Wyrok KIO V Ca 975/08
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- V Ca 975/08
- Organ wydający
- Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 24.06.2008
- Przewodniczący
- Maja Smoderek
- Sposób rozstrzygnięcia
- oddalone
Zamawiający
- Miejscowość
- Warszawa
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFX
Sygn. akt V Ca 975/08
ODPIS
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
W dniu 24 czerwca 2008 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
mówień Publicznych
Przewodniczący - Sędzia Sądu Okręgowego Maja Smoderej^rz3d Za
Sędzia Sadu Okręgowego Ewa Cylc j
Sędzia Sądu Okręgowego Robert Obrębski
Protokolant apl. rade. Anita Hencz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008r. w Warszawie
sprawy ze skarg wniesionych przez
General Motors Poland Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie
Peugeot Polska Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w Warszawie
Iberia Motor Company Spółka Akcyjna w Piastowie
przeciwko Komendzie Głównej Policji w Warszawie
o udzielenie zamówienia publicznego
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych
z dnia 4 kwietnia 2008r. sygn. akt KIO/UZP 5/07, KIO/UZP 6/07
1. oddala wszystkie skargi;
2. zasądza od General Motors Poland Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
w Warszawie, Peugeot Polska Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w Warszawie
i Iberia Motor Company Spółka Akcyjna w Piastowie po 400 (czterysta) zł. na rzecz
Komendy Głównej Policji w Warszawie tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu przed Sądem Okręgowym.
Sygn. akt V Ca 975/08
Uzasadnienie
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu
nieograniczonego, ogłoszonego przez Komendę Główną Policji jako zamawiającego w
dniu 23 października 2007 r., na dostawę samochodów osobowych oznakowanych
nieoznakowanych wraz z zapewnieniem obsługi technicznej w oparciu o istniejące
zaplecze obsługowo - naprawcze transportu jednostek Policji i Straży Granicznej, na
postanowienia Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia ( dalej SIWZ) zostały
wniesione protesty przez dwóch wykonawców: General Motors Poland Spółka z o.o.
w Warszawie oraz Peugeot Polska Spółka z o.o. w Warszawie.
W proteście z dnia 5 listopada 2007 r. wykonawca General Motors Poland
Spółka z o.o. w Warszawie zarzucił zamawiającemu, że SIWZ narusza przepisy
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Podniesiony został
zarzut naruszenia art. 2 pkt 13 tej ustawy przez żądanie zawarcia umowy w części
nieodpłatnej; art. 22 ust. 2 przez określenie nierównych zasad dla uczestników
postępowania; art. 29 ust. 1-3 przez określenie przedmiotu zamówienia w sposób
naruszający uczciwą konkurencję; art. 36 ustawy przez określenie wadliwych
postanowień SIWZ; art. 25 ust. 1-2 ustawy przez żądanie dokumentów zbędnych do
przeprowadzenia postępowania, które wykraczają poza katalog rozporządzenia
wykonawczego i obejmują żądanie przedstawienia drogich próbek; art. 142 ust. 3
ustawy przez zakreślenie terminu, na jaki ma być zawarta umowa, powyżej czterech
lat bez powiadomienia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych; art. 7 powołanej
ustawy przez nierówne traktowanie wykonawców uczestniczących w postępowaniu.
W treści tego protestu wykonawca General Motors Poland Spółka z o.o. wskazał, że
powołane przepisy zostały naruszone łącznie w 27 elementach treści SIWZ. Według
tego wykonawcy naruszało te przepisy:
1. wymaganie od wykonawcy nieodpłatnych usług w zakresie zapewnienia stacjom
obsługi zamawiającego, po zakończeniu okresu gwarancji samochodów, dostępu do
systemów informatycznych, konsultacji i szkolenia personelu;
2. dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykonawców, którzy zrealizowali w
ostatnich trzech latach dostawę jednorazową samochodów o wartości 10 min PLN i
wyeliminowanie w ten sposób wykonawców krajowych;
3. żądanie, aby wykonawcy załączyli do oferty wyniki badań samochodów,
określonych dokumentacją WTT (warunkami techniczno - taktycznymi),
przeprowadzone przez uprawnione podmioty, przy czym według odwołującego się
wykonawcy wprowadzenia wymogu, 30 - dniowego okresu tych badań,
uniemożliwiało dotrzymanie terminu złożenia oferty;
4. nadmiernie kosztowne żądanie próbek w ilości czterech specjalnie przygotowanych
aut;
5. narzucenie w załączniki nr 7 do SIWZ będącym projektem umowy podmiotów,
które mają przeprowadzić nadania przy odbiorze samochodów;
6. dopuszczenie z zakresie samochodów oznakowanych nadwozi kombi - AC i nie
dopuszczenie nadwozi samochodów wielozadaniowych o oznaczeniu AF, które
spełniały funkcje tego samego rodzaju;
7. wymaganie dostaw pojazdów według jednego typu homologacyjnego i
uniemożliwienie wprowadzenia nowych modeli pojazdów;
8. żądanie nadmiernie długiego okresu gwarancji na elementy mechaniczne pojazdów,
powłokę lakierniczą oraz sygnalizację;
9. zbędne w ocenie odwołującego się żądanie akceptacji wzorcowych pojazdów i
W żądanie przeprowadzenia określonych badań instalacji elektrycznej i elektronicznej
według Polskich Norm w sytuacji, w której procedury homologacyjne obejmują
wszystkie konieczne badania przed wprowadzeniem pojazdów na rynek, przy
zastosowaniu regulaminu 10 EKG ONZ i wymagań dyrektyw oraz Norm
Europejskich;
10. żądanie w okresie obowiązywania umowy dostarczania wybranych samochodów z
aktualnej produkcji, z uwzględnieniem zmian także w zakresie przepisów i norm, przy
czym według odwołującego się wykonawcy, nie mogło to zapewnić stałości
wymaganych parametrów technicznych;
11. przerzucenie odpowiedzialności za uszkodzenie lub utratę pojazdu na
wykonawców w okresie do zakończenia ich odbioru jakościowego;
12. wprowadzenie nierealnego terminu dostawy pierwszej partii pojazdów
wynoszącego 12 tygodni od zawarcia umowy;
13. wymaganie zmiany aktywności elementów bezpieczeństwa, w szczególności
żądanie dezaktywowanej poduszki bezpieczeństwa pasażera, kolidującej z testem Euro
NCAP;
14. wadliwe i niejednolite wymaganie w zakresie paramentów odporności elementów
pojazdu i wyposażenia na przeciążenia;
15. niedopuszczenie wyposażenia pojazdu w koło dojazdowe;
16. żądanie otwierania drzwi pasażera i bagażnika kluczem oraz wymuszenie
niespotykanego otwierania drzwi pojazdu;
17. brak wymagania dokładnych danych w zakresie ergonomii siedzeń i tapicerki
pojazdu;
18. nieprecyzyjne określenie koloru tapicerki przy użyciu przymiotnika „ciemny,,;
19. dopuszczenie wyłącznie lakierów metalik w 6 kolorach do wyboru spośród 10
dostępnych;
20. brak rzeczowego wykazu urządzeń na doposażenie stacji obsługi pojazdów i
zaniechanie podania ilości pracowników stacji obsługi podlegających przeszkoleniu w
wymaganym terminie 6 miesięcy przewidzianym na uruchomienie obsługi
technicznej;
21. brak określenia ustawowej kolejności zastosowania i obowiązkowego
W dopuszczenia rozwiązań równoważnych przy zastosowanym opisie przedmiotu
zamówienia w oparciu o normy, aprobaty i specyfikacje;
22. wymaganie w punkcie III tabeli dokumentów, które nie zostały określone w SIWZ;
23. żądanie zabezpieczenia do 10 %, które powoduje podniesienie ceny oferty;
24. zaniechanie wskazania placówek do przeprowadzenia wymaganych badań, co
uniemożliwia uzgodnienie z nimi stawek odpłatności za badania;
25. ustalenie, że pismo przekazane faksem po godz. 16.45 będzie uznawane za
doręczone w dniu następnym;
26. wprowadzenie wymagania przedłużonej gwarancji przekraczającej normatywny
okres, na jaki może zostać zawarta umowa o realizację zamówienia publicznego;
27 przyjęcie SIWZ w sposób faworyzujący upatrzonego wykonawcę.
W proteście wykonawca General Motors Poland Spółka z o.o. w Warszawie
żądał unieważnienia przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego.
Do postępowania wywołanego tym protestem przystąpili wykonawcy Peugeot
Polska Spółka z o.o. oraz Iberia Motor Company S.A., którzy opowiedzieli się za
stanowiskiem protestującego wykonawcy i poparli wniosek o unieważnienie
postępowania.
Wykonawca Peugeot Polska Spółka z o.o. wniósł ponadto własny protest na
postanowienia SIWZ, w którym zarzucił zamawiającemu naruszenie:
(1) art. 7 ust. 1 powołanej ustawy przez niedopuszczenie do składania ofert
częściowych;
(2) art. 29 ustawy przez niezgodny z nią opis przedmiotu zamówienia, przy
zastosowaniu przestarzałych Polskich Norm, które nie są adekwatne do stosowanych
obecnie rozwiązań z zakresie instalacji elektrycznej pojazdów;
(3) art. 36 ust. 1 pkt 13 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 6 przez błędne sformułowanie
kryteriów oceny ofert w zakresie elementu „prześwitu pojazdu,, oraz „bezpieczeństwo
jazdy,,, w szczególności w sytuacji, w której nie podano metodyki badań,
wprowadzając dowolność w ocenie ofert.
(4) Kolejny zarzut podniesiony w proteście Peugeot Polska Spółka z o.o. dotyczył
tego, że w SIWZ nie podano nazwy dokumentu potwierdzającego fakt uzyskania piątej
gwiazdki w teście Euro - NCAP;
(5) Wykonawca zarzucił zamawiającemu, że opis przedmiotu zamówienia nie jest
wystarczająco precyzyjny w zakresie: (a) określenia rodzaju nawierzchni dróg i
elementów urządzeń, które pojazd powinien pokonywać, np. krawężniki; (b) brak
wskazania urządzeń do pomiaru zużycia paliwa, przewidzianych do zamontowania
przez zamawiającego; (c) brak definicji szyb atermicznych; (d) ogólnikowego
stwierdzenia w odniesieniu do wyposażenia elektrycznego i elektronicznego; (e) brak
formy i wymaganego zakresu dostępu do systemów informatycznych.
W dalszej kolejności odwołujący zarzucił zamawiającemu, że :
(6) zastrzeżenie samodzielnego montażu dodatkowych urządzeń, w tym środków
łączności, niweczy wynik badań przedstawionych przez wykonawcę, ponieważ
badaniom winny podlegać pojazdy w pełni skompletowane, jak również brak
wskazania miejsca montażu wyposażenia służbowego;
(7) procedury homologacyjne przewidują odpowiednie badania dla zapewnienia
poziomu bezpieczeństwa, wobec czego dodatkowe badania w oparciu o Polskie
Normy są zbędne;
(8) brak podania wagi sprzętu, jaki musi pomieścić przestrzeń bagażowa, i innego
wyposażenia, a przez to uniemożliwienie przeprowadzenia prób na przeciążenia;
(9) brak dokonania wyboru sposobu kontaktowania się spośród formy pisemnej lub
innej przewidzianej prawem;
(10) brak podania prędkości pojazdu w próbach hamowania;
W (11) brak podania prędkości pojazdu w czasie prób wjazdu na krawężnik;
(12) ujęcie w cenie pojazdów kosztów towarzyszących, np. doposażenie stacji obsługi
podnosi cenę nominalną pojazdu, a ponadto zaniechanie podania przez zamawiającego
zakresu rzeczowego elementów wyposażenia stacji, także w zakresie oprogramowania
komputerowego.
Także w proteście Peugeot Polska Spółka z o.o. zawarty został wniosek o
unieważnienie postępowania. Do postępowania wywołanego wniesieniem tego
protestu przystąpili inni wykonawcy, tj. General Motors Poland Spółka z o.o., Fiat
Auto Poland S.A. oraz Iberia Motor Company S.A, którzy również wnosili o
unieważnienie postępowania.
W dniu 16 listopada 2007 r. zamawiający uznał protest General Motors Poland
Spółka z o.o. w części dotyczącej czasu na złożenie oferty i zadeklarował przesunięcie
tego terminu o 60 dni. Protest tego wykonawcy został uznany także w części
dotyczącej kosztów opóźnienia dostaw. Zamawiający zapowiedział też modyfikację
par. 1 ust. 2 załącznika nr 7 do SIWZ i zgodził się na przekazywanie korespondencji
faksem po godzinach urzędowania. W pozostałym zakresie protest tego wykonawcy
został oddalony.
Drugim pismem z dnia 16 listopada 2007 r. zamawiający uznał częściowo
protest Peugeot Polska Spółka z o.o. i zapowiedział modyfikację SIWZ poprzez:
dopisanie w załączniku nr 1 rozdział II pkt lb wagi poszczególnych urządzeń,
stanowiących dodatkowe wyposażenie pojazdu; przyjęcie w rozdziale VII SIWZ
formy pisemnej korespondencji z wykonawcami. W pozostałym, przeważającym
zakresie protest Peugeot Polska Spółka z o.o. także został oddalony jako pozbawiony
uzasadnionych podstaw.
W odwołaniu z dnia 21 listopada 2007 r. wykonawca General Motors Poland
Spółka z o.o. podtrzymał wszystkie wymienione powyżej zarzuty zawarte w proteście,
z wyjątkiem żądania swobodnego wyznaczenia przez zamawiającego jednostki
dokonującej odbioru jakościowego partii dostarczanych pojazdów oraz żądania
zniesienia wymagania legitymowania się przez wykonawcę jedną dostawą wartości
nie mniejszej niż 10 min PLN. Do postępowania odwoławczego wywołanego
odwołaniem wniesionym przez tego wykonawcę po stronie odwołującego się
przystąpili wykonawcy: Iberia Motor Company S.A. i Peugeot Polska Spółka z o.o.
W dniu 21 listopada 2007 r. odwołanie wniósł także wykonawcza Peugeot
Polska Spółka z o.o. W jego treści zostały potrzymane wszystkie zarzuty podniesione
w proteście wniesionym przez tego wykonawcą oraz wniosek o unieważnienie
postępowania o udzielenie przedmiotowego zamówienia publicznego. Do
postępowania wywołanego wniesieniem tego odwołania po stronie odwołującego się
przystąpili wykonawcy General Motors Poland Spółka z o.o. oraz Iberia Motor
Company S.A. Wskazany wykonawcy wnosili także o unieważnienie postępowania.
W toku postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą odwołujący się
wykonawca General Motors Poland Spółka z o.o. podtrzymywał następujące zarzuty,
które zostały rozpatrzone zaskarżonym wyrokiem:
1.1. nieuzasadnionego wymagania, aby wykonawca przez 10 lat zapewniał dostęp do
systemów informatycznych szkolenia personelu i konsultacji technicznych z zakresie
dotyczącym stacji obsługi pojazdów; według odwołującego się wykonawcy
świadczenie to miałoby charakter nieodpłatny, a jego wartość, z uwagi na długość tego
okresu, jest trudna do wyceny;
1.2. nieuzasadnionego wymagania zaświadczenia w oparciu o badanie 4 próbek; w
ocenie odwołującego się jest to nadmiernie uciążliwe wymaganie, które pociąga za
sobą koszty rzędu 450 tyś. PLN;
1.3. braku znajomości podmiotu upoważnionego do przeprowadzenia badań
wymaganych SIWZ w związku z likwidacją Przemysłowego Instytutu Motoryzacji,
OTaMMMMMMaMi
jak również koszt takich badań, które wykonawca będzie zobligowany ponieść, aby
uzyskać zaświadczenia wymagane przez zamawiającego;
1.4. wyznaczenia niewystarczającego terminu na składanie ofert, mimo deklaracji jego
przedłużenia o 60 dni; według odwołującego się minimalny termin powinien wynosić
135 dni;
1.5. zbytniego ograniczenia przedmiotu zamówienia na dostawę pojazdów
oznakowanych typu kombi, tj. typ homologacyjny AC i zaniechanie dopuszczenia
typu homologacyjnego AF, mimo że oba typy różnią się tylko masą pojazdu i
spełnianiem zależności określonej w definicji obu typów;
1.6. żądania zbyt długich okresów gwarancji na poszczególne elementy pojazdu i
trwałość powłok lakierniczych;
1.7. nieuprawnionego żądania w zakresie instalacji elektrycznej i elektronicznej
spełnienia wymogów Polskich Norm, które są archaiczne, zwłaszcza że zamawiający
nie określił, czy przedmiotem badania w oparciu o Polską Normę ma być pojazd przed
czy po wykonaniu instalacji w wersji wymaganej przez zamawiającego i czy badaniu
podlegają poszczególne urządzenia czy cały pojazd;
1.8. żądania, aby dostarczane samochody pochodziły z produkcji z danego i by modele
nie były zmieniane;
1.9. żądania wyniku testu Euro NCAP w zakresie próby zderzeniowej, dotyczącego
bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w szczególności w sytuacji, w której brak jest
jednostek krajowych przeprowadzających taki test; >
1.10. uciążliwego wymogu, aby można było odłączyć poduszkę przednią przy
siedzeniu pasażer;
1.11. braku określenia metodyki wykonywania pomiaru na przeciążenia i podania
przez zamawiającego różnych przeciążeń dla urządzeń zamontowanych na zewnątrz i
wewnątrz pojazdu;
1.12. nieuzasadnionego wymagania, aby koło zapasowe było pełnowymiarowe;
1.13. nieuzasadnionego wymagania, aby zamknięcia w pojeździe były wielofazowe i
zabezpieczone przed niekontrolowanym otwarciem i opuszczeniem pojazdu, oraz
dodatkowego wymagania, aby było możliwe otwieranie drzwi kluczem od strony
pasażera, wlewu paliwa oraz bagażnika;
1.14. braku metodyki pomiaru siedzeń i podziału odległości przestrzeni;
1.15. braku precyzji w określeniu, że tapicerka musi być ciemna;
1.16. nieuzasadnionego wykluczenia pokrowców na przednich siedzeniach i
dopuszczenia na tylnych;
I..17. wymagania, aby samochody nieoznakowane były w 6 kolorach metalik z 10
wskazanych do wyboru;
1.18. wymagania podania „prześwitu,, w sytuacji, w której przy badaniach w zakresie
homologacji nie jest on oceniany;
1.19. braku określenia zakresu koniecznego wyposażenia stacji obsługi pojazdu;
1.20. określenia sumy zabezpieczenia należnego wykonania umowy w wysokości 10
wartości umownej;
1.21. braku sprecyzowania przez zamawiającego, jakie dokumenty wystawione za
granicą będą uznane za potwierdzenie warunków udziału w postępowaniu, względnie,
że przedmiot dostawy spełnia wymagania zamawiającego;
1.22. preferowania przez zamawiającego w treści SIWZ firmy Auto Skoda Poland;
według odwołującego się zarzut ten potwierdziła ekspertyza Rzeczoznawców PZM,
która została złożona do akt.
