Sygn. akt XIX Ga 91/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 marca 2011 r.

Sąd Okręgowy w Katowicach
w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędziowie:

Protokolant:

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. w Katowicach
sprawy z odwołania Spectrum Silesia Service Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w Radzionkowie
przeciwko Szpitalowi Specjalistycznemu Nr 1 w Bytomiu
o udzielenie zamówienia publicznego

na skutek skargi zamawiającego Szpitala Specjalistycznego Nr 1 w Bytomiu
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie
z dnia 10 stycznia 2011 r.    sygn. akt KIO/2788/10

oddala odwołanie i zasądza od zamawiającego Szpitala Specjalistycznego nr 1
w Bytomiu na rzecz Spectrum Silesia Service Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w Radzionkowie kwotę 1.800,-zł (jeden tysiąc osiemset złotych)
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym.

Sygn. akt XIX Ga 91/11

UZASADNIENIE

Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych w
Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 201 lr., sygn. akt KIO 2788/10 uwzględniła
odwołanie wykonawcy ubiegającego się o udzielenie zamówienia publicznego -
Spektrum Silesia Service spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Radzionkowie -
wniesione wobec czynności Zamawiającego - Szpitala Specjalistycznego nr 1 w

W Bytomiu, polegającej na bezpodstawnym odrzuceniu oferty Wykonawcy w
prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego postępowaniu, i unieważniła
czynność wyboru najkorzystniejszej oferty i odrzucenia oferty Odwołującego,
nakazując powtórzenie czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty
Odwołującego. Kosztami postępowania obciążono Zamawiającego - Szpital
Specjalistyczny nr 1 w Bytomiu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w prowadzonym przez
Zamawiającego postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie
przetargu nieograniczonego na wywóz odpadów komunalnych, biodegradowalnych
oraz gruzu budowlanego Zamawiający, odrzucając ofertę Wykonawcy - Spectrum
Silesia Service spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Radzionkowie, naruszył
przepisy art. 7 ust. 1 i 3, art. 89 ust. 1 pkt. 6 oraz art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29
stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010r., nr 113, poz. 759 ze
zm.), dalej jako Pzp.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, zastosowanie przez składającego ofertę
Wykonawcę przy określaniu ceny stawki podatku VAT wynoszącej 8%, a więc
nieobowiązującej w dacie składania ofert (20 grudnia 2010r.), lecz wchodzącej w
życie z dniem 1 stycznia 201 lr. i obowiązującej w okresie wykonywania zamówienia
(od 1 stycznia 20lir. do 31 grudnia 201 lr.) jest prawidłowe i nie może być oceniane

jako błąd w obliczeniu ceny, uzasadniający odrzucenie oferty w trybie art. 89 ust. 1
pkt. 6 Pzp.

Wobec powyższego, odwołanie należało uwzględnić, nakazując
Zamawiającemu powtórzenie czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty
Odwołującego.

O kosztach postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą orzeczono na
podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp, stosownie do wyniku postępowania oraz przy
uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca
2010r. w sprawie wysokości i pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów
w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. nr 41, poz. 238).

Od opisanego wyżej wyroku Krajowej Izby Odwoławczej skargę do Sądu
Okręgowego wniósł Zamawiający, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi
zarzucił naruszenie:

1.    art. 89 ust. 1 pkt. 6 Pzp, poprzez błędne przyjęcie, iż oferta
zawierająca cenę obliczoną z uwzględnieniem stawki podatku VAT
innej niż obowiązująca w chwili składania oferty, nie jest dotknięta
błędem uzasadniającym jej odrzucenie;

2.    art. 7 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 91 ust. 1 i ust. 2 Pzp, poprzez błędne
przyjęcie, iż czynności wyboru oferty oraz udzielenia zamówienia
publicznego Zamawiający winien dokonać przy udziale oferty
zawierającej błędnie obliczoną cenę.

Wskazując na powyższe uchybienia, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i
zmianę zaskarżonego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w całości, poprzez
orzeczenie odmienne co do istoty, tj. oddalenie odwołania Wykonawcy. Nadto
skarżący wniósł o zasądzenie od Wykonawcy na rzecz Zamawiającego kosztów
postępowania przed KrajowąlzbąOdwoławczą w wysokości 4.068,49 zł oraz kosztów
zastępstwa procesowego przed Sądem Okręgowym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w świetle art. 2 pkt. 1 Pzp oraz art. 3
ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 5 lipca 200lr. o cenach, ustalona cena, w jakiej ma zostać
wykonane zamówienie publiczne, to cena brutto, zawierająca podatek od towarów i
usług. W ocenie skarżącego to wykonawca odpowiada za właściwe określenie stawki

podatku dla wykonywanych przez siebie czynności, a obowiązek ten rozciąga się
również na właściwe sporządzenie oferty. Wszelkie błędy w tym zakresie, zdaniem
skarżącego prowadza do odrzucenia oferty jako błędnej.

