „wykonywanych robót
budowlanych”;
■ zmianę rozdziału I pkt 1.1 pkt 6.1.1. SIWZ, poprzez zastąpienie
zwrotu „dokumentu potwierdzającego, iż te usługi zostały
wykonane” zwrotem „dokumentu potwierdzającego, iż te roboty
budowlane zostały wykonane”;
■ zmianę rozdziału I pkt 1.1 pkt 6.1.2. SIWZ, poprzez zastąpienie
zwrotu „za świadczenie usług” zwrotem „za wykonywanie robót
budowlanych”;
■ zmianę rozdziału I pkt 1.1 pkt 6.1.5. SIWZ, poprzez zastąpienie
zwrotu „dostępnych wykonawcy usług” zwrotem „dostępnych
wykonawcy robót budowlanych”;
■ zmianę rozdziału III pkt. 4, poprzez zastąpienie zwrotu „załącznik
nr 4 - wykaz wykonanych usług” zwrotem „załącznik nr 4 -
wykaz wykonanych robót budowlanych”;
■ zmianę tytułu załącznika nr 4 do SIWZ, poprzez zastąpienie
zwrotu „Wykaz wykonanych w okresie ostatnich 3 lat usług, tj.
drążenia wyrobisk chodnika” zwrotem „Wykaz wykonanych
w okresie ostatnich 5 lat robót budowlanych, tj. drążenia
wyrobisk chodnika”;
■ zmianę treści załącznika nr 4 do SIWZ, poprzez zastąpienie
zwrotu „potwierdzające, że te usługi zostały wykonane należycie”
zwrotem „potwierdzające, że te roboty budowlane zostały
wykonane należycie”.
Rozpoznając odwołanie Wykonawcy - ALPEX Przedsiębiorstwa Budownictwa
Górniczego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Jastrzębiu Zdroju - Krajowa
Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych w Warszawie
wyrokiem z dnia 21 kwietnia 201 lr., sygn. akt KIO 721/11 uznała je za niezasadne,
w konsekwencji oddaliła je. Kosztami postępowania obciążyła odwołującą się spółkę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazano, iż Odwołujący
ma interes prawny w złożeniu odwołania, albowiem podnosząc zarzuty dotyczące
treści postanowień Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) oraz
ogłoszenia o zamówieniu, umowa zawarta w wyniku tego postępowania o udzielenie
zamówienia mogłaby okazać się nieważna. Natomiast wskazywane przez
Odwołującego naruszenia w postaci stosowania do zamówienia przepisów
dotyczących usług zamiast dostaw mogłyby w ocenie Izby narazić Odwołującego na
potencjalny uszczerbek poprzez pozbawienie go możliwości ubiegania się
o zamówienie bądź co najmniej ograniczenie możliwości.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz dokonane
ustalenia, Izba doszła do przekonania, iż Zamawiający, kwalifikując przedmiotowe
zamówienie do kategorii usług a nie robót budowlanych, nie naruszył przepisów
ustawy Pzp, w szczególności wskazywanych przez Odwołującego się przepisów art. 2
pkt. 8 i 10, art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1 Pzp.
Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy istotne zdaniem Izby są regulacje
ustawowe co do kwalifikacji danego zamówienia do kategorii robót budowlanych.
Powołując się na treść art. 2 pkt. 8 Pzp, Izba podniosła, iż ustawodawca
definiując pojęcie robót budowlanych na użytek postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego odwołał się do definicji robót budowlanych w rozumieniu
ustawy z dnia 7 lipca I994r. Prawo budowlane. (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118).
Jak wskazała Izba, bezspornym w sprawie było, że przedmiotem zamówienia są
określonego rodzaju prace dotyczące wyrobisk górniczych. Tymczasem stosownie do
treści art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy Prawo budowlane, przepisów tej ustawy nie
stosuje się do wyrobisk górniczych, w tym zakresie zastosowanie znajda regulacje
odrębne określone w ustawie z 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z
2005r., nr 228, poz. 1947). Biorąc powyższe pod uwagę dla Izby oczywistym było, że
definicja ustawowa robót budowlanych, ukształtowana na potrzeby postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego w Pzp, ogranicza się wyłącznie do tego rodzaju
prac, które są objęte ustawą Prawo budowlane. Izba podkreśliła, iż skoro z tego
zakresu w przepisach Prawo budowlane wprost wyłączono prace wykonywane
w wyrobiskach górniczych, także tym pracom w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego nie można przypisać charakteru robót budowlanych. W tej
sytuacji, w ocenie Izby należy je przypisać do innej kategorii, tj. dostawy lub usługi.
Charakter prac dotyczących wyrobisk górniczych nie jest związany w żaden sposób
z nabywaniem rzeczy, prac czy innych dóbr, co oznacza, iż nie można mówić
o dostawie w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Z tych względów, zdaniem Izby,
prace należało zakwalifikować do kategorii usług i przy uwzględnieniu katalogu usług
z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 28 stycznia 2010r. w sprawie wykazu
usług o charakterze priorytetowym i niepriorytetowym (Dz. U. nr 12, poz. 68),
przypisać je do poz. 27 załącznika nr 2 rozporządzenia. W tej pozycji określono „inne
usługi”, czyli takiego rodzaju świadczenia, które nie są robotami budowlanymi, ani
dostawami, jak również nie mieszczą się w żadnej innej pozycji usług „nazwanych”,
którym przypisane zostały właściwe kody CPV.