W toku postępowanie przed Krajową Izbą Odwoławczą odwołujący się Peugeot
Polska Spółka z o.o. podtrzymał zarzuty podniesione w proteście, które dotyczyły:
11.1. wymagania testów Euro NCAP ;
11.2. wymagania określenia „prześwitu,, , który nie jest podawany w badaniach
homologacyjnych;
11.3. braku sprecyzowania warunków eksploatacyjnych prób zdolności pokonywania
przeszkód drogowych (krawężników, wysepek);
11.4. ogólnikowego określenia przez wykonawcę wymagania atermicznych szyb;
11.5. braku danych na temat konsultacji w sytuacji, gdy zamawiający nie podał
konkretnych urządzeń, które będzie dodatkowo montował w pojeździe i przy
możliwość kolizji miejsca montażu tych urządzeń z innymi urządzeniami danego typu
pojazdu;
11.6. braku określenia zasad wyliczania parametrów, jakie mają spełniać hamulce;
II. 7. ogólnikowego wymagania odpowiedniej trwałości w zakresie wyposażenia
elektrycznego;
II.8. wartości usług dodatkowych i wyposażenia, które zdaniem odwołującego się
wykonawcy będą podbijać cenę i będą komplikować rozliczenia.
W toku postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą zamawiający zajął
stanowisko takie, jakie zaprezentował rozstrzygając protesty wniesione przez General
Motors Poland Spółka z o.o. i Peugeot Polska Spółka z o.o. Potrzymał więc deklarację
zmiany SIWZ w części, w której protesty zostały uwzględnione i wniósł o oddalenie
odwołań obu wskazanych wykonawców w pozostałym zakresie. Zamawiający uznał,
że pozostałe zarzuty nie są uzasadnione, ponieważ treść SIWZ i załączników nie
narusza przepisów podniesionych w odwołaniach. Zamawiający argumentował, że
wymagania określone w SIWZ i załącznikach były dostosowane do przedmiotu
zamówienia oraz specyfiki przeznaczenia samochodów, których dostawy dotyczy
postępowanie. Wskazane zostały szczegółowe argumenty, z powodu których
zamawiający przyjął zaskarżone elementy SIWZ i załączników. Zamawiający odniósł
się osobno do poszczególnych zarzutów odwołujących się wykonawców i wskazał na
argumenty, które brał pod uwagę ustalając treść SIWZ. Według zamawiającego w tym
zakresie odwołanie nie zasługiwały na uwzględnienie.
Podczas rozprawy przez Krajową Izbą Odwoławczą dopuszczony i
przeprowadzony został dowód z dokumentów zgromadzonych w aktach oraz z opinii
biegłego z zakresu motoryzacji Janusza Januły. Oddalony został natomiast wniosek o
dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego tej specjalności. Krajowa Izba
Odwoławcza uznała, że zgromadzony materiał był wystarczający do rozstrzygnięcia
sprawy.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008 r. Krajowa Izba Odwoławcza
uwzględniła odwołanie General Motors Poland Spółka z o.o. i Peugeot Polska Spółka
z o.o. i nakazał zamawiającemu dokonanie modyfikacji SIWZ w ten sposób, że: (1)
zamawiający wyznaczy termin składania ofert nie krótszy niż 60 dni, przy
uwzględnieniu daty ostatecznego rozstrzygnięcia protestu; (2) w załączniku nr 7 do
SIWZ, projekcie umowy zamawiający wprowadzi postanowienie „Przedłużenie
odbiorów jakościowych dostaw samochodów przez jednostkę wskazaną przez
zamawiającego ponad przewidziany okres pięciu dniu, bez winy wykonawcy, nie
upoważnia zamawiającego do naliczenia kar umownych za zwłokę w realizacji
umowy,,; (3) Paragraf 1 ust. 2 załącznika nr 7 do SIWZ otrzymuje treść „samochody
dostarczone w trakcie trwania umowy będą wyprodukowane w roku, w którym
następuje dostawa. W przypadku zmian obowiązujących przepisów i norm w czasie
trwania umowy, samochody dostarczone po ich wprowadzeniu winny je
uwzględniać,,; (4) w rozdziale VIII pkt 3: - akapit 1 - wszy otrzymuje treść
„Oświadczenia, wnioski, zawiadomienia oraz informacje zamawiający i wykonawcy
przekazują pisemnie,,; - akapit 2 otrzymuje treść „Korespondencję, która wpłynie do
zamawiającego po godzinie 16.15 zostanie uznana za doręczoną w tym dniu,,; (5) w
tir załączniku nr 1 pkt lb zamawiający uzupełniająco poda wagę poszczególnych
urządzeń, stanowiących dodatkowe wyposażenie służbowe pojazdu i gabaryty tego
wyposażenia, przypadku ich nie podania,,; (6) w załączniku nr 2 do SIWZ pkt 4
otrzymuje treść „Wykonawca przedstawi propozycję co najmniej ośmiu kolorów
metalicznych nadwozia bez koloru białego i kolorów jaskrawych,,; (7) w rozdziale
XVI SIWZ pkt 1 otrzymuje treść „Przed podpisaniem umowy zamawiający będzie
wymagał od wykonawcy, którego oferta została wybrana, wniesienia zabezpieczenia
należytego wykonania umowy, w wysokości 8 % ceny całkowitej, podanej w ofercie.
Ponadto zaskarżonym wyrokiem Krajowa Izba Odwoławcza obciążyła
Komendę Główną Policji kosztami postępowania, które zostały szczegółowo
rozliczone.
Szczegółowe uzasadnienie zostało poprzedzone podkreśleniem, że zamawiający
prowadził postępowanie na przedmiotowe zamówienie, które było przedmiotem
postępowań odwoławczych jeszcze przez Zespołem Arbitrów oraz przez Sądem
Okręgowym w sprawie V Ca 1412/07, jak również że poprzednie postępowanie
zostało unieważnione. Krajowa Izba Odwoławcza wskazała także ogólnie, że
porównanie SIWZ z unieważnionego postępowania oraz obecnego potwierdza, że
przygotowując treść SIWZ zamawiający uwzględnił wytyczne zawarte w wyroku
Sądu Okręgowego wydanym w powołanej sprawie, w szczególności sprecyzował
metodologię dokonywania oceny ofert, w tym kryteria oceny warunków technicznych,
opis warunków techniczno - taktycznych oraz odniósł ją do całości przedmiotu
zamówienia. W zakresie wykraczającym poza uznaną część protestów Krajowa Izba
Odwoławcza nie uznała zasadności odwołań z następujących powodów dotyczących
poszczególnych zarzutów obu odwołań:
Odnośnie zarzutu 1.1. Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zamawiający może
wymagać, aby w okresie eksploatacji samochodów wykonawca współpracował ze
stacjami obsługi zamawiającego na zasadach obowiązujących w autoryzowanych
serwisach producenta oraz że według obowiązujących regulacji producent ma
obowiązek zapewnić dostępność części zamiennych i serwisu przez okres 10 lat od
zaprzestania produkcji danego modelu. Zwrócono uwagę, że w rozdziale XIII SIWZ w
pkt 2 wskazano, że cena oferty obejmuje koszty wynikające w postanowień załącznika
W nr 3 rozdział I - V oraz że nie obejmuje przewidzianych w rozdziale VIII zasad
dalszego funkcjonowania stacji obsługi, w tym obsługi pogwarancyjnej. Krajowa Izba
Odwoławcza podzielił argument zamawiającego, zgodnie z którym serwis
pogwarancyjny będzie odpłatny i nie podlega wkalkulowaniu w cenę oferty. Usługi
tego rodzaju będą opłacane na ogólnych zasadach stosowanych przez producentów w
stosunku do autoryzowanych stacji obsługi, wobec czego omawiany zarzut nie został
uznany za uzasadniony.
Odnośnie zarzutu 1.2. Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że zamawiający
wymaga jedynie wyników badań, zaś pojazdy przekazywane do badań przez
wykonawców nie stanowią próbek załączonych do oferty. Według Izby takie
W samochody będą mogły zostać zbyte przez wykonawców, których oferty nie zostaną
wybrane, na ogólnych zasadach rynkowych, a dodatkowe wyposażenie i wzmocnienie
nie powinny stanowić przeszkody do znalezienia nabywców na samochody
przedstawione do próby. Zdaniem Izby nie zachodziły więc podstawy do uznania
zarzutu za uzasadniony.
Odnośnie zarzuty 1.3. Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że wykonawca
może przeprowadzić badania w wybranej jednostce spośród uprawnionych, które
zostały wymienione w opinii biegłego, według załącznika nr 19 do rozporządzenie
Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005 r. w sprawie homologacji typu
pojazdów samochodowych i przyczep, ponieważ zamawiający nie ograniczył rodzaju
zaświadczeń z przeprowadzonych badań, które mają zostać dołączone do oferty,
wyłącznie do zaświadczeń wydanych przez Przemysłowy Instytut Motoryzacji.
Zostało także podkreślone, że nie doszło do likwidacji PIMOT po 1 stycznia 2008 r.,
gdyż rozporządzenie z dnia 9 listopada 2007 r. w sprawie połączenia Instytutu Paliw i
Energii Odnawialnej oraz Przemysłowego Instytutu Motoryzacji zostało uchylone
rozporządzeniem z dnia 21 grudnia 207 r.
Odnośnie zarzutu 1.4. Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że w tym zakresie
nakazała wyznaczenie terminu składania ofert, nie krótszego niż 60 dni, w
uwzględnieniem ostatecznego rozstrzygnięcia protestu, jak to zadeklarował
zamawiający przy rozstrzygnięciu protestów. Izba wskazała, że wstępne ogłoszenie o
zamówieniu zostało opublikowane w dniu 19 kwietnia 2007 r., w związku z czym
wykonawcy mieli wystarczający czas na przygotowanie się do uczestnictwa w
przetargu, a żądanie przedłużenie tego terminu do 135 dni nie było uzasadnione.
Odnośnie zarzutu 1.5. Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że zamawiający ma
prawo określić przedmiot zamówienia według swoich potrzeb podyktowanych
wymogami służby w Policji, oraz że dotyczy to rodzaju nabywanego samochodu.
Według Izby opinia biegłego potwierdziła, że dopuszczenie pojazdu z rodzaju
nadwozia wielozadaniowego nie gwarantowałoby złożenia oferty na samochód w
wersji nadwozia kombi, a więc i otrzymania produktu, który zamawiający zamierza
nabyć w wyniku zakończenia przedmiotowego postępowania. Izba podkreśliła, że
oczekiwane przez zamawiającego samochody kombi znajdują się w ofercie większości
wykonawców. Warunku rzeczywistej konkurencji są więc zachowane. Izba podzieliła
argumenty zamawiającego, zgodnie z którym zwiększenie przestrzeni ładunkowej w
samochodach wielofunkcyjnych wpływa na dynamikę pojazdu i prędkość, co ma
znaczenie dla przydatności pojazdów do użytku w Policji i Straży Granicznej.
Odnoście zarzutu 1.6. Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że wymaganie
udzielenia przez wykonawcę gwarancji przez okresy podane w SIWZ nie jest
nadmiernym warunkiem wymaganym przez zamawiającego. Wskazano, że
wykonawcy posiadają kalkulacje kosztów w zakresie przeglądów gwarancyjnych
samochodów, wobec czego nie było podstaw do uwzględnienia zasadności zarzutu, że
nie jest możliwe skalkulowanie oceny oferty w związku z żądaniem trzyletniej
gwarancji na zespoły mechaniczne. Za pozorne Izba uznała także zarzuty dotyczące
zaniechania podania przez zamawiającego przebiegów dziennych pojazdów czy
rodzaju detergentów używanych do mycia samochodów i stanu technicznego myjni.
Wymóg udzielenia gwarancji na powłoki lakiernicze i perforację nadwozia według
SIWZ nie naruszał przepisów powołanych w odwołaniu.
Odnośnie zarzutu 1.7. Krajowa Izba Odwoławcza powołała się na wiarygodną
opinię biegłego i stwierdziła, że dostosowanie instalacji elektrycznej seryjnego
samochodu do zwiększonego zapotrzebowania mocy jest możliwe oraz że
zapotrzebowanie to zostało wprawdzie opisane według Polskich Norm, niemniej na
końcu załącznika nr 1 i 2 wymagania techniczno - taktyczne, zamawiający dopuścił
rozwiązania równoważne w rozumieniu art. 30 ust. 4 powołanej ustawy, z
zastosowaniem niskiej awaryjności, trwałości, czystości widma radiowego,
kompatybilności magnetycznej, a ponadto podał odniesienia do technicznych danych
urządzeń, jakie zamierza zamontować. W ocenie Izby zamawiający nie był
zobowiązany do podania konkretnych oznaczeń identyfikujących urządzenia
wyposażenia służbowego, które mogą stanowić informacje niejawne. Według Izby
wystarczające było odesłanie do odpowiednich norm lub podanie parametrów
technicznych tych urządzeń, pozwalające sporządzić bilans mocy oraz zabezpieczenia
przed wzajemnymi zakłóceniami w działaniu. Zamawiający podał przy tym wyraźnie,
że do badań ma być przedstawiony samochodów w kompletacji przeznaczonej dla
zamawiającego przygotowany do zamontowania wyposażenia służbowego. W sytuacji
W więc, w której według opinii biegłego zmiany w instalacji elektrycznej i elektronicznej
nie skutkowały konieczności ponownego przeprowadzania badań homologacyjnych,
omawiany zarzut nie mógł został uznany za uzasadniony. Zwiększenie mocy urządzeń
mogło zostać zastosowane w taki sposób, który nie powoduje przemieszania żadnego z
elementów, określonych w homologacji podstawowej.
Odnośnie zarzuty 1.8. Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zamawiający może
żądać dostawy samochodów wyprodukowanych w roku dostaw, które są przewidziane
w okresie do końca 2009 r. oraz że tego rodzaju rozwiązanie jest powszechnie
stosowane przy zamówieniach na pojazdy samochodowe. Według Izby wystarczające
jest dopuszczenie zmian, jakie wynikają ze zmienionych przepisów w okresie
dostawy, którymi producenci są związani, w szczególności w sytuacji, w której
zamawiający nie ma możliwości zgodzenia się na zmianę modelu samochodu, gdyż
stanowiłoby to niedopuszczalną zmianę umowy w stosunku do przedmiotu
zamówienia, która jest zabroniona art. 140 ust. 1 powołanej ustawy.
Odnośnie zarzutu 1.9. Izba stwierdziła, że producenci samochodów, w tym
odwołujący się wykonawcy, szeroki reklamują swoje samochody jako bezpieczne i
sprawdzone w testach zderzeniowych Euro NCAP na poziomie co najmniej czerech
gwiazdek. Według Izby nie ma więc przeszkód przedłożenia przez wykonawców
wyników tego rodzaju testów w formie dokumentów posiadanych przez odwołujących
się wykonawców i to bez dodatkowych badań i kosztów, przy czym według Izby nie
ma żadnego znaczenie okoliczność wystawienia tego rodzaju dokumentu za granicą,
ponieważ zgodnie z rozporządzeniem z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzaju
dokumentów jakich może żądać zamawiający od wykonawców oraz form w jakich
dokumenty te mają być składane, zamawiający obowiązani są honorować dokumenty
wystawione przez podmioty mające siedzibę w innym państwie Europejskiego
Obszaru Gospodarczego.
Odnośnie zarzutu 1.10. Krajowa Izba Odwoławcza podkreśliła, że odwołujący
się General Motors Poland Spółka z o.o. w opcjonalnym wyposażeniu oferowanego
samochodu Opel Astra posiada możliwość dezaktywacji poduszek powietrznych oraz
że w jeszcze większym zakresie tego rodzaju opcję posiadają samochody
odwołującego się Peugeot Polska Spółka z o.o. Izba zwróciła uwagę na przydatność
tego rodzaju rozwiązania w samochodach będących przedmiotem zamówienia oraz
jego funkcjonalność i uznała, że także w tym zakresie odwołanie nie mogło zostać
uwzględnione.
Odnośnie zarzuty 1.11. Izba także odwołała się do opinii biegłego, z której
wynika, że istnieje normatywna, zgodna z wymaganiami regulaminu EKG ONZ,
metodyka badań przeciążeń oraz na wytrzymałość zamocowania urządzeń i
elementów wewnątrz i na zewnątrz pojazdu oraz że wymagania SIWZ mieszczą się w
tej metodyce, określonej Regulaminem Europejskiej Komisji Gospodarczej Narodów
Zjednoczonych nr 17 i 26, stanowiących jednolite przepisy dotyczące homologacji
pojazdów Ml, w celu ochrony osób przed zagrożeniem, wynikającym z
przemieszczania się bagażu w przypadku zderzenia. Z uwagi na to, że gabaryty
wyposażenia, podane w punkcie 1 lit b tabeli załącznik nr 1 do SIWZ, nie były
wystarczające, zaskarżonym wyrokiem Izba nakazała zamawiającemu modyfikację
SIWZ w zakresie uzupełniającego podania ciężaru i gabarytów wyposażenia.
Odnośnie zarzutu 1.12. Izba wskazała, że oba podmioty odwołujące się oferują
pojazdy wyposażone w pełnowymiarowe koło zapasowe oraz że tego rodzaju
wymaganie jest uzasadnione przeznaczeniem samochodów będących przedmiotem
zamówienia.
Odnośnie zarzutu 1.13. Izba również powołała się na opinię biegłego i uznała,
że istnieje techniczna możliwość dostosowania seryjnego samochodu, wyposażonego
w centralny zamek uruchamiany pilotem, aby w wypadu awarii tego urządzenia
możliwe było otwarcie bagażnika i drzwi pojazdu przy pomocy kluczyka.
Odnośnie zarzutu 1.14. Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że wymiary
siedzeń i podział przestrzeni zostały podane w milimetrach w pozycjach od 11
załącznika nr 1 i 2 pkt 1 do SIWZ oraz że z tego powodu zarzut odwołującego się nie
mógł zostać uznany za uzasadniony. Konieczność przestrzegania w SIWZ wymagań
ergonomicznych wynika z tego, że samochody będące przedmiotem zamówienia
stanowią miejsce pracy policjantów.
Odnośnie zarzutu 1.15. Izba uznała, że wymaganie zastosowania tapicerki
koloru ciemnego jest wystarczająco precyzyjne oraz że określenie tego rodzaju użyte
zostało np. w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30
W listopada 2001 r. sprawie umundurowania policjantów.
Odnośnie zarzutu 1.16. zostało podniesione, że zamawiający przekonująco
uzasadnił potrzebę wyposażenia samochodu w pokrowce na tylnym siedzeniu, które
służyć ma do przewożenia osób, wobec których będą podejmowane interwencje, w
tym np. osób nietrzeźwych. Brak wymagania, aby pokrowce były także na fotelach
przednich, uzasadniony jest okolicznością, że z tych siedzeń korzystają
funkcjonariusze.
