Wyrok KIO KIO 1168/20
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- KIO 1168/20
- Organ wydający
- Krajowa Izba Odwoławcza
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 16.07.2020
- Przewodniczący
- Agata Mikołajczyk
- Sposób rozstrzygnięcia
- oddalone
Zamawiający
- Miejscowość
- Ostrołęka
Postępowanie
- Tryb postępowania
- przetarg nieograniczony
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFWYROK
z dnia 16 lipca 2020 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Agata Mikołajczyk
Protokolant:Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu w Warszawie na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 28 maja 2020 r. przez odwołującego: TETTSUI Security sp. z o.o. sp. k. z Ostrołęki (ul. Goworowska 2B/4 07-410 Ostrołęka) w postępowaniach prowadzonych przez zamawiającego: ENERGA Elektrownie Ostrołęka S.A. z Ostrołęki (ul. Elektryczna 5, 07- 401 Ostrołęka),
przy udziale wykonawcy:
- Zakładu Usług Pomocniczych AZYMUT Sp. z o.o. w Ostrołęce (ul. Elektryczna 5, 07-401 Ostrołęka) - zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego,
orzeka:
1.Oddala odwołanie;
2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego: TETTSUI Security sp. z o.o. sp. k. z Ostrołęki (ul. Goworowska 2B/4 07-410 Ostrołęka) i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych, zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania;
3.Nie uwzględnia wniosku zamawiającego: ENERGA Elektrownie Ostrołęka S.A. z Ostrołęki o zasądzenie na jego rzecz od odwołującego kosztów w kwocie 3.500 zł (słownie: złotych: trzy tysiące pięćset złotych zero groszy) tytułem zastępstwa procesowego.
Stosownie do art. 198a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Ostrołęce.
Uzasadnienie
Odwołanie zostało wniesione przez wykonawcę: TETTSUI Security sp. z o.o. sp. k. z Ostrołęki (Odwołujący) w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843.), [ustawa Pzp lub Pzp] przez Zamawiającego: ENERGA Elektrownie Ostrołęka S.A. z Ostrołęki w przedmiocie zamówienia publicznego na: „Usługę utrzymania czystości w budynkach produkcyjnych, biurowych, socjalnych i usługowych EEO SA.”, Nr ref. ZP/EEO/2/2020/KCz. Odwołujący zarzucił naruszenie przepisów ustawy Pzp:
1.art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp - zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy Zakładu Usług Pomocniczych AZYMUT Sp. z o.o. w Ostrołęce (dalej także jako: wykonawca AZYMUT) w sytuacji, w której wykonawca AZYMUT przedstawił niewystarczające, niekompletne, zbyt ogólnikowe, zawierające błędy rachunkowe wyjaśnienia, a tym samym nie wykazał w sposób dostateczny, że złożona przez niego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia,
2.art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp - zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy AZYMUT, która zawiera błędy w obliczeniu ceny lub cena jest rażąco niska.
Mając powyższe na uwadze, wniósł o:
1.uwzględnienie odwołania i uchylenie skutków prawnych zaskarżonych czynności poprzez unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz czynności badania i oceny ofert,
2.nakazanie Zamawiającemu dokonania ponownego badania i oceny złożonych w postępowaniu ofert z uwzględnieniem okoliczności, że w stosunku do wykonawcy AZYMUT wystąpiła podstawa do odrzucenia jego oferty,
3.obciążenie Zamawiającego kosztami postepowania odwoławczego, w tym także kosztami związanymi z dojazdem na wyznaczoną rozprawę lub rozprawy Izby oraz kosztami wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3.600.00 zł.
Odwołujący stwierdził, że ma interes w uzyskaniu zamówienia, bowiem jego oferta jest ofertą prawidłową i ważną w niniejszym postepowaniu. Oferta Odwołującego jest drugą ofertą w rankingu najkorzystniejszych ofert w ramach dokonanej przez Zamawiającego oceny ofert. Gdyby zaś Zamawiający nie dopuścił się uchybień podczas oceny oferty wykonawcy AZYMUT, oferta Odwołującego byłaby ofertą najkorzystniejszą. Wskazane w niniejszym odwołaniu naruszenia przepisów prawa spowodowały więc u Odwołującego szkodę w postaci nieuzyskania przedmiotowego zamówienia publicznego.
W uzasadnieniu wskazał na następujące okoliczności:
Zamawiający dokonał wyboru jako najkorzystniejszej oferty Zakładu Usług Pomocniczych AZYMUT Sp. z o.o. w Ostrołęce. Uzasadniając postawione w odwołaniu zarzuty, wskazał: Zgodnie z par. 1 ust. 1 Projektu Umowy (dalej także jako Projekt Umowy lub Umowa) - stanowiącym załącznik do SIWZ, w brzmieniu z uwzględnieniem zmian z dnia 31.03.2020r. przedmiot Umowy stanowi świadczenie przez Wykonawcę na rzecz Zamawiającego usług utrzymania czystości w budynkach produkcyjnych, biurowych, socjalnych i usługowych EEO SA, w zakresie określonym w Załączniku nr 1 i 1a do Umowy, obejmujący sprzątanie pomieszczeń z urządzeniami energetycznymi o mocy co najmniej 6kV oraz w strefach zagrożenia wybuchem. Przedmiot Umowy miał zostać wykonany zgodnie z: Zakresem i warunkami realizacji, stanowiącymi Załącznik nr 1 do Umowy oraz usługami doraźnymi stanowiącymi Załącznik nr la do Umowy (§ 1 ust. 4 pkt. 1 i 2 Umowy). Przedmiotowe załączniki są jednocześnie złącznikami do SIWZ. Usługi doraźne, o których mowa w Załączniku 1a, miały być wykonywane w przypadku potrzeby ich realizacji, po powiadomieniu pisemnym zleceniem przez przedstawiciela Zamawiającego przedstawiciela Wykonawcy o takiej potrzebie (par. 1 ust. 4 pkt. 8 Umowy). Zgodnie z Załącznikiem la usługi doraźne obejmują:
1.pomieszczenia produkcyjne — 2 790,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła — 36,
2.rozdzielnie elektryczne 2 862,64 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła — 9,
3.sale konferencyjne — 290,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła — 18,
4.schron — 380 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 3,
5.pomieszczenia biurowe — 300 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 36,
6.pomieszczenia magazynowe 130,90 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 3,
7.szatnie — 150,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 36,
8.łaźnie 120,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 36,
9.klatki schodowe, korytarze 200,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 36,
10.deratyzację obiektów EEO SA — 20 pkt. deratyzacyjny, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 6,
11.dezynsekcja obiektów DEO SA — 500,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 6,
12.mycie kaloryferów zł/ sz. 250 szt. przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 3,
13.mycie osłon i kloszy oświetleniowych zł/ sz. — 650 szt., przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 3,
14.zbieranie kurzy ze ścian i sufitów — 886,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 18,
15.mycie okien (dwustronne) — 6 480,00 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wnosiła 6,
16.akrylowanie lub polimerowanie podłóg — 1 404 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 6,
17.odkurzanie wykładzin 2501112, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 18,
17.pranie wykładzin i chodników — 250 m2, przy czym szacowana częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 miesięcy wynosiła 6,
18.dezynfekcja elementów wyposażenia takich jak elementy stanowiące wyposażenie biur i pomieszczeń — zapewnienie środków do dezynfekcji jest po stronie Zamawiającego (drzwi - 806 szt., klamki — 806 szt., uchwyty 200 szt., barierki ok. 213 m.b.), przy czym szacowany czas na wykonanie usługi do 5 godzin dziennie, w okresie zagrożenia epidemiologicznego do 3 x dziennie,
19.dezynfekcja powierzchni - zapewnienie środków do dezynfekcji jest po stronie Zamawiającego (korytarze, klatki schodowe, podłogi, niezabudowane ściany — 2 761,28m2, przy czym szacowany czas na wykonanie usługi do 3 godzin dziennie, w okresie zagrożenia epidemiologicznego do 3 x dziennie.
Umowa dopuszcza także możliwość zmniejszenia zakresu usług doraźnych, o których mowa w Załączniku nr la do Umowy, w zakresie nie większym niż 50% (nie spowoduje to zmian warunków realizacji Umowy - par. 1 ust. 5 Umowy).
W rozdziale XVI11 SIWZ Zamawiający określił zasady dotyczące opisu sposobu obliczenia ceny ofertowej. Pośród regulacji dotyczących tego zagadnienia zważyć należy, w szczególności na następujące unormowania:
-cenę oferty stanowi wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych (PLN), którą Zamawiający jest obowiązany zapłacić Wykonawcy za przedmiot zamówienia,
-w cenie oferty uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy,
-cena oferty stanowić będzie cenę całkowitą podaną w ofercie obejmująca koszty wykonania pełnego zakresu prac określonych w niniejszej SIWZ, cenę oferty należy rozumieć jako wynagrodzenie ryczałtowe, obejmujące wszystkie koszty i składniki związane z realizacją przedmiotu Zamówienia oraz warunkami stawianymi przez Zamawiającego.
W rozdziale III SIWZ Zamawiający m.in. wskazał, że wymaga zatrudnienia przez cały okres realizacji umowy przez wykonawcę lub podwykonawcę wszystkich osób wykonujących czynności polegające na sprzątaniu pomieszczeń, na podstawie umowy o pracę — zgodnie z art. 22 S 1 kodeksu pracy, za wynagrodzeniem w wysokości nie mniejszej niż minimalne wynagrodzenie za prace (rozdział III SIWZ ust. 2).
Z kolej w Umowie w par. 3 ust. 1 i 3 Zamawiający wskazał, że:
1.Całkowite ryczałtowe wynagrodzenie brutto Przedmiotu Umowy zgodnie z przedstawioną ofertą Wykonawcy wynosi... brutto (słownie złotych: 00/ 100), w tym . zł netto, powiększone o należny podatek od towarów i usług zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, z zastrzeżeniem par.1 ust. 5, w tym:
1.1.zł brutto za cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1 do Umowy oraz
1.2.brutto za cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr la do Umowy.
2.Wynagrodzenie, płatne będzie w cyklach miesięcznych, jako równa płatność ryczałtowa miesięczna i wynosić będzie brutto/ miesiąc, w podziale na:
2.1.sprzątanie pomieszczeń biurowych, socjalnych i usługowych: ................................................... zł,
2.2.szatni i łaźni: .....................
2.3.pomieszczeń produkcyjnych: . . . zł,
3.Wynagrodzenie za doraźne prace zlecone, ustalone na podstawie rzeczywistego wykonania usług, wg stawek jednostkowych określonych poniżej :
3.1.pomieszczenia produkcyjne — .. .............................. . zł/m2 powierzchni,
3.2.rozdzielnie elektryczne zł/m2 powierzchni,
3.3.sale konferencyjne ... zł/m2 powierzchni,
3.4.schron — ................ zł/m2 . powierzchni,
3.5. pomieszczenia biurowe —. zł/m2 powierzchni,
3.6.pomieszczenia magazynowe — ................................. zł/m2 powierzchni,
3.7.szatnie ......... zł/m2 powierzchni,
3.8.łaźnie — ........... zł/m2 powierzchni,
3.9.klatki schodowe, korytarze — ............................ zł/m2 powierzchni,
3.10.deratyzacje obiektów EDO SA — .................................. zł/ pkt. deratyzacyjny,
3.11.dezynsekcja obiektów DEO SA . zł/m2 powierzchni,
3.12.mycie kaloryferów ................. zł/ szt.,
3.13.mycie osłon i. kloszy oświetleniowych — .................................... zł/ szt.,
3.14.zbieranie kurzy ze ścian i sufitów — .................................... zł/m2 powierzchni,
3.15.mycie okien (dwustronne) — . . zł/m2 powierzchni,
3.16.akrylowanie lub polimerowanie podłóg zł/ m2 powierzchni,
3.18.pranie wykładzin i chodników — ................................. zl/m2 powierzchni,
3.19.dezynfekcja elementów wyposażenia — .................................... zł/ rbg,
3.20.dezynfekcja powierzchni — .......................... zł/ rbg.
W par. 3 ust. 4 Umowy podkreślono, że wynagrodzenie o którym mowa w par. 3 ust. 1-3 Umowy obejmuje wszelkie koszty niezbędne do zrealizowania Przedmiotu Umowy. Wykonawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka z tytułu oszacowania wszelkich kosztów zawiązanych z realizacją Przedmiotu Umowy. Niedoszacowanie, pominiecie oraz brak rozpoznania zakresu Przedmiotu Umowy nie może być podstawą do żądania zmiany wynagrodzenia określonego w ust. 1-3 niniejszego paragrafu.
Wykonawca Azymut w złożonej ofercie:
a)zaoferował wykonanie usług wskazanych w Załączniku nr 1 za cały okres trwania umowy (36 miesięcy) za kwotę 2 838 569,40 PLN brutto (pkt 5.1 Formularza Ofertowego),
b)zaoferował wykonanie usług wskazanych w Załączniku nr la cały okres trwania umowy (36 miesięcy) za kwotę 236 945,54 PLN netto, 291 443,01 PLN brutto. Natomiast zaoferowane jednostkowe ceny ryczałtowe wynosiły odpowiednio:
1.pomieszczenia produkcyjne — 0,55 zł/m2 powierzchni,
2.rozdzielnie elektryczne — 0,55 zł/m2 powierzchni,
3.sale konferencyjne — 1,50 zł/m2 powierzchni,
4.schron — 0, 10 zł/m2 powierzchni,
5.pomieszczenia biurowe — 0,60 zł/m2 powierzchni,
6.pomieszczenia magazynowe — 0,10 zł/m2 powierzchni,
7.szatnie — 0,80 zł/m2 powierzchni,
8.łaźnie — 0,90 zł/m2 powierzchni,
9.klatki schodowe, korytarze — 0,50 zł/m2 powierzchni,
10.deratyzację obiektów EEO SA 0,50 zł/ punkt deratyzacyjny,
11.dezynsekcja obiektów EEO SA — 0,20 zł/ m2
12.mycie kaloryferów — O, 10 zł/m2 powierzchni,
13.mycie osłon i kloszy oświetleniowych — 0,50 zł/sz.,
14.zbieranie kurzy ze ścian i sufitów 0,10 zł/m2 powierzchni,
15.mycie okien (dwustronne) — 2,58 zł/m2 powierzchni,
16.akrylowanie lub polimerowanie podłóg — 4,25 zł/m2 powierzchni,
17.odkurzanie wykładzin — 0,10 zł/m2 powierzchni,
18.pranie wykładzin i chodników — O, 10 zł/m2 powierzchni,
19.dezynfekcja elementów wyposażenia — 50 zł/rbg,
20.dezynfekcja powierzchni — 55 zł/rbg.