Izba odwołała się nadto do regulacji dyrektywowych, odnoszących się do
definicji robót budowlanych, tj. art. 1 ust. 1 lit. b) dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004r. 2004/17/WE, koordynującej procedury
udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej,
energetyki, transportu i usług pocztowych, która w przedmiotowej sprawie znajduje
zastosowanie. Dyrektywowa definicja pojęcia robót budowlanych odwołuje się do
załącznika do dyrektywy o nr XII, w którym określono wykaz robót budowlanych,
poprzez odpowiednie odesłanie do kodów CPV. Wskazano tam na dział 45 CPV
i odpowiednie grupy (45.1, 45.2, 45.3, 45.4, 45.5) i w ich ramach klasy zaliczane do
grupy robót budowlanych. Zamawiający przedmiot niniejszego zamówienia
zakwalifikował do prac według oznaczenia kodów CPV: 45255500-4, tj. roboty
wiertnicze i górnicze. W ocenie Izby, nie można zgodzić się z Odwołującym, który
twierdził, iż prace określone tym kodem odnoszą się wyłącznie do prac związanych
z rafineriami ropy, a nie są to prace odnoszące się do górnictwa. Sam opis tych prac
według oznaczenia 45255500-4 odwołuje się wprost do robót górniczych i poza tym
jest to odrębna klasyfikacja w zakresie klasy (45.25), odnosząca się tak do robót w
zakresie elektrowni różnego rodzaju, zakładów oczyszczania ścieków, wody, rafinerii
ropy, nafty i gazu jak i przerobu węgla czy też robót górniczych. Według
Odwołującego, wskazane prace winny zostać zakwalifikowane do robót budowlanych
dla górnictwa według oznaczenia CPV 45254100-3. Jednak uszczegółowienie tych
prac według klasyfikacji CPV wskazuje na to, że są to prace w zakresie nadszybi
(45254110-6), a nie wyrobisk górniczych. Przy tym, jak podkreśliła Izba, Odwołujący
w toku postępowania nie przedstawił żadnych przekonujących argumentów ani
dowodów, dlaczego wskazane w niniejszym zamówieniu prace należałoby
zakwalifikować do tej kategorii (45254), a nie do kategorii przyjętej przez
Zamawiającego (45255). Według Izby, powyższe rozważania pozostają jednak bez
znaczenia, bowiem w świetle zakwalifikowania prac w dziale klasyfikacji CPV (45),
zarówno według stanowiska Odwołującego jak i Zamawiającego, w świetle
przywołanego załącznika nr XII do dyrektywy prace te traktowane są jako roboty
budowlane. Izba podkreśliła, iż ustawodawca krajowy w sposób świadomy rozszerzył
obowiązek stosowania przepisów o zamówieniach publicznych na zamówienia,
których przedmiotem są usługi w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy Pzp o wartości
równej lub przekraczającej równowartość kwoty 387.000 euro i jednocześnie niższej
niż równowartość kwoty 4.845.000 euro właściwej do stosowania przepisów
o zamówieniach przy robotach budowlanych. W ocenie Izby powyższego nie można
oceniąc w kategoriach niezgodności ustawy Pzp z regulacjami dyrektywy sektorowej,
bowiem państwo członkowskie posiada uprawnienie do wprowadzenia wewnętrznych
regulacji o charakterze bardziej restrykcyjnym w zakresie stosowania przepisów
o zamówieniach publicznych niż przewidują to regulacje europejskie.
Z tych też względów Izba uznała, że Zamawiający nie dopuścił się naruszenia
przepisów ustawy Pzp wskazanych przez Odwołującego, w tym także nie naruszył
w żaden sposób zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji
w postępowaniu, w jednakowy sposób traktując wszystkich wykonawców, chcących
ubiegać się o przedmiotowe zamówienie. W ocenie Izby, to zastosowanie do
niniejszego zamówienia przepisów o robotach budowlanych, biorąc pod uwagę
krajowe regulacje dotyczące wyrobisk górniczych, prowadziłoby do naruszenia tych
zasad. W takim przypadku bowiem przedsiębiorcy posiadający kwalifikacje do
wykonywania prac w wyrobiskach górniczych, a nie posiadających innych uprawnień
wymaganych przy wykonywaniu robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo
budowlane, nieistotnych dla wykonania tego zamówienia, mieliby dostęp ograniczony.
Wydając zaskarżone orzeczenie Izba wzięła także pod uwagę opinie prawne
przedstawione przez Zamawiającego, które odnosiły się wprost do problemu oceny,
czy prace wykonywane w wyrobisku górniczym, polegające na rozcięciu ściany,
drążeniu wyrobisk podziemnych (np. wykonanie chodnika przyścianowego,
dowierzchnii itp.) wykonywane są w oparciu o umowę o roboty budowlane
w rozumieniu art. 647 i nast. k.c. Obydwie przedstawione przez Zamawiającego
opinie w sposób jednoznaczny wskazują, że w tym przypadku nie ma zastosowania
umowa o roboty budowlane, a zatem nie będą też miały zastosowania wszelkiego
rodzaju skutki związane z umową o roboty budowlane, czyli przede wszystkim
przepisy o solidarnej odpowiedzialności w stosunku do podwykonawcy robót. Izba
uwzględniła nadto stanowisko Sądu Okręgowego w Katowicach (wyrok z dnia
10 grudnia 2010r., sygn. akt XIII GC 253/10/IW), który w tej konkretnie sprawie,
opierając się także na przywołanych opiniach, uznał, że Prawo budowlane ma
zastosowanie tylko do obiektów budowlanych zakładu górniczego zlokalizowanych na
powierzchni, a nie pod ziemią. Powołując się na definicję wyrobiska górniczego (art. 6
pkt. 10 ustawy Prawo geologiczne i górnicze) oraz robót górniczych (art. 6 pkt. 11 tej
ustawy) Sąd Okręgowy w powołanym wyżej orzeczeniu przyjął, iż roboty takie należy
traktować jako roboty górnicze w świetle ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a nie
roboty budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Izba podzieliła to
stanowisko Sądu Okręgowego w Katowicach uznając, że powyższe ma wprost
odniesienie do sytuacji niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego poprzez odwołanie się przez ustawodawcę w art. 2 pkt 8 ustawy Pzp do
ustawy Prawo budowlane. Natomiast odnosząc się do przywołanego przez
Odwołującego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
(wyrok z dnia 15 marca 2007r., sygn. akt I SA/Wr 1814/06) Izba stwierdziła, wyrok
ten odnosi się do szczególnej kwestii związanej z opodatkowaniem podatkiem od
nieruchomości podziemnego wyrobiska górniczego. W tym zakresie faktycznie Sąd
Administracyjny uznał, że wyrobisko górnicze jest specyficznym obiektem
budowlanym i podlega we wskazanym zakresie opodatkowaniu. Niemniej orzeczenie
to zostało wydane w zupełnie innym kontekście prawnym i faktycznym aniżeli
orzeczenie Sądu Okręgowego w Katowicach, stąd też Izba uznała, że orzeczenie Sądu
Administracyjnego nie może mieć żadnego odniesienia nawet analogicznie do
niniejszej sprawy.