Uwzględnienie zarzutu 1.17. Krajowa Izba Odwoławcza uzasadniła
argumentem odwołującym się do zakazu ograniczania konkurencji i uznała, że nie
mogą być pominięci wykonawcy, którzy nie dysponowaliby dziesięcioma kolorami
metalicznymi w swojej ofercie dotyczącej samochodów nieoznakowanych. W tym
zakresie Izba nakazała zamawiającemu modyfikację SIWZ i zmniejszenie ilości
wymaganych kolorów z dziesięciu do ośmiu.
Znacznie więcej uwagi Krajowa Izba Odwoławcza poświęciła wykazaniu, że
nie zasługiwał na uwzględnienie zarzutu 1.18. dotyczący „prześwitu,, oraz użycia tego
parametru jako elementu wzoru w pkt 5 tabeli „warunki techniczne,,. Także w tym
zakresie Izba w znacznej mierze oparła się na opinii biegłego Janusza Januły.
Wskazała na tej podstawie, że z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25
października 2005 r. w sprawie homologacji typów pojazdów samochodowych
wynika, że w podawanym opisie technicznym do celów homologacji jest
umiejscowiony „prześwit w granicach rozstawu osi,,. Wskazała także, że w normie PN
- S - 02011 znajduje się definicja „prześwitu pojazdu,, Izba podniosła, że podstawy
opis techniczny do celu homologacji typu pojazdu powinien z zakresie masy i
wymiarów podawać między innymi „przeciw,,. Zwracając uwagę na to, że podane
definicje dotyczą pojazdów terenowych, Izba podniosła, że producenci pojazdów
samochodowych kategorii M podają w danych technicznych wielkość prześwitu.
Wskazała także, że według Opinii Instytutu Transportu Samochodowego z dnia 9
stycznia 2008 r. sprawozdania z badań samochodów osobowych dotyczące
„prześwitu,, są załącznikiem do podstawowego opisu technicznego do celów
homologacji i w tym opisie dane podające wielkość „prześwitu,, są zawarte. Podane
argumenty pozwoliły przyjąć, że pojęcie „prześwitu,, jest zdefiniowane i jest znane
odwołującym się wykonawcom. Izba nie podzieliła także zarzutu, że w SIWZ nie
podano rodzaju dokumentu, mającego potwierdzać wielkość „prześwitu,,. Mimo że
dane te nie wynikają wprost ze treści świadectwa homologacji, są podawane w
dokumentacji składającej się na podstawy opis techniczny do celów homologacji
typów samochodów. Izba wskazała, że w pk 2.4.1.6. i 2.4.2.6. załącznika nr 2 do
powołanego rozporządzenia należy wpisać „prześwit,, według definicji podanej w pkt
4.5 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, według którego pojęcie to oznacza
najmniejszą odległość od powierzchni podłoża do najniższego stałego punktu pojazdu,
przy czym Izba zwróciła uwagę, że jest to definicja legalna oraz że z objaśnień do
załącznika nr 2 nie wynika wyłączenie oznaczenia danych z pkt 2.4.1.6. (2.4.2.6.)
tylko do samochodów terenowych czy ciężarowych. Izba podniosła także, że obaj
odwołujący się wykonawcy złożyli do akt dokumentacje, w których podane są
wielkości „prześwitów,,, wobec czego nie mogą twierdzić zasadnie, że brak jest tych
danych, skoro nawet według oświadczeń tych wykonawców, w ramach procedury
homologacyjnej sporządzane są raporty z badań podające parametr „prześwitu,, ,
które stanowią własność producenta i dane zawarte w raporcie zgodności z dyrektywą
92/21 EWG masy i wymiary nie muszą być udostępniane osobom trzecim. Izba
podkreśliła, że zamawiający w SIWZ nie wymaga udostępnienie mu bezpośrednio
wyników tych badań, ale ich przedłożenia jednostce akredytowanej, celem wydania
zaświadczenia potwierdzającego wielkość „prześwitu,, podstawianego pod wzór z
poz. 5 tabeli na str. 15 SIWZ. Według Izby niezrozumiałe jest więc zastrzeżenie
odwołujących się wykonawców, że nie ujawnią tych danych z uwagi na tajemnicę
przedsiębiorstwa. Izba podniosła, że nie może to być przeszkodą do złożenia ofert w
sytuacji, której dane techniczne o charakterze niejawnym mogą zostać zastrzeżone
zgodnie z art. 8 ust. 3 Prawa zamówień publicznych. Izba nie zgodziła się także z
argumentem odwołujących się wykonawców, że parametr „prześwitu,, może być
różny w zależności od np. stopnia obciążenia bagażnika czy napełnienia braku paliwa.
Wskazała, że metodologia pomiarów według dyrektywy nr 92/21 EWG jest jednolita i
obejmuje pojazdu w ustalonym stanie. Wskazała także na argumenty wykazujące, że
wykonawcy mogą złożyć dokumenty potwierdzające parametr „prześwitu,, , który
wynika z dokumentacji technicznej pojazdu w celu homologacji, która nie oznacza
W dokutemu, ale określoną procedurę wprowadzenia pojazdu na rynek w oparciu o
wyniki badań. Za uzasadniony Izba uznała ponadto argument zamawiającego, który
podnosił, że parametr „prześwitu,, jest istotny z punktu widzenia specyficznego
przeznaczenia samochodów będących przedmiotem zamówienia.
Odnośnie zarzutu I. 19. Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, że w załączniku
nr 3 do SIWZ zamawiający zamieścił katalog wyposażenia stacji obsługi pojazdów
oraz podał wykaz stacji oraz że wymaganie w zakresie wyposażenia stacji kontroli
pojazdów upoważnionych do przeprowadzania badań technicznych pojazdów zawiera
załącznik nr 11 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z
dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie badań technicznych pojazdów Sił Zbrojnych RP,
Policji i innych pojazdów użytkowanych w sposób szczególny. Z tym powodów także
ten zarzut nie został uznany za zasadny.
Odnośnie zarzutu 1.20., który został w znacznej mierze uwzględniony, Izba
wskazała, że określenie sumy zabezpieczenia może mieć wpływ na zwiększenie ceny
oferty. Z tego powodu nakazała modyfikację SIWZ poprzez zmniejszenie sumy
zabezpieczenia do 8%. Izba podniosła, że wielkość ta mieści się w górnych granicach
określonych art. 150 ust. 2 Prawa zamówień publicznych.
Według Krajowej Izby Odwoławczej nie znalazł natomiast potwierdzenia
zarzut 1.21 dotyczący braku sprecyzowania wymagań oraz parametrów technicznych i
wymagań taktyczno - technicznych, ponieważ zamawiający określił metodologię
oceny ofert we wszystkich aspektach podanych wymagań, w tym odrębnie dla
wskazanych rodzajów pojazdów, oznakowanych i nieoznakowanych, a kryteria oceny
ofert odnoszą się do całości zamówienia. Izba uznała, że zarzut braku wskazania
wymaganych dokumentów jest ogólnikowy i nie został potwierdzony dowodowymi
zgromadzonymi w trakcie postępowania odwoławczego.
Nie został uznany za zasadny także zarzut 1.22. dotyczący faworyzowania
upatrzonego wykonawcy Skoda Auto Polska S.A. W szczególności Izba wskazała, że
zarzut ten nie został potwierdzony opinią biegłego Janusza Januły, a zawarte w niej
wniosku były dokładnie przeciwne. Badając zarówno kryteria oceny parametrów
technicznych, jak również wymagania taktyczno - techniczne biegły doszedł do
wniosku, że treść SIWZ nie preferuje określonej marki ani typu pojazdu. Krajowa Izba
Odwoławcza nie doszukała się argumentów podważających moc dowodową opinii
tego biegłego i nie uwzględniła wniosku odwołujących się o dopuszczenie dowodu z
opinii innego biegłego z tego samego zakresu. Wskazała, że podczas rozprawy biegły
uzupełnił opinię ustnie, wyjaśnił że wydał ją w wyniku porównania parametrów
pojazdów różnych producentów w aspekcie wymagań określonych w SIWZ. Według
Izby pytania do biegłego były ogólne, a wniosek dopuszczenie następnego dowodu
tego samego rodzaju nie wskazywał w jakim zakresie ma być przeprowadzone
porównanie i jakich modeli miałoby ono dotyczyć.
Podając uzasadnienie dotyczące rozstrzygnięcia odwołania wniesionego przez
wykonawcę Peugeot Polska Spółka z o.o. odnośnie zarzutu II.l. i II. 2 Izba
ograniczyła się do wskazania na argumenty podane odpowiednio przy zarzucie 1.9 i I.
18 Odnośnie pierwszego z tych zarzutów podkreśliła ponadto, że zamawiający ma
prawo żądać wyników testów zderzeniowych przeprowadzonych według zaostrzonych
wymagań w stosunku do procedury badań w procesie homologacji, ponieważ z istoty
działań Policji i Straży Granicznej wynika większe narażenie na kolizje drogowe.
Odnośnie zarzutu II. 3 Izba ponownie odwołała się do opinii biegłego, który
wskazał, że zamawiający wymagał próby wjazdu na krawężnik o normowej wysokości
17,5 cm określone na podstawie rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki
Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny
odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Izba podzieliła także stanowisko
biegłego, zgodnie z którym przez minimalną prędkość pojazdu w czasie próby
rozumieć należy minimalną prędkość samochodu odpowiadającą stabilnej pracy
silnika w ustalonym stanie cieplnym (rozgrzanego), czyli przy minimalnej prędkości
obrotów silnika.
Odnośnie zarzutu II.4 Izba zwróciła uwagę, że samochody seryjce oferowane
przez obie firmy odwołujące się posiadają w wersjach opcjonalnych szyby termiczne i
mimo że nie został podany wskaźnik atermiczności, tego rodzaju technologia jest
wdrożona. Za przekonujący Izba uznała także argument zamawiającego, zgodnie z
którym z punktu widzenia specyficznego przeznaczenia samochodów będących
przedmiotem zamówienia tego rodzaju szyby są najbardziej przydatne, zwłaszcza że
zamawiający dopuścił szyby atermiczne oferowane w produkcji seryjnej.
Odnośnie zarzutu II. 5 Izba odwołała się do argumentów podanych przy
zarzucie 1.7. i wskazała, że na etapie wyboru oferty wykonawca nie musi znać
skonkretyzowanych urządzeń oraz że wystarczające jest podanie parametrów
technicznych niezbędnych do przystosowania instalacji elektrycznej i antenowej
według opisu zawartego w pkt 2 załącznika nr 1 i 2 warunki taktyczno - techniczne
dla pojazdów oznakowanych i nieoznakowanych.
Odnosząc się do zarzutu II.6 Izba wskazała, że według opinii biegłego istnieje
normatywna, zgodna z regulaminem nr 13 EKG ONZ, metodyka przeprowadzania
prób sprawności hamulców, w tym w zakresie podwyższonych wymagań dla systemu
hamowania. Izba podzieliła stanowisko biegłego, zgodnie z którym wymagania
określone w SIWZ mieszczą się w tej metodyce.
Odnośnie zarzutu II.7 Izba potrzymała argumenty podane przy zarzucie 1.7. i
wskazała, że zamawiający ma prawo wymagać zgodności instalacji elektrycznej z
Polskimi Normami w sytuacji, w której określona wydajność tej instalacji jest
niezbędna dla bezawaryjnego działania dodatkowych urządzeń łączności,
przewidzianych warunkami taktyczno - technicznymi. Zwróciła także uwagę na to, że
w załącznikach nr 1 i 2 do SIWZ, w części uwaga pkt 1, zamawiający dopuścił
rozważania równoważne, spełniając w ten sposób obowiązek przewidziany art. 30 ust.
2 Prawa zamówień publicznych. Izba podkreśliła, że zamontowanie dodatkowych
urządzeń nie oznacza utraty homologacji przez pojazd, którego instalacja musi
gwarantować sprawne działanie obowiązkowego wyposażenia w urządzenia łączności.
Uzasadniając odmowę uwzględnienia zarzutu II. 8 Izba odwołała się do
argumentów podanych przy zarzucie 1.1. i wskazała, że ocena oferty ma zawierać
wszystkie elementy składowe, koszty badań, dostawy, w tym ubezpieczenia,
doposażenia stacji obsługi według instrukcji załącznika nr 3 do SIWZ, nie obejmuje
natomiast serwisu pogwarancyjnego, który będzie wykonywany odpłatnie i na
ogólnych zasadach rynkowych. Izba wskazała także, że w załączniku nr 7 do SIWZ
zamawiający określił ilość pojazdów do badań jakościowych z każdej partii dostaw,
czas badania oraz wskazał placówki, króle będą wykonywać tego rodzaju badania.
Wbrew zarzutowi odwołującego się wykonawcy Izba uznała, że istnieją podstawy do
skalkulowania kosztów tych badań. Także ostatni zarzut nie został więc uwzględniony.
W końcowej części uzasadnienie Krajowa Izba Odwoławcza podniosła ogólnie,
że z punktu widzenia elementów poddanych kontroli odwoławczej, w tym w zakresie
kryteriów oceny ofert, jak i parametrów technicznych, treść SIWZ nie budzi
zastrzeżeń Izby, gdyż jest wymierna i jednolita dla wszystkich wykonawców,
zwłaszcza że mierniki zostały zobiektywizowane w sposób, który nie utrudnia
uczciwej konkurencji między wykonawcami. Izba podzieliła przy tym stanowisko
zamawiającego, zgodnie z którym miał on pełne prawi i obowiązek ustalenia takiej
treści SIWZ, aby nabyte w postępowaniu samochody były w pełni przydatne do
specyficznego ich przeznaczenia na potrzeby Policji ora Straży Granicznej. Według
"■**»-.<»4aflI,.*»!W»««H?*»',re>; - •• • ■ r.■.:■■ *... --..u
Izby wykonawcy nie mogą, w szczególności na drodze środków prawnych
przewidzianych powołaną ustawą, wywierać presji na zamawiającego ani żądać od
niego dostosowania treści SIWZ do warunków jakie spełniają samochody seryjne
produkowane dla potrzeby masowego odbiorcy. Przepisy nie wprowadzają bowiem
obowiązku takiego formułowania wymogów SIWZ, aby zapewniona została
możliwość zrealizowania zamówienia przez wszystkie podmioty danej branży i w
odniesieniu do wszystkich produktów oferowanych na rynku, zgłasza w sytuacji, w
której z opinii biegłego wynikało, że wszystkie wymagania pod względem
technicznym są możliwie do spełnienie. Izba zwróciła uwagę, że wymagania określone
przez zamawiającego muszą uwzględniać interes publiczny, z realizacją którego wiąże
iiir się zakup i eksploatacja samochodów będących przedmiotem zamówienia. Według
Izby przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby zamawiający
uchybił normie art. 25 powołanej ustawy, ponieważ wymagania określone w SIWZ są
adekwatne do przedmiotu zamówienia, a żądane dokumenty nie przekraczają
dyspozycji par. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w
sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz
form w jakich dokumenty mogą być składane. Zdaniem Izby warunki udziału w
postępowaniu zostały określone w sposób równy dla zainteresowanych wykonawców,
opis przedmiotu zamówienia nie ogranicza się do zawężonego segmentu rynku, wobec
czego nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że naruszony został art. 7 ust. 1 i art. 22
ust. 2 powołanej ustawy. Zachodziły tylko podstawy do dokonania modyfikacji SIWZ
w tych przypadkach, w których w wyniku rozpatrzenia protestów zamawiający zgodził
się zmodyfikować określone postanowienia, oraz w tych wypadkach, w których
potrzebę taką dostrzegła Izba, w szczególności w celu ochrony konkurencji. Wypadki
te zostały wskazane w zaskarżonym wyroku. Izba zwróciła uwagę, powołując się na
wyrok Sądu Okręgowego z dnia 31 sierpnia 2007 r. wydany w sprawie V Ca 1412/07,
że nie jest wystarczające zadeklarowanie modyfikacji SIWZ, bez jej faktycznego
wprowadzenia. Tylko w tym zakresie odwołania podlegały uwzględnieniu.
Od opisanego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej zostały wniesione trzy
sprzeciwy przez wykonawców General Motors Polans Spółka z o.o., Peugeot Polska
Spółka z o.o. oraz Iberia Motor Company S.A.
Skargą General Motors Poland Spółka z o.o. wyrok ten został zaskarżony w
zakresie, w jakim Izba nie uwzględniła żądań skarżącego wykonawcy, który zarzucił
Izbie naruszenie przepisów prawa procesowego: ar. 188 ust. 6 powołanej ustawy przez
oddalenie wniosku o powołanie drugiego biegłego z zakresu motoryzacji w sytuacji,
gdy zdaniem skarżącego okoliczności będące przedmiotem tego dowodu nie zostały
stwierdzone innymi dowodowymi; art. 190 ust. 1 tejże ustawy poprzez zamknięcie
rozprawy pomimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy; art. 190 ust. 2 ustawy
poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawie i oparcie się na stanie rzeczy nie
znajdującym uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Podniesiony został
także zarzut naruszenia przez Izbę przepisów postępowania poprzez brak
rozstrzygnięcia w zakresie całości wnoszonych zarzutów oraz sprzeczność treści
wyroku z treścią uzasadnienia. Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. wskazany
skarżący wystąpił o uzupełnienie zaskarżonego wyroku o rozstrzygnięcie dotyczące
oddalenia odwołania, jednakże postanowieniem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia
21 maja 2008 r. wniosek ten został oddalony jako pozbawiony podstaw.
W skardze General Motors Poland Spółka z o.o. podniesione zostały także
zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 7 ust. 1 ustawy poprzez niezastosowanie
tego przepisu przez Izbę w sytuacji, w której nakazanie zamawiającemu ustalenia 60 -
dniowego terminu składania ofert uniemożliwia złożenie ofert przez wykonawców, a
brak określenia przez zamawiającego stanu obiektów i wyposażenia stacji
uniemożliwia wyliczenie kosztów przygotowania zaplecza obsługowo - naprawczego,
przy czym według skarżącego doszło w ten sposób do naruszenia zasad uczciwej
konkurencji. Podniesiony został także zarzut naruszenia przez Izbę art. 29 ust. 2
ustawy poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, w której opis przedmiotu
zamówienia dokonany przez zamawiającego utrudnia uczciwą konkurencję.
Podnosząc wskazane zarzut General Motors Poland Spółka z o.o. wnosiła o zmianę
zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pkt 1 i zobowiązanie zamawiającego do: (1)
wyznaczenia terminu składania ofert nie krótszego niż 145 dni, przy uwzględnieniu
daty ostatecznego rozstrzygnięcia protestu; (2) zmianę wyroku w zakresie, w jakim
Krajowa Izba Odwoławcza nie orzekła o żądaniach skarżącego wykonawcy poprzez
zobowiązanie zamawiającego do: (a) określenia wymagań dotyczących nadwozia
poprzez wskazanie, aby wykonawcy dostarczyli samochody kombi opisane jako
pojazdy o nadwoziu zamkniętym, ze stałym lub otwieranym dachem, liczbą miejsc
siedzących w dwóch rządach 4 lub więcej, tylnymi siedzeniami wyjmowanymi lub
składanymi, liczbą drzwi bocznych 2-4 i z jednymi drzwiami z tyłu; (b) nakazanie
zamawiającemu wykreślenia zapisu dotyczącego otwierania drzwi kluczem od strony
pasażera, wlewu paliwa oraz bagażnika; (c) nakazanie zamawiającemu wykreślenia
zapisu dotyczącego możliwości wyłączenia poduszki powietrznej przedniej przy
siedzeniu pasażera; (d) nakazanie zamawiającemu podania informacji dotyczących
wyposażenia stacji obsługi. Skarżący wnosił ponadto o dopuszczenie dowodu z
protokołu rozprawy przez Izbą z dnia 12 grudnia 2007 r. i z dnia 1 kwietnia 2008 r.
oraz o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego z zakresu motoryzacji na
okoliczność, czy pokazane w opisie przedmiotu parametry techniczne pojazdów
preferują lub stawiają w uprzywilejowanej pozycji określoną markę i typ pojazdu.
