Wyrok KIO KIO 1248/26

Sygn. akt: KIO 1248/26

POSTANOWIENIE

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2026 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:Izabela Niedziałek-Bujak

Protokolant: Piotr Cegłowski

Po rozpoznaniu na posiedzeniu prowadzonym z udziałem stron oraz uczestników postępowania odwoławczego w dniu 7 kwietnia 2026 r. w Warszawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 16 marca 2026 r. przez odwołującego – wykonawcę Ekologika Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Międzyrzec Podlaski, KRS 0000567879 w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Gminę Łomazy

z udziałem przystępującego po stronie zamawiającego – uczestnika, wykonawcy LEBART ENERGIA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Biała Podlaska, KRS 0001056043

postanawia:

1.Odrzuca odwołanie na podstawie 528 pkt 3 Ustawy.

2.Kosztami postępowania obciążaodwołującego – wykonawcę Ekologika Sp. z o.o.i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10.000 zł 00 gr. (słownie: dziesięć tysięcy złotych) uiszczoną tytułem wpisu od odwołania.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:………………………………

Sygn. akt KIO 1248/26

U z a s a d n i e n i e

W postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Gminę Łomazy, w trybie przetargu nieograniczonego na termomodernizację budynku Zespołu Szkół w Łomazach (nr postępowania: INW.271.14.2025.KD), ogłoszonym w Biuletynie Zamówień Publicznych 16.11.2025 r., 2025/BZP 00537920-01, wobec powtórzonych czynności badania, oceny i wyboru oferty najkorzystniejszej, wniesione zostało w 16.03.2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wykonawcy Ekologika Sp. z o.o. (KIO 1248/26).

O wynikach oceny i wyborze ofert najkorzystniejszych w obu postępowaniach zamawiający poinformował wykonawców 11.03.2026 r.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez LEBART ENERGIA Sp. z o.o. i wybór tej oferty, podczas gdy podlegała ona odrzuceniu jako zawierającej rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia ze względu na niewykazanie realności ceny.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert nieodrzuconych i dokonanie wyboru oferty.

W uzasadnieniu odwołujący odniósł się do wyjaśnień ceny, jakie wykonawcy składali w postępowaniu na wezwanie zamawiającego z 17.12.2025 r., który oczekiwał szczegółowej kalkulacji kosztów. Wykonawca LEBART ENRGIA nie zrealizował prawidłowo wezwania, gdyż szczegółowa kalkulacja kosztów nie zawierała co najmniej danych na poziomie odpowiadającym szczegółowości kosztorysu inwestorskiego.

Do postępowania odwoławczego przystąpił po stronie zamawiającego wykonawca – Lebart Energia Sp. z o.o.

Zamawiający złożył oświadczenie o uwzględnieniu w całości zarzutów podniesionych w odwołaniu (pismo z 07.04.2026 r.). Przystępujący po jego stronie wykonawca LEBART ENERGIA wniósł sprzeciw wobec uwzględnienia zarzutów przez zamawiającego.

Na posiedzeniu prowadzonym z udziałem stron w dniu 07.04.2024 r., Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, iż zachodzi przesłanka do odrzucenia odwołania na podstawie art. 528 pkt 3 Ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej jako Ustawa).

Zgodnie z tym przepisem Izba odrzuca odwołanie jeżeli stwierdzi, że odwołanie wniesione zostało po upływie terminu określonego w ustawie.

Zgodnie z art. 515 ust. 2 Ustawy odwołanie wobec treści ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia lub konkursu lub wobec treści dokumentów zamówienia wnosi się w terminie 5 dni od dnia zamieszczenia ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych lub dokumentów zamówienia na stronie internetowej, w przypadku zamówień, których wartość jest mniejsza niż progi unijne.

Wartość przedmiotowego zamówienia wynosi 3.069.552,81 zł netto i nie przekracza progów unijnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Ustawy.

W sprawie okoliczności stanowiące podstawę zarzutów dotyczą czynności wyboru oferty najkorzystniejszej złożonej przez wykonawcę Lebart Energia Sp. z o.o. z uwagi na wadliwość czynności badania wyjaśnień rażąco niskiej ceny, jakie wykonawca ten składał w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z 17.12.2026 r., tj. z dnia 22.12.2025 r. 09.01.2016 r. zamawiający poinformował o odtajnieniu informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa w wyjaśnieniach LEBART ENERGI 22.12.2025 r. W dniu 20.01.2026 r. zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej (AZEnergia Damian Dobrowolski) oraz wyniku oceny ofert, tj. punktacji ofert, które nie podlegały odrzuceniu. Oferta LEBART ENERGIA, jako trzecia w kolejności uzyskała łącznie 94,76 pkt. Oferta odwołującego wówczas znajdowała się na czwartej pozycji z ilością 94,71 pkt. Wobec oceny ofert oraz czynności wyboru oferty najkorzystniejszej odwołanie wniósł do zamawiającego wykonawca LEBART ENERGIA, podnosząc zarzuty dotyczące zaniechania odtajnienia wyjaśnień rażąco niskiej ceny (zarzut podstawowy) oraz zaniechania odrzucenia oferty (zarzut ewentualny) – sygn. akt KIO 350/26. Odwołujący Ekologika Sp. z o.o. nie wnosił wówczas odwołania, jak również nie przystąpił do postępowania odwoławczego. Zamawiający uwzględnił zarzuty odwołania w całości, co nie spotkało się ze sprzeciwem przystępującego po jego stronie wykonawcy AZEnergia Damian Dobrowolski. Postanowieniem z 23.02.2026 r. KIO na posiedzeniu umorzyła postępowanie odwoławcze na podstawie art. 568 pkt 3 Ustawy.