Odnosząc się do argumentacji Odwołującego, iż sam Zamawiający
w postanowieniach SIWZ posługiwał się określeniami charakterystycznymi dla robót
budowlanych, co mogło być mylące dla wykonawców, Izba uznała, że powyższe nie
może być uznane za naruszenie przepisów ustawy Pzp. Zamawiający w ogłoszeniu
o zamówieniu w sposób jasny określił, że przedmiot zamówienia został
zakwalifikowany do usług, pod pozycją 27, co daje wykonawcom jasność w tym
zakresie. Za niezasadne i bezprzedmiotowe wobec regulacji ustawy Pzp, odwołującej
się do ustawy Prawo budowlane, która w art. 2 ust. 1 wyłącza z zakresu jej stosowania
wyrobiska górnicze, Izba uznała, że również powoływanie się przez Odwołującego na
przepisy krajowe dotyczące różnego rodzaju klasyfikacji czy też sprawozdań
sporządzanych w oparciu o przepisy o statystyce publicznej.
Izba podkreśliła nadto, iż wykazywane przez Odwołującego naruszenie art. 647
k.c. nie podlegało badaniu przez Izbę, w związku z brzmieniem art. 179 ust. 1 ustawy
Pzp, który wskazuje na konieczność wykazania przez Odwołującego swojego interesu
we wniesieniu odwołania w zakresie podnoszonych zarzutów związanych z
naruszeniem przepisów ustawy, co należy odnosić do naruszenia przepisów ustawy
Pzp, a nie jakiejkolwiek innej ustawy.
W świetle powyższych rozważań i ustaleń, wbrew zarzutom Odwołującego,
Izba nie stwierdziła błędnej wykładni przepisów ustawy Prawo budowlane. Tym
samym Izba nie stwierdziła, aby Zamawiający dopuścił się naruszenia przepisów
ustawy Pzp, wskazanych w treści odwołania. W konsekwencji, na podstawie art. 192
ust. 1 zd. 1 ustawy Pzp odwołanie oddalono.
O kosztach postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą orzeczono na
podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp, stosownie do wyniku postępowania, obciążając nimi
Odwołującego.
Od opisanego wyżej wyroku Krajowej Izby Odwoławczej skargę do Sądu
Okręgowego wniósł wykonawca, ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego,
zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie i błędną wykładnię prawa materialnego przez Krajową
Izbę Odwoławczą w zaskarżonym wyroku, w szczególności:
1. naruszenie przepisu art. 2 pkt. 8 i 10 Pzp oraz art. 29 ust. 1 i 2 Pzp:
a) poprzez przyjęcie za właściwe określenie w pkt. II. 1.2 ogłoszenia
o zamówieniu, iż przedmiotem zamówienia są usługi oraz stosowanie do
postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego przepisów
dotyczących usług w tym także kryteriów progowych dotyczących usług
mimo, iż prawidłowo ustalonym przedmiotem zamówienia są roboty
budowlane w zakresie wydobycia i produkcji - roboty budowlane dla
górnictwa (CPV 45254100-3 lub CPV 45255500, jak określił
Zamawiający);
b) poprzez niedopatrzenie się sprzeczności w określeniu przedmiotu
zamówienia pomimo tego, iż w pkt II. 1.2 ogłoszenia o zamówieniu
wskazuje się, iż przedmiot zamówienia stanowią usługi, a w pkt II. 1.6
ogłoszenia o zamówieniu - roboty budowlane;
2. naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 Pzp oraz art. 29 ust. 1 i 2 Pzp poprzez
przyjęcie, iż kwalifikacja prawna przedmiotu zamówienia jako robót
budowlanych jest prawidłowa, co wyłącza uprawnienia przysługujące
wykonawcom na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego
związane z realizacją robót budowlanych, czego skutkiem jest
dyskryminacja wykonawców oferujących realizację zamówienia na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (wyłącznie w jednym kraju Wspólnoty
Europejskiej);
3. błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt. 6 i 7 ustawy z dnia 7 lipca
1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118, z późn. zm.),
w zw. z art. 2 pkt. 8 i 10 Pzp poprzez uznanie, iż wyłączenie zastosowania
ustawy Prawo budowlane do wyrobisk górniczych odbiera pracom
obejmującym „wykonanie głównych wyrobisk przygotowawczych”
charakter robót budowlanych w rozumieniu przepisów tej ustawy i art. 647
i nast. k.c., pomimo, że prace objęte ich zakresem są kwalifikowane jako
roboty budowlane we Wspólnym Słowniku Zamówień (Rozporządzenie
(WE) Nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady Dz.U.Ue.L.02.340.1,
Dz.U.Ue-Sp.06-5-3, w przepisach Dyrektyw nr 2004/17/WE i 2004/18/WE
oraz w powszechnie obowiązujących przepisach prawa krajowego, a także
przez Zamawiającego w pkt. II. 1.6 ogłoszenia o zamówieniu;
4. naruszenie art. 6 oraz art. 5 ust. 2 Pzp (przy usługach niepriorytetowych),
które to przepisy nakazują stosować przepisy dotyczące tego przedmiotu
zamówienia, którego wartościowy udział w danym zamówieniu jest
największy;
5. naruszenie art. 11 ust.8 Pzp i § 1 Rozporządzenia wykonawczego Prezesa
Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2009r. w sprawie kwot wartości
zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek
przekazywania ogłoszeń Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot
Europejskich (Dz.U. z 2009r., nr. 224, poz. 1795) oraz art. 12a ust.2, art. 19,
art.26, art.36 ust.3, art.38, art.40, art.43, art.45, art.49, art.50, art. 85, art.94,
art. 180, art. 182 i art. 133 Pzp, w związku z wadliwą kwalifikacją
przedmiotu zamówienia do usług i innych wartościowo progów
zamówienia;
6. wyłączenie ochrony prawnej Zamawiającego i Wykonawcy zapewnionej
bezwzględnie obowiązującymi przepisami kodeksu cywilnego dotyczącymi
np. rękojmi oraz gwarancji zapłaty (w tym art. 647 i nast. k.c.) - wskutek
odebrania robotom stanowiącym przedmiot zamówienia, tj. „wykonania
głównych wyrobisk przygotowawczych” charakteru robót budowlanych;
7. dokonanie kwalifikacji przedmiotu zamówienia sprzecznie z jednoznacznym
brzmieniem przepisów prawa wspólnotowego, a to:
a) art. 1 ust. 2 b i d Dyrektywy 2004/17/WE, definiujących pojęcia zamówień na
roboty budowlane, dostawy i usługi;
b) art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2004/17/WE, wskazującego, iż zamówienie obejmujące
kilka rodzajów działalności podlega zasadom dotyczącym działalności, która
stanowi działalność główną;
c) art. 16 Dyrektywy 2004/17/WE określającego progi zamówień;
d) załącznika XII do Dyrektywy 2004/17/WE, gdzie do działu robót budowlanych
zalicza się roboty z działu 45 Budownictwo, klasa 25 - pozostałe
specjalistyczne roboty budowlane (nomenklatura NACE); w tej klasie mieści
się także kod 45255500, wymieniony w Rozporządzeniu WE nr 2195/2002
w sprawie Wspólnotowego Słownika Zamówień (CPV), zgodnie z zał. nr 4
Tabeli Zbieżności CPV i NACE;
e) załącznika XVIIA i załącznika XVIIB Dyrektywy 2004/17/W, które nie
obejmują w swej treści wykonywania robót budowlanych oznaczonych kodem
CPV 45255500-4;
8. niezastosowanie bezpośrednio powołanych wyżej przepisów prawa
europejskiego, w razie uznania wadliwości implementacji Dyrektyw do
krajowego porządku prawnego, których skutkiem jest diametralnie
odmienne uregulowanie statusu zamówień dotyczących robót
w wyrobiskach górniczych, w stosunku do regulacji prawa UE (zgodnie
z orzecznictwem ETS przywołanym w uzasadnieniu);
II. naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 196 Pzp,
poprzez nie rozważenie i nie odniesienie się w ogóle w uzasadnieniu
orzeczenia do wielu zarzutów Odwołującego, wyspecyfikowanych
szczegółowo we wstępnej części uzasadnienia i opisanych
w uzasadnieniu.