W obszernym uzasadnieniu skargi General Motors Poland Spółka z o.o.
znaczną jego część poświęciła na opisanie zarzutów podniesionych w proteście, który
w przeważającym zakresie został oddalony, jak również na opisanie treści
zaskarżonego wyroku z podaniem zasadniczych argumentów jego uzasadnienia.
Następnie uzasadnione zostały wskazane zarzuty z podziałem na naruszenie przepisów
prawa procesowego i materialnego. Skarżący przede wszystkim zakwestionował
wartość dowodową opinii biegłego Janusza Januły, wskazał w szczególności na brak
W odpowiedniego uzasadnienie zasadniczych tez tej opinii i podniósł, że podczas ustnego
wyjaśniania i uzupełniania tej opinii biegły udzielał sprzecznych odpowiedzi na
zadawane pytania. Według skarżącego wykonawczy uzasadniony był więc wniosek o
powołanie innego biegłego, który bezzasadnie został oddalony przez Krajową Izbę
Odwoławczą. Zostało także wskazane, że Izba nie odniosła się do dowodu z opinii
Rzeczoznawców PZM, która została złożona jako środek dowodowy przez
skarżącego. W Końcowej części uzasadnienia skarżący wykonawca podtrzymał
argumenty podawane we wcześniejszych pismach jako uzasadnienie tych zarzutów i
wniosków, które dotyczyły naruszenia prawa materialnego przez zamawiającego oraz
postulatów wprowadzenia zmian do SIWZ wskazanych w skardze. Skarżący
wykonawca wskazał, że niezasadnie Izba pominęła argumenty skarżącego, który
analizował czas niezbędny do złożenia oferty, uwzględniając poszczególne etapy
postępowania i wykazał, że przyjęty w zaskarżonym wyroku termin 60 dni nie jest
wystarczający. Skarżący podtrzymał także zarzut dotyczący braku określenia w SIWZ
stanu obiektów i wyposażenia skarci zamawiającego oraz ponownie stwierdził, że
uniemożliwia to wyliczenie kosztów przygotowania zaplecza obsługowo -
naprawczego. Podniósł przy tym, że nie jest uzasadniony argumenty Izby, że
wymagania w zakresie wyposażenia stacji kontroli pojazdów upoważnionych do
przeprowadzania badań technicznych zawiera załącznik nr 1 do rozporządzenia
Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie
badań technicznych pojazdów Sił Zbrojnych RP, Policji i innych pojazdów
użytkowanych w sposób szczególny, ponieważ rozporządzenie to nie odpowiada na
pytanie o stan sprzętu w konkretnej stacji diagnostycznej spełniającej wymagania tego
rodzaju obiektów. W dalszej części uzasadnienia powtórzone zostały argumenty
dotyczące nieuzasadnionego ograniczenia samochodów do pojazdów oznaczonych
typem homologacyjnym AC. Skarżący wykazywał, że skoro zamawiający oczekuje
samochodów typu kombi, opis przedmiotu zamówienia w tym zakresie powinien
wskazywać na cechy odróżniające ten typ samochodu, nie powinien natomiast
odwoływał się do typu homologacyjnego AC w sytuacji, w której także pojazdy
oznaczone symbolem AF są samochodami kombi, mimo różnic w kształcie nadwozia.
Skarżący zaprzeczył przy tym, aby kształt ten przekładał się negatywnie na dynamikę
pojazdu i wskazała, że nawet zamawiający nie podnosił takiego argumenty przez
rozprawą przeprowadzoną w dniu 12 grudnia 2007 r. Skarżący nie zgodził się także z
argumentacją Izby dotyczącą wymogu dezaktywacji poduszki powietrznych od strony
pasażera. Według skarżącego wykonawcy dezaktywacja poduszki następuje jedynie w
wypadku przewożenia dzieci w specjalnym foteliku z transponderem, nie jest to więc
wyłączenie, o którym mowa w SIWZ i którego wymaga zamawiający. Zdaniem
skarżącego podważa to twierdzenie Izby, zgodnie z którym tego rodzaju rozwiązanie
jest wdrożone w samochodach oferowanych przez wykonawców uczestniczących w
tym postępowaniu. Według skarżącego także wymaganie możliwości otwierania
drzwi, wlewu paliwa i bagażnika przy użyciu kluczyka nie jest charakterystyczne dla
nowoczesnych samochodów, mimo że w niektórych markach jest stosowane, jak to
stwierdził biegły, jednakże bez wskazania, o które marki chodzi.
Skargą wykonawcy Peugeot Polska Spółka z o.o. opisany wyrok Krajowej Izby
Odwoławczej został zaskarżony w całości. Skarżący zarzucił Izbie wydanie wyroku z
naruszeniem obowiązujących przepisów prawa: (I) art. 190 ust. 1 ustawy poprzez
zamknięcie rozprawy mimo niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i w
sytuacji, w której opinia sporządzona przez biegłego była nierzetelna; (2) art. 191 ust.
3 ustawy poprzez zaniechanie rozpatrzenia przez Izbę wszystkich argumentów
przedstawionych w proteście i odwołaniu Peugeot Polska Spółka z o.o.; (3) art. 191
ust. 3 ustawy poprzez zaniechanie unieważnienia przedmiotowego postępowania z
W urzędu w sytuacji, w której wystąpiły przewidziane do tego przesłanki. Skarżący
wskazał, że podtrzymuje wszystkie zarzuty podniesione w proteście i odwołaniu oraz
że wnosi o ich uwzględnienie. Wprawdzie w skardze wnosił o uchylenie wyroku Izby
oraz o unieważnienie postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146
ust. 1 pkt 6 ustawy, niemniej podczas rozprawy sprecyzował, że chodzi o zmianę tego
wyroku i unieważnienie przedmiotowego postępowania. Także w tej skardze
zgłoszony został wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu
motoryzacji na okoliczności wskazane w opisanej powyżej skardze General Motors
Poland Spółka z o.o. Został on uzasadniony zarzutem dotyczącym nierzetelności opinii
biegłego Janusza Januły.
W uzasadnieniu skargi, po zrelacjonowaniu protestu i odwołania Peugeot
Polska Spóła z o.o. oraz rozstrzygnięcia odwołania zaskarżonym wyrokiem, skarżący
podkreślił, że zawierało ono wyłącznie wniosek o unieważnienie przedmiotowego
postępowania, a nie o modyfikację SIWZ i wskazał, że najistotniejszym zarzutem był
zarzut dotyczący „prześwitu pojazdu,,. Nie uwzględniając tego zarzutu Krajowa Izba
Odwoławcza bezkrytycznie oparła się na opinii biegłego Januły, która była jednak
nierzetelne i której wartość dowodowa była bardzo ograniczona. W obszernym
wywodzie skarżący wykonawca wskazał, że formułując wnioski zawarte w tej opinii,
w szczególności dotyczące pojęcia „prześwitu,, , biegły Janusz Januła oparł się na
rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005 r. w sprawie
homologacji typów pojazdów i przyczep oraz na Polskiej Normie PN - S - 02011
„Wymiary samochodów i naczep,, Biegły pominął jednak, że wskazana norma nie
obowiązuje, gdyż w 2006 r. została zastąpiona przez normę PN - ISO 12: 2006
Pojazdy drogowe - Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych -
Terminy i definicje. Obowiązującej normy biegły jednak nie zastosował, mimo że
stwierdził, że definicja „prześwitu,, nie jest zawarta w powołanym rozporządzeniu,
lecz w zastosowanej normie PN - S - 02011. O ile definicje zawarte w rozporządzeniu
są powszechnie obowiązujące, o tyle jednak stosowanie Polskich Norm od 1 stycznia
2003 r. jest dobrowolne, jak wynika z art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji. Definicje
tego rodzaju nie mogą być więc narzucane użytkownikowi jednostronną decyzją, w
tym wypadku zamawiającego. Definicja ta nie może więc stanowić elementu systemu
oceny ofert przyjętego w SIWZ.
Skarżący wskazał ponadto, że w powołanym rozporządzeniu zawarte są
definicje „prześwitu w granicach rozstawu osi,, i „prześwitu pod osią,, , brak jest
natomiast definicji „prześwitu pojazdu,, oraz że biegły nie zwrócił uwagi na tę
okoliczność. Według skarżącego tego rodzaju niezgodność uniemożliwia więc
dokonanie przez zamawiającego porównania ofert, a następnie wyboru
najkorzystniejszej z nich. Skarżący ponownie wskazał ponadto, że niedopuszczalne
jest weryfikowanie spełniania kryterium „prześwitu pojazdu,, na podstawie danych
homologacyjnych potwierdzonych przez podmiot uprawniony w sytuacji, gdy w
danych homologacyjnych może nie być tych informacji. Również w pkt 2.4.2.6.
załącznika do powołanego rozporządzenia używane jest pojęcie „prześwitu pod
pojazdem,, , które nie musi być tożsame z używanym prze zamawiającego pojęciem
„prześwitu pojazdu,,. Według skarżącego potwierdza to tezę, zgodnie z którą nie jest
możliwe przeprowadzenie rzetelnej oceny ofert w oparciu o wskazany parametr, który
został tak niedokładnie podany w SIWZ.
W końcowej części uzasadnienia skargi Peugeot Polska Spółka z o.o.
zakwestionowała także opinię biegłego i oparte na niej stanowisko Izby odnośnie
zarzutu naruszenia przez zamawiającego reguł uczciwej konkurencji poprzez takie
ustalenie treści SWIZ, które preferuje konkretnego wykonawcę. Zdaniem skarżącego
w tym zakresie opinia biegłego, jak wynika z jej ustnego wyjaśnienia, została
sporządzona jedynie w oparciu o analizę warunków podanych w SIWZ, jednakże nie
.fVłr>'!S?x*r*^
wynika z niej, ani jakie warunki podane w SIWZ biegły przyjął do porównania, ani też
jakie pojazdy były brane do porównania, zwłaszcza że przekazane wykonawcom
pismo przy ustnym uzupełnianiu opinii podczas rozprawy wykazało, że pominięte
zostały w szczególności samochody marki SEAT, mimo że wykonawca ten jest
uczestnikiem postępowania. Skarżący zwrócił uwagę na to, że sam biegły przyjął, że
pełne porównanie byłoby trudne i czasochłonne, co wykazuje wadliwe sporządzenie
opinii. Według Peugeot Polska Spółka z o.o. przy takich wadach SIWZ nie jest
możliwe dalsze przeprowadzenie postępowania, w którym nie może dojść do ważnego
zawarcia umowy. Skarżący wnosił więc o unieważnienie tego postępowania.
Trzecia skarga od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej została wniesiona przez
W wykonawcę Iberia Motor Company S.A. w Piastowie i obejmowała całość tego
wyroku. Skarżący zarzucił Izbie: (1) naruszenie art. 190 ust. 1 Prawa zamówień
publicznych poprzez zamknięcie rozprawy w sytuacji, w której sprawa nie została
dostatecznie wyjaśniona; (2) naruszenie art. 188 ust. 3 ustawy poprzez uzupełnienie
opinii przez biegłego w sposób sprzeczny z przepisami prawa; (3) naruszenie art. 188
ust. 6 ustawy poprzez oddalenie wniosku o powołanie drugiego biegłego z zakresu
motoryzacji, mimo że fakty będące przedmiotem tego dowodu nie zostały stwierdzone
innymi dowodowymi; (4) naruszenie art. 188 ust. 7 ustawy poprzez naruszenie przez
Izbę zasady swobodnej oceny dowodów. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnosił
początkowo o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy,
jednakże podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym sprecyzował, że wnosi o
zmianę zaskarżonego wyroku i unieważnienie postępowania przetargowego. Także w
tej skardze zgłoszony został wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii innego
biegłego z zakresu techniki samochodowej na okoliczności wskazane w opisanych
powyżej skargach. Również w ocenie Iberia Motor Company S.A. opinia biegłego
Janusza Januły była nierzetelna i nie powinna stanowić podstawy rozstrzygnięcia
zawartego w zaskarżonym wyroku.
W obszernym uzasadnieniu skargi Iberia Motor Company S.A. główny nacisk
został położony na zarzuty formalne, jakich zdaniem skarżącego wykonawcy
dopuściła się Krajowa Izba Odwoławcza, w szczególności poprzez oparcie
rozstrzygnięcia na opinii biegłego, która także w ocenie tego wykonawcy była
nierzetelna, a przy tym została sporządzona sprzecznie z przepisami prawa oraz
zasadami etyki. Mimo że w przepisach oraz w orzecznictwie określone są wymogi
dotyczące treści opinii, tak co do wniosków, jak też uzasadnienia, w przedmiotowej
sprawie Izba oparła się na opinii, która zdaniem skarżącego wykonawcy nie spełniała
tych wymagań, w szczególności w części motywacyjnej. Konkluzje biegłego powinny
zostać tak uzasadnione, aby merytoryczna i logiczna poprawność opinii mogła zostać
poddana ocenie uczestników postępowania, a przede wszystkim organu orzekającego.
Według skarżącego wykonawcy opinia biegło Janusza Januły nie odpowiadała tym
wymaganiom, zawierała bowiem wnioski, które nie były tożsame z częścią opisową,
albo w ogóle nie były uzasadnione. Wadliwe było w związku z tym oparcie się przez
Izbę na samych wnioskach, które w taki sposób zostały sformułowane. W
uzasadnieniu skargi Iberia Motor Company S.A. podkreślała, że w postępowaniu
odwoławczym przeprowadzenie dowodu z opinii powinno się odbywać na zasadach
obowiązujących w postępowaniu sądowym, a więc że opinia powinna być
uzasadniona na tyle, aby była możliwość sprawdzenia jej poprawności przede
wszystkim przez organ rozstrzygający. Uzasadniając ten pogląd skarżący wykonawca
przytoczył obszerne orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące poprawności opinii
biegłego oraz jej wykorzystania i oceny w postępowaniu sądowym. Podniósł, że także
ze względu na swoją niekompletność opinia biegłego Januły nie mogła stanowić
podstawy rozstrzygnięcia o zasadności odwołania, ponieważ w ogóle nie zawierała
elementów, w jakie powinna być wyposażona w części dotyczącej pytania nr 10
odnoszącego się do zarzutu preferowania przez zamawiającego określonej marki i typ
pojazdu. W ocenie skarżącego wykonawcy także podczas rozprawy biegły nie
uzupełnił tego braku, a wręcz podał argumenty, które dyskredytują wartość dowodową
w tej opinii w tej części. Nie udzielając i nie uzasadniając odpowiedzi na jedno z
najważniejszych pytań biegły dał uczestnikom podstawę do wystąpienia z wnioskiem
o dopuszczenie dowodu z innego biegłego. Uchybieniem Izby było jednak oddalenie
tych wniosków i oparcie zaskarżonego wyroku na opinii biegłego Januły. Według
skarżącego wykonawcy uchybienie formalne polegało także na tym, że do
przekazanego przez biegłego pisma, podczas rozprawy przed Krajową Izbą
Odwoławczą w dniu 1 kwietnia 2008 r., wykonawcy nie mogli się ustosunkować przed
zamknięciem rozprawy. Z pisma tego tymczasem wynikało, że wśród samochodów,
które biegły porównywał, w ogóle nie było pojazdów marki SEAT. W ocenie
skarżącego wykonawcy potwierdza to tezę, że opinia została wykonana
nieprawidłowo. Oddalając uzasadniony wniosek o dopuszczenie dowodu z innego
biegłego, zdaniem skarżącego Izba przekroczyła reguły swobodnej i rzetelnej oceny
dowodów, w tym granice logicznej, ustawowej i ideologicznej oceny dowodów w
sytuacji, w której tylko przez dowód z opinii innego biegłego można było wykazać
nieprawidłowości opinii, na której Izba oparła swoje rozstrzygnięcie.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Rozważając zasadność zarzutów i wniosków zawartych we wszystkich skarga
połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą skargi
wniesionej przez General Motors Poland Spółka z o.o. pod kątem materiału
dowodowego zgromadzonego przez Krajową Izbą Odwoławczą, jak również oceniając
na tej podstawie prawidłowość formalną i merytoryczną zaskarżonego tymi skargami
wyroku, Sąd Okręgowy doszedł do dwóch zasadniczych wniosków. Po pierwsze
uznał, że zgromadzony materiał dowodowy był w pełni wystarczający do
rozstrzygnięcia sprawy tak przez Krajową Izbę Odwoławczą, jak też przez Sąd
Okręgowy w postępowaniu odwoławczym. W ocenie Sądu Okręgowego nie był
zasadny żaden z zarzutów podniesionych w skargach odnośnie przedwczesnego
zamknięcia rozprawy, zgromadzenia niewystarczającego materiału dowodowego oraz
W niewyjaśnieni przez Izbę wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
W szczególności Sąd Okręgowy uznał, że wystarczający do ustalenia istotnych dla
sprawy okoliczności był dowód z opinii biegłego Janusza Januły, która zdaniem Sądu
Okręgowego została prawidłowo oceniona przez Izbę z punktu widzenia wartości i
mocy dowodowej tej opinii. Tym samym Sąd Okręgowy za nieuzasadnione uznał
zarzuty wszystkich skarżących także w części dotyczącej próby podważania wartości
tego dowodu oraz wykazywania, że zachodziły podstawy do dopuszczenia dowodu z
opinii innego biegłego. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że nie są uzasadnione
zarzuty dotyczące oddalenia takiego wniosku przez Krajową Izbę Odwoławczą oraz że
nie zachodzi potrzeba przeprowadzania tego rodzaju dowodu w postępowaniu
odwoławczym. Wnioski zawarte we wszystkich skargach o jego przeprowadzenie
przed Sądem Okręgowym zostały więc oddalone z powodów wskazanych w dalszej
części uzasadnienia.