Zarzuty w odwołaniu z 26.01.2026 r. dotyczyły naruszenia przez zamawiającego:

1.Art. 18 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. Z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2022, poz. 1233 – t.j. ze zm., zwanej dalej: „ustawa ZNK”) poprzez zaniechanie czynności odtajnienia w całości wyjaśnień rażąco niskiej ceny w zakresie załączników 1-14, a także 16 (załącznik odtajniony częściowo) złożonych przez AZEnergia pomimo, iż nie zostały skutecznie zastrzeżone jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, co uniemożliwia Odwołującemu ich weryfikację i uniemożliwia skuteczne zakwestionowanie zaniechania odrzucenia oferty AZEnergia na podstawie art. 224 ust. 8 ustawy Pzp w zw. Z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp;

2.W przypadku nieuwzględnienia zarzutu 1, naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. Z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez AZEnergia i wybór tej oferty jako najkorzystniejszej, podczas gdy podlega ona odrzuceniu jako zawierająca rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia ze względu na niewykazanie realności ceny przez AZEnergia;

3.Art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. Z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum Teksam, podczas gdy podlega ona odrzuceniu jako zawierająca rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia ze względu na niewykazanie realności ceny przez Konsorcjum Teksm;

4.Art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez Konsorcjum Teksam, podczas gdy podlega ona odrzuceniu jako zawierająca błąd w obliczeniu ceny.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, odtajnienie w całości wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez AZEnergia, ewentualnie odrzucenie ofert AZEnergia, Konsorcjum Teksam jako zawierających rażąco niską cenę.

Na posiedzeniu prowadzonym z udziałem stron 07.04.2026 r. skład orzekający ustalił, że czynności w postepowaniu powtórzone na skutek uwzględnienia zarzutów podniesionych w odwołaniu z 26.01.2026 r., obejmowały wyłącznie badanie i ocenę oferty AZEnergia Damian Dobrowolski oraz oferty konsorcjum Teksam, a ich skutkiem była zmiana wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, tj. wskazanie jako oferty najkorzystniejszej oferty LEBART ENETGIA oraz zmiana pozycji w rankingu oferty odwołującego Ekologika Sp. z o.o. z czwartej na drugą (po odrzuceniu ofert AZEnergia oraz konsorcjum Teksam).

O nowym wyniku postępowania zamawiający poinformował wykonawców 11.03.2026 r. wskazując jako najkorzystniejszą ofertę LEBART ENERGIA, co nie jest okolicznością sporną. Odwołujący, jako czynność, która miałaby wyznaczać początek biegu terminu na wniesienie odwołania wskazał na moment, w którym nastąpiła zmiana w rankingu ofert jego oferty, do czego doprowadziły czynności wynikające z uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów podniesionych w odwołaniu z 26.01.2026 r.

Odwołanie wniesione zostało na ponowną czynność wyboru oferty najkorzystniejszej i zaniechanie odrzucenia oferty wybranej (LEBART ENERGIA), które odnoszą się do oceny wyjaśnień, jakie wykonawca ten składał w toku badania oferty, w całości dostępne dla wykonawców na moment pierwszej czynności oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej. W tej sytuacji, w ocenie składu orzekającego termin na skuteczne zakwestionowanie poprawności tej oceny, zgodnie z art. 515 ust. 1 pkt 2 Ustawy rozpoczął bieg od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, tj.zakończenia oceny oferty LEBART ENERGIA w zawiadomieniu z 20.01.2026 r. i uzyskanej punktacji. Jak przyznał sam odwołujący na posiedzeniu, w dacie tej znane były wszystkie okoliczności wynikające z oferty i wyjaśnień LEBART ENERGIA, co pozwalało na sformułowanie zarzutów wobec tej oferty. Odwołujący nie zdecydował wówczas o wniesieniu odwołania, gdyż nie widział podstaw do kwestionowania oceny oferty konsorcjum Teksam (w rankingu ofert na drugiej pozycji). Nie przystąpił również do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego, który kwestionował ocenę dwóch ofert z pozycji pierwszej i drugiej rankingu podnosząc, m.in. zarzut zaniechania odrzucenia ofert jako zawierających rażąco niską cenę.