Wskazując na powyższe uchybienia, skarżący wniósł o:
A. uchylenie zaskarżonego orzeczenia KIO lub
B. zmianę zaskarżonego orzeczenia KIO, w tym w szczególności:
1. zmianę pkt II. 1.2 ogłoszenia o zamówieniu, poprzez ustalenie, iż przedmiotem
zamówienia jest wykonanie roboty budowlanej (CPV 45254100-3: roboty
w zakresie wydobycia i produkcji - roboty budowlane dla górnictwa lub CPV
45255500-4 roboty wiertnicze i górnicze);
2. zmianę Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia w związku z
okolicznością, iż przedmiotem zamówienia są roboty budowlane dla górnictwa
(CPV 45254100-3: roboty w zakresie wydobycia i produkcji lub CPV 45255500-
4 roboty wiertnicze i górnicze), a nie usługi, w następującym zakresie:
• zmianę rozdziału I pkt 1.1 ppkt 3.1 SIWZ - poprzez ustalenie, iż
przedmiotem zamówienia są roboty budowlane (CPV 45254100-3: roboty
w zakresie wydobycia i produkcji);
• zmianę rozdziału I pkt 1.1 pkt 6.1.1 SIWZ - poprzez zastąpienie zwrotu
„wykonywanych usług” zwrotem „wykonywanych robót budowlanych";
• zmianę rozdziału I pkt 1.1 ppkt 6.1.1 SIWZ - poprzez zastąpienie zwrotu
„dokumentu potwierdzającego, iż te usługi zostały wykonane" zwrotem
„dokumentu potwierdzającego, iż te roboty budowlane zostały wykonane”',
• zmianę rozdziału I pkt 1.1 pkt 6.1.2 SIWZ - poprzez zastąpienie zwrotu „za
świadczenie usług" zwrotem „za wykonywanie robót budowlanych";
• zmianę rozdziału I pkt 1.1. pkt 6.1.5 SIWZ - poprzez zastąpienie zwrotu
"dostępnych wykonawcy usług" zwrotem „dostępnych wykonawcy robót
budowlanych ”;
• zmianę rozdziału III pkt 4 - poprzez zastąpienie zwrotu „załącznik nr 4 -
wykaz wykonanych usług" zwrotem „załącznik nr 4 - wykaz wykonanych
robót budowlanych ”;
• zmianę tytułu załącznika nr 4 do SIWZ - poprzez zastąpienie zwrotu „Wykaz
wykonanych w okresie ostatnich 3 lat usług drążenia wyrobisk chodnika"
zwrotem „Wykaz wykonanych w okresie ostatnich 5 lat robót budowlanych
tj. drążenia wyrobisk chodnika";
• zmianę treści załącznika nr 4 do SIWZ - poprzez zastąpienie zwrotu
„potwierdzające, że te usługi zostały wykonane należycie” zwrotem
„potwierdzające, że te roboty budowlane zostały wykonane należycie
C. zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz skarżącej kosztów
niniejszego postępowania oraz kosztów postępowania odwoławczego,
w tym kosztów zastępstwa procesowego.
D. Ewentualnie wystąpienie przez Sąd na podstawie art. 267 TWUE do
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prawnym,
mającym na celu wyjaśnienie wątpliwości w kwestii wykładni zwrotu „inne
usługi”, o którym mowa w pkt. 27 załącznika XVIIB do Dyrektywy
2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004r.,
koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające
w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych
w zw. z art. 1 ust. 2 b tej Dyrektywy, w świetle którego zamówienia
publiczne na roboty budowlane oznaczają zamówienia publiczne, których
przedmiotem jest wykonanie lub zarówno zaprojektowanie, jak i wykonanie
robót budowlanych związanych z jednym z rodzajów działalności
w rozumieniu załącznika XII lub dzieło lub realizacja za pomocą dowolnych
metod dzieła spełniającego wymagania określone przez podmiot
zamawiający. „Dzieło” oznacza wynik robót budowlanych lub
inżynieryjnych, traktowanych jako całość, które może samodzielnie spełniać
określoną funkcję ekonomiczną lub techniczną.
W odpowiedzi na zarzuty skargi, Zamawiający wniósł ojej oddalenie w całości
jako bezzasadnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem Zamawiającego, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż w świetle
brzmienia art. 2 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane Zamawiający dokonał prawidłowej
klasyfikacji przedmiotu niniejszego zamówienia publicznego jako usługi, a nie jako
robót budowlanych. Powyższe jako jasne i oczywiste nie wymaga odwoływania się do
reguł pozajęzykowych wykładni przepisów prawa, które bezpodstawnie stosuje
skarżący. Zamawiający podkreślił, iż przyjęcie stanowiska skarżącego, jakoby
wyrobiska górnicze należało traktować jako roboty budowlane w rozumieniu
przepisów ustawy - Prawo budowlane, doprowadziłoby do zaprzeczenia przyjętym
przez ustawodawcę założeniom w tym zakresie, tj. odrębnego i autonomicznego
potraktowania wyrobisk górniczych. Zamawiający podzielił nadto stanowisko
Krajowej Izby Odwoławczej odnośnie kwestii regulacji dyrektywowych.