Zamawiający pismem z dnia 22 kwietnia 2020 r Numer BLOG/ 2020/KCz/ 005334 wezwał wykonawcę Azymut do złożenia uzupełnień i wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. Wykonawca został zobowiązany do wykazania kosztów prac zaoferowanych cen jednostkowych brutto wskazanych w pkt. 5,2 Formularza Ofertowego. Wykonawca w pkt. 5,2 Formularza Ofertowego wskazał jednostkowe kwoty netto, ale błąd ten został przez Zamawiającego poprawiony. Dodatkowo Zamawiający wymagał przedstawienia informacji dotyczących wykazu i kosztów robocizny, materiałów i sprzętu przewidzianych do realizacji zadania.
Wykonawca Azymut w piśmie z dnia 23.04.2020 roku nie przedstawił wiarygodnych wyjaśnień i dowodów potwierdzających realność zaoferowanych cen jednostkowych - nie wyjaśnił Zamawiającemu w jaki sposób oszacował wartość poszczególnych kosztów dla poszczególnych pozycji, nie przedłożył kalkulacji, nie dołączył dowodów potwierdzających realność zaoferowanej ceny. Nadto wykonawca AZYMUT w wyjaśnieniach błędnie wyliczył ilość m2 powierzchni za cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1a do Umowy, jak również liczbę m2 powierzchni sprzątanej na zlecenie w skali jednego miesiąca - Wykonawca AZYMUT wyliczył, że suma przeliczalnych m2 w pozycjach od 1 do 20 wnosi 16 993, 54 m2, w sytuacji gdy suma przeliczalnych m2 w pozycjach od 1 do 18 przez cały okres objęty umową wynosi 232. 928,46 m2, a co za tym idzie liczba m2 powierzchni sprzątanej na zlecenie w skali jednego miesiąca (po uśrednieniu) wynosi nie jak wskazuje Wykonawca Azymut 472,05 m2 (16 993, 54 m2/ 36 472,05 m2), a 6.470,235 m2. (232. 928,46 m2 / 36 6.470,235 m2). Dokonując wyliczeń powierzchni do sprzątania, należało uwzględnić częstotliwość wykonania usługi. Powyższe obrazuje Tabela nr 1
powierzchnia w m2 | częstotliwość wykonania usługi | Łączna powierzchnia wykonania usługi w okresie trwania umowy w m2 | |
pomieszczenia produkcyjne | 2 790,00 | 36 | 100440 |
rozdzielnie elektryczne | 2 862,64 | 9 | 25763,76 |
sale konferencyjne | 290 | 18 | 5220 |
Schron | 380 | 3 | 1140 |
pomieszczenia biurowe | 300 | 36 | 10800 |
Pomieszczenia magazynowe | 130,9 | 3 | 392,7 |
Szatnie | 150 | 36 | 5400 |
Łaźnie | 120 | 36 | 4320 |
klatki schodowe, korytarze | 200 | 36 | 7200 |
dezynsekcja obiektu EEO | 500 | 6 | 3000 |
zbieranie kurzy ze ścian i sufitów | 886 | 18 | 15948 |
mycie okien | 6480 | 6 | 38880 |
akrylowanie lub polimerowanie | 1404 | 6 | 8424 |
odkurzanie wykładzin | 250 | 18 | 4500 |
pranie wykładzin i chodników | 250 | 6 | 1500 |
Suma | 16 993,54 | 232. 928,46 |
Wykonawca Azymut zaniżył łączną (po uśrednieniu) liczbę m2 powierzchni sprzątanej na zlecenie w skali jednego miesiąca o prawie 6 000 m2 (5998,185 m2), a w skali całego zlecenia o 215 934,92 m2 i nie sposób uznać wyjaśnienia Wykonawcy Azymut za wiarygodne.
Wykonawca do realizacji usług doraźnych przewidział 2 osoby w podziale 1 i 0,5 etatu. Założenie, że dwóch pracowników zatrudnionych łącznie na 1,5 etatu jest wstanie wykonać usługę sprzątania powierzchni w wysokości 6.470,235 m2/miesiąc jest nierealne i niemożliwe do zrealizowania. Nie mniej istotne jest, że zaoferowana cena winna uwzględniać również koszty zastępstwa związane z urlopem lub chorobą czego Wykonawca AZYMUT przy kalkulacji kosztów pracy nie uwzględnił. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze 26 dni urlopu (koszt urlopu dla jednego pracownika w skali miesiąca wynosi 325,49 zł) w związku z powyższym koszt 1 etatu wynosi co najmniej 3 445,07 zł.
Wykonawca AZYMUT w wyjaśnieniach stwierdził, że „Wszystkie wskazane pozycje w formularzu ofertowym 5.2 (z wyłączeniem pkt 10, 12 13) w zakresie cen jednostkowych zostały rozliczone w oparciu o 36 miesięcy wykonywania zamówienia w przeliczeniu na 1 miesiąc, biorąc pod uwagę przeliczalne Jednostki takie Jak m2 i sztuka (punkt deratyzacyjny). Łączna liczba m2 powierzchni sprzątającej na zlecenie w skali jednego miesiąca wynosi 472, 05 (suma przeliczalnych m2 w pozycjach formularza od 1 do 20, tj. 16.993,34 m2/36 miesięcy— 472,05)”. Wykonawca ten w wyjaśnieniach w ogóle nie odniósł się do sposobu ustalenia cen pozycji 19 i 20 - rozliczenie pozycji 19 i 20 miało opierać się o stawkę 1 roboczo godziny, a nie m2. Nadto jak wynika z Tabeli nr 1 suma przeliczalnych m2 za jednorazowe wykonanie prac wskazanych w pozycji formularza od 1 do 18, (z wyłączeniem pkt 10, 12 13) wynosi 16.993,34 m2, co również potwierdza, że Wykonawca AZYMUT nie odniósł się do sposobu ustalenia cen pozycji 19 i 20. Biorąc pod uwagę zaoferowaną przez Wykonawcę Azymut cenę jednostkową poszczególnych usług, powierzchnie w m2/ sztukę/ punkt oraz częstotliwość wykonania usługi całkowity koszt wykonania usług jednostkowych z pozycji 1-18 z pkt 5.1 Formularza Ofertowego wynosi 235 616,30 zł netto (por. Tabela nr 2).
Tabela 2 - koszty wykonania usług jednostkowych — pozycje od 1-18 z pkt. 5.1 Formularza Ofertowego.
Usługa jednostkowa | Powierzchnia | Zaoferowana cena | częstotliwość wykonania usługi | wartość usługi | |
1 | pomieszczenia produkcyjne | 2790 | 0,55 zł | 36 | 55 242,00 zł |
2 | rozdzielnie elektryczne | 2862,64 | 0,55 zł | 9 | 14 170,07 zł |
3 | sale konferencyjne | 290 | 1,50 zł | 18 | 7 830,00 zł |
4 | schron | 380 | 0,10 zł | 3 | 114,00 zł |
5 | pomieszczenia biurowe | 300 | 0,60 zł | 36 | 6 480,00 zł |
6 | pomieszczenia magazynowe | 130,9 | 0,10 zł | 3 | 39,27 zł |
szatnie | 150 | 0,80 zł | 36 | 4 320,00 zł | |
8 | łanie | 120 | 0,90 zł | 36 | 3 888,00 zł |
9 | klatki schodowe / korytarze | 200 | 0,50 zł | 36 | 3 600,00 zł |
10 | deratyzacja obiektu BEO | 20 | 0,50 zł | 6 | 60,00 zł |
11 | dezynsekcja obiektu EBO | 500 | 0,20 zł | 6 | 600,00 zł |
12 | mycie kaloryferów | 250 | 0,10 zł | 3 | 75,00 zł |
13 | mycie osłon i kloszy | 650 | 0,50 zł | 3 | 975,00 zł |
14 | zbieranie kurzy ze ścian i sufitów | 886 | 0,10 zł | 18 | 1 594,80 zł |
mycie okien | 6480 | 2,58 zł | 6 | 100 310,40 zł | |
16 | akrylowanie lub polimerowanie | 1404 | 4,24 zł | 6 | 35 717,76 zł |
17 | odkurzanie wykładzin | 250 | 0,10 zł | 18 | 450,00 zł |
18 | pranie wykładzin i chodników | 250 | 0,10 zł | 6 | 150,00 zł |
Suma | 235 616,30 zł | ||||
Wykonawca AZYMUT zaoferował, że cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1a wykona za kwotę 237 945,54 zł, po dokonaniu sprawdzenia i poprawieniu omyłek przez Zamawiającego wykonawca cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1a powinien wykonać za kwotę 237.234,40 zł. Biorąc pod uwagę, że wartość prac wymienionych w pozycjach od 1 do 18 wnosi 235 616,30 zł, to łączna wartość prac wymienionych w pozycjach 19 i 20 musiała by wynosić 1618,10 zł. Szacowany czas na wykonanie usługi dezynfekcja elementów wyposażenia wynosi do 5 godzin dziennie, a szacowany czas na wykonanie usługi dezynfekcja powierzchni do 3 godzin dziennie, zaś Wykonawca oszacował prace w postaci dezynfekcji elementów wyposażenia na kwotę 50 zł/rbg, a dezynfekcji powierzchni — na kwotę 55 zł/rbg. Tym samym oferta Wykonawcy AZYMUY nie została skalkulowana prawidłowo — zawiera błędy w obliczeniu ceny lub jest rażąco niska.
Celem uruchomienia procedury, o której mowa w art. 90 Pzp, jest sprawdzenie przez zamawiającego czy dany wykonawca w sposób rzetelny i prawidłowy skalkulował cenę swojej oferty i czy za tę cenę będzie w stanie należycie wykonać zamówienie zgodnie z wymaganiami zamawiającego. Zamawiający, wobec wątpliwości co do ceny oferty Odwołującego, zwrócił się do niego o złożenie wyjaśnień, wskazując ich zakres w treści wystosowanych wezwań, a obowiązkiem odwołującego było udzielenie na te wezwania kompletnych i konkretnych wyjaśnień. Przedstawione przez wykonawcę Azymut „wyjaśnienia” nie wyjaśniają poszczególnych cen określonych w Formularzu Ofertowym (zgodnie z wezwaniem firma Azymut powinna wyjaśnić każdą cenę z osobna), zostały wyliczone w oparciu o zaniżoną powierzchnie, nie odnoszą się do pozycji 1-18 z pkt 5.1 formularz ofertowego. W konsekwencji należało uznać, iż Wykonawca AZYMUT nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z art. 90 ust. 2 Pzp, a więc zaistniała podstawa do odrzucenia oferty odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 3 Pzp. Wprawdzie w przepisie art. 89 ust. 1 pkt 4 mowa jest tylko o obowiązku odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia, jednakże regulację tę należy odczytywać łącznie z przepisem art. 90 ust. 3 Pzp. Zgodnie z ostatnim z wymienionych przepisów zamawiający obowiązany jest do odrzucenia oferty wykonawcy nie tylko w sytuacji, gdy dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia, lecz także w sytuacji, w której wykonawca nie udzielił wyjaśnień. Zgodnie natomiast z ugruntowanym orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej przesłanka braku wyjaśnień zostaje spełniona także w przypadku udzielenia przez wykonawcę niewystarczających wyjaśnień, w szczególności niekompletnych i zbyt ogólnych, nie pozwalających na dokonanie oceny oferty pod kątem tego czy nie zawiera rażąco niskiej ceny. (Wyrok KIO 1894/19).
Z ostrożności procesowej wskazał, że oferta Wykonawcy AZYMUT na usługi doraźne zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Wskazał, że pojęcie rażąco niskiej ceny nie zostało w ZamPub1U zdefiniowane, jednak zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej i sądów okręgowych utrwalony został pogląd, że cena rażąco niska, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp to cena nierealistyczna, nieadekwatna do zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot zamówienia. O zjawisku rażąco niskiej ceny można mówić wtedy, gdy cena w stosunku do przedmiotu zamówienia będzie ceną odbiegającą od jego wartości, a różnica ta nie będzie uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi wykonawcy bez strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, zamówienie to wykonać (por. Wyrok KIO 1319/19).
Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp 1. Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. W orzecznictwie Izby doprecyzowano także, że może podlegać odrębnemu badaniu pod kątem ceny rażąco niskiej wyodrębniona część ceny oferty, która stanowi odrębne kryterium oceny ofert (por. Wyrok KIO 2338/19).
Zgodnie z Rozdziałem XIX SIWZ (po zmianach) o Wyborze najkorzystniejszej oferty decydować będzie suma punktów dla badanej oferty w poniższym kryterium: 1. Cena brutto — ryczałt 80%,
2.Cena brutto — zlecenie 20%.
Mając powyższe na uwadze cena za usługi doraźne wymienione w Załączniku 1a może stanowić przedmiot oceny Izby w zakresie rażąco niskiej ceny. Dokonując kalkulacji przychodów i kosztów jednorazowego wykonania poszczególnych prac, przy uwzględnieniu cen jednostkowych określonych przez Wykonawcę AZYMUT w pkt 5.2. w Formularza Ofertowego oraz danych z Załącznika nr 1a określonych przez Zamawiającego, nie budzi wątpliwości, iż zarzut rażąco niskiej ceny jest zasadny:
1.Schron — 0,10 zł/ m2
•szacowana łączna powierzchnia — 380,00 m2
X 380,00 rn2 x 0, 10 zł przychód osiągnięty przez firmę Azymut - 38,00 zł netto za jednorazowe wykonanie usługi,
X Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia 3 445,07/168 = 20,50 zł,
X tym samym zaoferowana cena pokrywa jedynie koszty pracy jednego pracownika przez 1,85 godziny (38,00 : 20,5).
Wskazał, że w tak krótkim czasie pracownik nie da rady posprzątać 380 rn2 powierzchni schronu. Ponadto powyższa czynność zakłada brak kosztów związanych ze środkami czystości oraz sprzętu.
2.Pomieszczenia magazynowe 0,10 zł/m2
•szacowana łączna powierzchnia — 130,90 m2
X 130,90 m2 x 0,10 zł = 13,09 zł netto za jednorazowe wykonanie usługi,
X Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia X 3 445,07/168 =20,50 zł,
X tym samym zaoferowana cena pokrywa jedynie koszty pracy jednego pracownika przez 0,63 godziny (13,09 zł : 20,5 zł).
Wskazał, że w tak krótkim czasie nie da się sprzątnąć 130,90 m2 powierzchni magazynu. Ponadto powyższa czynność zakłada brak kosztów związanych ze środkami czystości oraz sprzętu.