W ocenie składu orzekającego przebieg postępowania wskazuje, że wykonawca mógł sformułować zarzuty i wnieść odwołanie wobec oceny oferty LEBART ENERGIA już przy pierwszej czynności kończącej ocenę ofert z 20.01.2026 r., co otwierało termin na kwestionowanie wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prawidłowość tej oceny potwierdza m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 02.09.2025 r., sygn. XXIII Zs 83/26, w którym Sąd oceniał skuteczność odwołania opartego na okolicznościach znanych wykonawcy już po pierwszym wyborze oferty najkorzystniejszej. Zaniechanie wniesienia odwołania na czynność oceny oferty, o której wykonawca był informowany w dacie pierwszej czynności oceny oferty powodował, że upłynął termin do wniesienia odwołania na dalszym etapie czynności, które nie miały wpływu na zmianę okoliczności znanych przy pierwszej czynności oceny ofert. Jak wskazał Sąd, czynnością od której odwołanie jest wnoszonej jest badanie oferty pod kątem rażąco niskiej ceny, a nie powtórzona czynność wyboru oferty najkorzystniejszej. Wskazując za Sądem – skład orzekający podkreśla, że ponowne dokonanie przez zamawiającego określonych czynności w postepowaniu nie otwiera automatycznie możliwości wnoszenia kolejnych środków ochrony prawnej podlegających rozpoznaniu, co do istoty. Kwestionowanie przez wykonawców czynności ponownie dokonanych przez zamawiającego jest dopuszczalne, ale jedynie w sytuacji, gdy podstawę zarzutów stanowią okoliczności, które zaistniały w związku z powtarzaniem czynności w postępowaniu.

Uwzględniając powyższe, skład orzekający uznał, że odwołujący miał pełen zakres informacji o ofercie LEBART ENERGIA dostępnych w całości po odtajnieniu już w momencie pierwszego zawiadomienia o wyniku postępowania i ocenie ofert. Zmiana sytuacji faktycznej, w tym pozycja oferty odwołującego, była konsekwencją działań podejmowanych w ochronie interesu prawnego innego wykonawcy, który dążył do uzyskania zamówienia publicznego. Odwołujący na wcześniejszym etapie czynności nie podejmował żadnych kroków prawnych w celu podważenia oceny oferty LEBART ENERGIA, a tym samym utracił możliwość korzystania z prawa do odwołania na dalszym etapie czynności, których zakresem nie było objęte badanie oferty LEBART ENERGIA. Zmiana rankingu ofert była podyktowana wyłącznie decyzją o odrzuceniu ofert dwóch innych wykonawców, co do których podnoszono zarzutu w odwołaniu na pierwszą czynność kończącą badanie ofert. Izba podkreśla, że środki ochrony prawnej służ bieżącej, adekwatnej do etapu postępowania korekcie czynności zamawiającego i nie mogą być wnoszone w dowolnym, wybranym przez wykonawcę momencie postępowania o udzielenie zamówienia. Postępowanie o udzielenie zamówienia jest częścią obrotu gospodarczego, zatem od jego uczestników wymaga się profesjonalizmu w działaniu polegającego, m.in. na podejmowaniu skutecznych działań zabezpieczających interes prawny w uzyskaniu zamówienia, w tym terminowego wnoszenia środków ochrony prawnej.

Okoliczności faktyczne, na jakich odwołujący obecnie opiera zarzuty były znane i nie uległy zmianie od 20.01.2026 r., a wykonawca mógł przy zachowaniu należytej staranności powziąć informacje o zaniechaniu odrzucenia oferty LEBART ENERGIA już przy pierwszej czynności wyboru oferty najkorzystniejszej. Ocena, czy nie doszło do upływu terminu na wniesienie odwołania, co do zasady jest niezależna od oceny istnienia interesu w uzyskaniu zamówienia i możliwości jego ochrony na wcześniejszym etapie czynności zamawiającego. W sytuacji gdy, oferta wykonawcy znajdujący się na dalszej pozycji w rankingu ofert, a wykonawca nie korzysta z prawa do wniesienia odwołania, nie może zakładać, że będzie miał możliwość późniejszego podważania czynności oceny ofert, o której został poinformowany. Ewentualny powrót do czynności w postępowaniu jedynie w zakresie, w jakim uzupełnia badanie ofert, może otwierać drogę do skutecznego podważenia oceny kończącej to badanie.

W przedmiotowym stanie faktycznym, termin na wniesienie odwołania wobec zaniechania odrzucenia oferty LEBART ENERGIA rozpoczął bieg w dniu 20.01.2026 r. i upłynął 26.01.2026 r. (poniedziałek).

Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie § 5 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. poz.2437) Izba zaliczyła do kosztów postępowania odwoławczego kwotę wpisu wniesioną przez Odwołującego w wysokości 10.000 zł.

Przewodniczący:………………………………