Zamawiający podniósł również, iż zakwalifikowanie wyrobisk górniczych jako
robót budowlanych wymagałoby zażądania od wykonawców w tym zakresie
dodatkowych uprawnień, kwalifikacji oraz referencji, co utrudniłoby zdaniem
Zamawiającego w sposób znaczący uczciwą konkurencję. Swoje stanowisko
Zamawiający poparł treścią opinii prawnych: z 6 grudnia 2010 r., sporządzonej przez
prof. dr hab. Aleksandra Lipińskiego z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz
z 3 grudnia 2010r., sporządzonej przez prof. dr hab. Janusza Strzępkę, a także powołał
się na wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 10 grudnia 2010r., sygn. akt
XIII GC 253/10/IW. Jednocześnie Zamawiający wskazał, że w innych prowadzonych
przez niego postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego (np. ogłoszenie
o zamówieniu z 24 września 2010r., nr 2010/S186-284345), jak również
w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonych przez innych
zamawiających (ogłoszenie z 201 lr. nr 2011/S60-097584 i nr 2011/S68-1 11137)
dokonano kwalifikacji wyrobisk górniczych jako usług, a nie robót budowlanych na
gruncie ustawy Pzp. Zamawiający podniósł wreszcie, iż bezpodstawne jest
powoływanie się przez Skarżącego na orzecznictwo sądów administracyjnych,
albowiem zagadnienia tam zawarte dotyczą prawa podatkowe i może mieć ono
zastosowanie jedynie na gruncie prawa podatkowego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż Sąd Okręgowy rozpoznał jedynie te zarzuty,
które uprzednio były przedmiotem odwołania, bowiem zgodnie z art,198d ustawy
Prawo Zamówień Publicznych w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia
skargi rozpoznając skargę nie można rozszerzać żądania odwołania ani występować z
nowym żądaniem.
Skarga odwołującego podlega oddaleniu, bowiem wyrok Krajowej Izby
Odwoławczej jest trafny i odpowiada prawu.
Nie zachodzi zarzucane w skardze naruszenie prawa, a to art.2 pkt.8 i 10 ustawy
Prawo Zamówień Publicznych oraz art.29 ust.l i 2 Pzp, art.7 ust.l Pzp, art.6 oraz art.5
ust.2 Pzp, błędna wykładnia przepisu art.2 ust.l i art.3 pkt.6 i 7 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r. t.j. z późn. zm.) w związku z art.6
pkt.8 i 10 Pzp, naruszenie art.ll ust.8 Pzp i §1 Rozporządzenia wykonawczego
Prezesa Rady Ministrów z dnia 23.12.2009 r. w sprawie kwot wartości zamówień oraz
konkursów od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń
Urzędowych Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich (Dz. U. 2009 r. nr 224
poz.1795) oraz art.l2a ust.2, art.19, art.26, art.36 ust.3, art.38, art.40, art.43, art.45,
art.49, art.50, art.85, art.94, art. 180, art. 182 i art. 133 Pzp.
Nie zachodzi też wyłączenie ochrony prawnej zamawiającego i wykonawcy
zapewnionej bezwzględnie obowiązującymi przepisami kodeksu cywilnego, a także
dokonanie kwalifikacji przedmiotu zamówienia sprzecznie z jednoznacznym
brzmieniem przepisów prawa wspólnotowego tj. art.l ust.2b i d, art.9 ust.l, art. 16
Dyrektywy 2004/17/WE załącznika XII tej dyrektywy, załącznika XVII A i XVII B
Dyrektywy 2004/17/WE, nie zastosowanie tych przepisów prawa europejskiego, a
także naruszenie przepisów proceduralnych w szczególności art. 196 Pzp.
Bezspornym jest, że zamawiający - Katowicki Holding Węglowy ogłosił
przetarg nieograniczony sektorowy na wykonanie głównych wyrobisk
przygotowawczych w pokładzie 501 w polu S wraz z rozcięciem ściany I a - S dla
KHW SA KWK Murcki - Staszic.
Zamawiający wskazał kod CPV 45255500-4 - roboty górnicze i wiertnicze, kategoria
usług - 27, a ponadto w ogłoszeniu o zamówieniu sektorowym wskazał jako podstawę
prawną - Prawo geologiczne i górnicze.
Skarżący stał na stanowisku, iż podany przez zamawiającego kod CPV
wskazuje, iż przedmiotem zamówienia są roboty budowlane, a więc zakwalifikowanie
zamówienia do kategorii „usług” jest błędne. Ponadto jednoznacznie podnosił
w odwołaniu, iż zamawiający winien był zastosować kod CPV 45254100-3 a nie kod
CPV 45255500-4.
Ustawa Prawo Zamówień Publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 223 poz. 1655
z późn. zm.) definiuje w art.2 trzy rodzaje umów: umowę dostawy, umowę o roboty
budowlane i usługi.
Definicja roboty budowlanej w ustawie Pzp odsyła do odpowiedniej regulacji
Prawa budowlanego (ustawa z dnia 7.07.1994 r. - tj. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz.l 18 z
późn. zm.) przy czym na gruncie ustawy Pzp roboty budowlane obejmują - wykonanie
robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, czyli budowa a także
praca polegająca na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu
budowlanego (pkt.7 art.3 Prawo budowlane), zaprojektowanie i wykonanie robót
budowlanych oraz realizację obiektu budowlanego za pomocą dowolnych środków
przez osobę trzecią, zgodnie z wymogami określonymi przez zamawiającego -
w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że zakwalifikowanie przedmiotu
danego zamówienia do robót budowlanych możliwe jest tylko wtedy, gdy podlega ono
reżimowi ustawy Prawo budowlane.
W art.2 ust. 1 ustawa Prawo budowlane wprost wskazuje, iż nie stosuje się jej
postanowień do wyrobisk górniczych.
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U.
z 2005 r. nr 208 poz.l947 z późn. zm.) w art.6 pkt. 10 zawiera definicję wyrobiska
górniczego, którym jest przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub w górotworze
powstała w wyniku robót górniczych, natomiast roboty górnicze definiuje jako
wykonywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie wyrobisk górniczych w związku
z działalnością regulowaną ustawą - art.6 pkt.l ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
Nie ma więc racji skarżący, iż roboty górnicze są tożsame z robotami budowlanymi.