3.Deratyzacja obiektów EEO SA - 0,50 zł/pkt deratyzacyiny
•Szacowana łączna ilość punktów deratyzacyjnych — 20,00
X 20 x 0,50 zł' netto 10,00 zł netto za wykonanie usługi deratyzacji 20 pkt,
X Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia 3 445,07/ 168 20,50 zł.
Według przedstawionych kosztów firma Azymut winna wykonać deratyzację wszystkich 20 punktów w czasie 0,48 godziny (10,00/20,5) co jest nierealne do wykonania. Ponadto należy zauważyć, że powyższa czynność zakłada brak kosztów związanych ze środkami do deratyzacji.
4.Dezynsekcja obiektów EEO SA — 0,20 zł/ m2
•Szacowana łączna powierzchnia — 500,00 m2
S 500,00 m2 x 0,20 zł netto 100,00 zł netto za jednorazowe wykonanie usługi dezynsekcji S Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia 3 445,07/168 20,50 zł Według przestawionych kosztów pracownicy Wykonawcy Azymut winni wykonać dezynsekcję na terenie o powierzchni 500,00 m2 w czasie 4,88 godziny (100,00/20,5).
Stawka zaproponowana przez firmę Azymut jedynie na pokrycie kosztu zatrudnienia pracownika nie uwzględniając przy tym kosztów związanych z zakupem środka do dezynsekcji.
5.Mycie kaloryferów — 0,10 zł/szt.
•szacowana łączna ilość kaloryferów — 250,00 sztuk
S 250 szt. x 0,10 zł 25,00 zł netto za jednorazowe wykonanie usługi,
S Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia 3 445,07 / 168 20,50 zł. Według przestawionych kosztów firma Azymut winna wykonać jednorazowe umycie 250 sztuk kaloryferów w czasie (25,00/20,5) 1,21 godziny co jest nierealne do wykonania. Powyższa czynność zakłada brak kosztów związanych ze środkami czystości oraz sprzętu.
6.Zbieranie kurzu ze ścian i sufitów — 0,10 zł/szt.
•Szacowana łączna ilość powierzchni do zbierania kurzu ze ścian i sufitów — 886,00 m2
S 886,00 rn2. x 0,10 zł 88,60 zł netto za jednorazowe wykonanie usługi,
S Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia 3 445,07/ 168 20,50 zł. Według przedstawionych kosztów pracownicy Wykonawcy AZYMUT winni wykonać jednorazowe zbieranie kurzu ze ścian i sufitów w czasie 4,32 godziny (88,6/20,5) co jest nierealne do wykonania. Powyższa czynność zakłada brak kosztów związanych ze środkami czystości oraz sprzętu.
7.Pranie wykładzin i chodników — 0,10 zł/m2
•Szacowana łączna powierzchnia wykładzin i chodników — 250,00 m2
S 250 m2 x 0,10 zł 25,00 zł netto za jednorazowe wykonanie usługi,
S Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia 3 445,07/ 168 20,50 zł Według przedstawionych kosztów pracownicy Wykonawcy AZYMUT winni wykonać jednorazowe pranie wykładzin i chodników w czasie 1,21 godziny (25,00/20,5) co jest nierealne do wykonania. Powyższa czynność zakłada brak kosztów związanych ze środkami czystości oraz sprzętu
8.Odkurzanie wykładzin — 0,10 zł/m2
•Szacowana łączna powierzchnia wykładzin — 250,00 rn2
S 250m2 x 0,10 zł 25,00 zł netto za jednorazowe wykonanie usługi,
S Koszt roboczogodziny według minimalnego wynagrodzenia 3 445,07/ 168 20,50 zł
Według przedstawionych kosztów pracownicy Wykonawcy AZYMUT winni wykonać jednorazowe pranie wykładzin i chodników w czasie 1,21 godziny (25,00/20,5) co jest nierealne do wykonania. Powyższa czynność zakłada brak kosztów związanych ze środkami czystości oraz sprzętu Odwołujący realizował usługę sprzątania EEO Ostrołęka do 31.12.2019 r., uwzględniając wieloletnie doświadczenie zaoferował realizacje usługi, przy przyjęciu niżej wymienionych kosztów jednostkowych:
1.pomieszczenia produkcyjne — 3,08 zł/m2 powierzchni,
2.rozdzielnie elektryczne — 3,08 zł/m2 powierzchni,
3.sale konferencyjne — 0,86 zł/m2 powierzchni,
4.schron — 0,62 zł/m2 powierzchni,
5.pomieszczenia biurowe — 3,08 zł/m2 powierzchni,
6.pomieszczenia magazynowe — 0,86 zł/m2 powierzchni,
7.szatnie — 1,85zł/m2 powierzchni,
8.łaźnie — 1,85 zł/m2 powierzchni,
9.klatki schodowe, korytarze — 1,23 zł/m2 powierzchni,
10.deratyzacje obiektów EEO SA — 2,46 zł/ punkt deratyzacyjny,
11.dezynsekcja obiektów EEO SA — 0,86 zł/m2
12.mycie kaloryferów — 0,62 zł/m2 powierzchni,
13.mycie osłon i kloszy oświetleniowych — 0,62 zł/sz.,
14.zbieranie kurzy ze ścian i sufitów — 0,62 zł/m2 powierzchni,
15.mycie okien (dwustronne) — 4,92 zł/m2 powierzchni,
16.arylowanie lub polimerowanie podłóg — 3,69 zł/m2 powierzchni,
17.odkurzanie wykładzin — 0,62 zł/m2 powierzchni,
18.pranie wykładzin i chodników — 2,46 zł/m2 powierzchni,
19.dezynfekcja elementów wyposażenia — 24,60 zł/ rbg,
20.dezynfekcja powierzchni — 24,60 zł/rbg,
Z analizy różnic w wysokości zaoferowanych ryczałtowych cen jednostkowych usług doraźnych wymienionych w Załączniku 1a wynika m.in., że cena jednostkowa sprzątania pomieszczeń produkcyjnych oferowana przez AZYMUT jest 0 5,6 razy niższa niż cena zaoferowana przez Tettsui, schronu ponad 6 krotnie niższa, powierzchni biurowych ponad 5 krotnie niższa. Jak również różnicy w cenie za cały zakres prac wskazany w Załączniku 1 a - cena zaoferowana przez AZYMUT jest o ponad 406 000,00 zł niższa od ceny Odwołującego (tj. ponad 50% mniejsza od ceny Odwołującego). Nie mniej istotne jest, że zaoferowana cena winna uwzględniać również koszty zastępstwa związane z urlopem lub Chorobą — czego Wykonawca Azymut przy kalkulacji kosztów pracy nie uwzględniła Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze 26 dni urlopu (koszt urlopu dla jednego pracownika w skali miesiąca wynosi 325,49 zł) w związku z powyższym koszt 1 etatu wynosi 3 445,07 zł. Koszty osobowe
stanowią istotny, ale nie jedyny składnik kosztów świadczenia usług porządkowych. Do dodatkowych kosztów świadczenia usługi w tym zakresie zaliczyć należy również, koszty: 1. profesjonalnych maszyn i sprzętu, 2. mopów, ścierek, gąbek, 3. środków chemicznych, 4. artykułów higienicznych i materiałów eksploatacyjnych. Odwołujący wskazał, że szczegółowa kalkulacja kosztów dot. usług doraźnych zostanie przedłożona na rozprawie.
Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego na podstawie art. 185 ust.2 ustawy Pzp zgłosił przystąpienie Zakład Usług Pomocniczych AZYMUT Sp. z o.o. z Ostrołęki. Wykonawca ten w piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2020 r. wskazał na następujące okoliczności:
I.W zakresie zarzutu rażąco niskiej ceny
Cena za realizację przedmiotu zamówienia, jaką zaoferował Przystępujący, nie jest ceną rażąco niską. Nie zawiera cech ceny rażąco niskiej, wskazywanych w orzecznictwie, tj. cena ta nie jest ceną, co do której oczywistym jest, że nie da się za taką kwotę wykonać zamówienia, nie jest ceną oderwaną od realiów rynkowych, nie jest ceną wskazującą, że Przystępujący realizowałby zamówienie poniżej kosztów jego wykonania, nie jest ceną, która generalnie nie występuje na rynku, a także nie jest ceną, która wykazuje rażącą dysproporcję do przedmiotu zamówienia. Wskazał na orzecznictwo. Na brak cech ceny rażąco niskiej wskazuje w szczególności porównanie ceny zaoferowanej przez Przystępującego z cenami innych ofert złożonych w postępowaniu oraz kwotą, którą Zamawiający przeznaczył na realizację zamówienia. Wskazał na wysokość kwoty przeznaczonej przez Zamawiającego na realizację zamówienia oraz wysokość cen zaoferowanych przez każdego z wykonawców biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.
Zamawiający | 3.837.600,00 zł brutto |
HS Multiservices sp. z o.o. | 3.888.815,95 zł brutto |
Tettsui Security z o.o. sp. k. | 3.421.444,82 zł brutto |
Zakład Usług Pomocnicznych Azymut sp. z o.o. | 3.130.367,71 zł brutto |
Porównanie cen ofertowych zaoferowanych przez wykonawców z jego ceną ofertową, a także szacunkową wartością zamówienia, zdaniem wykonawcy, prowadzi do wniosku, że cena Przystępującego nie jest ceną rażąco niską. Z porównania wskazanych cen wynika, że cena zaoferowana przez Przystępującego jest niższa:
1)od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert (tj. kwoty 3.480.209,49 zł) o ok. 10%; w związku z czym cena zaoferowana przez Przystępującego nie jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert;
2)od ceny oferty złożonej przez Odwołującego tylko 0 8,5%; w związku z czym cena zaoferowana przez Przystępującego nie jest rażąco niższa od ceny oferty Odwołującego;
3)od kwoty, którą Zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia 0 18,4%; w związku z czym cena zaoferowana przez Przystępującego nie jest ceną rażąco niską.
Przystępujący zapewnił, że cena zaoferowana przez niego zawiera wszelkie koszty (bezpośrednie i pośrednie) wykonania zamówienia oraz zysk Przystępującego. To, że cena zaoferowana przez Przystępującego w zakresie usług doraźnych jest ceną niższą od ceny zaoferowanej przez Odwołującego, nie świadczy o tym, że jest to cena rażąco niska. Przystępujący szacując wysokość cen jednostkowych w ofercie brał pod uwagę własne doświadczenie (świadczenie na rzecz Zamawiającego usług w okresie 2013 r. — 2018 r. oraz od dnia 1 stycznia 2020 r.) oraz fakt, że znajduje się w posiadaniu parku maszyn, w tym między innymi odkurzacza piorącego oraz urządzenia służącego do mywania (szorowania), które wykorzystywane jest do akrylowania i mycia powierzchni. Przystępujący nie ponosi kosztów związanych z zakupem bądź wynajmem tych sprzętów, a posiadane przez niego sprzęty zostały również już zamortyzowane. Przystępujący obecnie świadczy usługi na rzecz Zamawiającego, w związku z tym nie musi ponosić szeregu kosztów początkowych realizacji usług (np. badań wstępnych pracowników). Przystępujący uwzględnił w cenie ofertowej, w tym w cenie za świadczenie usług doraźnych, wynagrodzenie pracowników równe co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę (które w 2020 r. wynosi 2.600 zł brutto). Sposób obliczenia przez Przystępującego wysokości wynagrodzenia pracowników skierowanych do świadczenia usług doraźnych przedstawiono w wyjaśnieniach Przystępującego z dnia 23 kwietnia 2020 r. Przystępujący uwzględnił w cenie ofertowej koszty wynagrodzeń pracowników, a także świadczenia obciążające go jako pracodawcę. Dowód: wyjaśnienia Przystępującego z dnia 24.04.2020 r. (w aktach postępowania).
Odnosząc się do twierdzeń Odwołującego z odwołania, wskazał, że Przystępujący przedstawił rzetelne wyjaśnienia dotyczące ceny zaoferowanej za świadczenie usług doraźnych. Przystępujący przedstawił wyjaśnienia w zakresie zaoferowanych cen za usługi doraźne (świadczone na zlecenia Zamawiającego) w innej formie niż przedstawił je Odwołujący. Inny sposób przedstawienia Zamawiającemu informacji nie świadczy jednak o tym, iż wyjaśnienia te są nierzetelne. Odwołujący, powołując się na rzekomą nierzetelność wyjaśnień przedstawionych przez Przystępującego, wskazuje na brak w tych wyjaśnieniach, elementów, które znalazły się w wyjaśnieniach Odwołującego. Sposób kalkulacji kosztów wykonania zamówienia (określonych prac) może się różnić w przypadku każdego wykonawcy, a w związku z tym i sposób przedstawienia kalkulacji może być inny. Odwołujący wskazał ponadto, że zgodnie z wezwaniem Zamawiającego do wyjaśnienia ceny, Przystępujący rzekomo zobowiązany był do wyjaśnienia każdej z cen jednostkowych z osobna. Twierdzenia są nieprawdziwe. Zamawiający, w wezwaniu z dnia 22.04.2020 r., wskazał: „proszę o wykazanie kosztów prac, których ryczałtowe ceny
jednostkowe brutto zostały wskazanie w pkt 5.2 Formularza Oferty”. Zamawiający nie wskazał więc w wezwaniu, że każda pozycja cenowa musi zostać wyjaśniona osobno. Zamawiający w tym zakresie pozostawił Przystępującemu swobodę. Nie sposób wywieść żądania Zamawiającego do wyjaśnienia każdej ceny ofertowej osobo również z żadnego innego zapisu wezwania. Gdyby Zamawiający oczekiwał przedstawienia kalkulacji dla każdej ceny ofertowej osobno, powinien to wskazać w wezwaniu. Dowód: wezwanie skierowane do Przystępującego z dnia 22.04.2020 r. (w aktach postępowania).
Odnosząc się do twierdzeń Odwołującego, jakoby Przystępujący błędnie wyliczył liczbę m2 powierzchni za cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr la oraz liczbę m2 powierzchni sprzątanej w skali miesiąca, wskazał, że w wyjaśnieniach Przystępującego doszło do drobnej omyłki. W wyliczeniach powierzchni sprzątanej zabrakło jednego działania, tj. pomnożenia powierzchni przez liczbę miesięcy w okresie realizacji zamówienia, czyli 36 miesięcy. Podkreślił, że wskazana omyłka wystąpiła wyłącznie w wyjaśnieniach Przystępującego. Do obliczenia ceny ofertowej Przystępujący przyjął właściwą liczbę m2 powierzchni sprzątanej w całym okresie realizacji zamówienia. Wskazana kwestia nie ulega wątpliwości, gdyż przemnożenie jednostkowych cen podanych przez Odwołującego w ofercie przez łączną liczbę m2 powierzchni (prawidłową liczbę) daje cenę ofertową wskazaną w ofercie Przystępującego. W celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, Przystępujący w tabeli przedstawił sposób wyliczenia ceny ofertowej za świadczenie usług doraźnych. Z poniższej tabeli jednoznacznie wynika, że przemnożenie jednostkowych cen ofertowych za świadczenie usług doraźnych (które to ceny były podane przez Przystępującego już w ofercie) przez łączną liczbę m2 lub sztuk do wykonania w okresie realizacji zamówienia, daje cenę zaoferowaną przez Przystępującego w ofercie.
