1. Opis stanu faktycznego:
Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu gminy Potworów (znak postępowania: ZP.271.5.2025), w trybie podstawowym (art. 275 pkt 1 ustawy PZP). W wyniku wystąpienia istotnej wady w postępowaniu (wady niemożliwej do usunięcia) Zamawiający finalnie podjął decyzję o unieważnieniu postępowania. W dniu 16.06.2025 r. Zamawiający unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej oraz postępowanie na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy PZP, wskazując, że postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Zawiadomienie o unieważnieniu opublikowano na platformie e-Zamówienia. Wobec podjętych przez Zamawiającego działań jeden z Wykonawców w dniu 23.06.2025 r. wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej (KIO).

Powyższe uniemożliwiło Zamawiającemu przeprowadzenie procedury wyłonienia Wykonawcy w celu zawarcia umowy. Od 23.06.2025 r. do dnia 21.07.2025 r. Zamawiający czekał na wyznaczenie terminu rozprawy, co nie jest w przypadku działania KIO standardowym terminem, lecz terminem bardzo wydłużonym z uwagi na ilość rozpatrywanych spraw.

Zgodnie z art. 577 ust. 1 ustawy PZP, wniesienie odwołania wstrzymało możliwość ogłoszenia nowego przetargu. Tymczasem z dniem 31.07.2025 r. upływa okres obowiązywania obecnej umowy na odbiór odpadów, co oznacza, że gmina nie będzie miała Wykonawcy świadczącego tę usługę. Należy stanowczo podkreślić, iż gmina i tak podjęła środki zaradcze w postaci aneksowania umowy zgodnie z art. 455 ust. 2 ustawy Pzp. W przypadku sprawnego rozpatrzenia odwołania przez KIO termin wynikający z aneksu byłby wystarczający na wyłonienie Wykonawcy w nowym postepowaniu, jednakże tak się nie stało.

2. Ryzyko przerwy w świadczeniu usługi:
Brak zawarcia nowej umowy do momentu wyłonienia nowego Wykonawcy skutkuje realnym zagrożeniem dla zdrowia i życia mieszkańców oraz dla środowiska naturalnego, w związku
z potencjalnym zaleganiem odpadów komunalnych na terenie gminy.

Obowiązki gminy wynikają m.in. z:
Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2025 r. poz. 733): art. 3 ust. 2 pkt 6 oraz obowiązku zapewnienia ciągłości odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości zamieszkałych.

Zamawiający, kierując się nadrzędnym interesem publicznym oraz koniecznością utrzymania ciągłości świadczenia usług komunalnych, nie może dopuścić do przerwy w odbiorze odpadów.
3. Podstawa prawna zastosowania trybu z wolnej ręki:
Zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, zamawiający może udzielić zamówienia w trybie z wolnej ręki, jeżeli:
„zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia, której nie można było wcześniej przewidzieć, a zachowanie terminów przewidzianych dla innych trybów mogłoby spowodować poważną szkodę dla interesu publicznego”.

W niniejszym przypadku:
• Pilna potrzeba wynika z konieczności zapewnienia ciągłości odbioru odpadów od mieszkańców.
• Zamawiający nie mógł przewidzieć, że w wyniku odwołania do KIO dojdzie do wstrzymania nowej wszczęcia nowej procedury.
• Czekanie na zakończenie postępowania odwoławczego i ewentualne prowadzenie kolejnego postępowania doprowadziłoby do powstania szkody w interesie publicznym – w postaci zagrożenia sanitarno-epidemiologicznego.

4. Charakter zamówienia:
Zamówienie udzielone w trybie z wolnej ręki będzie mieć charakter tymczasowy – tj. tylko na czas niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy przed KIO i/lub zakończenia nowego postępowania przetargowego. Umowa zostanie zawarta na możliwie krótki okres, niezbędny do uniknięcia przerwy
w świadczeniu usług.

Reasumując, zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP jest w tym przypadku w pełni uzasadnione pilną potrzebą zapewnienia ciągłości usługi odbioru odpadów, której nie dało się wcześniej przewidzieć z uwagi na wniesione odwołanie do KIO, skutkujące formalnym zakazem wszczęcia nowego postępowania.