Skarżący podkreślił, iż Zamawiający nie jest obowiązany do posiadania
szczegółowej informacji na temat obowiązujących stawek VAT i nie ma obowiązku
wskazywania stawki podatku VAT w SIWZ, a powinna być ona przyjęta przez
uczestników przetargu w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów prawa
podatkowego. Skarżący podniósł nadto, iż przyjmuje się, że stawka podatku powinna
być określona na dzień składania oferty, co potwierdza również opinia Urzędu
Zamówień Publicznych oraz orzecznictwo. Skarżący podał również, iż w
orzecznictwie pojawił się pogląd, iż jeżeli Zamawiający w SIWZ nie wymagał, aby
oferta została skalkulowana przy założeniu zmiany stawki podatku VAT (od dnia 1
maja 2008r.), to wykonawcy powinni złożyć ofertę ze stawką podatku VAT
obowiązującą w dniu złożenia oferty.

Skarżący wskazał, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie szerokie
poparcie zyskał pogląd, iż błędne podanie stawki podatku VAT stanowi błąd w
obliczeniu ceny, który nie podlega poprawieniu i skutkuje koniecznością odrzucenia
oferty w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt. 6 Pzp.

Wobec powyższego w ocenie skarżącego prawidłowo zastosował on powołany
wyżej przepis, odrzucając ofertę Wykonawcy, w której cena ustalona została w
oparciu o stawkę VAT inną niż obowiązująca w dacie składania oferty. W dacie
składania ofert w polskim systemie prawnym nie było bowiem stawki podatku od
towarów i usług w wysokości 8%. Została ona wprowadzona dopiero z dniem 1
stycznia 20 lir.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik wykonawcy na rozprawie w dniu 24
marca 201 lr. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w odwołaniu, Wykonawca
podkreślił, iż Zamawiający miał obowiązek opisania kalkulacji ceny, w tym
wskazania, jaką stawkę podatku VAT należało podać w ofercie, czego Zamawiający
nie zrobił. Nadto wskazano, iż zamówienie dotyczyło świadczenia przyszłego, które
miało być wykonywane w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 201 lr.

Natomiast na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik Zamawiającego w
odpowiedzi na twierdzenia Wykonawcy podniósł, iż w SIWZ powołano się na ustawę
o cenach, co jest wystarczające dla sposobu ustalenia ceny. Nadto skarżący podał, iż
umowa w sprawie zamówienia publicznego nie została do tej pory zawarta.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:

Skarga Szpitala Specjalistycznego nr 1 w Bytomiu jako Zamawiającego
podlegała oddaleniu na podstawie art. 198f ust. 2 zd. 1 pzp.

Sąd Okręgowy podziela w pełni stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej
wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a zarzuty podniesione w skardze
nie zasługują na uwzględnienie.

W okolicznościach sporu czynność Zamawiającego polegająca na odrzuceniu
oferty Wykonawcy na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 6 pzp była czynnością wadliwą.
Stosownie do treści powołanego wyżej przepisu, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli
zawiera błędy w obliczeniu ceny. Odrzucając ofertę Wykonawcy skarżący powołał się
na błąd w obliczeniu ceny, polegający na podaniu błędnej stawki podatku od towarów
i usług, tj. stawki nieobowiązującej na dzień składania oferty.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że Zamawiający nie wprowadził
w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) żadnych reguł dotyczących
sposobu obliczania ceny, w odniesieniu do stawki podatku od towarów i usług. W
SIWZ wskazano jedynie, iż należy podać cenę ofertową brutto oraz wysokość podatku
VAT, wartość netto. W tej sytuacji Zamawiający, który w specyfikacji nie przedstawił
swoich wymagań dotyczących stawek podatku winien opierać się na wyliczeniach
wykonawcy.

Jednocześnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do
przyjęcia, że oferta Wykonawcy jest dotknięta błędem w obliczeniu ceny w
rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt. 6 pzp.

W pierwszym rzędzie należy dostrzec, iż cena jest nieodłącznym oraz
zasadniczym elementem oferty. Zaś oferta stanowi złożone w sposób wiążący wobec
drugiej strony oświadczenie woli zawarcia umowy na konkretnych warunkach (por.

art. 60 i 66 k.c.). Nie ulega dalej wątpliwości, że w postępowaniu, którego celem jest
doprowadzenie do zawarcia umowy w sprawie o zamówienie publiczne wykonawca
posiada względnie niewielki stopień wpływu na przedmiot tego postępowania - ten
bowiem określa SIWZ, natomiast cena jest tym elementem oferty, który w zasadzie w
całości jest objęty sferą dyspozytywności wykonawcy. Trzeba dalej podkreślić, że
podatek od towarów i usług jest elementem ceny (por. art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia
5 lipca 2001r. o cenach, Dz. U. z 2001, poz. 97, nr 1050), a tym samym zastosowanie
właściwej stawki podatku objęte jest sferą dyspozytywności wykonawcy.