Lp. | Usługi doraźne | Szacunkowa powierzchni a/ liczba | Szacunkowa częstotliwość w ciągu 36 miesięcy | Łączna powierzchnia/ liczba w ciągu 36 miesięcy | Stawka jednostkowa Przystępujące go netto | Łączne szacunkowe wynagrodzenie netto |
I | Pomieszczenia produkcyjne | 2.790 m2 | 36 | 100.440 m2 | 0,55 zł | 55.242,00 zł |
2 | Rozdzielnie elektryczne | 2.862,64 m2 | 9 | 25.763,76 m2 | 14.170,07 zł | |
3 | Sale konferenc. | 290 m2 | 18 | 5.220 m2 | 7.830,00 zł | |
4 | Schron | 380 m2 | 3 | 1.140 m2 | 0,10 zł | 114,00 zł |
5 | Pomieszczenia biurowe | 300 rn2 | 36 | 10.800 rn2 | 0,60 zł | 6.480,00 zł |
6 | Pomieszczenia ma nowe | 130,9 m2 | 3 | 392,70 m2 | 0,10 zł | 39,27 zł |
7 | Szatnie | 2 150 m. | 36 | 5.400 m2 | 0,80 zł | 4.320,00 zł |
8 | Łaźnie | 1201112 | 36 | 4.320 m2 | 0,90 zł | 3.888,00 zł |
9 | Klatki schodowe, ko arze | 200 m2 | 36 | 7.200 m2 | 0,50 zł | 3.600,00 zł |
10 | Deratyzacja obiektów EEO SA | 20 | 6 | 120 | 0,50 zł | 60,00 zł |
I l | Dezynsekcja obiektów EEO SA | 500 m2 | 6 | 3.000 m2 | 0,20 zł | 600,00 zł |
12 | Mycie kaloryferów | 250 | 3 | 750 | 0,10 zł | 75,00 zł |
13 | Mycie osłon kłos | 650 | 3 | 0,50 zł | 975,00 zł | |
oświetleniowych zł/szt. | ||||||
14 | Zbieranie kurzy ze ścian i sufitów | 886 m2 | 18 | 15.948 | 0,10 zł | 1.594,80 zł |
15 | Mycie okien dwustronne | 6.480 rn2 | 6 | 38.880 m2 | 100.310,40 zł | |
16 | Akrylowanie lub polimerowanie podłóg | 6 | 8.424 m2 | 4,25 zł | 35.802,00 zł | |
17 | Odkurzanie wykładzin | 250 m2 | 18 | 4.500 m2 | 0,10 zł | 450,00 zł |
18 | Pranie wykładzin i chodników | 250 rn2 | 6 | 1.500 m2 | 0,10 zł | 150,00 zł |
19 | Dezynfekcja elementów wyposażenia takich jak: elementy stanowiące wyposażenie biur i pomieszczeń, drzwi (806 szt)., klamki (806 szt)., uchwyty (200 szt.), barierki ok. 213 m.b. | szacowany czas na wykonanie usługi: do 5 h dziennie | w okresie zagrożenia epidemiologicz. 3 x dziennie | 15 | 50,00 zł | 750,00 zł |
20 | Dezynfekcja powierzchni: korytarze, klatki schodowe, podłogi, niezabudowane ściany - 2 761,282 | szacowany czas na wykonanie usługi: do 3 h dziennie | w okresie zagrożenia epidemiologicz. 3 x dziennie | 9 | 55,00 zł | 495,00 zł |
236.945,54 zł | ||||||
Wskazana omyłka w wyjaśnieniach nie ma więc wpływu na sposób obliczenia ceny ofertowej przez Przystępującego, gdyż do tego wyliczenia przyjęto prawidłowo (cały) zakres przedmiotu zamówienia. Popełnienie wskazanej powyżej omyłki było oczywiste tak dla Przystępującego, jak i Zamawiającego. Wskazana omyłka nie świadczy w jakimkolwiek zakresie o zaoferowaniu przez Przystępującego ceny rażąco niskiej, gdyż cena ofertowa została obliczona prawidłowo. Wskazana omyłka w wyjaśnieniach nie świadczy również w jakimkolwiek zakresie o tym, że oferta Przystępującego zawiera błąd w obliczeniu ceny. Wskazaną omyłkę można byłoby co najwyżej nazwać błędem w wyliczeniach przestawionych w wyjaśnieniach, a nie błędem w wyliczeniu ceny ofertowej, gdyż ta została wyliczona prawidłowo. Nieprawdziwe są więc twierdzenia Odwołującego, jakoby Przystępujący „zaniżył” powierzchnię sprzątaną w zakresie usług doraźnych. Przystępujący kalkulując cenę ofertową przyjął prawidłowy zakres przedmiotu zamówienia. Wskazał ponadto, że sama omyłka rachunkowa w wyjaśnieniach Przystępującego nie świadczy o tym, że wyjaśnienia Przystępującego są niewiarygodne. Tak jak każdemu wykonawcy może zdarzyć się popełnienie omyłki rachunkowej w ofercie (która jest poprawiana przez Zamawiającego), tak każdemu wykonawcy może zdarzyć się popełnienie omyłki rachunkowej w wyjaśnieniach dotyczących zaoferowanej ceny.
Założenie przez Przystępującego zatrudnienia dwóch pracowników na łącznie 1,5 etatu do świadczenia usług doraźnych nie jest założeniem błędnym. W ocenie Odwołującego nierealne i niemożliwe jest, aby wskazane osoby zatrudnione na 1,5 etatu wykonały w ciągu miesiąca usługę polegającą na sprzątnięciu powierzchni 6.470,24 m2. Zdaniem Przystępującego twierdzenia o braku możliwości realizacji usługi przez pracowników zatrudnionych na 1,5 etatu są wyłącznie wewnętrznym odczuciem Odwołującego i nie są poparte realnymi danymi. Średnio w miesiącu jest 21 dni roboczych. Zatrudnienie pracowników na 1,5 etatu zapewnia wykonywanie zamówienia przez 31 ,5 dnia roboczego. W związku z tym, jedna osoba zatrudniona w pełnym etacie musiałaby średniomiesięcznie posprzątać 4.313,49 m2. Oznacza to, że średnio w ciągu jednego dnia roboczego w pełnym wymiarze czasu pracy (w ciągu 8 godzin) jedna osoba musiałaby posprzątać 205,40 m2 (4.313,49 m2 : 21 dni). W związku z tym, w ciągu godziny pracownik musiałby posprzątać 25,68 m2. Wskazał, że z pewnością jedna osoba w ciągu 8 godzin jest w stanie posprzątać powierzchnię wynoszącą niewiele ponad 200 m2 oraz w ciągu godziny powierzchnię 25,68 m2. Posprzątanie takiej powierzchni (w zależności od rodzaju powierzchni) jest możliwe w zdecydowanie krótszym czasie. Wskazał ponadto, że twierdzenia o braku możliwości posprzątania takiej powierzchni przez pracowników Przystępującego pozostają również w sprzeczności z twierdzeniami wynikającymi z wyjaśnień Odwołującego z dnia 27 kwietnia 2020 r. w zakresie ceny. W swoich wyjaśnieniach z dnia 27 kwietnia 2020 r. Odwołujący wskazał, że z, jego doświadczenia wynika, iż pracownik jest w stanie posprzątać dziennie: a) 400 m2 powierzchni produkcyjnej, b) 800 rn2 sal konferencyjnych, c) 500 m2 schronu, d) 800 m2 powierzchni magazynowych, e) 500 m2 szatni, f) 500 m2 łaźni, g) 800 m2 klatek schodowych, h) 1.500 m2 (dezynsekcja), i) 1.000 m2 ścian i sufitów (zbieranie kurzu), j) 750 m2 akrylowania lub polimerowania powierzchni podłóg, k) 500 m2 wykładziny (odkurzanie), albo l) 150 m2 wykładziny (pranie). Dowód: wyjaśnienia Odwołującego z dnia 27.04.2020 r. (w aktach postępowania)
Z wyjaśnień Odwołującego z dnia 27 kwietnia 2020 r. wynika więc, że pracownik jest w stanie wykonać przeciętnie w ciągu jednego dnia usługi na powierzchni około 683,33 m2 (wliczając pranie wykładzin). Również sam Odwołujący potwierdza więc, że w czasie jednego dnia pracownik jest w stanie posprzątać powierzchnię wnoszącą 205,40 m2, czyli ponad 3 razy mniejszą niż przeciętna powierzchnia wynikająca z twierdzeń Odwołującego. W czasie jednego dnia roboczego jeden pracownik jest więc w stanie nie tylko posprzątać średniodniową powierzchnię do posprzątania, ale również wykonać inne usługi, których wykonanie wchodzi w zakresie usług doraźnych (usługi liczone na szt.). Przystępujący nie pominął w cenie ofertowej kosztów związanych z zastępstwem pracowników w przypadku urlopu lub choroby. Przystępujący zapewnił, że koszty te zostały uwzględnione w jego cenie ofertowej (zarówno cenie za świadczenie usług doraźnych, jak i cenie za usługi stałe). Przystępujący przyjął, że z uwagi na skierowanie do realizacji zamówienia w zakresie świadczenia usług doraźnych pracowników zatrudnionych aż na 1,5 etatu, zastępstwa pracowników nie będą wymagane. Mając na uwadze wyliczenia dotyczące liczby metrów kwadratowych powierzchni w ramach usług doraźnych, które dziennie musiałaby posprzątać jedna osoba przy założeniu 1,5 etatu, mona stwierdzić, że wskazane usługi mogłaby być wykonywane przez pracowników na jeden etat. Gdyby Przystępujący przyjął zatrudnienie do świadczenia usług doraźnych jedynie jednego pracownika, to taki pracownik musiałby sprzątać dziennie średnio 308,11 m2 '(6.470,24 ^m2 : 21 dni roboczych 308,11 m2). W związku z 'tym, przy tak określonym przez Zamawiającego zakresie usług doraźnych, jeden pracownik byłby w stanie świadczyć usługi doraźne na rzecz Zamawiającego. Średniodniowa liczba m2, które musiałaby posprzątać jeden pracownik jest znacznie niższa od średniej liczby, jaką może posprzątać pracownik (zgodnie w wyżej wskazanymi danymi podanymi przez Odwołującego). W związku z tym, Przystępujący przyjął, że na potrzeby świadczenia usług doraźnych będzie musiał ponieść koszty zatrudnienia pracowników łącznie na 1,5 etatu, gdyż uwzględnił już w tym założeniu, że pracownikom przysługuje prawo do urlopu. Podkreślił, że powyższe dotyczy świadczenia na rzecz Zamawiającego usług doraźnych. Usługi te będą świadczone przez wykonawcę wyłącznie na pisemne zlecenia Zamawiającego (§ 1 ust. 8 Załącznika nr 10 do SIWZ — wzór umowy). W związku z tym, rzeczywisty zakres usług doraźnych w okresie realizacji zamówienia może różnić się od zakresu przyjętego przez Zamawiającego na potrzeby obliczenia ceny ofertowej. Usługi doraźne będą więc również świadczone w różnym zakresie w poszczególnych miesiącach. Pracownicy Przystępującego skierowani do realizacji usług doraźnych mogą więc korzystać z urlopów wypoczynkowych w okresie, gdy nie będą realizowane zlecenia od Zamawiającego na świadczenie usług doraźnych. Świadczenie usług doraźnych nie ma charakteru ciągłego. W szczególności należy wskazać, że z uwagi na doraźny zakres tych usług, Zamawiający nie określił liczby pracowników, którzy mają świadczyć te usługi. W tym przypadku nie jest więc wymagana stała, nieprzerwana obecność pracowników w zakładzie Zamawiającego, jak ma to miejsce w przypadku np. usług ochrony. Stwierdził także, że Przystępujący odniósł się szczegółowo do sposobu ustalenia ceny jednostkowej za świadczenie usług doraźnych wskazanych w poz. 19 i 20 Załącznika nr 1a do SIWZ (wykaz usług doraźnych). Jego zdaniem, to Odwołujący odniósł się ogólnie do przyjętej przez Przystępującego, na potrzeby obliczenia ceny za świadczenie usług doraźnych, wysokości kosztów realizacji tych usług. W tym przypadku Przystępujący podał, że wskazał w wyjaśnieniach z dnia 23 kwietnia 2020 r., jakie będą koszty zatrudnienia pracowników do świadczenia usług doraźnych. To, że wyliczenia Przystępującego zostały przedstawione w innej formie niż przedstawił je Odwołujący, nie świadczy o ich nierzetelności oraz błędach. Ceny zaoferowane przez Przystępującego za realizacji usług wskazanych w poz. 19 i 20 Załącznika nr 1a wynoszą odpowiednio 50 zł netto za roboczogodzinę oraz 55 zł netto za roboczogodzinę. W związku z tym, nie ma wątpliwości, że ceny te zawierają wszelkie koszty wykonania zamówienia, co było oczywistym również dla Zamawiającego. W szczególności należy wskazać, że zgodnie z Załącznikiem nr la do SIWZ zapewnienie środków do dezynfekcji leżeć będzie po stronie Zamawiającego. Niewątpliwym jest więc, że za ceny odpowiednio 50 zł netto i 55 zł netto za jedną roboczogodzinę, możliwe jest sfinansowanie kosztów wykonania zamówienia, w szczególności, że większość kosztów. związanych z zakupem środków czystości ponosi Zamawiający. Ceny zaoferowane przez Odwołującego za te same usługi wynoszą odpowiednio 24,60 zł za roboczogodzinę. Ceny Przystępującego za świadczenie tych usług są więc dwukrotnie wyższe od cen zaoferowanych przez Odwołującego, w związku z czym nie ma wątpliwości, że nie są rażąco niskie.