Roboty górnicze są odrębną, specyficzną kategorią robót; ściśle są związane
z wyrobiskiem górniczym tym bardziej, że art.57 ustawy Prawo geologiczne i górnicze
stanowi, że do projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych
zakładu górniczego stosuje się przepisy prawa budowlanego, przy czym obiektami
budowlanymi zakładu górniczego są obiekty budowlane w rozumieniu prawa
budowlanego zlokalizowane w całości na powierzchni ziemi służące do
bezpośredniego wydobywania kopaliny ze złoża.
Skarżący wywodził, iż wyrobisko górnicze należy kwalifikować jako obiekt
budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, co zostało potwierdzone wyrokiem
NSA z dnia 3 lutego 2006 r. II FSK 656/2005, wyrokiem NSA z dnia 29 stycznia
2009 r. II FSK 1407/2007, a także wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca
2007 r. I SA 1814/06, WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007 r. I SA
/WP/1814/06, wyrokiem NSA z 3 lutego 2006 r. II FSK 656/2005. Uzasadnia to
zdaniem skarżącego przyjęcie, iż mimo wyłączenia wyrobiska górniczego spod reżimu
ustawy Prawo budowlane - roboty górnicze nie tracą charakteru robót budowlanych.
Poglądu tego Sąd Okręgowy w niniejszym składzie nie podziela.
Pomijając, iż prezentowany pogląd co do zakwalifikowania wyrobiska
górniczego do obiektu budowlanego wcale nie jest jednolity i nie oceniając w żadnym
przypadku prawidłowości w/w orzeczeń, to podkreślić jednak należy, że takie
zakwalifikowanie wyrobiska dokonane zostało na potrzeby przepisów podatkowych
i nie dotyczyło wyrobiska jako jednorodnego obiektu, lecz jako budowli składającej
się z poszczególnych obiektów (urządzeń) funkcjonalnie ze sobą powiązanych tj.
szybów, sztolni, linii energetycznych itp. służących wydobywaniu kopalin. Wskazane
obiekty i urządzenia stanowią część składową wyrobiska górniczego służącego
prowadzeniu działalności gospodarczej i właśnie od tych obiektów (urządzeń) jest
naliczany stosowny podatek. Jedynie dla porządku należy podać, iż Aleksander
Lipiński w artykule „Podziemne wyrobisko górnicze jako przedmiot podatku od
nieruchomości w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego” (publ. PUG
2009.8.11) wskazał, że próba wykładni zakładającej, że wyrobiska górnicze czy też
znajdujące się w nich „budowle” (w tym „urządzenia budowlane”) miałyby stanowić
przedmiot podatku od nieruchomości jest rażąco błędną. Wyznaczenie zakresu
obowiązku podatkowego w oparciu o wyjątkowo niejasną i obarczoną błędem
logicznym definicję „budowli” ocenia jako urągającą zasadom demokratycznego
państwa prawnego w tym wynikającego z nich nakazu redagowania tekstów aktów
normatywnych w sposób zgodny z zasadami „przyzwoitej legislacji” (art.2
Konstytucji).
Jest też oczywiście pogląd odmienny, a mianowicie B. Pohl w artykule opubl.
w FK 2009/12/45 uważa, że wyłączenie wyrobisk górniczych, a dokładniej budowli
w nich usytuowanych z zakresu prawa budowlanego nie świadczy o tym, iż nie są one
obiektami budowlanymi. Konsekwencją tego zapisu jest to, że stosuje się do nich inne
przepisy niż ustawy Prawo budowlane. Zapis ten potwierdza również, że obiekty
usytuowane w wyrobiskach górniczych są obiektami w świetle ustawy Prawo
budowlane, a więc może być pobierany stosowny podatek.
Zatem powyższa kwalifikacja wyrobiska górniczego jako budowli jest
nieprzydatna dla celów niniejszego postępowania, a przede wszystkim nie determinuje
uznania, że roboty górnicze są robotami budowlanymi.
Zamawiający prawidłowo więc zastosował kod zamówienia CPV 45255500-4.
Celem Wspólnego Słownika Zamówień Publicznych było ujednolicenie systemu
klasyfikacji dla zamówień publicznych odniesień stosowanych wprost przez instytucje
i podmioty zamawiające celem dokonania opisu przedmiotu zamówienia. Kody
wskazane we Wspólnym Słowniku Zamówień mają nie tylko ułatwić klasyfikację
statystyczną, ale przede wszystkim zapewnić jak największy stopień precyzji w opisie
przedmiotu zamówienia.
Podany kod CPV 45255500-4 - oznacza roboty górnicze i wiertnicze, a więc
jednoznacznie określa przedmiot zamówienia. Nie ma żadnych podstaw, aby pojęcie
„roboty górnicze” w rozumieniu ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz „roboty
górnicze” w opisie kodu CPV 45255500-4 traktować, definiować odmiennie tzn., aby
„roboty górnicze” w opisie kodu CPV obejmowało inne czynności niż wynikające
z definicji ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Uznać więc należy, że „roboty
górnicze” w rozumieniu cyt. ustawy i Wspólnego Słownika Zamówień są pojęciem
tożsamym. Twierdzenie skarżącego, iż właściwym kodem dla przedmiotu niniejszego
zamówienia jest CPV 45254100-3 - roboty budowlane dla górnictwa, w tym stanie
rzeczy - nie jest zasadne.
Nie można również zgodzić się ze skarżącym, iż przy niniejszym postępowaniu
zostało naruszone prawo unijne, a w szczególności Dyrektywy 2004/17/WE
i 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31.03.2004 r.
Przede wszystkim Dyrektywy - wydawane przez Radę i Komisję -
w przeciwieństwie do rozporządzeń - nie są akrem normatywnym. Wiążą one
wprawdzie państwa, pod których adresem są kierowane w zakresie celów jakie mają
być osiągnięte, lecz państwa mają swobodę ich realizacji. W celu zapewnienia
wykonania dyrektyw państwo może przyjąć określony akt ustawodawczy lub może
być wydana odpowiednia decyzja administracyjna. Dyrektywy są tylko pośrednio
źródłem prawa krajowego. Wskutek tego, prawa i obowiązki podmiotów prawa
wewnętrznego nie wynikają z samych dyrektyw lecz z aktów prawa krajowego.
Zdaniem Trybunału Europejskiego jednak przy realizacji Dyrektyw państwa
powinny sięgać po takie formy i środki jakie najlepiej się do tego nadają. Oczywiście
Dyrektywy nie mogą być modyfikowane przez państwa członkowskie
w ustawodawstwie wewnętrznym.