Uznając, że Krajowa Izba Odwoławcza dokonała ustalenia istotnych dla sprawy
okoliczności na podstawie wystarczającego materiału dowodowego i bez
przekroczenia reguły swobodnej oceny dowodów, Sąd Okręgowy doszedł także do
wniosku, że okoliczności te zostały poddane celnej ocenie prawnej przeprowadzonej w
oparciu o prawidłową wykładnię przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych, w
szczególności przepisów określających treść SIWZ oraz sposób jej ustalenia,
zakazujących naruszania reguł uczciwej konkurencji w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego, oraz gwarantujących zawarcie, w dalszym toku
W postępowania, ważnej umowy o udzielenie zamówienia publicznego w zakresie
określonym przedmiotem niniejszego postępowania. W ocenie Sądu Okręgowego nie
było więc podstaw do uznania zasadności zarzutów naruszenia przez Izbę wskazanych
w skargach przepisów prawa materialnego, w tym art. 7 ust. 1 ustawy, art. 29 ust. 2
ustawy, art. 36 i art. 146 tejże ustawy. Uznając, że nie zostały przez Izbę naruszone
przepisy dotyczące rozpoznania wniesionych odwołań oraz rozstrzygnięcia o ich
zasadności, w tym art. 188, art. 190 i art. 191 powołanej ustawy, Sąd Okręgowy
doszedł do wniosku, że wszystkie trzy skargi, jakie zostały wniesione od wyroku
Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 4 kwietnia 2008 r., podlegają oddaleniu jako
nieuzasadnione.
Przechodząc do bardziej szczegółowego uzasadnienia zarzutów formalnych
podniesionych we wszystkich skarga, które w przeważającej części się pokrywają albo
które są bardzo zbliżone, należy przede wszystkim wskazać, że za pozbawiony
podstaw Sąd Okręgowy uznał zarzut braku rozstrzygnięcia w zakresie całości
wnoszonych zarzutów oraz sprzeczności treści wyroku z jego uzasadnieniem, jaki
został zgłoszony przede wszystkim w skardze General Motors Poland Spółka z o.o. W
ocenie Sądu Okręgowego podniesienie tego zarzutu wynika z pominięcia przez tego
skarżącego specyfiki postępowania dotyczącego środków prawnych przewidzianych
powołaną ustawa, od protestu aż po skargę do Sądu Okręgowego. Szczególny sposób
uregulowania wymogów formalnych protestu (art. 180 ust. 8 ustawy), brak
bezpośredniego uregulowania elementów konstrukcyjnych odwołania, a zwłaszcza
specyficznie określony sposób pozasądowego rozstrzygania o zasadności tych
środków prawych (art. 183, w tym zwłaszcza ust. 5, oraz art. 191 ust. 2 ustawy),
powodują, że w postępowaniu dotyczącym protestu, a następnie odwołania wnioski i
zarzuty zawarte w tych środkach nie pełnią analogicznej funkcji jak żądanie pozwu
oraz zwyczajnego środka odwoławczego. Wymaganie podania w proteście żądania
musi być odczytywane łącznie z możliwymi rozstrzygnięciami zamawiającego.
Wystarczające jest więc zawarcie w proteście żądania powtórzenia oprotestowanej
czynności albo jej dokonania przez zamawiającego, natomiast zarzuty pełniąc funkcję
motywacyjną, wyznaczają granice rozpoznania sprawy i przedmiot rozstrzygnięcia. W
zbliżony sposób rzecz wygląda na etapie postępowania odwoławczego. O
W dopuszczalnym wniosku odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej można
wnioskować tylko z art. 191 ust. 2 ustawy, czyli z przepisu określającego
dopuszczalne rozstrzygnięcia zapadające w wypadku uwzględnienia odwołania.
Odwołujący się mogą więc żądać w odwołaniu unieważnienia czynności
zamawiającego, unieważnienia całego postępowania albo nakazania zamawiającemu
wykonania lub powtórzenia czynności. Zakres tego ostatniego wniosku nie musi
jednak wynikać z treści żądania, lecz może być określony w jego części
motywacyjnej, czyli w uzasadnieniu. Konsekwencja tego stanowiska jest jednak taka,
że jeżeli choćby w części Krajowa Izba Odwoławcza uwzględnia odwołanie i nakazuje
zamawiającemu dokonanie określonej czynności albo jej powtórzenie, to nie
W uwzględniając tego samego rodzaju wniosku w dalszej części nie wydaje osobnego
rozstrzygnięcia oddalającego odwołanie. Negatywne stanowisko Izby dotyczące tej
części odwołania zostaje odzwierciedlone tylko w uzasadnieniu wyroku Izby, nie zaś
w jego sentencji. Za ugruntowany można bowiem uznać pogląd, zgodnie z którym
oddalenie odwołania oraz jego uwzględnienie w rozumieniu art. 191 ust. 1 ustawy to
rozstrzygnięcia rozłączne, które nie mogą być kumulowane w jednym wyroku Izby.
Rozwiązanie to odbiega od reguł postępowania sądowego, aczkolwiek zachowuje
logikę przyjętą w ramach regulacji procesowej na gruncie tejże ustawy. Jeśli bowiem
zakres wniosku restytucyjnego odwołania nie musi wynikać z żądania, tylko
uzasadnienia odwołania, rozstrzygniecie o wszystkich elementach tego wniosku, a
więc i o jego zakresie także może wynikać z uzasadnienia, nie zaś z sentencji, która
może obejmować jedno z dwóch możliwych rozstrzygnięć przewidzianych art. 191
ust. 1 ustawy. Przy rozpoznawaniu środków prawnych przewidzianych ustawa
obowiązuje bowiem zasada, że przedmiot i zakres tych środków wynika z całości
protestu albo odwołania. Z praktycznego punktu widzenia można nawet przyjąć, że
częściej wynika z uzasadnienia niż z wniosków zawartych w tych środkach.
Obowiązkiem zamawiającego, jak również Krajowej Izby Odwoławczej jest natomiast
ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w tych środkach. Potwierdza to
art. 191 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym Izba nie może orzekać co do zarzutów, które
nie były zawarte w proteście i tylko okoliczności skutkujące nieważnością
postępowania obowiązana jest brać po uwagę z urzędu. O ile w naturalny sposób
nasuwa się porównanie tego przepisu do art. 321 k.p.c., jako że ich znaczenie jest
bardzo zbliżone, o tyle w oczywisty sposób zauważalna staje się różnica dotycząca
podstawowych elementów tych przepisów, które oddaje znaczenie omawianego
zagadnienie. O ile bowiem w art. 321 k.p.c. granice rozpoznania sprawy wyznacza
żądanie, o tyle w art. 191 ust. 3 ustawy funkcję tą pełnią zarzuty, a nie wniosek,
zwłaszcza zawarty w odwołaniu. Zarzuty oraz ich uzasadnienie wyznaczają też zakres
rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wywołanej wniesieniem odwołania. W
konsekwencji należy uznać, że zakres rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Krajowej
Izby Odwoławczej jest wyznaczony całością tego wyroku, a nie tylko jego sentencją.
Stanowisko to znajduje silne uzasadnienie w regulacji, zgodnie z którą Izba z urzędu
sporządza pisemne uzasadnienie każdego wyroku oraz postanowienia kończącego
postępowanie w sprawie, stosownie do art. 192 ust. 1 ustawy, jak również
rozwiązanie, stosownie do którego podpisy składu orzekającego umieszczane są nie
pod sentencją, lecz pod pisemnym uzasadnieniem, które nie jest oddzielone od
sentencji i tworzy z nią niepodzielną całość wyroku Krajowej Izby Odwoławczej.
Jeżeli więc z uzasadnienia wynika, że określone zarzuty odwołujących się
wykonawców nie zostały uwzględnione, brak w sentencji rozstrzygnięcia
oddalającego odwołanie nie jest przeszkodą do zaskarżenia tego wyroku. Z całości
tego wyroku może bowiem wynikać częściowo negatywne rozstrzygnięcie dla tych
wykonawców, mimo że nie ma to bezpośredniego odzwierciedlenia w sentencji
wyroku, która nie jest oddzielona formalnie tak, jak to występuje przy
rozstrzygnięciach sądów powszechnych wydawanych na ogólnych zasadach
postępowania cywilnego. Z podanych argumentów należało wyprowadzić dwa
zasadnicze wnioski. Po pierwsze, że wszystkie skargi, w tym skarga General Motors
Poland Spółka z o.o. były dopuszczalne, ponieważ zostały wniesione od istniejącego
wyroku Izby, mimo braku rozstrzygnięcia oddalającego odwołania. Po drugie, za
oczywisty należało uznać wniosek, który część skarżących starało się wykazać w
motywacyjnej części skarg, że po stronie każdego ze skarżących występowało
pokrzywdzenie zaskarżonym wyrokiem. W praktyce przyjmuje się natomiast, że jest
to przesłanka merytoryczna, która wpływa na rozstrzygnięcia o zasadności skargi, nie
zaś o jej dopuszczalności. Jakkolwiek więc z tego powodu skargi nie mogły zostać
oddalone, pozostałe elementy przesądzające o ich niezasadności powodowały, że nie
zasługiwały one na uwzględnienie.
Kolejne zarzuty formalne, które powtarzały się w zasadzie we wszystkich
skargach dotyczyły naruszenia art. 188 ust. 6 i art. 190 ust. 1 powołanej ustawy przez
przedwczesne zamknięcie rozprawy, zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych
okoliczności sprawy i zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego z
zakresie wnioskowanym przez skarżących, w tym oddalenie wniosku o dopuszczenie
dowodu z innego biegłego. Sąd Okręgowy nie podzielił zasadności tych zarzutów i
uznał, że Izba nie dopuściła się naruszenia powołanego przepisu. Zarówno z art. 188,
jak też z art. 190, a nawet z art. 184 ust. 6 wynika, że do postępowania odwoławczego
zastosowanie znajdują reguły dowodowe obowiązujące w sądowym postępowaniu
cywilnym. Dotyczy to zarówno znacznie okoliczności faktycznych istotnych dla
sprawy, sposobu ich prezentacji w postępowaniu, formalnych mechanizmów
wykazywania prawdziwości określonych twierdzeń, jak również oceny prawnego ich
znaczenie dla rozstrzygnięcia spraw, przy uwzględnieniu specyfiki postępowania
odwoławczego oraz jego znaczenia dla przebiegu postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego i jego zakończenia.
Na tle przedmiotowej sprawy wszystkie odwołania zostały wniesione we
wczesnej fazie tego postępowania i dotyczyły treści specyfikacji istotnych warunków
zamówienia. Tak określony przedmiot protestów, a następnie odwołań nie pozostawał
bez wpływu za rodzaju i zakres okoliczności wymagających ustalenia przez Krajową
Izbą Odwoławczą i wyznaczał znaczenie elementu prawnej oceny tych okoliczności
dla rozstrzygnięcia o zasadności tychże odwołań. Ogólnie rzecz ujmując, Sąd
Okręgowy doszedł do wniosku, że wskazane zarzuty nie mogły być uznane za
uzasadnione już z tego względu, że odnosiły się do elementu ustalenia okoliczności
faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku w
sytuacji, w której istotne dla tej sprawy okoliczności zostały udowodnione w sposób
nie budzący wątpliwości dokumentacją zgromadzoną w toku już przeprowadzonego
postępowania albo w ogóle nie zostały podniesione w sposób właściwy dla procesowej
prezentacji twierdzeń co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w
szczególności w rozumieniu, jakie na gruncie postępowania sądowego wynika z art.
W 227 k.p.c. w zw. z art. 316 k.p.c.
W sytuacji, w której przedmiotem protestów i odwołań była treść SIWZ istotne
dla sprawy okoliczności faktyczne mogły wynikać albo z treści SIWZ albo z innych
faktów mogących mieć znaczenie dla oceny zgodności treści tego dokumentu z
regulacją zawartą w ustawie - Prawo zamówień publicznych, w tym zwłaszcza w art.
36 ustawy, łub z jego merytoryczną poprawnością. Podlega one ocenie przede
wszystkich z punktu widzenia możliwości zawarcia ważnej umowy na podstawie
SIWZ, a więc złożenia ofert przewiązanych ustawą, poprawności czynności
związanych z dokonaniem wyboru najkorzystniejszej oferty oraz zawarciem umowy o
udzielenie zamówienia publicznego zgodnie z przepisami tejże ustawy. Elementem
faktycznym istotnych dla rozstrzygnięcia o zasadności odwołań była więc przede
wszystkim sama treść SIWZ. Ustalenie tych okoliczności nie nastręczało żadnych
trudności z dowodowego punktu widzenia, jako że dokument stanowiący SIWZ pełni
w tym zakresie funkcję dokutemu konstytutywnego i w pełni odzwierciedla treść
specyfikacji. Podstawowym błędem skarżących wykonawców, jaki znalazł się we
wszystkich trzech skarga, a wcześniej w odwołaniach od oddalenia protestów, było
założenie, że Krajowa Izba Odwoławcza dopuściła się uchybień w sferze dotyczącej
ustalenia okoliczności faktycznych czy też niewystarczającego wyjaśnienia sprawy,
właśnie z faktycznego punktu widzenia. Tymczasem rozstrzygnięcie o zasadności
odwołań rozpatrzonych przed Izbę w przeważającej części sprowadzało się do prawnej
oceny okoliczności faktycznych, które w równie przeważającej części nie mogły
budzić wątpliwości, ponieważ wynikały bezpośrednio z treści SIWZ. Należy bowiem
podkreślić, że w żadnej ze Skarg nie został podniesiony zarzut, aby Izba przyjęła, że
treść SIWZ, wraz z załącznikami, była niż to faktycznie wynika z dokumentu
specyfikacji oraz z rzeczywistej treści załączonych do niej załączników.
Poza okolicznościami wynikającymi z tych dokumentów, istotne znaczenie dla
sprawy mogły mieć ewentualnie inne okoliczności, występujące poza postępowaniem
o udzielenie przedmiotowego zamówienia publicznego, w tym okoliczności dotyczące
działalności prowadzonej przez wykonawców uczestniczących w tym postępowaniu
albo prowadzonej przez inne podmioty. W szczególności znaczenie mogłyby mieć
okoliczności mogące wykazywać, że treść SIWZ narusza reguły uczciwej konkurencji,
** w tym że została ustalona w taki sposób, który wykazuje, że zamawiający preferuje
określonego wykonawcę. W ocenie Sądu Okręgowego nie są to osobne elementy.
Zarzut preferowania określonego wykonawcy czy modelu samochodu stanowi bowiem
uzasadnienie zarzutu naruszenia zasady uczciwej konkurencji między wykonawcami,
czyli podstawowej zasady postępowania o udzielenia zamówienia publicznego, której
obowiązek przestrzegania wynika z ogólnej normy art. 7 ust. 1 ustawy, a w
odniesieniu do czynności ustalenia treści SIWZ znajduje dodatkowe potwierdzenie i
uszczegółowienie w art. 29 ust. 2 ustawy, w świetle którego nie jest dopuszczalne
takie opisywanie przedmiotu zamówienia, właśnie w treści SIWZ, które mogłoby
utrudniać uczciwą konkurencję. Analizując materiał sprawy zgromadzony w
W postępowaniu przez Krajową Izbą Odwoławczą, w tym pisma skarżących, pod kątem
twierdzeń faktycznych tego rodzaju podnoszonych przez odwołujące się podmioty,
Sąd Okręgowy doszedł przede wszystkich do przekonania, że to co skarżący określają
jako okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, które nie wynikają bezpośrednio z
treści specyfikacji, stanowiło w istocie zarzut odwołujących się wykonawców,
sformułowany jako preferowanie określonego wykonawcy czy nawet modelu
samochodu. Z materiału sprawy wynika, że chodziło o model Skoda Octavia I.
Kolejne ustalenie Sądu Okręgowego sprowadzało się jednak do stwierdzenia, że w
istocie rzeczy odwołujący się wykonawcy, poza postawieniem tego rodzaju zarzuty,
właściwie nie wskazali konkretnych okoliczności, które by potwierdzały tego rodzaju
twierdzenie. W stanowisku odwołujących się wykonawców, poza ogólny wniosek
dotyczący preferowania przez zamawiającego wskazanej marki, nie zostały podane
żadne konkretne okoliczności, parametry, elementy wyposażenia, wymagania
techniczne, które miałyby ten wniosek potwierdzać. Związane z tym czynności
odwołujących się wykonawców, w szczególności General Motors Poland Spółka z
o.o., sprowadziły się do przedstawienia sporządzonej na zlecenie tego podmiotu
prywatnej ekspertyzy Rzeczoznawców PZN z dnia 10 grudnia 2007 r., w której taki
właśnie wniosek został przedstawiony. Opinia ta zawierała szczegółowe uzasadnienie,
jednakże zawarte w niej elementy faktyczne, które niewątpliwie występowały i były
poddawane analizie porównawczej dotyczącej poszczególnych modeli samochodów, z
formalnego punktu widzenia nie zostały przełożone na konkretne twierdzenia
faktyczne odwołujących się wykonawców, które miałyby uzasadniać zarzut
preferowania przez zamawiającego wskazanego modelu samochodu. W ocenie Sądu
Okręgowego nie podlegały więc ustaleniu w postępowaniu dowodowym tego
okoliczności, które w postępowaniu nie przybrały postaci tworzenia faktycznego
strony zainteresowanej ustaleniem tego rodzaju faktów. Wniosek ten ma istotne
znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności wniesionych skarg przez Sąd Okręgowy,
ponieważ bardzo istotnie rzutuje na ocenę merytoryczne wartości dowodu z opinii
biegłego, jaki został przeprowadzony w tej sprawie. W każdym razie należy
stwierdzić, że zarzut niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych,
zarzut przedwczesnego zamknięcia rozprawy oraz w znacznym zakresie zarzut
wadliwego oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego nie
mogły zostać uznane za uzasadnione już z tego względu, że ze strony uczestników
postępowania nie były podnoszone żadne konkretne okoliczności, które wymagałyby
dalszego wyjaśnienia przez Krajową Izbę Odwoławczą, w szczególności w
postępowaniu dowodowym. Gdyby nawet maksymalnie przychylnie dla skarżących
wykonawców przyjąć, że przedmiotem ich twierdzeń podnoszonych przed Krajową
Izbą Odwoławczą były wszystkiej elementy faktyczne wykraczające poza treść SIWZ,
które znalazły się w uzasadnieniu powołanej prywatnej opinii Rzeczoznawców PZN,
nie miałoby do znaczenia dla oceny prawidłowości rozpoznania sprawy przez Izbę z
kolejnego powodu o charakterze formalnym. Mianowicie te konkretne twierdzenia nie
zostały powołane jako teza dowodowa zarówno we wniosku o dopuszczenie dowodu z
pierwszej opinii biegłego Janusza Januły, jak też, wobec niekorzystnej dla skarżących
treści tej opinii, we wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego tej
samej specjalności, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.