Odnosząc się do przedawnionych przez Odwołującego wyliczeń dotyczących poszczególnych cen jednostkowych zaoferowanych przez Przystępującego (str. 13 i 15 odwołania), wskazał, że:
a)przyjęte przez Odwołującego liczby m2, które w ciągu godziny/ dnia jest w stanie posprzątać pracownik są znacznie zaniżone; przykładowo: sprzątanie schronu trwa krótko, gdyż nie jest to powierzchnia skomplikowana do sprzątania, a także nie jest to powierzchnia, z której Zamawiający stale korzysta, sprzątanie pomieszczeń magazynowych również nie trwa długo, gdyż usługa dotyczy głównie posprzątania podłóg,
b)w swoich wyliczeniach Odwołujący przeczy innym swoim twierdzeniom z odwołania i twierdzeniom wynikającym z wyjaśnień Odwołującego z dnia 27 kwietnia 2020 r. w zakresie zaoferowanej ceny;
Przykładowo Odwołujący wskazuje, że przyjęta przez Przystępującego cena za świadczenie usługi dezynsekcji obiektów (przy wszystkich założeniach Odwołującego) zapewnia pracę pracowników przez 4,88 godziny. Sam Odwołujący potwierdza więc, że wykonanie usługi za tę stawkę i w tym czasie jest możliwe. W wyjaśnieniach z dnia 27 kwietnia 2020 r. Odwołujący sam wskazał, że , pracownik serwisu sprzątającego w ramach pełnego wymiaru czasu pracy jest w stanie przeprowadzić dezynsekcję jednorazowo na powierzchni 1.500 m2 dziennie”. Zamawiający wymaga jednorazowo wykonania usługi na powierzchni 500 m2 . W związku z tym, do wykonania usługi, według wyliczeń Odwołującego, pracownik potrzebuje 2,66 godz. Również z wyliczeń Odwołującego wynika zaś, że cena zaoferowana przez Przystępującego pokrywałaby koszty świadczenia usługi przez 4,88 godz. Z powyższego wynika więc, że zaoferowana przez Przystępującego cena nie jest rażąco niska. Dalej podał, że Odwołujący:
a)przyjął do wyliczenia zawyżone koszty zatrudnienia pracowników, które w rzeczywistości są znacznie niższe,
b)porównuje wyłącznie te ceny jednostkowe w zakresie usług doraźnych, które są niższe w ofercie Przystępującego niż zaoferowane przez Odwołującego;
c)pominął, że niektóre z cen jednostkowych zaoferowane przez Przystępującego są wyższe od cena zaoferowanych przez Odwołującego.
Reasumując stwierdził, że twierdzenia i argumenty przedstawione w odwołaniu nie potwierdzają zaoferowania przez Przystępującego realizacji zamówienia za cenę rażąco niską.
Podał ponadto, że nie tylko Przystępujący został wezwany do złożenia wyjaśnień w zakresie wysokości zaoferowanej ceny za świadczenie usług doraźnych. Również Odwołujący składał Zamawiającemu takie wyjaśnienia. Po analizie wyjaśnień Odwołującego z dnia 27 kwietnia 2020 r., można stwierdzić, że ceny zaoferowane przed Odwołującego są wyższe od cen zaoferowanych przez Przystępującego w szczególności, gdyż Odwołujący ponosi bardzo wysokie koszty wykonania usług oraz przyjmuje bardzo wysoki poziom zysku. Wskazał w szczególności, że Odwołujący przyjął w jego kalkulacjach bardzo wysokie koszty zakupu środków i wyposażenia pracowników w sprzęt. Odwołujący wyjaśniając wysokość zaoferowanych cen, jako jeden ze składników ceny, podał koszty wyposażenia pracowników w środki czystości i niezbędny sprzęt. Nie ulega wątpliwości, że wskazane koszty należało uwzględnić w cenie ofertowej. Odwołujący przyjął jednak do wyliczenia swojej ceny ofertowej te koszty na bardzo wysokim poziomie. Odwołujący do wyliczenia cen za świadczenie usług doraźnych przyjął w szczególności następującą wysokość kosztów środków czystości i zakupu niezbędnego sprzętu:
a)3.379,09 zł — koszty zakupu środków czystości i sprzętu (w tym zakup maszyny czyszczącej) na potrzeby jednorazowego sprzątania pomieszczeń produkcyjnych; Zamawiający oszacował częstotliwość wykonywania usługi sprzątania pomieszczeń produkcyjnych na 36 razy w okresie realizacji zamówienia; w związku z tym łączne koszty po stronie Odwołującego środków czystości i sprzęt na potrzeby sprzątania pomieszczeń produkcyjnych wyniosą 121.395,24 zł (3.379,09 zł x 36 razy);
b)72,22 zł — koszt środków czystości i sprzętu na potrzeby jednorazowego sprzątania sal konferencyjnych; przyjęte przez Odwołującego koszty są bardzo wysokie, w tym są wyższe niż koszty zatrudnienia pracowników do wykonania tej usługi, tj. kwoty 60,00 zł;
c)37,88 zł — koszt środków czystości i sprzętu na potrzeby jednorazowego sprzątania pomieszczeń magazynowych; przyjęte przez Odwołującego koszty są bardzo wysokie i są wyższe niż koszty zatrudnienia pracowników do wykonania tej usługi, tj. kwoty 26,64 zł; podkreślić czy tym należy, że w ocenie Odwołującego taka kwota jest niezbędna, aby wyposażyć pracowników w środki czystości i sprzęt do posprzątania powierzchni jedynie 130,9 m2,
d)96,25 zł — koszt środków czystości i sprzętu na potrzeby jednorazowego sprzątania pomieszczeń szatni; przyjęte przez Odwołującego koszty są bardzo wysokie oraz są wyższe niż koszty zatrudnienia pracowników do wykonania tej usługi, tj. kwoty 50 zł; W ocenie Odwołującego taka kwota jest niezbędna, aby wyposażyć pracowników w środki czystości i sprzęt do posprzątania powierzchni jedynie 150,00 m2 ,
e)77,00 zł — koszt środków czystości i sprzętu na potrzeby jednorazowego sprzątania łaźni; przyjęte przez Odwołującego koszty są bardzo wysokie oraz są wyższe niż koszty zatrudnienia pracowników do wykonania tej usługi, tj. kwoty 40 zł; W ocenie Odwołującego taka kwota jest niezbędna, aby wyposażyć pracowników w środki czystości i sprzęt do posprzątania jedynie powierzchni 120,00 m2,
f)88,32 zł — koszt środków czystości i sprzętu na potrzeby jednorazowego sprzątania klatek schodowych i korytarzy; przyjęte przez Odwołującego koszty są bardzo wysokie oraz są prawie dwukrotnie niższe niż koszty zatrudnienia pracowników do wykonania tej usługi, tj. kwoty 41 ,68 zł; W ocenie Odwołującego taka kwota jest niezbędna aby wyposażyć pracowników w środki czystości i sprzęt do posprzątania jedynie powierzchni 200,00 m2,
g)3.000,00 zł — koszt środków czystości i sprzętu potrzebnego do jednorazowego mycia okien, wskazana wysokość kosztów jest bardzo wysoka;
Odwołujący popełnił błąd w swoich kalkulacjach dotyczących ceny za świadczenie usług doraźnych w postaci mycia okien. Odwołujący przyjął błędnie wyższe od rzeczywistych koszty wykonania usługi mycia okien, w konsekwencji błędnego przyjęcia, że jednorazowo zobowiązany byłby do umycia 6.480 szt. okien. Jak wynika z wyjaśnień Odwołującego z dnia 27.04.2020 r., do obliczeń przyjął on następujące dane: „13. Mycie okien (dwustronnie) — 4,92 zł/szt. (4, 00 zł netto); Szacowana łączna ilość okien — 6 480, 00 sztuk (dane z załącznika nr 1a do siwz). Zgodnie z posiadanym doświadczeniem Przystępującego, pracownik serwisu sprzątającego w ramach pełnego wymiaru czasu pracy jest w stanie umyć 70 sztuk okien 6480 szt./ 70 szt. 92,57 etatu”. Zgodnie zaś z Załącznikiem nr 1a do SIWZ, w poz. 15 Zamawiający przewidział, że usługi doraźne mogą obejmować 6.480 m2 mycia okien, a nie 6.480 sztuk okien.
Z powyższego wynika więc, że cena Odwołującego za mycie okien jest wyższa od ceny zaoferowanej przez Przystępującego, m.in. z uwagi na błędne przyjęcie zakresu zamówienia do realizacji (a co za tym idzie większy nakład pracy pracowników). Oczywistym jest, że 6.480 m2 okien jest to mniejszy zakres sprzątania niż 6.480 sztuk okien. Odwołujący ponosi ponadto bardzo wysokie koszty zakupu środków i sprzętu. Z powyższego wynika, że Odwołujący ponosi bardzo wysokie koszty zakupu środków i sprzętu niezbędnego do realizacji zamówienia, przez co zaoferowane przez niego ceny są wyższe. Ponadto, z przedłożonych przez Odwołującego wydruków ze stron internetowych wynika, że zakupuje on środki czystości niezbędne do realizacji zamówienia po cenach detalicznych. Przystępujący, z uwagi na dużą ilość zakupywanych środków, uzyskuje wysokie zniżki i uzyskiwane przez niego ceny są znacznie niższe niż ceny detaliczne. Przystępujący (powołując się na wyjaśnienia Odwołującego z 27.04.2020 r.) wskazał także, że ten wykonawca do ceny zmuszony był doliczyć koszty zakupu maszyn (których nie musi nabywać Przystępujący). Odwołujący wskazał, że na potrzeby realizacji zamówienia w zakresie sprzątania pomieszczeń produkcyjnych zmuszony jest zakupić maszynę czyszczącą. Odwołujący wskazał, że w związku z tym łączny koszt wyposażenia pracowników w środki czystości i sprzęt (w tym w nową maszynę) wyniosą 3.372,09 zł w przypadku każdego jednorazowego wykonania usługi. Odwołujący przedłożył ponadto wraz z wyjaśnieniami wydruk ze strony internetowej, wskazujący, że koszt zakupu takiej maszyny wynosi 26.317,00 zł netto. Mając na uwadze, że Zamawiający oszacował częstotliwość wykonywania usług w zakresie sprzątania pomieszczeń produkcyjnych na 36 razy w okresie realizacji zamówienia, szacunkowe koszty Odwołującego w zakresie wyposażenia pracowników w środki czystości i sprzętu na potrzeby sprzątania wyłącznie pomieszczeń produkcyjnych, w tym w nową maszynę, wyniosą aż 121.395,24 zł. Z tego wynika, że cena za świadczenie przez Odwołującego usług doraźnych jest wyższa od ceny zaoferowanej przez Przystępującego m.in. z uwagi na konieczność zakupu nowych maszyn i wyposażenia. Przystępujący nie musi ponosić kosztów zakupu maszyn i większości wyposażenia. Przystępujący dysponuje niezbędnymi maszynami, już zamortyzowanymi, a także wyposażeniem, gdyż obecnie świadczy usługi na rzecz Zamawiającego. Opierając się o cenę zakupu maszyny przedstawioną przez Odwołującego, można stwierdzić, że zaoferowana przez Przystępującego cena za świadczenie usług doraźnych jest niższa od ceny Odwołującego o kwotę co najmniej 26.317,00 zł netto, gdyż Przystępujący nie musi nabywać maszyny niezbędnej do realizacji zamówienia.