W związku z tym należy przyjąć, że cena, w skład której wchodzi podatek od towarów
i usług (kwota tego podatku ustalona w wyniku zastosowania właściwej stawki) jest
kategorią w pełni umowną, podlegająca dyspozycji wykonawcy, który składa ofertę i
na rzecz którego będzie dokonywana zapłata za wykonanie zamówienia. Wniosek
powyższy znajduje wprost umocowanie w brzmieniu art. 14 oraz 139 ust. 1 ustawy
Pzp, zgodnie z którymi do czynności podejmowanych przez zamawiającego i
wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy kodeksu
cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej oraz że do umów w sprawach
zamówień publicznych stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy
nie stanowią inaczej. W kontekście powyższego, wskazanie stawki podatku od
towarów i usług staje się elementem oświadczenia woli wykonawcy w części
dotyczącej zaoferowanej ceny i jako takie oświadczenie woli (w myśl art. 60, 66 § 1
k.c.) nie może być przez drugą stronę transakcji kwestionowane, bowiem tylko ten
wykonawca może decydować o zastosowaniu tej lub innej stawki tego podatku.
Rzeczą zamawiającego jest przyjąć tak złożone oświadczenie woli i poddać je ocenie
zgodnie z jego treścią. W ocenie Sądu Okręgowego uznanie, że wskazanie przez
Wykonawcę nieprawidłowej stawki podatku VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny,
niewątpliwie należy traktować jako nadmierne przenoszenie regulacji
administracyjnoprawnych w sferę normowania prawa cywilnego, którego zamówienia
publiczne jako umowy pomiędzy zamawiającymi a wykonawcami są częścią (co
wynika z art. 2 pkt. 13 i art. 14 ustawy Pzp). Należy mieć na uwadze, iż przepisy
kodeksu cywilnego nie przewidują sankcji nieważności wobec czynności
cywilnoprawnych, które niewłaściwie opodatkowano, a stron czynności nie są

zobowiązane do kontrolowania prawidłowość wywiązywania się przez ich
kontrahentów z obowiązków podatkowych.

Nadto przepisy prawa podatkowego wskazują, iż obowiązek zaklasyfikowania
do właściwego grupowania statystycznego, a w konsekwencji zastosowania właściwej
stawki podatku VAT w odniesieniu do konkretnej transakcji spoczywa na Wykonawcy
- podatniku podatku od towarów i usług, zarazem wystawcy faktury (art. 103 oraz art.
106 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, Dz.U. z
2004r., poz. 54, nr 535). Zaś Zamawiający nie jest organem właściwym do
rozstrzygania w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego, to zadanie
należy bowiem do Ministra Finansów oraz organów działających z jego upoważnienia.
Zatem należy uznać, iż Zamawiający nie miał prawa odrzucić oferty Wykonawcy na
podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 6 pzp tylko dlatego, że określona w ofercie cena została
obliczona w sposób inny, aniżeli Zamawiający zakładał lub uznaje za zgodny z
obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. Tym bardziej, że Zamawiający nie
wydał jednoznacznych dyspozycji, co do sposobu obliczenia ceny ofertowej w
zakresie naliczenia podatku. Należy bowiem podkreślić, iż zamawiający nie jest
uprawniony do dokonywania wiążącej interpretacji w zakresie właściwej stawki
podatku od towarów i usług, w inny sposób, aniżeli poprzez wyraźne wskazanie
sposobu obliczenia ceny w ofercie. Stąd Zamawiający, który w specyfikacji nie
przedstawił swoich wymagań dotyczących stawek podatku powinien oprzeć się na
wyliczeniach Wykonawcy. W przypadku wystąpienia ewentualnych błędów w
zastosowaniu stawki podatku od towarów i usług to na podatniku - wystawcy faktury
(Wykonawcy) będzie ciążyć obowiązek właściwego uregulowania podatku oraz to on
będzie odpowiadał za jego niewłaściwe naliczenie i przekazanie przed organami
skarbowymi, a także poniesie ewentualną odpowiedzialność na gruncie prawa karnego
skarbowego.