Podniesiony argument wskazuje na jeszcze jedną przyczynę, z powodu której
Sąd Okręgowy nie mógł uznać zasadności omawianych zarzutów. Mianowicie nie
tylko na gruncie art. 224 k.p.c., ale również w świetle art. 190 par. 1 k.p.c., momentem
właściwym do podjęcia decyzji o zamknięciu rozprawy jest ustalenie, że sprawa
została dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia. Oznacza to zgromadzenie przez
Izbę takiego materiału dowodowego, który pozwala na dwa ustalenia. Po pierwsze,
daje podstawę do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Z oczywistych
Ir powodów należy podkreślić, że nie jest to związane z koniecznością uznania za
prawdziwe wszystkich twierdzeń uczestników postępowania. Jest to natomiast
związane z możliwością zastosowania wszelkich reguł dowodowych pozwalających na
ustalenie prawdziwości wszystkich tych twierdzeń, tak pozytywnie, jak również
negatywnie. Ocena ta należy do kompetencji Izby i powinna znaleźć odzwierciedlenie
w treści pisemnego uzasadnienia wyroku. Bezpodstawność omawianego zarzutu
wynika dodatkowo z tego, że jeżeli Izba, tak jak sąd I instancji w postępowaniu
sądowym, uznaje, że określone fakty nie są istotne albo że nie zostały udowodnione
przeprowadzonymi dowodowymi albo zostały przyznane przez stronę przeciwną,
wadliwość tych wniosków nie oznacza zasadności zarzutu, że sprawa nie została
należycie wyjaśniona albo że rozprawa została przedwcześnie zamknięta. Tego
rodzaju uchybienie Izby uzasadniałoby zupełnie inne zarzuty niż podniesione w
rozpoznawanych skargach, jak błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie formalnych
reguł dowodowych albo art. 188 par. 5 ustawy. Poza zarzutami dotyczącymi dowodu z
opinii biegłego, inne tego rodzaju zarzuty nie zostały jednak podniesione w
rozpoznawanych skargach, omawiane natomiast zarzuty z podanych powodów
okazały się nieuzasadnione. Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia prawa
procesowego, które nie spowodowały nieważności postępowania przed Krajową Izbą
Odwoławczą, należy podkreślić, że Sąd Okręgowy nie mógł nawet badać z urzędu
tego rodzaju zarzutów (por. uchwała składu 7 sędziów SN z dni 31 stycznia 2008 r. III
CZP 49/07, która znajduje zastosowanie także w postępowaniu skargowym
przewidzianym powołaną ustawą).
Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących oceny wartości dowodowej
dowodu z opinii biegłego, jaki został przeprowadzony w postępowaniu przez Krajową
Izbą Odwoławczą, jak również oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii
innego biegłego tej samej specjalności przez Izbę, należy wskazać, że Sąd Okręgowy
doszukał się licznych argumentów, które uzasadniają ogólny wniosek, zgodnie z
którym wskazane zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Najprostszy do wskazania jest argument formalny. Powołując się na pogląd
wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwal z dnia 27 października 2005 r. III CZP
* 55/05, można wskazać, że oddalenie wniosku o powołanie drugiego biegłego nie
mogło zostać podniesione przez skarżących jako skuteczny zarzut skargi do Sądu
Okręgowego już w tego względu, że po wydaniu tego postanowienia przez Izbę żaden
z skarżących wykonawców nie zwrócił uwagi Izbie na to uchybienie, jak tego wymaga
art. 162 k.p.c. Każdy z wykonawców utracił więc uprawnienie formalne powoływania
się na to uchybienie. Podstawą oceny zasadności skarg mógł być więc materiał sprawy
zgromadzony w postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą obejmujący opinię
biegłego Janusza Januły tak, jakby nie został zgłoszony innych wniosek dowodowy
dotyczący okoliczności ustalonych przez tego biegłego. Nie pomijając tego
argumentu, Sąd Okręgowy uznał, że jeszcze ważniejsze względy związane z
W przeprowadzeniem dowodu z tej opinii oraz z oceną jego wartości nie pozwalają na
uwzględnienie omawianych zarzutów skarżących.
Dokładne wyjaśnienie stanowiska Sądu Okręgowego wymaga ponownego
podkreślenia dwóch grup okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy i dwóch
części opinii biegłego Janusza Januły. Wynika to także z dwojakich charakteru
zarzutów sformułowanych pod adresem tej opinii w skargach, przede wszystkim
General Motors Poland Spółka z o.o. oraz Iberia Motor Company S.A. Pierwsza grupa
okoliczności odnosi się do tych faktów, które wynikały bezpośrednio z treści SIWZ, a
wiec do tych jej elementów specyfikacji, które zostały zakwestionowane w protestach
i odwołaniach z punktu widzenia merytoryczne ich poprawności. Jeszcze inaczej rzecz
ujmują można stwierdzić, że z 13 pytań jakie zostały postawione biegłemu
postanowieniem Krajowej Izby Odwoławczej o dopuszczeniu tego dowodu,
uzupełnionym postanowieniem Izby z dnia 7 lutego 2008 r., 12 kolejnych pytań
należało do tej właśnie grupy. Oceniając opinię biegłego w tym zakresie, jak również
stanowisko Izby dotyczące tej części opinii pod katem zarzutów podniesionych we
wszystkich skargach, w tym zwłaszcza w skardze wniesionej przez Generali Motors
Poland Spółka z o.o., Sąd Okręgowy w zasadzie w pełni podzielił stanowisko
Krajowej Izby Odwoławczej i uznał, że w takiej części, w jakiej biegły odpowiadał
kolejno na 12 pytań, żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie zasługuje na
uwzględnienie. Lektura treści i analiza wartości opinii w tej części, jak również
ustnego jej wyjaśnienia przez biegłego podczas rozprawy w dniu 1 kwietnia 2008 r., w
pełni potwierdza wartość i moc dowodową tej opinii. W szczególności bezzasadne z
pewnością są zarzuty powołane we wszystkich skargach, że wnioski biegłego nie
zostały wyprowadzone logicznie, że brak jest uzasadnienia odpowiedzi, jakich udzielił
biegły, albo że zachodzą sprzeczności pomiędzy wnioskami opinii a treścią
uzasadnienia. W ocenie Sądu Okręgowego opinia w tej części bezsprzecznie
odpowiada wszelkim wymogom określonym w przepisach postępowania cywilnego,
które były doprecyzowywane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w
orzeczeniach powołanych w skardze wniesionej przez wykonawcę Iberia Motor
Company S.A. Po części motywacyjnej, zawierającej szczegółowe dane, wyliczenia i
analizy, zawarte w pkt 3 opinii (str. od 6 do 28 opinii), biegły wyprowadził logiczne
W wnioski, które ujął w konkretne, wyczerpujące wnioski. Opinia w tym zakresie była w
pełni fachowa, wiarygodna i przekonująca, wobec czego zdaniem Sądu Okręgowego
Krajowa Izba odwoławcza prawidłowo oparła się w tej części sprawy na wnioskach
biegłego i szczegółowo to uzasadniła w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego
wyroku. Prawidłowość tego stanowiska potwierdza już okoliczność, że przeważająca
część zarzutów podnoszonych w odwołaniach w ogóle nie została objęta zakresem
skarg wniesionych do Sądu Okręgowego i musi zostać pominięta w dalszej części
uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego.
Odnosząc się natomiast do tych zarzutów zawartych w odwołaniach
wniesionych do Krajowej Izby Odwoławczej, które nie zostały uwzględnione przez
Izbę i zostały objęte zakresem skarg, w szczególności skargi General Motors Poland
Spółka z o.o., należy stwierdzić, że dokładniejszego uzasadnienia wymaga tylko zarzut
dotyczący „prześwitu pojazdu,, wymaganego treścią SIWZ. W pozostałym bowiem
zakresie Sąd Okręgowy w zasadzie podziela stanowisko Izby oraz argumenty podane
w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Za bezzasadny Sąd Okręgowy uznał więc wniosek o nakazanie, aby w treści
SIWZ zamawiający opisał przedmiot zamówienia poprzez wskazane cech samochodu
kombi w sposób określony w skardze General Motors Poland Spółka z o.o. zamiast
przy użyciu oznaczenie typu homologacyjnego AC. Przeciwko zasadności tego
rodzaju postulatu przemawiają dwa zasadnicze argumenty. Pierwszy dotyczy stopnia
konkretyzacji opisu przedmiotu zamówienia. Użycie oznaczenia AC stanowiło
zastosowanie przez zamawiającego czytelnej metody opisu przedmiotu zamówienia,
ponieważ oznaczenie to zostało zapożyczone bezpośrednio z przepisów, w
szczególności z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005 r.
w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych oraz jego załączników. Jest to
więc optymalnie obiektywny sposób określenia przedmiotu zamówienia, któremu nie
można postawić ani zarzutu naruszenia przepisów prawa, ani zarzutu merytorycznej
niepoprawności, w szczególności nie można racjonalnie uzasadnić tezy, że taki opis
przedmiotu zamówienia nie gwarantuje w przyszłości zawarcia ważnej umowy o
udzielenie przedmiotowego zamówienia publicznego w rozumieniu art. 146
powołanej ustawy. W istocie więc rzeczy rozstrzygnięcie o zasadności tego zarzuty,
W jak też pozostałych zarzutów należących do tej grupy, sprowadza się do pytania, czy
zamawiający miał prawo określić w ten sposób przedmiot zamówienia publicznego w
niniejszym postępowaniu. Odpowiedź na to pytanie jest oczywiście pozytywna i
znajduje bezpośrednie potwierdzenie w przepisach powołanej ustawy, w szczególności
w regule, zgodnie z którą to zamawiający określa własne zapotrzebowanie i
odpowiednio do tego dostosowuje opis przedmiotu zamówienia, w tym parametry,
które muszą spełniać w tym wypadku samochody, jakie mają zostać nabyte w drodze
przedmiotowego postępowania. Wniosek taki jednoznacznie wynika z całej ustawy
Prawo zamówień publicznych i znajduje potwierdzenie w art. 31 ust. 1 i nast. tej
ustawy. Nie ulega wątpliwości, że samochody osobowe wszystkich uczestników
zakwalifikowane do innego typu homologacyjnego niż AC nie będą odpowiadać treści
SIWZ, niemniej jednak w żadnej mierze to nie oznacza, aby zachodziły podstawy do
nakazaniu zamawiającemu rozszerzenia zapotrzebowania określonego w specyfikacji
przez zamawiającego o pojazdy z innej kategorii homologacyjnej. Ani Krajowa Izba
Odwoławcza, ani też Sąd Okręgowy nie posiadają kompetencji do tego, aby narzucać
zamawiającemu przedmiot zamówienia, czyli aby określać potrzeby zamawiającego,
jeżeli tylko treść SIWZ nie została sformułowana w sposób utrudniający uczciwą
konkurencję, uniemożliwiający złożenie ofert i wybór najkorzystniejszej z nich oraz w
sposób wykluczający zawarcie nieważnej umowy. Omawiany sposób opisu
przedmiotu zamówienia oparty na oznaczeniu typu homologacyjnego AC w oczywisty
sposób wyklucza każdą w tych wad. Decyzja dotycząca określenia przedmiotu
* zamówienia pozostaje więc w sferze dyskrecjonalnych uprawnień zamawiającego,
które nie mogą być ograniczane wyrokami Izby czy Sądu Okręgowego. Użyte
kryterium jest bowiem obiektywne, obowiązuje wszystkich wykonawców na
jednakowych zasadach, wobec czego nie może być uznane za rozwiązanie preferujące
jakiegokolwiek wykonawcę, także w sytuacji, w której poszczególni wykonawcy
mogą aktualnie nie posiadać w swojej ofercie samochodów z rodzaju AC wśród
modeli odpowiadających innym parametrom określonym w SIWZ. Sąd Okręgowy w
pełni podziela stanowisko Izby, zgodnie z którym opisując przedmiot zamówienia w
SIWZ zamawiający, przy znajomości oferty rynkowej, powinien przede wszystkim
opisać własne potrzeby w sposób adekwatny do rodzaju zamówienia oraz
W przeznaczenia jego przedmiotu i powinien oczekiwać, że to wykonawcy dostosują
swoje oferty do uzasadnionych merytorycznie oczekiwań zamawiającego. Odwrotna
relacja, jakkolwiek możliwa, powinna stanowić sytuację wyjątkową, czyli taką w
której okoliczności obiektywne albo uwarunkowania ekonomiczne, w tym
technologiczne, uniemożliwiają w danym momencie realizację zapotrzebowania
zamawiającego. Z materiału sprawy, w tym z opinii biegłego Janusza Januły, nie
wynika, aby taka sytuacja występowała w odniesieniu do przedmiotowego
zamówienia.
Z podanych powodów za nieuzasadnione Sąd Okręgowy uznał wnioski skargi
General Motors Spółka z o.o. o nakazanie zamawiającemu wykreślenia z treści SIWZ
zapisów dotyczących otwierania kluczem drzwi od strony pasażera, wlewu paliwa i
bagażnika oraz zapisu dotyczącego możliwości wyłączania poduszki powietrznej
przedniej przy siedzeniu pasażera. Każdy z tych elementów został zbadany przez
biegłego, którego opinia w tej części została dokładnie uzasadniona, a skarga General
Motors Poland Spółka z o.o. stanowi polemikę ze stanowiskiem Izby, która nie jest
przekonująca i nie zasługuje na uwzględnienie. Dodać natomiast należy, odnosząc się
do zarzuty przekroczenia reguł swobodnej oceny dowodów przez Izbę, że okoliczność
rozbieżności pomiędzy wnioskami biegłego a stanowiskiem strony w żadnej mierze
nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 233 par. 1 k.p.c. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego
w Poznaniu z 7 czerwca 2006 r. I ACa 1407/06, z dnia 21 marca 2006 r. I ACa
1116/05 i z dnia 15 grudnia 2005 r. I ACa 513/06, jak również wyrok SN z dnia 7
kwietnia 2005 r. II CK 572/04 oraz wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2005 r. II CK 572/04).
W ocenie Sądu Okręgowego za bezzasadne należało uznać jeszcze dwa zarzuty
i wnioski zawarte w skardze General Motors Poland Spółka z o.o. dotyczące żądania
nakazania zamawiającemu wyznaczenie terminu składania ofert nie krótszego niż 145
dni, przy uwzględnieniu daty ostatecznego rozstrzygnięcia protestu, oraz nakazania
zamawiającemu podania informacji dotyczących wyposażenia stacji obsługi. W tym
zakresie Sąd Okręgowy w całości podziela argumenty podane w pisemnym
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odnośnie drugiego z tych zarzutów w pełni
przekonujący jest argument, zgodnie z którym standard wyposażenia stacji obsługi
samochodów używanych przez Policję oraz Straż Graniczną został określony w
sposób możliwie najbardziej obiektywny, czyli w powołanym przez Izbę
rozporządzeniu i nie musi być podawany w treści SIWZ. Innymi słowy, specyfikacja
mogłaby tylko określać wyposażenie przekraczające standard podany w tym
rozporządzeniu, jednakże jeżeli nie zawiera w tym względnie żadnych dodatkowych
wymogów, za obowiązujący należy uznać zakres wyposażenia takiej stacji określony
w rozporządzeniu. Z punktu widzenia wpływu tej okoliczności na podnoszony przez
skarżącego wykonawcę element niemożliwości ustalenia ceny oferty, jest to
niewątpliwie rozwiązanie możliwie korzystne dla wszystkich wykonawców. Z
pewnością jest to element, który nie powinien podwyższać tej ceny. Odnośnie zarzutu
dotyczącego terminu składania ofert, należy tylko dodać, że nawet toczenie się
postępowania wywołanego wniesieniem odwołania oraz skargi do Sądu Okręgowego,
mimo wynikającej z tego niepewności co do rozstrzygnięcia o zasadności tych
środków prawnych, nie powinno znacząco utrudniać wykonawcom przygotowania
oferty, przede wszystkim dlatego, że zakres tych środków, a zwłaszcza skargi do Sądu
Okręgowego, nie był aż tak szeroki, aby równolegle nie można było podejmować
czynności związanych z przygotowaniem oferty. Wyznaczony zaskarżonym wyrokiem
60 - dniowy termin na złożenie ofert w ocenie Sądu Okręgowego jest w pełni
wystarczający do ostatecznego przygotowania oferty oraz jej złożenia, nawet przy
uwzględnieniu wskazanego stanu niepewności co do niektórych zapisów, wywołanego
toczeniem się niniejszego postępowania. Z podanych powodów omówione w skrócie
zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
W Osobnego uzasadnienia wymaga ostatni z zarzutów należących do omawianej
grupy dotyczącej okoliczności wynikających z treści SIWZ, czyli zarzut dotyczący
„prześwitu pojazdu,, stanowiącego parametr techniczny zastosowany w SIWZ jako
jedno z kryteriów oceny ofert. Zarzut ten został podniesiony w skardze General
Motors Poland Spółka z o.o., a przede wszystkim w skardze Peugeot Polska Spółka z
o.o., która niemalże w całości została poświęcona temu zarzutowi, w szczególności w
części motywacyjnej. Oparta została na tezie, że wadliwe określenie tego parametru w
specyfikacji uniemożliwia ocenę ofert i wybór najkorzystniejszej oferty oraz że w
konsekwencji prowadzić to będzie do powstania wady uniemożliwiającej zawarcie
ważnej umowy. Nie ulega kwestii, że gdyby taka wada występowała, zachodziłyby
podstawy do unieważnienia postępowania. Rozważając zasadność tego zarzutu pod
kątem zapisów SIWZ oraz opinii biegłego Janusza Januły Sąd Okręgowy uznał, że
także w tym zakresie zaskarżony wyrok jest prawidłowy, czyli że brak jest podstaw do
uwzględnienia skargi Peugeot Polska Spółka z o.o. Do takiego wniosku Sąd
Okręgowy doszedł pomimo stwierdzenia, że w części dotyczącej tego zarzutu biegły
Januła nie ustrzegł się uchybień, w szczególności w części motywacyjnej. Należy
jednak ogólnie wskazać, odnosząc się do zarzutów zawartych w pozostałych dwóch
skargach, w tym zgłasza do zasadniczych zarzutów skargi wniesionej przez Iberia
Motor Company S.A., że mimo uchybień, w żadnym razie nie można stwierdzić, aby
odnoście tego zarzutu opinia biegłego Januły była pozbawiona uzasadnienia albo by
część motywacyjna nie była zgodna z wnioskami zaprezentowanymi przez biegłego.
W postanowieniu o dopuszczeniu tego dowodu, a dokładniej rzecz ujmując w
postanowieniu uzupełniającym z dnia 7 lutego 2008 r., Krajowa Izba Odwoławcza
zleciła biegłemu ustalenie pojęcia „prześwitu,, oraz ustalenie czy w opisie
technicznym służącym uzyskaniu świadectwa homologacji podane są wymiary
samochodu pozwalające na podanie parametrów „prześwitu,,, jak też ustalenie, czy w
pełnym świadectwie homologacji dane te są zawarte. Udzielając odpowiedzi na te
pytania biegły wskazał, że pojęcie to jest używane i definiowane w przepisach
rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005 r. o w sprawie
homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep. Na podstawie tego
rozporządzenia i jego załączników biegły wskazał pojęcie „prześwitu,, ,które
występuje w dwojakiej postaci: jako „prześwit w granicach rozstawu osi,, oraz jako
„prześwit pod osią,,. Biegły skazał i uzasadnił, że zgodnie z przepisami tego
rozporządzenia na potrzeby postępowania homologacyjnego parametr ten powinien
być podawany przez producentów pojazdów, także należących do tych typów,
odnośnie których nie jest on wyszczególniany w dokumencie wydanego świadectwa
homologacji. Biegły wskazał i uzasadnił, że parametr ten jest producentom znany i
może być przez nich podany. Ponadto, jak słusznie podniósł skarżący wykonawca
Peugeot Polska Spółka z o.o., w motywacyjnej części opinii biegły powołał się na
Polską Normę PN - S - 02011 i podał definicję „prześwitu,, , która została w niej
sformułowana. Należy wskazać, że jak wykazał to skarżący, w tej części uzasadnienie
opinii biegłego zostało sporządzone z uchybieniem polegającym na pominięciu
okoliczności, że wskazana Polska Norma nie jest aktualna, ponieważ została
zastąpiona normą PN - ISO 612:2006 r. Sąd Okręgowy za uzasadniony przyjął więc
ten argument skargi, jednakże uznał, że mimo to nawet w tej części opinia biegłego nie
zawiera błędnych wniosków. Sąd Okręgowy doszedł przy tym do wniosku, że
dopuszczenie dowodu z opinii biegłego odnośnie podjęcia „prześwitu,, oraz
powinności jego podawania w dokumentacji składanej na potrzeby postępowania
homologacyjnego było wielce wątpliwe oraz że zarzut wadliwego sformułowania
SIWZ w tej części mógł zostać uznany za niezasadny przez Krajową Izbę
Odwoławczą nawet bez przeprowadzenia tego dowodu. Za stanowiskiem tym
przemawiają następujące argumenty.