Przystępujący wskazał, że w wyjaśnieniach wskazał, że do ceny każdej usługi doraźnej doliczył 10% z tytułu kosztów pośrednich (czy też następnie zwanych przez Odwołującego w wyjaśnieniach administracyjnymi). Jego zdaniem, jest to bardzo wysoki poziom kosztów, mając na uwadze, że już do ceny doliczono koszty zatrudnienia pracowników oraz koszty zakupu wyposażenia, sprzętu i środków czystości. Niezrozumiałym jest, dlaczego Odwołujący ponosi aż tak wysokie koszty pośrednie związane ze świadczeniem usług doraźnych, w szczególności, że większość takich kosztów jest ponoszona przez wykonawcę już w związku ze świadczeniem usług stałych. Zgodnie z wyliczeniami Odwołującego, suma kosztów pośrednich (administracyjnych) świadczenia usług doraźnych ponoszonych przez Odwołującego wynosi 41.492,82 zł netto. Obniżenie kosztów administracyjnych ponoszonych przez Odwołującego do poziomu 5% (co jest możliwe, gdyż 10% to poziom bardzo wysoki), pozwala na obniżenie ceny ofertowej o kwotę prawie 21.000,00 zł. Przystępujący może się domyślać, że ponoszenie przez Odwołującego tak wysokich kosztów pośrednich realizacji usług, związane jest z konieczności poniesienia przez Odwołującego kosztów rozpoczęcia realizacji zamówienia na rzecz Zamawiającego. Odwołujący nie świadczy obecnie usług na rzecz Zamawiającego, w związku z czym musi ponieść koszty związane z rozpoczęciem realizacji usługi. W związku z tym, ceny za świadczenie usług doraźnych zaoferowane przez Odwołującego są wyższe od cen zaoferowanych przez Przystępującego, gdyż Odwołujący ponosi wysokie koszty pośrednie związane z realizacją zamówienia. Odwołujący przyjął również bardzo wysoki poziom marży (zysku). W wyjaśnieniach wskazał, że łączna wysokość zysku (marży), jaką Odwołujący osiągnie świadcząc usługi doraźne wynosi 120.208,69 zł. Podkreślił, że łączna wartość netto usług doraźnych według cen Odwołującego to 567.662,46 zł netto. Z tego wynika, że Odwołujący przyjął marże na poziomie ponad 21%. Podkreślił, że jest to bardzo wysoki poziom zysku w przypadku usług sprzątania. Standardowo marże na rynku usług sprzątania wynoszą do 10%. W związku z tym, ceny za usługi doraźne zaoferowane przez Odwołującego są od cen zaoferowanych przez Przystępującego, gdyż Odwołujący założył bardzo wysoki poziom zysku, jaki chciałby osiągnąć na świadczeniu usługa doraźnych. Przystępujący założył osiągnięcie niższego zysku (co jest jak najbardziej dopuszczalne i jest normalnym przejawem konkurencji na rynku). Przykładowo, gdyby Odwołujący założył nie 21% zysku, a 5% zysku (co i tak stanowi wysoką marżę), to jego łączna cena za usługi doraźne byłaby niższa o prawie 100.000,00 zł. Jak wynika z powyższego, różnica w cenie za usługi doraźne zaoferowanej przez Odwołującego i cenie Przystępującego jest zrozumiała. Odwołujący ponosi wyższe koszty świadczenia usług, a także założył osiągnięcie zysku na bardzo wysokim poziomie. Wskazując na ponoszenie przez Przystępującego niższych kosztów wykonania zamówienia podał, że świadczy obecnie usługi na rzecz Zamawiającego, więc nie musi ponosić części kosztów związanych w rozpoczęciem realizacji zamówienia, w szczególności: 1) kosztów wstępnych badań lekarskich pracowników, 2) kosztów wstępnych szkoleń z zakresu BHP, 3) kosztów zakupu nowej odzieży roboczej dla pracowników, 4) kosztów zakupu wyposażenia, którym w większości Przystępujący już dysponuje, 5) kosztów zapoznania pracowników z miejsce świadczenia usługi, 6) kosztów wzmożonej kontroli sposobu świadczenia usługi w początkowym okresie realizacji usługi. Jego zdaniem, z powyższego wynika, że cena zaoferowana przez Przystępującego nie jest ceną rażąco niską. Sama różnica pomiędzy cenami nie stanowi o tym, że cena niższa jest ceną rażąco niską. Powołał się na orzecznictwo KIO i orzecznictwo sądowe stwierdzając, że nie można z faktu zaoferowania ceny niższej niż inni wykonawcy wywodzić tezy o rażąco niskiej cenie w sytuacji, gdy cena ta nie odbiega w sposób istotny od realiów rynkowych. Ponadto dysproporcja cen zaoferowanych przez kilku wykonawców, nie daje jeszcze podstaw do założenia, że cena najniższa podana przez jednego z wykonawców, jest ceną rażąco niską, gdyż zależne jest to od efektywności oraz kosztów prowadzenia działalności określonego podmiotu. Po drugie, podstawą odrzucenia oferty jest zaoferowanie ceny "rażąco niskiej”, a nie ceny "niskiej. " Te dwa pojęcia nie są tożsame. Przechodząc do analizy stanu fatycznego niniejszej sprawy można powiedzieć, że cena Konsorcjum "P. ” nie jest "rażąco niska” w stosunku do wartości zamówienia. Nie świadczy bynajmniej o tym fakt, że jest ona niższa 0 25,88% od wartości zamówienia. Dowodem na to jest również cena zaoferowana przez Konsorcjum, która jest także niższa do wartości zamówienia 0 18, 78%. Różnica pomiędzy tymi cenami jest nieznaczna. Dobitnie ten sam już fakt świadczy, że w niniejszej sprawie omawiany zarzut Konsorcjum nie może odnieść zamierzonego skutku”. „Porównanie w postępowaniu do siebie jedynie wartości dwóch ofert, nawet jeśli dwaj wykonawcy oferują Zamawiającemu taki sam sprzęt i stwierdzenie rozbieżności w tym zakresie, nie może wskazywać na rażąco niską cenę po stronie któregoś z wykonawców, czyli oferowaniu przedmiotu zamówienia poniżej kosztów. Może to jedynie świadczyć o swobodzie ustalenia przez każdego z wykonawców z osobna wartości swojej ceny ofertowej, mając na względzie swoje indywidualne, ponoszone w tym zakresie koszty oraz ewentualny zysk oraz uwzględniając konkurencję na rynku i możliwość uzyskania danego zamówienia publicznego”. Fakt, że ceny zaoferowane przez Przystępującego są niższe od cen zaoferowanych przez Odwołującego, nie świadczy o rażąco niskim poziomie cen Przystępującego. Jak wskazała Krajowa Izba Odwoławcza, „oferta zawierająca niższe ceny jednostkowe w poszczególnych pozycjach w stosunku do innych wykonawców nie jest dowodem, że oferta stanowi ofertę z rażąco niską ceną. Przystępujący uwzględnił w zaoferowanych cenach wszelkie koszty wykonania zamówienia, w tym wynagrodzenie pracowników w wysokości równej co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, co potwierdzają przedstawione przez Przystępującego kalkulacje. W związku z tym, nie ma podstaw aby przyjąć, że cena zaoferowana przez Przystępującego jest ceną rażąco niską. Zaoferowanie przez Przystępującego ceny niskiej (a nie rażąco niskiej) nie może stanowić podstawy do odrzucenia oferty Przystępującego.
II. Zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego z uwagi na błąd w obliczeniu ceny
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu, że ten zaniechał odrzucenia oferty Przystępującego pomimo, że oferta Przystępującego zawiera „błąd w obliczeniu lub jest rażąco niska”, przez co naruszył art. 89 ust. 1 pkt 6 prawa zamówień publicznych. Odwołujący nie wyjaśnił dokładnie, z czego jego zdaniem wynika rzekomy błąd w obliczeniu ceny ofertowej Przystępującego. Z treści odwołania można domyślać się, że Odwołujący rzekomego błędu upatruje w sposobie obliczenia ceny ofertowej Przystępującego za świadczenie usług wskazanych w poz. 19 i 20 Załącznik do nr 1a do SIWZ. W załączniku tym Zamawiający określił zakres usług doraźnych. W odniesieniu do poz. 19 i 20 wskazał:
Lp. | Nazwa | Jednostka | Szacowana łączna powierzchnia/ ilość szt. w trakcie trwania umowy | Szacunkowa częstotliwość wykonania usługi w ciągu 36 m-cy |
19. | dezynfekcja elementów wyposażenia takich jak elementy stanowiące wyposażenie biur i pomieszczeń, drzwi — 806 szt., klamki — 806 szt., uchwyty — 200 szt., barierki — ok. 213 m.b. zapewnienie środków do dezynfekcji jest po stronie Zamawiającego | rbh | Szacowany czas na wykonanie usługi: 5 h dziennie | w okresie zagrożenia epidemicznego do 3 x dziennie |
20. | dezynfekcja powierzchni; korytarze, | rbh | Szacowany czas | w okresie |
klatki schodowe, podłogi, | na wykonanie | zagrożenia | ||
niezabudowane ściany — | usługi: do 3 h | epidemicznego | ||
2 761,28 m2 zapewnienie środków do dezynfekcji jest po stronie Zamawiającego | dziennie | do 3 x dziennie |
Przystępujący obliczył wysokość ceny ofertowej w zakresie usług wskazanych w poz. 19 i 20 w
następujący sposób:
Lp. | Usługi doraźne | Szacunkowa powierzchnia/ liczba | Szacunkowa częstotliwość w ciągu 36 miesięcy | Łączna powienchnia/ liczba w ciągu 36 miesięcy | Stawka jednostkowa Przystępującego netto | Łączne szacunkowe wynagrodzenie netto |
19 | Dezynfekcja elementów | szacowany czas na wykonanie | w okresie zagrożenia | 15 | 50,00 zł /rbg | 750,00 zł |
- 16-
wyposażenia tj. elementy stanowiące wyposażenie biur i pomieszczeń, drzwi —806 szt., klamki —806 szt., uchwyty — 200 szt., barierki — ok. 213 m.b. | usługi: do 5 h dziennie | epidemiologicz. 3 x dziennie | ||||
20 | Dezynfekcja powierzchni: korytarze, klatki schodowe, podłogi, niezabudowane ściany —2 761,28 2 | szacowany czas na wykonanie usługi: do 3 h dziennie | w okresie zagrożenia epidemiologicz. 3 x dziennie | 9 | 55,00 zł/rbg | 495,00 zł |
Przystępujący przyjął więc do obliczenia ceny za usługi wskazane przez Zamawiającego w poz. 19 i 20 Załącznik na la do SIWZ, podaną przez Zamawiającego, umowną liczbę jednostek usług (jedna jednostka to jedna roboczogodzina świadczenia usługi). Zamawiający na etapie opisywania przedmiotu zamówienia nie był w stanie oszacować liczby roboczogodzin świadczenia usług w zakresie dezynfekcji. Wprowadzenie przez Zamawiającego wskazanych usług do zakresu usług doraźnych związane było z wprowadzeniem na terenie kraju stanu epidemii. Zamawiający nie był w stanie określić, jak długo konieczne będzie świadczenia usług dezynfekcji, jakie będą wymagania wynikające z przepisów prawa w tym zakresie oraz jaki będzie dokładny zakres tych usług. Zamawiający słusznie więc przyjął, że rozliczenie za świadczenie tych usług nastąpi na podstawie jednostkowej ceny za roboczogodzinę świadczenia takich usług i rzeczywistej liczby roboczogodzin świadczenia tych usług. W ramach oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu, Zamawiający brał pod uwagę łączną cenę brutto za świadczenie usług doraźnych. Zamawiający musiał więc podać, na potrzeby obliczenia ceny ofertowej, umowną liczbę jednostek świadczenia usług doraźnych w zakresie dezynfekcji. Ta umownie określona przez Zamawiającego liczba jednostek (roboczogodzin) świadczeni usług dezynfekcji, była podstawą obliczenia przez Przystępującego łącznej ceny za świadczenie usług doraźnych. Przystępujący obliczył cenę łączną netto za świadczenie usług doraźnych na podstawie cen jednostkowych netto, a następnie doliczył do niej podatek VAT. Zamawiający żądał jednak wskazania w ofercie cen jednostkowych brutto. Zamawiający poprawił więc, zgodnie z pismem z dnia 13 maja 2020 r., jednostkowe ceny ofertowe Odwołującego z cen netto na ceny brutto. W wyniku zmiany kolejności działań, tj. obliczenia wysokości VAT-u od ceny brutto, a nie jak to zrobił Przystępujący — obliczenia ceny netto i doliczenia do niej VAT-u, zaszła konieczność poprawienia w ofercie Przystępującego ceny brutto. Różnica w cenie wynikała z innej kolejności dokonywania zaokrągleń ceny, do dwóch miejsc po przecinku. Zamawiający poprawił cenę łączną w ofercie Przystępującego w następujący sposób:
Przed poprawieniem | Po poprawieniu | |
Cena netto za usługi doraźne | 236.945,54 zł | 237.234,40 zł |
Podatek VAT od usług doraźnych | 54.494,47 zł | 54.563,91 zł |
Cena brutto za usługi doraźne | 291.443,01 zł | 291.798,31 zł |
Twierdzenia Odwołującego w zakresie błędu w obliczeniu ceny ofertowej Przystępującego za usługi wskazane w poz. 19 i 20 Załącznika nr 1a do SIWZ, wynikają z faktu niezrozumienia przez Odwołującego sposobu poprawienia przez Zamawiającego omyłki w ofercie Przystępującego. Odwołujący do obliczenia ceny Przystępującego za świadczenie usług doraźnych wskazanych w poz. 19 i 20 Załącznika nr 1a do SIWZ, błędnie przyjął ceny pozostałych usług przed ich poprawieniem przez Zamawiającego. Wskazana nieokrągła różnica pomiędzy ogólną ceną za usługi doraźne i ceną wszystkich usług poza poz. 19 i 20, wynika więc z błędnego przyjęcie przez Odwołującego cen jednostkowych za usługi z poz. 1 - 18 przed ich poprawieniem przez Zamawiającego. Sposób obliczenia ceny ofertowej Przystępującego za świadczenie usług doraźnych, po poprawianiu cen jednostkowych przez Zamawiającego, przedstawia poniża tabela:
Lp. | Usługi doraźne | Szacunkowa powierzchnia/ liczba | Szacunkowa częstotliwość w ciągu 36 miesięcy | Łączna powierzchnia/ liczba w ciągu 36 miesięcy | Stawka jednostkowa brutto Przystępującego | Łączne szacunkowe wynagrodzenie brutto |
1 | Pomieszczenia produkcyjne | 2.790 m2 | 36 | 100.440 m2 | 0,68 zł | 68.299,20 zł |
2 | Rozdzielnie elektryczne | 2.862,64 m2 | 9 | 25.763,76 m2 | 17.519,3568 zł 17.519,36zł |
3 | Sale konferencyjne | 290 m2 | 18 | 5.220 m2 | 9.657,00 zł | ||
4 | Schron | 380 m2 | 3 | 1.140 m2 | 0,12 zł | 136,80 zł | |
5 | Pomieszczenia biurowe | 300 m2 | 36 | 10.800 m2 | 0,74 zł | 7.992,00 zł | |
6 | Pomieszczenia magazynowe | 130,9 | 3 | 392,70 m2 | 0,12 zł | 47,124 zł 47,12 zł | |
7 | Szatnie | 150 m2 | 36 | 5.400 m2 | 0,98 zł | 5.292,00 zł | |
8 | Łaźnie | 120 m2 | 36 | 4.320 m2 | 4.795,20 zł | ||
- 9 | Klatki schodowe, korytarze | 200 m2 | 36 | 7.200 m2 | 0,62 zł | 4.464,00 zł | |
10 | Deratyzacja obiektów EEO SA | 20 szt. | 6 | 120 | 0,62 zł | 74,40 zł | |
11 | Dezynsekcja obiektów EEO SA | 500 m2 | 6 | 3.000 m2 | 0,25 zł | 750,00 zł | |
12 | Mycie kaloryferów (zł/szt.) | 250 | 3 | 750 | 0,12zł | 90,00 zł | |
13 | Mycie osłon i kloszy oświetleniowych (zł/szt.) | 650 | 3 | 1.950 | 0,62 zł | 1.209,00 zł | |
14 | Zbieranie kurzy ze ścian i sufitów | 886 m2 | 18 | 15.948 m2 | 0,12 zł | 1.913,76 zł | |
15 | Mycie okien (dwustronne) | 6.480 m2 | 6 | 38.880 ł-n2 | 123.249,60 zł | ||
16 | Akrylowanie lub polimerowanie podłóg | 6 | 8.424 | 5,23 zł | 44.057,52 zł | ||
17 | Odkurzanie wykładzin | 250 m2 | 18 | 4.500 | 0,12 zł | 540,00 zł | |
18 | Pranie wykładzin i chodników | 250 m2 | 6 | 1.500 m2 | 0,12zł | 180,00 zł | |
19 | Dezynfekcja elementów wyposażenia | szacowany czas na wykonanie usługi: do 5 h dziennie | w okresie zagrożenia epidemiologii - cznego 3 x dziennie | 15 | 61,50 zł | 922,50 zł | |
20 | Dezynfekcja powierzchni | szacowany czas na wykonanie usługi: do 3 h dziennie | w okresie zagrożenia epidemiologi - cznego 3 x dziennie | 9 | 67,65 zł | 608,85 zł | |
SUMA | 291.789,31 | ||||||
W związku z tym, łączna cena ofertowa brutto za świadczenie usług doraźnych wynosi 291.798,31 zł. Podatek VAT w stawce 23% w tej kwocie równy jest 54.563,91 zł. Cena netto za świadczenia usług doraźnych wynosi więc 237.234,40 zł. Sposób wyliczenia przez Przystępującego ceny ofertowej za pozycję nr 19 i 20 nie budzi wątpliwości. Nie budzi także wątpliwości sposób obliczenia przez Zamawiającego ceny za świadczenie tych usług w wyniku poprawienia omyłki w ofercie Przystępującego. Cena ofertowa Przystępującego za usługi wskazane w pkt 19 i 20 wynosi:
Cena łączna netto | Cena łączna brutto | |
Pozycja 19 | 750,00 zł | 922,50 zł |
Pozycja 20 | 495,00 zł | 608,85 zł |
Wskazany sposób, w jaki powinna zostać obliczona cena za usługi wskazane w poz. 19 i 20 nie budził wątpliwości Przystępującego. Taki sposób liczenia ceny, a w szczególności przyjętą do wyliczeń liczbę jednostek (roboczogodzin) usługi, potwierdził również Zamawiający poprawiając omyłkę w ofercie Przystępującego. Również Zamawiający, obliczając cenę ofertową Przystępującego w celu jej poprawienia, przyjął odpowiednio 15 i 9 jednostek usługi (roboczogodzin) za świadczenie usług z poz. 19 i 20 Załącznika nr la do SIWZ. Nadto, również poprawiając omyłki w ofercie Odwołującego, Zamawiający do obliczenia ceny ofertowej za świadczenie usług doraźnych, przyjął tę samą liczbę jednostek świadczenia usługi. Odwołujący nie sprzeciwił się poprawieniu przez Zamawiającego omyłki w jego ofercie w wyżej wskazany sposób, z czego można wnioskować, że zgadza się z przyjętym przez Zamawiającego sposobem obliczenia wysokości ceny ofertowej. Reasumując stwierdził, że w ofercie Przystępującego nie ma jakichkolwiek błędów w obliczeniu ceny.
Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Zamawiający - ENERGA Elektrownie Ostrołęka S.A. z Ostrołęki wszczął postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy - Prawo zamówień publicznych, którego przedmiotem jest: „Usługa utrzymania czystości w budynkach produkcyjnych, biurowych, socjalnych i usługowych EEO SA.” w dniu 15 marca 2020 r. zamieszczając Ogłoszenie o zamówieniu - zamówienie sektorowe w Suplemencie do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej (witryna TED): 2020/S 046-109466 z dnia 05.03.2020 r. Wartość zamówienia przekracza równowartość kwoty określonej w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. Także w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) w punkcie II.1 zaznaczono, że: „Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie art. 134 ust. 1 Ustawy.” Zamawiający następnie - zgodnie z procedurami wymaganymi przepisami ustawy Pzp - dokonał w dniu 16 kwietnia 2020 r. otwarcia ofert podając kwotę jaką przeznaczył na realizację tego zamówienia, a następnie także w oparciu o przepisy Pzp przeprowadził procedurę oceny ofert, w tym wyjaśnień - dokonując niezbędnych wezwań oraz korekt omyłek - finalnie dokonując wyboru najkorzystniejszej oferty, o czym zawiadomił - wskazując na podstawę prawną z art. 92 ust.1 ustawy Pzp - wykonawców w pismach z dnia 19 maja 2020r. Na rozprawie pełnomocnik Zamawiającego stwierdził, że Krajowa Izba Odwoławcza nie jest właściwa do rozpoznania odwołania, albowiem od dnia 30 kwietnia 2020 r. nastąpiła zmiana statusu jednostki zamawiającej z uwagi na to, że PKN Orlen S.A. nabył akcje Energa, stanowiące około 80% kapitału zakładowego spółki. Powołał się na jego zdaniem wystarczające jako dowód w tej sprawie publikację (jak zaznaczył ogólnodostępną) w internecie z tej racji, że takie informacje wynikają z publikowanych raportów, albowiem akcje spółki Energa pozostają w obrocie na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW).
Izba uznała, że takie oświadczenie w powołaniu na publikacje prasowe (internetowe) nie może stanowić samodzielnej podstawy do uznania, że odwołanie podlega odrzuceniu w oparciu o przepis art. 189 ust.2 pkt 1 ustawy Pzp. Zgodnie z tym przepisem Izba zobowiązana jest odrzucić odwołanie w przypadku gdy: „1) w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy”. Tak jak już wskazano Zamawiający wszczynając postępowanie na podstawie ustawy - Prawo zamówień publicznych - nie stosował jej przepisów dobrowolnie ale był do tego (jak sam podał) zobowiązany. Także dokonując wyboru najkorzystniejszej oferty po dniu 30 kwietnia 2020 r. nie informował wykonawców, że nabycie akcji spółki Energa przez PKN Orlen powoduje, że do procedury wyboru wykonawcy od dnia 30 kwietnia br nie mają zastosowania przepisy ustawy Pzp. Również nie powoływał tej okoliczności po wniesieniu odwołania. Tym samym powoływane przez Zamawiającego jako dowód w istocie publikacje prasowe nie powodują, że w sprawie tej ma zastosowanie wskazany art. 189 ust.2 pkt 1 ustawy Pzp i tym samym odwołanie wniesione w dniu 26 maja 2020 r. wobec czynności Zamawiającego z dnia 19 maja 2020 r. podlegało rozpoznaniu przez Izbę w zakresie podniesionych w nim zarzutów.
Rozpoznając podnoszone w odwołaniu zarzuty (wskazane naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp oraz art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp w związku z zaniechaniem odrzucenia oferty wykonawcy Zakładu Usług Pomocniczych AZYMUT Sp. z o.o. w Ostrołęce i jej wybór jako najkorzystniejszej) Izba stwierdziła, że te zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Zamawiający w rozdziale III punkcie 1 SIWZ wskazał że: „Przedmiotem Zamówienia jest usługa utrzymania czystości w budynkach produkcyjnych, biurowych, socjalnych i usługowych EEO SA.”. Z kolei w punkcie 8 podał, że: „Szczegółowy opis przedmiotu Zamówienia zawiera
Załącznik nr 1 i 1a do SIWZ”. Załącznik nr 1 dotyczy „Zakresu i warunków realizacji” dla usług utrzymania czystości w budynkach produkcyjnych, biurowych, socjalnych i usługowych. Załącznik nr 1a z kolei dotyczy Usług doraźnych także utrzymania czystości w budynkach produkcyjnych, biurowych, socjalnych i usługowych, ale wykonywanych na zlecenie Zamawiającego. Wykonawca zgodnie ze Specyfikacją i jej załącznikiem nr 2 (Formularz oferty) miał wskazać odrębnie:
• w punkcie 5.1. Cena - ryczałt (cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1 za cały okres trwania umowy (...):
• w punkcie 5.2. Cena - zlecenie (cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1a do SIWZ)
Według SIWZ (rozdział XIX) - O wyborze najkorzystniejszej oferty decydować miała suma punktów dla badanej oferty według kryteriów: 1. Cena brutto - Ryczałt - 73 %; 2. Cena brutto - Zlecenie -18 %; 3. Doświadczenie osób (...) - 9 %
W przedmiotowym postępowaniu złożyło oferty trzech wykonawców z następującymi cenami (odpowiednio: a. Ryczałt i b. Zlecenie):
1)HS MULTISERVICES Sp. z o. o. z Bielska Białej: a. 3.240.410,40 zł; b. 2.648.405,55 zł;
2)Zakład Usług Pomocniczych AZYMUT Sp. z o. o. w Ostrołęce: a. 1. 2.838.569,40 zł ; b. 291.443,01 zł;
3)TETTSUI SECURITY Sp. z o. o. Sp. K.: a. 1. 2.723.220,00 zł ; b. 82,58 zł
Zamawiający na otwarciu oferty poinformował o kwocie: 3.837.600,00 zł brutto, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia: 3.837.600,00 zł brutto. Ta kwota odnosi się do całości przedmiotu zamówienia - bez podziału na Ryczałt i Zlecenie. Także wartość zamówienia wskazana w pkt 2.4 Protokołu (Wartość zamówienia: 3.120.000,00 zł, co stanowi równowartość 730.798,96 euro) odnosi się do całości Usługi.
W wyniku oceny (jak wynika z treści zawiadomienia z dnia 19.05.20) odrzucona została oferta wykonawcy HS MULTISERVICES Sp. z o. o. z Bielska Białej na postawie art. 89 ust. 1 pkt.
2oraz art. 89 ust. 1 pkt. 6) ustawy Pzp, która to oferta nie jest przedmiotem odwołania. Z kolei oferty wykonawców z cenami odpowiednio: (1) Zakład Usług Pomocniczych AZYMUT Sp. z o. o.: a. 2.838.569,40 zł i b. 291.798,31 zł; (2) TETTSUI SECURITY Sp. z o. o. Sp. K.: a. 2.723.220,00 zł i b. 698.224,82 zł (po korekcie Zamawiającego na podstawie odpowiednio art. 87 ust.2 pkt 2 i
3Pzp) - uzyskały punktację: wykonawca Azymut - 96,75 pkt; wykonawca Tettsui - 88,36 pkt. Za najkorzystniejszą zatem została uznana oferta wykonawcy Azymut. Punktacja dotyczyła ceny łącznej (ceny z pkt 5.1 i ceny z pkt 5.2).
Powyższe ceny (w tym ceny jednostkowe) zostały ustalone definitywnie w wyniku czynności poprawienia omyłek, odpowiednio w trybie art. 87 ust.2 ustawy Pzp, o której wykonawcy zostali powiadomieni przez Zamawiającego i wyrazili zgodę na ich poprawienie. Te czynności (w kontekście naruszenia art. 87 ust.2 pkt 2 i 3 Pzp) nie są kwestionowane w odwołaniu. Zgodnie z dokonanymi czynnościami, Wykonawca Tettsui w piśmie z dnia 13 maja 2020 r. poinformowany został, że Zamawiający (...) dokonał działań matematycznych polegających na pomnożeniu podanych przez Wykonawcę ryczałtowych cen jednostkowych przez wskazaną przez Zamawiającego w Załączniku nr 1a do SIWZ - powierzchnię/liczbę pkt, a następnie tak otrzymany iloczyn został pomnożony przez częstotliwość wskazaną przez Zamawiającego dla każdej pozycji w załączniku nr 1a do SIWZ. W związku z powyższym Zamawiający, na podstawie art. 87 ust. 2 pkt. 2) Ustawy, dokonał poprawy oczywistej omyłki rachunkowej z uwzględnieniem następujących konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek (...). W wyniku tej poprawy (za zgodą wykonawcy) zmienił cenę za prace doraźne w punkcie 5.2. Formularza oferty Cena - zlecenie (cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1a do SIWZ): 567.662,46 zł netto - 130.562,36 zł VAT 23% - 698.224,82 zł brutto. Z kolei wykonawca Azymut - także w piśmie z dnia 13/05/20 - został powiadomiony, że „Zamawiający poprawił ceny jednostkowe za prace doraźne w punkcie 5.2. Formularza oferty na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp jako innej omyłki polegającej na niezgodności oferty ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia. Poprawione ryczałtowe ceny jednostkowe wskazane w Formularzu oferty w wartościach netto przemnożył (każdą z cen) wskaźnikiem 1,23 (VAT). Cena
-zlecenie (cały zakres prac wskazanych w Załączniku nr 1a do SIWZ): 237.234,40 PLN netto
-54.563,91 PLN VAT 23% - 291.798,31 PLN brutto nie uległa zmianie”.
Wezwania z dnia 22 kwietnia 2020 r. skierowane na podstawie art. 90 ust.1 ustawy Pzp zarówno do wykonawcy Azymut jak i wykonawcy Tettsui dotyczyły udzielenia wyjaśnień ceny podanej w ofercie z pkt 5.2 formularza oferty w zakresie: „Ryczałtowych cen jednostkowych brutto, które zostaną wskazane w § 3 ust. 3 Umowy(...). W tym wezwaniu Zamawiający prosił o (...) wykazanie kosztów prac, których następujące ryczałtowe ceny jednostkowe brutto zostały wskazane w pkt. 5.2. Formularza Oferty (....). Ponadto w tym piśmie Zamawiający za formularzem oferty wymienił wskazane w nim pozycje ( w przypadku wykonawcy Azymut od 1 do 20, a w przypadku wykonawcy Tetsui od 1 do 18). Także w tym piśmie na jego stronie drugiej znajduje się następujące sformułowanie: „Dodatkowo Zamawiający wymaga przedstawienia kosztorysu wykonania prac, sporządzonego przez Wykonawcę, zawierającego informacje dotyczące wykazu i kosztów robocizny, materiałów i sprzętu przewidzianych do realizacji zadania. W trakcie oceny przedstawionych przez Państwa wyjaśnień dotyczących cenotwórczych elementów oferty Zamawiający, działając zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 1 Ustawy, weźmie pod uwagę przedstawione przez Państwa dowody na poparcie wyjaśnień.”
W odpowiedzi na to wezwanie zarówno wykonawca Azymut jak i wykonawca Tettsui przedstawili takie wyjaśnienia. Wykonawca Azymut podstawy wyceny zawarł w piśmie (wraz z danymi dot. wynagrodzenia). Z kolei wykonawca Tettsui dołączył do pisma w formie załączników: 1. Kalkulator płacowy 2020 r. (koszt wynagrodzenia, urlopu i PPK), 2. informację o wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, 3. Wycenę dostawcy dot. szorowarki akumulatorowej Karcher z głowicą dyskową, 4. Wycenę dostawcy - Oprysk na komary i kleszcze 5. Wycenę dostawcy - Unichem Granulat Ratimor na gryzonie - wycena dostawcy, 6. Wycenę dostawcy - Środek do nabłyszczania podłóg (profesjonalne polimerowanie), 7. Rozliczenie kosztów (wykonane w excelu).
Izba mając na uwadze treść wyjaśnień udzielonych przez tych wykonawców uznała, że te wyjaśnienia korespondują z treścią wezwań skierowanych do tych wykonawców. Odnośnie kosztorysu, o którym mowa w wezwaniu Izba stwierdza, że Zamawiający nie określił dodatkowo według jakich reguł taki kosztorys dla Usługi ma być opracowany. Według dostępnych opracowań taki kosztorys ( w przypadku braku szczegółowego wskazania) może być sporządzony w formie opisowej. Ważne jest aby na podstawie informacji możliwe było określenie kosztów (lub ceny) wykonania określonego zadania oraz prowadzenie rozliczeń finansowych i takiemu celowi (w przekonaniu Izby) służy dokument nazywany kosztorysem. Izba zauważa, że w przypadku Usług taki dokument nie jest zdefiniowany w przepisach, tak jak jest to w przypadku robót budowlanych. Takiego odesłania nie zawarł także Zamawiający w tej dokumentacji przetargowej.