Powyższe rozważania potwierdzają, iż nie można uznać, że błędne wskazanie
stawki podatku od towarów i usług przez Wykonawcę, jakkolwiek niewątpliwie
wpływa na cenę w rozumieniu ustawy o cenach (a tak, z mocy art. 2 pkt 1 należy
rozumieć pojęcie ceny na gruncie ustawy pzp), stanowi błąd w obliczeniu w ścisłym
tego słowa znaczeniu. Jest ono bowiem raczej wynikiem błędu co do prawa, będącego

następstwem nieprawidłowego zastosowania regulacji prawa podatkowego
obowiązującego w tym zakresie. Należy przy tym zauważyć, iż w niniejszym stanie
faktycznym spór nie dotyczy sytuacji, czy zastosowanie ma stawka podstawowa czy
obniżona, ale która ze stawek obniżonych powinna być w ofercie wskazana, biorąc
pod uwagę okoliczność, że w dacie składania oferty obowiązującą stawką była stawka
w wysokości 7%, zaś w okresie realizacji zamówienia jego przedmiot będzie
opodatkowany stawką 8%. W ocenie Sądu Okręgowego kwalifikacja tego stanu
faktycznego nie jest możliwa w oparciu o przepis art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp.
Należy bowiem uwzględnić, że wskazanie nieprawidłowej stawki podatku od towarów
i usług przy określeniu ceny oferty jest efektem przyjęcia niewłaściwego założenia co

, do obowiązującego prawa podatkowego, stąd stanowi o ustaleniu tej ceny nie zaś
obliczeniu, skoro wynika nie z czynności natury czysto arytmetycznej (działań
matematycznych) a z okoliczności obiektywnej, to jest z obowiązującego prawa (choć
w konkretnym wypadku być może niewłaściwie zastosowanego). Błąd w obliczeniu
ceny z założenia zawiera element działania niezamierzonego, takiego, które jest
wynikiem omyłki, natomiast w rozpoznawanej sprawie zastosowanie konkretnej
stawki podatku VAT było następstwem świadomej decyzji Wykonawcy. W ocenie
Sądu Okręgowego błąd w obliczeniu ceny winien być rozumiany jako omyłka
rachunkowa lub rzeczowa związana ze sposobem wyceny przedmiotu świadczenia
(podstawy wyliczenia, objęcia nim wszystkich elementów, kompletności i
prawidłowości wyliczeń). Natomiast błędu w obliczeniu ceny nie można odnosić do
wynikającej z przepisów prawa stawki podatku, co do której zastosowania, naliczenia i
odprowadzenia sprzedawcy towarów i usług będący płatnikami tego podatku, czyli
przedsiębiorcy prowadzących profesjonalną działalność gospodarczą podejmują
świadome decyzje, bezpośrednio obciążające ich konsekwencjami nieprawidłowości w
tym zakresie (z odpowiedzialnością karnoskarbową włącznie).

Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż skoro Zamawiający zobowiązany jest do
rozpatrywania oferty w kwocie realnej, czyli tej którą musiałby ponieść Zamawiający
wybierając wskazaną ofertę, to oznacza to, iż mimo różnicy w zaproponowanych
stawkach podatku VAT, oferta Wykonawcy pozostaje w pełni porównywalna w tym
postępowaniu z innymi ofertami.

Z tych względów należało uznać, że Zamawiający winien był dokonać
porównania złożonych ofert, w tym oferty Wykonawcy - SPECTRUM SILESIA
SERVICE spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Radzionkowie, w takich
kwotach jakie wykonawcy podali w złożonych ofertach, z uwzględnieniem podanych
przez nich kwot podatku od towarów i usług, a następnie na podstawie tak
przeprowadzonej oceny dokonać wyboru najkorzystniejszej oferty. Zamawiający nie
wskazując w SIWZ, według jakiej stawki w cenie należy uwzględnić podatek VAT,
nie może wyciągać dla Wykonawcy negatywnych konsekwencji, tym bardziej, iż
Wykonawca w złożonej ofercie obliczył podatek od towarów i usług z zastosowaniem
stawki, która wchodziła w życie z dniem 1 stycznia 201 lr., tj. wraz z przewidywanym
początkiem realizacji zamówienia, zaś z dniem składania oferty była powszechnie
wiadoma, bowiem ustawa wprowadzająca zmianę stawki podatku od towarów i usług
z dniem 1 stycznia 201 lr. została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 17
grudnia 2010r. (ustawa z dnia 26 listopada 2010r. o zmianie niektórych ustaw
związanych z realizacją ustawy budżetowej Dz. U. z 2010r., poz. 238, nr 1578).

Z uwagi na wyżej opisane okoliczności Sąd Okręgowy podzielił stanowisko
Krajowej Izby Odwoławczej, uznając, iż oferta Wykonawcy nie podlegała odrzuceniu
na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp. W konsekwencji skarga Zamawiającego

została oddalona stosownie do treści art. 198f ust. 2 zd. 1 pzp.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy, na

podstawie art. 198f ust. 5 pzp.

Na oryginale właściwe
ZGODNOŚĆ /. G RYG
siwi er d;

SEKRETAR