W wyroku z dnia 13.11.1990 r. (sprawa C - 106/89) Trybunał zwrócił uwagę,
że państwa członkowskie zobowiązane są do podejmowania wszelkich środków
o charakterze ogólnym lub szczególnym dla zapewnienia celu wynikającego
z Dyrektywy. Sąd krajowy, który rozpoznaje sprawę z dziedziny objętej zakresem
stosowania Dyrektywy musi interpretować prawo Krajowe przy uwzględnieniu
brzmienia i celu Dyrektyw. Przeniesienie Dyrektywy do prawa wewnętrznego nie
wymaga postanowienia, by Dyrektywy zostały dosłownie powtórzone w przepisach
prawa wewnętrznego. Wystarczy ogólny kontekst prawny, jeżeli należycie zapewni
pełne zastosowanie Dyrektywy w sposób jasny i precyzyjny. Orzecznictwo ETS-u
uzależnia też bezpośredni skutek Dyrektywy od tego, czy przepisy Dyrektywy
z punktu widzenia ich treści wydają się bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej ustawy, to wskazać należy, że regulacje
zawarte w Dyrektywach - 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty
działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych
oraz 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie
koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane,
dostawy i usługi znajdują odzwierciedlenie w ustawie Prawo zamówień publicznych.
Skarżący z uwagi na niezakwalifikowanie przedmiotu zamówienia do robót
budowlanych zarzucał naruszenie prawa unijnego, a w szczególności naruszenie w/w
Dyrektyw. Pogląd ten jest błędny. W części wstępnej (w preambule) w pkt. 16
Dyrektywa 2004/17/WE stanowi, że zamówienie może zostać uznane za roboty
budowlane tylko, jeżeli jego przedmiot obejmuje jednoznacznie wykonanie czynności
wymienionych w załączniku XII nawet jeżeli zamówienie obejmuje również
świadczenie innych usług niezbędnych do wykonania tych czynności.
Pkt.29 preambuły Dyrektywy 2004/17/WE stanowi, że zamówienia mogą być
udzielane w celu spełnienia wymagań związanych z różnymi rodzajami działalności
podlegającymi ewentualnie różnym reżimom prawnym. Należy wyjaśnić, że reżim
prawny obowiązujący w przypadku pojedynczego zamówienia, które ma obejmować
szereg różnych czynności, powinien podlegać zasadom dotyczącym głównej
planowanej działalności.
Określenie działalności stanowiącej główny przedmiot zamówienia będzie
mogło być oparte na analizie wymagań, jakie powinno spełniać określone zamówienie,
przeprowadzonej przez podmiot zamawiający w celu określenia wartości zamówienia
i sporządzenia specyfikacji zamówienia.
Z kolei zgodnie z definicją zamieszczoną w art.l ust.2 pkt.b Dyrektywy
„Zamówienia na roboty budowlane” oznaczają zamówienia, których przedmiotem jest
wykonanie lub zarówno zaprojektowanie, jak i wykonanie robót budowlanych
związanych z jednym z rodzajów działalności w rozumieniu załącznika XII, lub
dzieło, lub realizacja za pomocą dowolnych metod dzieła spełniającego wymagania
określone przez podmiot zamawiający. „Dzieło” oznacza wynik robót budowlanych
lub inżynieryjnych, traktowanych jako całość, które może samodzielnie spełniać
określoną funkcję ekonomiczną i techniczną.
Odnośnie kodu CPV - należy prawidłowość jego zastosowania oceniać przez
pryzmat konkretnego, zindywidualizowanego zamówienia. Cztery pierwsze cyfry tj.
dział, kategoria, klasa są oznaczeniem ogólnym, które częściowo są rozpatrywane
wspólnie. Dopiero następne cyfry służą zwiększeniu precyzji opisu, a w całości
określają właściwe sformułowanie.
W załączniku XII do Dyrektywy 2004/17/WE doprecyzowano klasę
„pozostałych specjalistycznych robót budowlanych”.
W szczególności w załączniku nr XII w dziale 45 grupie 45.2 klasie 45.25
„Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane” wskazane są dwa kody CPV 45250000
- roboty w zakresie instalowania, wydobycia, produkcji oraz budowy obiektów
budowlanych przemysłu naftowego i górniczego oraz 42262000 - specjalistyczne
roboty budowlane inne niż dachowe. Załącznik ten jednoznacznie precyzuje, że klasa
ta obejmuje - specjalistyczne prace budowlane związane z jednym z aspektów
wspólnych różnym rodzajom budowli wymagających specjalistycznych umiejętności
lub sprzętu - fundamentowanie, w tym także wbijanie pali - wiercenie i budowa
studni wodnych, głębienie szybów - wznoszenie elementów stalowych innych niż
własnej produkcji, - gięcie stali, - roboty murarskie i kamieniarskie, - wznoszenie
i demontaż rusztowań i platform, - wznoszenie kominów i pieców. Klasa ta nie
obejmuje: wynajmu rusztować bez usług wznoszenia i demontażu. Zatem w świetle
tego zapisu roboty wiertnicze i górnicze nie mieszczą się w tej klasie, bowiem nie są
związane z żadnym z aspektów w ujęciu załącznika XII do w/w Dyrektywy
2004/17/2004. Brak jest więc podstaw do przyjęcie, że roboty górnicze są robotami
budowlanymi, a konsekwencją tego jest ich zakwalifikowanie do usług - 27 (załącznik
nr XVII b do Dyrektywy 2004/18/WE) oraz rozporządzenie.
Jak wyżej wskazano zamówienie może zostać uznane za zamówienie na roboty
budowlane tylko, jeżeli jego przedmiot obejmuje jednoznaczne wykonanie czynności
wymienionych w załączniku XII. Oznacza to, że interpretacja rozszerzająca zapisów
załącznika XII nie jest dopuszczalna. Natomiast jeżeli chodzi o załącznik 4 Tabeli
zbieżności CPV i NACE to jest to przyrównanie systemu Klasyfikacji CPV do
Klasyfikacji Działalności Gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej (NACE)
i absolutnie nie jest samoistnym wyznaczeniem charakteru prawnego przedmiotu
zamówienia publicznego.
Niewątpliwie próba ustalenia charakteru prawnego „robót górniczych” nie jest
prosta. Są to roboty, które nie są wprost usługami ani wprost robotami budowlanymi.