W ocenie Izby wyjaśnienia jakie złożył wykonawca Azymut, uwzględniając stan faktyczny tej sprawy, pozwoliły Zamawiającemu na ocenę, czy cena oferowana w zakresie usług doraźnych nie jest ceną w istocie nadmiernie zbyt niską. W tym przypadku Izba miała na uwadze, cenę łączną z oferty wykonawcy Azymut w porównaniu z cenami ofertowymi pozostałych wykonawców, a także szacunkową wartością zamówienia. Z tego porównania (jak wskazywał Zamawiający i Przystępujący) wynika, że cena z oferty wykonawcy Azymut jest niższa:
1.od średniej arytmetycznej cen wszystkich (także z oferty odrzuconej) złożonych ofert (tj. kwoty 3.480.209,49 zł) o ok. 10%;
2.od ceny oferty z oferty Odwołującego - o 8,5%;
3.od kwoty, którą Zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia - o 18,4%. Zatem cena oferowana przez wykonawcę Azymut nie jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert (o którym to wskaźniku stanowi art. 90 ust.1 Pzp), także nie jest rażąco niższa do ceny z oferty Odwołującego. Tym samym nie można uznać, że cena z oferty Azymut jest ceną rażąco niską. Takie porównanie cen w przypadku tej sprawy jest uprawnione, albowiem jak już wskazano szacunki (dot. kwoty wydatkowanej i wartości zamówienia) odnoszone były do całości Usługi objętej zamówieniem.
Izba ponadto stwierdza, że wykonawca Azymut w odpowiedzi na wezwanie (pismo z dnia 23.04.20) w pierwszej kolejności (wnosząc o poprawienie oferty w tabeli formularza 5.2 w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp) przyznał, że „Ceny ryczałtowe jednostkowe w tabeli, które zostały wskazane w pkt. 5.2 Formularza Oferty zostały omyłkowo przez Oferenta wpisane w kwotach netto i należy doliczyć do nich podatek VAT w wysokości 23%. Kwota za cały zakres prac w wysokości wskazanej w ofercie pkt. 5.2 tj. 236 945,54 zł netto, 54 497,47 zł podatek VAT, 291 443,01 zł brutto - zostały przez oferenta przedstawione prawidłowo. Przemnożenie kwot omyłkowo wskazanych w tabeli jako netto przez częstotliwość i czas trwania umowy dają dokładnie wartość netto tj. 236 945,54 zł wskazaną przez oferenta w pkt 5.2 Formularza Oferty”. Zamawiający przenalizował argumentację i jak wskazał w piśmie z dnia 13.05.20 dokonał stosownego poprawienia. W istocie wskazana omyłka w tabeli jednostkowej nie zmieniła oraz nie wpływała na treść oferty, a w szczególności zaoferowaną cenę za realizację zamówienia w całości. Jest to taka kategoria omyłki, której popełnienie nie zmieniło celu i treści oferty. W dalszej części tych wyjaśnień - w zakresie ryczałtowych cen jednostkowych z formularza w pkt 5.2 (uwzględniając omówioną omyłkę) podał, że: „Oferent proponując ceny jednostkowe kierował się następującym rozliczeniem matematycznym:
„Wszystkie wskazane pozycje w formularzu ofertowym 5.2 (z wyłączeniem pkt 10, 12, 13) w zakresie cen jednostkowych zostały rozliczone w oparciu o 36 miesięcy wykonania zamówienia w przeliczeniu na 1 miesiąc, biorąc pod uwagę przeliczalne jednostki takie jak m2 i sztuka (punkt deratyzacyjny). Łączna liczba m2 powierzchni sprzątanej na zlecenie w skali jednego miesiąca wynosi 472,05 m2 (suma przeliczalnych m2 w pozycjach formularza od 1 do 20 tj. 16 993,54 m2 / 36 miesięcy = 472,05 m2). Taką liczbę m2 Oferent uwzględnił przy wycenie. Średnia kwota miesięczna wynikająca z ilorazu całościowej ceny za usługi doraźne netto wynosi 6 581,82 zł (236 945, 54 zł netto / 36 miesięcy = 6 581,81 zł). Wynagrodzenie w odniesieniu do sztuk (punktów deratyzacyjnych, pkt 10, 12, 13) wynosi 1 110,00 zł netto w skali 36 miesięcy. Kwota wynika z sumowania ilości wynagrodzenia za każdą sztukę jednostkowo tj. 650 + 250 + 20 = 920 (ilość sztuk), gdzie 650 x 0,5 zł netto (okna), 250 x 0,10 zł netto (mycie kaloryferów) + 20 x 0,50 zł netto (punkt deratyzacyjny) = 1 110,00 zł netto, gdzie miesięcznie daje to 30,84 zł netto (1 110,00 zł/36 miesięcy = 30,84 zł netto). Biorąc pod uwagę średnią kwotę miesięczną za usługi doraźne tj. 6 612,65 zł netto, Oferent przedstawia części składowe niniejszej kwoty:
-do realizacji usług doraźnych Oferent przewidział 2 osoby w podziale na 1 etat i 0,5 etatu.
Koszt jednego etatu w 2020 r. wynosi 3 119,58 zł (wyliczenie księgowe w załączniku nr 1).
Łączny koszt osobowy wynosi 4 679,37 zł (suma 3 119, 58 zł + 1 559,79 zł = 4 679,37 zł)
-Średnia cena za sprzęt, środki czystości wynosi 503,34 zł netto
-Koszty administracyjne wynoszą 256,20 zł netto (kadry, księgowość, nadzór nad realizacją)
-Amortyzacja sprzętu wynosi 245,45 zł
-Marża nałożona przez Oferenta wynosi 928,29 zł Łącznie - 6 612,65 zł netto/miesięcznie”.
Wykonawca Azymut także wskazał, że: „Oferent znajduje się w posiadaniu parku maszyn w tym między innymi odkurzacza piorącego oraz urządzenia służącego do zmywania (szorowarka), która jest wykorzystywana do akrylowania i mycia powierzchni np. pomieszczeń produkcyjnych. W związku z tym nie ponosimy kosztów związanych z zakupem tych sprzętów, a jedynie koszty amortyzacji”. Powyższe wskazuje, że wyjaśnienia wykonawcy Azymut (jak już Izba zwracała uwagę) były adekwatne do treści wezwania z dnia 22 kwietnia 2020 r. Wykonawca ten (na co zwrócił uwagę w wyjaśnieniach) zastosował klucz według którego obliczał ceny ryczałtowe jednostkowe, który „był kluczem szacunkowym, czyli analogicznym do tego, który zastosował Zamawiający przy tworzeniu SIWZ do niniejszego postępowania, stąd w zależności od faktycznej ilości wykonywanych prac, proporcjonalnie składniki cenotwórcze będą mogły być modyfikowane". Zamawiający zaakceptował te wyjaśnienia jako wiarygodne, poprawne i racjonalne, uwzględniając także - co podnosił na rozprawie - fakt wieloletniej realizacji takich usług dla Zamawiającego. W piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2020 r. wykonawca Azymut podał dodatkowo, że szacując wysokość cen jednostkowych w ofercie brał pod uwagę własne doświadczenie (świadczenie na rzecz Zamawiającego usług w okresie 2013 r. — 2018 r. oraz od dnia 1 stycznia 2020 r.) oraz podkreślił fakt (o którym mowa w wyjaśnieniach), że posiada park maszyn, w tym między innymi odkurzacz piorący oraz urządzenia służące do zmywania (szorowania), które (już zamortyzowane) wykorzystywane są do akrylowania i mycia powierzchni. Wykonawca Azymut nie ponosi zatem kosztów związanych z zakupem bądź wynajmem tych sprzętów. Także podkreślił, że wykonawca obecnie świadczy usługi na rzecz Zamawiającego, w związku z tym nie musi ponosić szeregu kosztów początkowych realizacji usług (np. badań wstępnych pracowników). Ponownie zwrócił uwagę, że w kalkulacji uwzględnił wynagrodzenie pracowników równe co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę (które w 2020 r. wynosi 2.600 zł brutto), wskazując, że sposób obliczenia wysokości wynagrodzenia pracowników skierowanych do świadczenia usług doraźnych przedstawiono w wyjaśnieniach Przystępującego z dnia 23.04.2020 r. Zatem stanowisko wykonawcy Azymut zawarte w piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2020 r. nawiązuje do zarzutów odwołania, a nie stanowi o argumentach nie podanych w wyjaśnieniach, których wykonawca miałby nie podnieść (jak twierdzi Odwołujący) pomimo wezwania. Powyższe argumenty odnoszą się m.in. do podnoszonego w odwołaniu zarzutu, co nie było przedmiotem wezwania: przyjęcia przez Azymut zbyt niskiej liczby pracowników do świadczenia usług doraźnych oraz nieujęcie w cenie ofertowej Przystępującego kosztów urlopów i zwolnień pracowników. Zdaniem Izby w tym piśmie Przystępujący potwierdził, że uwzględnił w cenie ofertowej koszty wynagrodzeń pracowników, a także świadczenia obciążające go jako pracodawcę, wykazując, że na potrzeby świadczenia usług doraźnych będzie musiał ponieść koszty zatrudnienia pracowników łącznie na 1,5 etatu, uwzględniając już w tym założeniu, że pracownikom przysługuje prawo do urlopu. Tak jak podał, Usługi doraźne (...) będą świadczone przez wykonawcę wyłącznie na pisemne zlecenia Zamawiającego (51 ust. 8 Załącznika nr 10 do SIWZ — wzór umowy). W związku z tym, rzeczywisty zakres usług doraźnych w okresie realizacji zamówienia może różnić się od zakresu przyjętego przez Zamawiającego na potrzeby obliczenia ceny ofertowej. Usługi doraźne będą więc również świadczone w różnym zakresie w poszczególnych miesiącach. Pracownicy Przystępującego skierowani do realizacji usług doraźnych mogą więc korzystać z urlopów wypoczynkowych w okresie, gdy nie będą realizowane zlecenia od Zamawiającego na świadczenie usług doraźnych. Świadczenie usług doraźnych nie ma charakteru ciągłego”. Niewątpliwie Zamawiający (z uwagi na doraźny zakres tych usług) nie określił liczby pracowników, którzy mają świadczyć te usługi. W tym przypadku nie jest więc wymagana stała, nieprzerwana obecność pracowników w zakładzie Zamawiającego, jak ma to miejsce w przypadku np. usług ochrony.
Izba odnośnie cen jednostkowych za świadczenie usług z poz. 19 i 20 załącznika nr 1a zauważa, że wykonawca Azymut przedstawił w wyjaśnieniach mechanizm obliczania cen jednostkowych na potrzeby obliczenia ceny za świadczenie usług doraźnych, wysokości kosztów realizacji tych usług. Wskazał w tych wyjaśnieniach, jakie będą koszty zatrudnienia pracowników do świadczenia usług doraźnych. Wyliczenia zostały przedstawione (jak już wskazywano) niewątpliwie w innej formie niż przedstawił Odwołujący, nie świadczy to jednak o ich nierzetelności oraz błędach bądź ich braku. Tak jak wskazał w piśmie procesowym ceny zaoferowane przez za realizacji usług wskazanych w poz. 19 i 20 wynoszą za roboczogodzinę odpowiednio netto 50 zł oraz 55 zł. Tak jak wyjaśnił wykonawca Azymut zapewnienie środków do dezynfekcji (zgodnie z Załącznikiem nr 1a) należy do Zamawiającego. Tym samym większość kosztów związanych z zakupem środków czystości ponosi Zamawiający. Izba zwraca też uwagę, że ceny zaoferowane przez Odwołującego za te same usługi są znacząco niższe - wynoszą bowiem odpowiednio 24,60 zł za roboczogodzinę. Ceny wykonawcy Azymut dla tych pozycji są zatem dwukrotnie wyższe od cen zaoferowanych przez Odwołującego, w związku z czym nie ma wątpliwości, że nie są to ceny rażąco niskie.
Reasumując Izba stwierdza, że wykonawca Azymut przedstawił w wyjaśnieniach z dnia 23 kwietnia 2020 r. mechanizm obliczania cen jednostkowych oraz ich podstawy, i tym samym te wyjaśnienia są adekwatne do treści wezwania z dnia 22 kwietnia 2020 r. Zdaniem Izby niesłuszne jest twierdzenie w odwołaniu, że wykonawca Azymut przedstawił niewystarczające, niekompletne, zbyt ogólnikowe, a tym samym nie wykazał w sposób dostateczny, że złożona przez niego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia. Natomiast w istocie w tych wyjaśnieniach pojawił się nie tyle błąd rachunkowy, co omyłka w wyliczeniach (do wyjaśnień) powierzchni sprzątanej - zabrakło jednego działania, tj. pomnożenia powierzchni przez liczbę miesięcy w okresie realizacji zamówienia, czyli 36 miesięcy. Jednakże Izba kwalifikując to jako omyłkę, a nie błąd w obliczeniu ceny o którym mowa w art. 89 ust.1 pkt 6 Pzp zwraca uwagę, że ta omyłka wystąpiła wyłącznie w wyjaśnieniach wykonawcy Azymut. Do obliczenia ceny ofertowej wykonawca przyjął właściwą liczbę m2 powierzchni sprzątanej w całym okresie realizacji zamówienia. Tak jak podał wykonawca (i co potwierdzał Zamawiający) przemnożenie jednostkowych cen podanych w ofercie przez łączną liczbę m2 powierzchni (prawidłową liczbę) daje cenę ofertową wskazaną w ofercie wykonawcy Azymut. Tym samym wskazana omyłka z wyliczenia w wyjaśnieniach nie ma wpływu na sposób obliczenia ceny ofertowej przez wykonawcę. Do jej obliczenia przyjęto prawidłowo (cały) zakres przedmiotu zamówienia i tym samym ta omyłka nie świadczy o zaoferowaniu przez wykonawcę Azymut ceny rażąco niskiej, - cena ofertowa została obliczona prawidłowo.
Mając powyższe na uwadze wskazywane w odwołaniu przepisy ustawy Pzp w zakresie rozpoznawanych zarzutów, a mianowicie art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp oraz jej art. 89 ust.1 pkt 6 nie podlegają uwzględnieniu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp stosownie do wyniku sprawy uwzględniając także przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2018 r, poz. 972). Izba nie uwzględniła wniosku pełnomocnika zamawiającego o zasądzenie na jego rzecz od odwołującego kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 3.500 zł z uwagi na nie przedłożenie wymaganego przepisami rozporządzenia rachunku. W myśl bowiem powołanego rozporządzenia zgodnie z jego § 3 pkt 2 uzasadnione koszty mogą być orzekane w wysokości określonej w rachunkach przedłożonych do akt sprawy.