Nie podważając poglądu skarżącego wykonawcy Peugeot Polska Spółka z o.o.,
zgodnie z którym zastosowanie Polskiej Normy nie jest obligatoryjne, nie można się
zgodzić z tezą, że posłużenie się nią w specyfikacji istotnych warunków zamówienia
zgodnie z przepisami powołanej ustawy przez zamawiającego nie jest wiążące dla
wykonawców. W odniesieniu do okoliczności tej sprawy i treści opinii biegłego
Janusza Januły podstawowe znaczenie ma jednak okoliczność, że biegły dodatkowo
powołał się na definicję zawartą w Polskiej Normie powołanej w opinii i wyłączenie w
części motywacyjnej. Odpowiadając na pytania Izby we wnioskach opinii biegły
przytoczył definicje z załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia i stwierdził, że
obowiązek podania „prześwitu,, w podstawowym opisie technicznym do celu
homologacji typu pojazdu wynika z załącznika nr 2 do tego rozporządzenia. Z punktu
widzenia wniosków opinii posłużenie się treścią nieaktualnej Polskiej Normy nie
miało istotnego znaczenie. Jeżeli więc uchybienie biegłego dotyczyło jednego z
argumentów podanych na uzasadnienie wniosku, który na postawie kryteriów
obiektywnych, wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów, został
sformułowany prawidłowo, brak było podstaw do podważania prawidłowości samego
wniosku. Argument skarżącego, dotyczący powołania się przez biegłego na
nieaktualną normą oraz teza, że nie ma ona obowiązkowego zastosowania, nie miały
więc znaczenia dla oceny zasadności skargi w tej części.
Jak zaznaczono, w ocenie Sądu Okręgowy, jest wielce wątpliwie, czy w
W omawianym zakresie w ogóle zachodziła potrzeba dopuszczania dowodu z opinii
biegłego dla ustalenia pojęcia „prześwitu,, oraz obowiązku jego podawania w
dokumentacji składanej na potrzeby postępowania homologacyjnego. Należy bowiem
podkreślić, co skarżący wykonawca pominął, że z treści SIWZ, tj. pkt 5 tabeli
określającej zasady oceny parametrów technicznych, w oznaczeniu źródła
wymaganych danych dotyczących „prześwitu pojazdu,, zamawiający jednoznacznie
określił, ze informacje ta mają pochodzić z „danych homologacyjnych
potwierdzonych przez upoważniony podmiot,,. W żadnej mierze zamawiającemu nie
chodziło o inne dane czy definicje, w tym zawarte w Polskiej Normie. W istocie
rzeczy nie zachodziła więc potrzeba ustalania, czy i w jakim zakresie konkretni
wykonawcy realizują wymagania określone w powołanym rozporządzeniu oraz
załącznikach do niego. Należało ustalić, czy przepisami tego rozporządzenia
omawiane pojęcie jest określone oraz czy istnieje obowiązek podania konkretnych
danych do celu homologacji typu pojazdu. Chodziło więc o ustalenie wymogów
określonych prawem, nie zaś o ich realizację przez konkretnych wykonawców.
Według założeń wynikających z treści SIWZ oraz istoty postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, weryfikacja realizacji wymogów określonych w SIWZ
nastąpi po złożeniu ofert, czyli w fazie oceny ich treści. W fazie ustalenia treści SIWZ,
w tym zasad oceny określonych w niej parametrów technicznych, zadaniem
zamawiającego jest takie określenie tych elementów, które będzie możliwie konkretne,
obiektywne, jednakowe dla wszystkich wykonawców, a przy tym merytorycznie
W uzasadnione. W ocenie Sądu Okręgowego w omawianych zakresie SIWZ spełnia
wszystkie ta wymagania, zaś odmienne stanowisko skarżącego wykonawcy Peugeot
Polska Spółka z o.o. nie jest przekonujące. Ponieważ ocena omawianej części SIWZ
wymagała w gruncie rzeczy ustalenia, czy wprowadzone w niej parametry
odpowiadają zapisom przepisów regulujących postępowanie homologacyjne, chodziło
w istocie o ustalenie treści powołanego rozporządzenia i jego załączników oraz
porównanie treści SIWZ z tymi przepisami. Dowód z opinii biegłego był w tym
zakresie zbędny dlatego, że w sytuacji, w której treść SIWZ wynikała z dokumentu
specyfikacji, ustalenie treści przepisów nie wymagała żadnego dowodu. Zgodnie z
zasadą iura novit curia, przepisy prawa są znane Izbie oraz Sądowi Okręgowemu z
urzędu i nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania dowodowego w tym
przedmoście. W sporządzonej opinii biegły tylko potwierdził treść tych przepisów i
przytoczył definicje zawarte w pkt 4.5.1. (definicja „prześwitu w granicach rozstawu
osi„) i w pkt 4.5.2. (definicja „prześwitu pod osią,,), jak również potwierdził, że
zgodnie z pkt 2.4.1.6. i pkt 2.4.2.Ó. załącznika nr 2 do powołanego rozporządzenia
podstawowy opis techniczny do celu homologacji typu pojazdu powinien zawierać
wskazanie określonych w tych punktach „prześwitów,, . Do ustalenia treści tych
przepisów opinia biegłego nie była jednak potrzebna.
W ocenie Sądu Okręgowego większe znaczenie miało ustalenie, czy sposób
zapisu omawianego parametru jest prawidłowy z punktu widzenia pojęć zawartych w
powołanych przepisach. Zbadanie prawidłowości tego elementu SIWZ było niezbędne
do ustalenia, czy na podstawie tak określonej treści SIWZ można będzie dokonać
prawidłowej oceny ofert, wyboru najkorzystniejszej z nich, a następnie czy można
będzie na tej podstawie zawrzeć ważną umowę o udzielenie zamówienia publicznego.
Ponieważ wystąpienie tego rodzaju wady mogłoby grozić nieważnością postępowania,
oceniając zapisy SIWZ pod tym kątem, nawet ponad zarzuty zawarte w skardze
Peugeot Polska Spółka z o.o., Sąd Okręgowy uznała, że nie występują tego rodzaju
wady. Z tymi zarzutami, które zostały podniesione w tej skardze, Sąd Okręgowy tym
samym się nie zgodził i uznał, że także w omawianym zakresie skarga nie zasługuje na
uwzględnienie. Jeśli się uwzględni, że pkt 5 omawianej tabeli powinien być
odczytywany zgodnie ze wskazanym z nim źródłem wymaganych informacji, czyli
przy uwzględnieniu treści powołanego rozporządzenia w sprawie homologacji typów
pojazdów samochodowych, omawiane zapisy SIWZ należy uznać za prawidłowe, a
zarzuty skarżącego wykonawcy - za nieuzasadnione. W ocenie Sądu Okręgowego
żadnego znaczenie nie może mieć w związku z tym użycie przez zamawiającego
pojęcia ,prześwit pojazdu,, zamiast „prześwit pod osią,, i „prześwit w granicach
rozstawu osi,,. Użycie tego określenia oznacza tylko, że zamawiający uwzględnił jako
„prześwit pojazdu,, ona rodzaje „prześwitu,, zdefiniowane w załączniku nr 1 do
powołanego rozporządzenia. Wczytując się w treść obu definicji, nie można mieć
żadnych wątpliwości, że są to dwa rodzaje „prześwitu,, odnoszącego się do
konkretnego „pojazdu,, , zwłaszcza że rzeczownik ten został bezpośrednio użyty w
W każdej z tych definicji. Żadnego znaczenia merytorycznego nie ma w tym zakresie
także to, że zamawiający użył pojęcia „prześwit pojazdu,, , a nie „prześwit pod
pojazdem,,. Powołane przepisy załącznika nie zawierają innych definicji pojęcia
,prześwit,, niż podane. Obawy skarżącego wykonawcy, że użyte określenie może
oznaczać inny parametr niż parametry zdefiniowane w tych przepisach są wiec
bezpodstawne.
Dodatkowo Sąd Okręgowy rozważył, czy użycie w omawianym pkt 5 tabeli, a
dokładniej w zapisanym w nim wzorze pojęć „największy oferowany prześwit -
Pmax„ i „najmniejszy oferowany prześwit - Pmin„ , czyli pojęć, które nie są
bezpośrednio zdefiniowane w przepisach powołanego rozporządzenia, nie oznaczało
wadliwego sformułowania SIWZ, zwłaszcza pod kątem wskazanych skutków tego
rodzaju wady. Zachodziły więc podstawy do przeprowadzenia tego rodzaju oceny,
mimo że ani w odwołaniu, ani w skardze wykonawcy nie zwracali uwagi na ten
element i nie podnosili tego rodzaju zarzutów. Rozważając ten element Sąd Okręgowy
uznał, że podnoszone obawy nie są uzasadnione. Należy bowiem zwrócić uwagę na
okoliczność, że pojęcia te zostały użyty we wzorze zawierającym licznik i mianownik,
którego zastosowanie pozwala na obliczenie liczby punktów przyznawanych
wykonawcom za omawiany element parametrów technicznych oferty. Z oczywistych
więc powodów można było użyć tylko dwóch pojęć podstawianych do wzoru. Z
drugiej strony nie można było użyć pojęć zastosowanych w rozporządzeniu, ponieważ
w załączniku nr 2 „prześwit pod osiami,, został podzielony na „prześwit pod osią
(ami) przednią (nimi),, oraz na „prześwit pod osią (ami) tylną (nymi)„. Przy takim
zróżnicowaniu omawianego pojęcia w przepisach rozporządzenia w pełni poprawnie
zamawiający użył pojęć „największy prześwit, - Pmax„ i „najmniejszy prześwit -
Prnin,,. Z trzech „prześwitów,, wymaganych w podstawowym opisie technicznym do
celu homologacji typu pojazdu bez trudności można podstawić dane tak pod licznik,
jak też mianownik wzoru zastosowanego w pkt 5 tabeli podanej w SIWZ. Także z tego
punktu widzenia nie mogła być ona uznana za wadliwą. Nie zachodziły więc podstawy
ani do unieważnienia postępowania, jak tego żądała większość skarżących, ani też do
zmiany zaskarżonego wyroku i nakazania zamawiającemu zmiany omawianej części
specyfikacji. Dodatkowo należy wskazać, że analogiczna metoda została zastosowana
w pkt 3 tabeli dotyczącym parametru „rozstaw osi,, oraz że żaden z skarżących
wykonawców nie kwestionował prawidłowości tej części specyfikacji.
Ostatni zarzut wymagający dokładnego uzasadnienie dotyczył podstawowej dla
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zasady ochrony uczciwej
konkurencji i sprowadzał się do zarzutu preferowania przez zamawiającego upatrzonej
marki i modelu samochodu. Jak zaznaczono, uzasadnieniem tego zarzutu były kolejne
zarzuty podniesione w skargach, w szczególności General Motors Poland Spółka z o.o.
oraz Iberia Motor Company S.A., dotyczące wadliwości opinii biegłego Janusza
Januły, oparcia się na niej przez Krajową Izbę Odwoławczą oraz nieuzasadnionego
oddalenia przez Izbę wniosku o dopuszczenie dowodu z innego biegłego tej samej
specjalności.
W dotychczasowej treści uzasadnienia Sąd Okręgowy wskazał, że wszystkie
okoliczności faktyczne, jakie należało ustalić, aby ocenić zasadność odwołań z
omawianego punktu widzenia, zostały prawidłowo ustalone przez Krajową Izbę
Odwoławczą, jak również że uchybieniem formalnym skarżących wykonawców na
etapie postępowania przed Izbą, które uniemożliwiało dalsze badanie sprawy w tym
zakresie, polegało na tym, że żaden z odwołujących się wykonawców nie podał
twierdzeń faktycznych, przy wykazaniu których mógłby zostać uzasadniony zarzut
preferowania określonego wykonawcy przez zamawiającego. Jak zaznaczono,
odwołujący się wykonawcy swoje oświadczenia składane w tym postępowaniu
ograniczyli do twierdzenia, że zamawiający naruszył zasadę uczciwej konkurencji
poprzez preferowania określonego wykonawcy. We wniosku o dopuszczenie dowodu
z opinii biegłego znalazła się dokładnie taka teza dowodowa. Jedyne uszczegółowienie
dotyczyło ustalenia, czy warunki określone w SIWZ faworyzują określonego
wykonawcę i markę. Takie też pytanie skierowała do biegłego Krajowa Izba
Odwoławcza, uwzględniając wniosek postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. Na
takie pytanie biegły odpowiedział negatywnie w sporządzonej opinii.
Zanim podane zostaną dalsze argumenty dotyczące treści tej opinii oraz
pozostałych zarzutów pod adresem Izby, należy wskazać na bardziej zasadnicze
kwestie, które nie znalazły odzwierciedlenia w pisemnym uzasadnieniu Izby, ani też w
treści wszystkich skarg. Należy przede wszystkim podkreślić, że jak każdy środek
W dowody, także dowód z opinii biegłego, mimo swojej specyfiki i szczególnego
zastosowania, służy do ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.
Wskazał na to w szczególności Sąd Najwyższy w wyroku dnia 6 marca 2003 r. IV
CKN 1763/00, zgodnie z którym gadaniem biegłego jest udzielenie sądowi, na
podstawie posiadanych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego,
informacji i wiadomości niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności sprawy. Nie
mogą być uznane za dowód w sprawie wypowiedzi biegłego wykraczające zarówno
poza zakres udzielonego mu przez sąd zlecenia, jak i poza ustawowo określone jego
zadanie,,. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że
dopuszczając tego rodzaju dowód Izba mogła powierzyć biegłemu przedstawienie
informacji odnośnie okoliczności faktycznych wymagających wiedzy specjalnej z
zakresu rynku motoryzacyjnego oraz że w zakresie dotyczącym omówionych
wcześniej zarzutów, z wyjątkiem ostatniego, jak również z zakresie tych zarzutów,
które nie zostały objęte żadną za skargi, takie właśnie zadanie zostało powierzone
biegłemu Januszowi Janule. Sąd Okręgowy powziął natomiast daleko idące
wątpliwości, czy zakresem zadania zleconego biegłemu można było objąć, z punktu
widzenia zastosowania tego rodzaju dowodu, ustalenie, czy przygotowana przez
zamawiającego specyfikacja preferuje określonego wykonawcę. W ocenie Sądu
Okręgowego w istocie rzeczy Izba powierzyła biegłemu zajęcie stanowiska
stanowiącego ocenę okoliczności faktycznych, które nawet nie zostały dokładnie
wskazane. Powierzone biegłemu zostało więc zadanie należące do kompetencji Izby
W jako organu orzekającego, nie zaś do kompetencji biegłego wynikających z art. 278
k.p.c. oraz funkcji opinii biegłego jako środka dowodowego. Gdyby uczestniczy,
którzy wnosili o dopuszczenie tego dowodu, określili przedmiotowy zakres
okoliczności faktycznych wymagających ustalenia przy pomocy tego rodzaju dowodu,
w tym szczegółowe dane dotyczące ofert występujących na rynku motoryzacyjnym,
niezależnie od przedmiotu i toku niniejszego postępowania, w granicach tych
twierdzeń faktycznych Izba mogłaby polecić biegłemu sporządzenie opinii
przekazującej informacje dotyczące szczegółowych elementów tych ofert, w tym
parametry poszczególnych pojazdów, ich wyposażenie podstawowe i opcjonalne
proponowane przez poszczególnych producentów, a nawet mogłaby zlecić biegłemu
porównanie, w jakim zakresie poszczególne marki i modele realizują wymagania
określone w SIWZ przygotowanej na potrzeby przedmiotowego postępowania.
Wymagałoby to wskazania przez odwołujących się wykonawców konkretnych marek,
modeli, parametrów i danych technicznych, których porównanie mogłoby uzasadniać
postawioną tezę odnośnie preferowania przez zamawiającego określonego producenta
czy marki samochodu. Po sporządzeniu takiej opinii i dostarczeniu danych mogących
być przedmiotem tego rodzaju porównania, Izba mogłaby ocenić, czy wynika z tych
danych, że zamawiający rzeczywiście w taki sposób określił treść specyfikacji, który
faworyzuje określonego wykonawcę. Taki wniosek byłby klasycznym elementem
oceny prawnej okoliczności faktycznych przedstawionych przez biegłego, która należy
do kompetencji Izby i nie może zostać przerzucona na biegłego. Musiałyby zostać
podane konkretne elementy, które potwierdzałyby taki wniosek. Wymagałoby to
wskazania konkretnych paramentów czy też określonej ich grupy. Poddając takie
okoliczności ocenie z punktu widzenia innych jeszcze elementów, mających znaczenie
dla oceny zasadności badanego zarzuty, w szczególności związanych ze znaczeniem
poszczególnych parametrów dla zastosowania samochodów będących przedmiotem
ogłoszonego zamówienia oraz możliwościami ich zastosowania przez producentów,
których pojazdy oferowane na wolnym rynku nie spełniają konkretnych wymagań,
Izba mogłaby realnie i merytorycznie ocenić zasadności omawianego zarzuty
preferowania przez zamawiającego konkretnego wykonawcy, a nawet marki
samochodu.