Pogląd prezentowany przez Włodzimierza Dzierżanowskiego (w publikacji
w Rzeczypospolitej), iż czynności w zakresie projektowania, budowy, utrzymania
i rozbiórki obiektów budowlanych zakładu górniczego - w rozumieniu prawa
wspólnotowego są robotami budowlanymi zdefiniowanymi w szczególności jako
roboty budowlane dla górnictwa i określone kodem CPV 45254100-3 jest niesporny
Jednakże nie wyjaśnia to charakteru prawnego robót górniczych w rozumieniu ustawy
Prawo geologiczne i górnicze.
Zdaniem Sądu Okręgowego punktem wyjścia do oceny charakteru prawnego
tych robót jest ich definicja czyli wykonywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie
wyrobisk górniczych oraz definicja wyrobiska przygotowawczego. Wyrobiskiem
przygotowawczym wg Wikipedii jest wyrobisko, którego celem jest podział złoża na
pola wybierania, stworzenie najkrótszych dróg transportowych i najkrótszej drogi
obiegu powietrza.
Przygotowanie tych wyrobisk polega na ich drążeniu. Te roboty przygotowawcze
mające na celu podział złoża na dogodne do wybierania odcinki są pracami pośrednimi
pomiędzy udostępnieniem i wybieraniem złoża.
Czynnościami zasadniczymi podczas drążenia chodników węglowych są: urabianie,
ładowanie urobku, odstawa i obudowa. Czynnościami pomocniczymi: transport
materiałów, przewietrzanie, odwodnienie itp. (drążenie wyrobisk przygotowawczych
wg opracowania Czesława Zająca).
W świetle powyższego nie można kategorycznie robót górniczych zakwalifikować do
robót budowlanych nawet w oparciu o przepisy unijne.
Również powoływanie się przez skarżącego na różne klasyfikacje czy też
sprawozdania, sporządzone w oparciu o przepisy o statystyce publicznej nie może
wpływać na zakwalifikowanie przedmiotu zamówienia, którego dotyczy niniejsza
sprawa, do robót budowlanych.
Ma rację skarżący, iż Polska Klasyfikacja Działalności ustala symbole, normy
i zakres poszczególnych ugrupować klasyfikacyjnych. Jednakże w przypadku
podmiotu prowadzącego różne rodzaje działalności w celu zakwalifikowania jednostek
do danego poziomu klasyfikacji PKD niezbędne jest określenie działalności
przeważającej. Z kolei Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych (PKOB) stanowi
usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych rozumianych jako produkty finalne
działalności budowlanej, przy czym obiekty budowlane rozumie jako konstrukcje
połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych
i elementów składowych będące wynikiem prac budowlanych. PKOB służy potrzebom
statystyki działalności budowlanej, sporządzeniu sprawozdań budowlanych, spisów
budowli i mieszkań, statystyki cen obiektów budowlanych oraz rachunków
narodowych.
Zatem przepisy te nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania.
Odnośnie przedłożonych przez skarżącego tłumaczeń zamówień publicznych przez
podmioty niemieckie i czeskie, to przedmioty zamówienia nie są tożsame
z przedmiotem niniejszego zamówienia.
Art.29 w ust.l Ustawy Prawo zamówień publicznych nakazuje zamawiającemu
opisanie przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący za pomocą
dostarczenia dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagane
okoliczności mogące uznać wpływ na sporządzenie oferty.
Tak też został opisany przedmiot zamówienia w Specyfikacji Istotnych
Warunków Zamówienia. Został on opisany w sposób nie budzący żadnych
wątpliwości; podano, iż chodzi o roboty górnicze i wiertnicze, co określono kodem
45255500-4 ze wskazaniem, że dotyczą głównych wyrobisk przygotowanych
w pokładzie 501 w polu S z rozcięciem ściany I a-S precyzując w szczegółowych
wymaganiach technicznych zamówienia, iż obejmuje drążenie chodników, przecinki,
pochyleń, rozcinki ściany wraz z pracami dodatkowymi, ogółem 3822 mb.
Zamówienie kierowane jest do profesjonalistów mających przecież wiedzę
i rozeznanie, w przedmiocie zamówienia, tym bardziej, że skarżący w zakresie swojej
działalności wykonuje roboty dla górnictwa.
Nie jest więc trafny zarzut naruszenia art.29 ust.2 i art.7 ustawy Prawo zamówień
publicznych przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą
konkurencję, skutkiem czego jest dyskryminacja wykonawców oferujących realizację
zamówienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wyłączenie uprawnień
przysługujących wykonawcom na podstawie przepisów prawa powszechnie
obowiązującego związanego z realizacją robót budowlanych.
Zatem dążenie skarżącego do zakwalifikowania robót górniczych, czyli
przygotowanie wyrobiska do robót budowlanych celem możliwości skorzystania
z dobrodziejstwa art.6491 k.c. nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Odnośnie zarzutu zaniżenia progów zamówienia poprzez zakwalifikowanie
przedmiotu zamówienia do kategorii usług o symbolu 27, to zwrócić należy uwagę, iż
jest to zamówienie sektorowe podlegające mniejszym restrykcjom niż zamówienie
publiczne, choć zasada równego traktowania oferentów i zasada konkurencyjności nie
doznają żadnych ograniczeń.
Zamówienia sektorowe nie tylko podlegają przepisom Rozdziału 5 Ustawy
Prawo zamówień publicznych, ale również Dyrektywie potocznie nazywanej
Dyrektywą sektorową tj. Dyrektywie z 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji
procedur udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki
wodnej, energetyki i usług pocztowych (Dyrektywa 2004/17/WE).
Sąd Okręgowy nie widzi też potrzeby do wniesienia wniosku do ETS
z pytaniem o wykładnię w oparciu o przepis art.296 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej (TFUE).
Jak wyżej wskazano postanowienia Dyrektywy 2004/17/WE wraz
z odpowiednimi zapisami załącznika XII są klarowne i nie wymagają wykładni.
W konsekwencji wyrok KIO uznać należało za trafny, a poczynione ustalenia
za prawidłowe i zgodne z prawem.
Skutkowało to oddaleniem skargi po myśli art. 198 f ust.2 ustawy Prawo
Zamówień Publicznych
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z przepisem art. 198 f ust.5 cyt.
ustawy.
Na oryginale właściwe podpisy
ZGODNOŚĆ Z OR7G1NJ.ŁEM
ratryOJr Źaoł