W Odnosząc się do tego zarzutu na potrzeby wskazania przyczyn oddalenia
rozpoznawanych skarg, w tym zwłaszcza skargi wykonawcy Iberia Motor Company
S.A., należy podnieść, że zaniechanie wskazania tego rodzaju konkretnych
okoliczności przez wykonawców spowodowało, że niezależnie od treści opinii
biegłego, kierowanie pod jej adresem zarzutów podniesionych w skargach już z
podanych przyczyn jest skazane na niepowodzenie. Izba nie powinna powierzać
biegłemu zadania polegającego na zajęciu stanowiska, czy treść SIWZ preferuje
określonego wykonawcę, zwłaszcza jeżeli tak sformułowane pytanie utożsamiane jest
z zarzutem naruszenia przez zamawiającego zasad uczciwej konkurencji w rozumieniu
art. 7 ust. 1 i art. 29 ust. 2 powołanej ustawy. Ocena prawna okoliczności sprawy
W należała do kompetencji Izby, do biegłego należało natomiast wskazanie okoliczności
faktycznych, które mogły być podstawą takiej oceny. Jeśli więc żaden ze skarżących
wykonawców nie wywiązał się z podstawowych powinności procesowych i nie
wskazał prawidłowej tezy dowodowej, powierzenie biegłemu dokonania oceny
zasadności zarzutu preferowania określonego wykonawcy przez zamawiającego w
żadnej mierze nie mogło uzasadniać tego zarzutu, niezależnie od poprawności
wniosku podanego przez biegłego oraz niezależnie od tego, czy i w jaki sposób
wniosek ten został uzasadniony.
Oceniając materiał zgromadzony w postępowaniu przed Krajową Izbą
Odwoławczą, Sąd Okręgowy uznał, że z formalnego punktu widzenia stan sprawy w
omawianych zakresie przedstawiał się w ten sposób, że został podniesiony zarzut
preferowania określonego wykonawcy, jednakże nie zostały wskazane ani konkretne
okoliczności mogące podlegać ustaleniu, ani też nie został przeprowadzony właściwy
dowód, który wykazywałby prawdziwość tych twierdzeń. Odnosząc się ponadto do
zarzutu zawartego w skardze General Motors Poland Spółka z o.o., należy podnieść,
że za dowód wykazujący zasadność tego zarzutu nie mogła zostać przyjęta prywatna
ekspertyza Rzeczoznawców PZN, jaka został sporządzona na zlecenie tego
wykonawcy. Taka opinia nie posiada żadnej mocy dowodowej. Pozostaje ona
dokumentem prywatnym o charakterze narratywnym. Jeżeli więc strona przeciwna
zaprzecza twierdzeniom strony powołującej się na taką opinię, nie korzysta ona
formalnie z żadnej mocy dowodowej (por. wyrok SN z dnia 8 października 2003 r. III
CK 22/02 i wyrok SN z dnia 12 kwietnia 2002 r. I CKN 92/00). Nawet przyjęcie, że
złożona prywatna ekspertyza stanowiła twierdzenia odwołujących się wykonawców,
nie może zmienić stanowiska Sądu Okręgowego, ponieważ nie zostały one
przeniesione na tezę dowodową i nie mogły się znaleźć w postanowieniu o
dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Należy dodać, że wskazane argumenty mają
także wpływ na ocenę zarzutu dotyczącego oddalenia przez Izbę wniosku o
dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. Także w tym wniosku dowodowym
nie została właściwie określona teza dowodowa. Został on bowiem zgłoszony
odnośnie takiego samego zakresu co pierwszy wniosek. Już z tego powodu i nawet bez
wdawania się w ocenę prawidłowości opinii biegłego Janusza Januły wniosek ten nie
podlegał uwzględnieniu. W odniesieniu zaś do skargi i oświadczeń składanych przez
skarżących podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym, należy wskazać, że na tym
etapie wystąpiła analogiczna wada. W zgłoszonych wnioskach dowodowych skarżący
domagali się powierzenia innemu biegłego dokonania oceny okoliczności ujętych jako
zarzut merytoryczny preferowania określonego wykonawcy bez wskazania
konkretnych okoliczności. Z tych samych powodów taki wniosek nie mógł zostać
uwzględniony także przez Sąd Okręgowy. Reasumując należało przyjąć, że mimo iż
omawiany zarzut został podniesiony, w żaden sposób nie został wykazany. Nie mógł
więc zostać uwzględniony ani przez Krajową Izbą Odwoławczą, ani też przez Sąd
Okręgowy.
Mając na uwadze podniesione argumenty i przechodząc do zarzutów
dotyczących treści opinii biegłego Janusza Januły oraz jej wykorzystania przez Izbą,
należy podkreślić, że wskazane uchybienia skarżących w specyficzny sposób
wpływały na treść tej opinii oraz na przebieg czynności związanych z jej
sporządzeniem, wyjaśnieniem i ustnym uzupełnieniem podczas rozprawy w dniu 1
kwietnia 2008 r. Związek między czynnościami odwołujących się wykonawców a
działaniami biegłego i Izby ma istotne znaczenie także dla oceny zasadności
rozpoznawanych skarg w omawianym. Mianowicie w sytuacji, w której teza
dowodowa dotyczyła ustalenia przez biegłego, czy treść SIWZ preferuje określonego
wykonawcę, a więc była sformułowana ogólnie i nie wskazywał żadnych dalszych
W kryteriów, paramentów czy zakresu oceny wymaganej od biegłego, trudno się dziwić,
że w pisemnej opinii biegły ograniczył się do zapoznania się z zarzutami
wykonawców, z treścią specyfikacji i na bazie posiadanej wiedzy zawodowej, jako
specjalista z zakresu motoryzacji, odpowiedział negatywnie na to pytanie. O ile można
się częściowo zgodzić, że w pisemnej opinii nie zostało wyodrębnione bardziej
konkretne uzasadnienie takiej odpowiedzi na postawione pytanie, o tyle nie można
podzielić stanowiska skarżących, że było to uchybienie, które uniemożliwiało uznania
opinii za wartościowy dla sprawy materiał procesowy. Nie podważając trafności
poglądów wypowiedzianych w licznych orzeczeniach powołanych w skargach, w tym
zwłaszcza w skardze wykonawcy Iberia Motor Company S.A., że opinii powinna
zawierać uzasadnienie umożliwiające sprawdzenie jej poprawności, w odniesieniu do
czynności podejmowanych w tym postępowaniu należy wskazać, że kierowanie
omawianego zarzuty do biegłego nie było uzasadnione. Jeśli zlecenie zostało
sprowadzone do odpowiedzi na wskazane pytanie bez wskazania konkretnych
okoliczności czy zakresu analizy, trudno się dziwić, że biegły na to pytania
odpowiedział, uzasadniając to stanowisko całością sporządzonej opinii oraz swoją
wiedzą zawodową i nie zaprezentował dokładniejszego uzasadnienia na piśmie. W
ocenie Sądu Okręgowego została zachowana formalna proporcja pomiędzy zakresem
zlecenia a sposobem jego wykonania. Innymi słowy, to nie biegły popełnił w tym
zakresie błąd czy dopuścił się uchybienia. Brak odpowiedniego uzasadnienie wynikał
ze wskazanych wcześniej uchybień odwołujących się wykonawców, którzy wnosili o
przeprowadzenie tego dowodu, a po części z decyzji Izby, która zleciła biegłemu
dokonanie oceny należącej do kompetencji organu orzekającego bez wskazania
kryteriów i zakresu czynności badawczych. Stanowisko Sądu Okręgowego potwierdza
dalszy przebieg czynności podejmowanych przed Izbą. Mianowicie konkretne
okoliczności ujęte w pytania były kierowane do biegłego już podczas ustnego
wyjaśniania i uzupełniania opinii. Z omawianych przyczyn obciążających skarżących
doszło do odwrócenia kolejności czynności, czyli do tego, że to co powinno zostać
podane jako okoliczności wymagające ustalenia przez biegłego na bazie jego wiedzy
specjalnej, było ponoszone jako zarzut w stosunku do odpowiedzi na pytanie zlecone
biegłemu, na które biegły odpowiedział zgodnie z postanowieniem o jego
dopuszczeniu. We wniosku o powołanie innego biegłego nie zostały jednak podane
konkretne okoliczności, które we właściwej kolejności podlegały ustaleniu, lecz
została dokładnie powtórzona teza, dla wyjaśnienia której został dopuszczony dowód z
opinii biegłego Janusza Januły. Skarżący powtórzyli więc ten sam błąd co poprzednio,
wobec czego należało uznać, że także z tego powodu kolejny wniosek podlegał
oddaleniu oraz że skarżący nie wykazali okoliczności uzasadniających podniesiony
zarzut.
W ocenie Sądu Okręgowego nie jest także w pełni uzasadniony zarzut
wadliwości opinii biegłego Janusza Januły polegającej na zaniechaniu sporządzenia
uzasadnienie niezbędnego do oceny merytorycznej prawidłowości i poprawności tego
dowodu przez Izbę. W opisanym stanie postępowania należało przyjąć, że nawet jeżeli
uzasadnienie odpowiedzi na pytania zadane biegłemu w pisemnej opinii nie było
wystarczające, czego przyczyny zostały powyżej wskazane, zostało ono wystarczająco
uzupełnione podczas wysłuchania biegłego na posiedzeniu w dniu 1 kwietnia 2008 r.
Skarżący mieli możliwość zadawania biegłemu pytań, na które biegły w każdym
wypadku udzielił odpowiedzi, zostały skarżącym dostarczone dodatkowe materiały, a
przede wszystkim biegły opisał dodatkowe czynności badawcze, które przeprowadził i
w pełni podtrzymał tezę, zgodnie z którą specyfikacja nie preferuje żadnego
wykonawcy i marki samochodu. W ocenie Sądu Okręgowego argumenty biegłego
były logiczne, miały podstawy w posiadanej przez biegłego wiedzy zawodowej, a ich
szczegółowość była proporcjonalna do szczegółowości okoliczności podnoszonych
przez pytających wykonawców. O ile można się częściowo zgodzić ze skarżącymi, że
nie mieli dużo czasu na ustosunkowanie się do wyjaśnień i dodatkowych materiałów
przekazanych przez biegłego w dniu 1 kwietnia 2008 r., o tyle nie można się zgodzić,
że nie mieli na to w ogóle czasu, ponieważ Krajowa Izba Odwoławcza nie wydała w
tym dniu wyroku, lecz odroczyła jego ogłoszenie do 4 kwietnia 2008 r. Z
merytorycznego punktu widzenia istotniejsze jest jednak to, że ani przez wydaniem
zaskarżonego wyroku ani w treści wniesionych skarg oraz w podczas rozprawy przed
Sądem Okręgowym żaden ze skarżących nie naprawił wskazanych błędów. W
szczególności w żadnej ze skarg w omawianym zakresie nie zostały podane żadne
konkretne okoliczności, których pominięcie albo wadliwe ustalenie przez biegłego
W podważałoby prawidłowość podanego przez niego wniosku. Podobnie nie zostały
wskazane żadne konkretne parametry albo ich grupy czy też inne elementy wymagań
technicznych albo taktyczno - technicznych, których ustalenie miałoby zostać zlecone
innemu biegłego w celu sprawdzenia zasadności zarzutu preferowania określonego
wykonawcy przez zamawiającego. Sąd Okręgowy nie miał więc formalnych podstaw
do tego, aby podzielić zarzuty kierowane pod adresem biegłego Janusza Januły i
wykorzystania tej opinii przez Izbę, jak również by dopuścić dowód z opinii innego
biegłego tej samej specjalności. Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa, samo
niezadowolenie strony z treści sporządzonej opinii oraz rozbieżność zawartych w niej
wniosków ze stanowiskiem strony nie uzasadnia decyzji o dopuszczeniu dowodu z
innego biegłego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 7 czerwca 2006 r. I
ACa 1407/05).
W ocenie Sądu Okręgowego zachodzi w niniejszej sprawie konieczność
zwrócenia uwagi na jeszcze jedną grupę argumentów, która jest równie istotna dla
rozstrzygnięcia o zasadności omawianego zarzutu, co argumenty już podniesione.
Mianowicie nawet w rozważaniach Krajowej Izby Odwoławczej, a tym bardziej w
treści wniesionych skarg, nie zostało wyjaśnione znaczenie pojęcie „preferowanie,,
określonego wykonawcy oraz jego relacja do wymogów zawartych w specyfikacji, a z
drugiej strony do zasady uczciwej konkurencji w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego. Ustalenie znaczenia tego pojęcia oraz wskazanych relacji
jest natomiast podstawową kwestią dla tej sprawy, a zarazem elementem, który
dodatkowo wzmacnia opisane już argumenty, jak również na swój sposób tłumaczy
podkreślane uchybienia skarżących wykonawców. Analiza, jaką może przeprowadzić
Sąd Okręgowy w tej sprawie, może mieć charakter dosyć ogólny i w zasadzie nie
może odnosić się do konkretnych parametrów poszczególnych modeli samochodów
oferowanych w szczególności przez wykonawców uczestniczących w tej sprawie,
ponieważ z podanych powodów zgromadzony materiał nie dostarczył wystarczającego
zakresu takich informacji. Chodzi jednak nie tyle o konkretne dane techniczne, ile o
ogólną prawidłowość, która ma podstawowe znaczenie dla postępowań o udzielenie
zamówienia publicznego.
Nie ulega kwestii, że w każdym wypadku treść SIWZ formułowana jest w
sytuacji, w której na rynku danej branży występuje określona oferta. W jej skład
wchodzą produkty określonych podmiotów, które są względem siebie konkurencyjne,
a elementy różniące pełnią funkcję argumentów mogących decydować o wyborze
danego produktu przez nabywcę. Nawet zwykły konsument sam określa własne
preferencje, rodzaj zapotrzebowania i podejmuje decyzję dotyczącą zakupu danego
produktu. Mimo licznych ograniczeń oraz specyfiki postępowania konkursowego
uregulowanego w powołanej ustawie, zamawiający nie jest zupełnie pozbawiony tego
rodzaju uprawnień. Jeśli więc przedmiotem zamówienia jest dostawa samochodów
osobowych o określonym przeznaczeniu, jest w zasadzie oczywiste, że nie wszystkie
samochody oferowane na rynku muszą spełniać wymagania określone w specyfikacji i
wcale to nie oznacza, że zamawiający preferencyjnie traktuje tych wykonawców,
których pojazdy spełniają wszystkie te wymagania w sytuacji, gdy ich dobór jest
merytorycznie uzasadniony, czyli gdy są one dostosowane do przeznaczenia
samochodów będących przedmiotem zamówienia, a zwłaszcza pojazdów o tak
specyficznym zastosowaniu jak samochody używane przez Policję albo Straż
Graniczną. Jeśli więc przykładowo wymogiem specyfikacji jest, aby można było
samochód otwierać kluczykiem z zewnątrz, to okoliczność, że w ramach ogólnie
dostępnej oferty na rynku rozwiązanie takie przewiduje nawet jeden z wykonawców,
samo w sobie nie oznacza, że zamawiający preferuje określonego wykonawcę. Sąd
Okręgowy podzielił stanowisko Izby i zamawiającego oraz uznał, że nawet bazując na
zasadach doświadczenia życiowego, bez dowodu z opinii biegłego, uzasadnione jest
przyjęcie, że tego rodzaju wymaganie jest uzasadnione specyficznym przeznaczeniem
samochodów stosowanych w działalności Policji i Staży Granicznej. W ocenie Sądu
Okręgowego nie oznacza to, że zamawiający preferuje wykonawcę, którego ogólna
oferta przewiduje tego rodzaju rozwiązanie techniczne. Aby wykazać, że taki zarzut
jest uzasadniony, skarżący musieliby udowodnić jedną z dwóch dodatkowych
okoliczności: albo że wymóg ten został świadomie przyjęty przez zamawiającego w
celu istotnego zwiększenia widoków tego wykonawcy na wybranie jego oferty, albo że
zastosowane zostało tak jednostkowe rozwiązanie danego wykonawcy, które nie może
być wdrożone przez innych wykonawców bez szczególnie dużych nakładów. W
pierwszym wypadku musiałyby zostać wykazane nieprawidłowości w zakresie
czynności zamawiającego podejmowanych na etapie przygotowania treści SIWZ, w
tym zwłaszcza porozumienie z preferowanym wykonawcą. W drugim wypadku
musiałby zostać przeprowadzony dowód z opinii biegłego odpowiedniej specjalności
wykazujący wskazaną okoliczność. Nie ulega kwestii, że żadna z tych grup
okoliczności nie została wykazana w niniejszym postępowaniu, a nawet że odwołujący
się wykonawcy nie podnosili tego rodzaju twierdzeń ani w postępowaniu przez
Krajową Izbą Odwoławczą, ani przed Sądem Okręgowym. W szczególności nie
zostało podniesione, aby w treści SIWZ zamawiający wprowadził takie wymagania
stosowanego przez jednego wykonawcę, które nie mogą być wdrożone przez
pozostałych wykonawców bez nadmiernych nakładów. Tym bardziej więc
okoliczności takie nie zostały wykazane. W ocenie Sądu Okręgowego nawet bez
dowodu z opinii biegłego można przyjąć, że wymaganie wprowadzenia opcji
otwierania drzwi kluczykiem od zewnętrz albo możliwości odłączania poduszki
powietrznej po stronie pasażera to rozwiązania techniczne, które przy obecnym
poziomie technologicznym mogą być wprowadzone przez każdego wykonawcę. Jeśli
więc tego rodzaju wymagania są istotne dla funkcjonowania pojazdów będących
przedmiotem zamówienia, nawet konieczność dostosowania produkowanych
samochodów do warunków SIWZ i poniesienia związanych z tym ewentualnie
wydatków przez wykonawców, których oferta rynkowa nie przewiduje takiego
rozwiązania, nie oznacza, że treść SIWZ preferuje z góry upatrzonego wykonawcę, a
tym bardziej nie oznacza, że zamawiający naruszył reguły uczciwej konkurencji oraz
równego traktowania wszystkich wykonawców. To wykonawcy powinni się
dostosować do uzasadnionych merytorycznie oczekiwań zamawiającego, w
szczególności w wypadku tak szczególnego przeznaczenie pojazdów. Samochodu
dostarczane dla Policji i Staży Granicznej muszą spełniać dodatkowe wymagania
wynikające ze specyfiki ich zastosowania. Wykonawcy w zasadzie nie mogą liczyć na
to, że będą w stanie zaspokoić te wymagania pojazdami przeznaczonymi do sprzedaży
na wolnym rynku, w szczególności na rzecz przeciętnego konsumenta. W niniejszym
postępowaniu nie zostało więc wykazane, że treść SIWZ preferuje określanego
wykonawcę w sposób naruszający wskazane zasady. W ocenie Sądu Okręgowego nie
zostało więc wykazane, aby zamawiający naruszył art. 7 ust. 1 i art. 29 ust. 2
powołanej ustawy. Z tych powodów także ostatni zarzut zawarty w rozpoznanych
skargach nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd Okręgowy. W konsekwencji
należało uznać, że wszystkie trzy skargi podlegały oddaleniu.
Przy takim rozstrzygnięciu zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku
zamawiającego o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed
Sądem Okręgowym. W pkt 2 wyroku Sąd Okręgowy zasądził więc na rzecz
zamawiającego łącznie kwotę 1.200 zł., która została rozdzielona na wszystkich
skarżących w równych częściach, tj. po 400 zł. od każdego ze skarżących, przy
zastosowaniu art. 98 k.p.c. w zw. z art. art. 391 par. 1 k.p.c. i art. 194 ust. 2 powołanej
ustawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów oraz art. 198
ust. 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.
Na oryginale właściwe podpisy
Za zgodność
REFERHn/ S7AŻYSTA
Kamilów tkowska