Wyrok KIO VI Ga 23/14
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- VI Ga 23/14
- Organ wydający
- Sąd Okręgowy w Koszalinie
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 16.04.2014
- Przewodniczący
- Małgorzata Lubelska
- Sposób rozstrzygnięcia
- oddalone
Zamawiający
- Miejscowość
- Czaplinek
Postępowanie
- Tryb postępowania
- przetarg nieograniczony
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFSąd Okręgowy w Koszalinie
VI Wydział Gospodarczy
ul. Waryńskiego 7
75-950 Koszalin
Dnia 6 czerwca 2014 r.
Sygn. akt VI Ga 23/14
(KIO 3015/13 Krajowa Izba Odwoławcza)
Krajowa Izba Odwoławczą
ul.Postępu 17A
02-676 Warszawa
!7$.
DORĘCZENIE
Sąd Okręgowy w Koszalinie VI Wydział Gospodarczy w sprawie
ze skargi: Jakuba Michałowskiego
z udziałem : Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
Nadleśnictwo Czaplinek
skarga na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej w postępowaniu o udzielenie zamówienia
doręcza:
odpis wyroku wydanego w dniu 16/04/2014 wraz z uzasadnieniem.
Załączono 1 odpis,
Na zarządzenie sędziego
sekr.sądowy Małgorzata Budna
Pismo nie wymaga podpisu własnoręcznego na podstawie § 19 ust. 4 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów
administracji sądowej jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym.
| Biuro Obsługi Interesanta
| Godziny urzędowania:
jpn. 7:00-18:00
| wt. -pt. 7:00-15:00
| tel : 94 34 28 873
| fax: 94 34 28 870
i email:
| Czytelnia akt
| Godziny urzędowania:
|pn. 7:00-18:00
| wt. - pt. 7:00-15:00
j przerwa: 11:30 -13:00
| tel.: 94 34 28 878
Sygn. akt VI Ga 23/14
12, PB, 20H
i ' v - ■ - > ■
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Koszalinie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Lubelska (spr.)
Sędziowie: SO Marek Ciszewski
SO Krystyna Szóstak-Werner
Protokolant: sekr. sądowy Małgorzata Budna
po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. w Koszalinie
na rozprawie sprawy
ze skargi: Jakuba Michałowskiego
z udziałem: Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy
Państwowe Nadleśnictwo w Czaplinku
skarga na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej w postępowaniu o udzielenie
zamówienia
na skutek skargi wniesionej przez Jakuba Michałowskiego
na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej w postępowaniu o udzielenie
zamówienia z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie KIO 3015/13
1. oddala skargę;
2. zasądza od skarżącego Jakuba Michałowskiego na rzecz uczestnika Skarbu
Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe
Nadleśnictwo w Czaplinku kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych)
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
apelacyjnym.
sygn. akt VI Ga 23\14
UZASADNIENIE
Skarżący- Jakub Michałowski złożył skargę od wyroku Krajowej Izby
Odwoławczej z dnia 16.01.2014r. w sprawie KIO 3015\13, którym to wyrokiem Izba
oddaliła odwołanie skarżącego złożone w postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego przez Skarb Państwa- Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
Nadleśnictwo Czaplinek.
Izba ustaliła, że Skarb Państwa: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy
Państwowe Nadleśnictwo Czaplinek (jako zamawiający) prowadzi w trybie przetargu
nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 29.01.2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 907 ze zm.) (zwanej dalej również „ustawą Pzp"),
postępowanie o udzielenie zamówienia pn: „Świadczenie usług leśnych w
Nadleśnictwie Czaplinek w 2014 roku".
Zamawiający dopuścił składanie ofert częściowych na określone w SIWZ zadania
częściowe. Skarżący, jako wykonawca, złożył ofertę dotyczącą zadania częściowego nr
2.
Otwarcie ofert miało miejsce w dniu 5.12.2013 r. Bezpośrednio przed otwarciem
ofert zamawiający podał kwoty, jakie zamierza przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia, w tym dla części 2 kwotę: 704.977,45 zł.
Zamawiający w toku badania i oceny poszczególnych ofert unieważnił
postępowanie przetargowe na zadanie częściowe nr 2 w oparciu o art.93 ust. 1 pkt 4
ustawy Pzp. Uznał, że oferta wykonawcy Jakuba Michałowskiego (będącego jedynym
oferentem na tę część zamówienia), opiewając na kwotę 882.518,61 zł, przewyższa
kwotę, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówień ia-
704.977,45 zł brutto.
Wykonawca złożył odwołanie (dla części 2. zamówienia) na czynność
unieważnienia postępowania na podstawie art.93 ust.1 pkt 4 ustawy Pzp zarzucając
naruszenie:
1) art 93 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 4 ustawy Pzp przez przyjęcie, że oferta
Odwołującego przewyższa kwotę, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na
sfinansowanie zamówienia, gdy tymczasem prawidłowe zastosowanie powyższych
przepisów i przeprowadzenie ich prawidłowej wykładni winno prowadzić do
odmiennych wniosków;
2) zaniżenie przez Zamawiającego wartości zadania częściowego nr 2 przez
przeznaczenie na nią kwoty poniżej rzeczywistej wartości oczekiwanego
świadczenia.
Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania wskazując, iż w części 2 została
złożona oferta wyłącznie przez Odwołującego z ceną brutto: 881.870,61 zł., a na
sfinansowanie części zamówienia nr 2 Zmawiający zamierza przeznaczyć kwotę brutto
704.977,45 zł. Różnica w cenie pomiędzy ofertą złożoną przez Zakład Usług Leśnych
Jakub Michałowski z Barwic a kwotą, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na
sfinansowanie części zamówienia nr 2 wynosi 176.893,16 zł brutto. Zamawiający
oświadczył, że nie jest w stanie zwiększyć środków finansowych na realizację tej części
zamówienia.
W ocenie Izby nie doszło do naruszenia przez Zamawiającego art.93 ust.1 pkt 4
w zw. z art.32 ust.4 ustawy Pzp.
Izba wskazała na treść art.32 ust.4 ustawy Pzp, zgodnie z którym jeżeli
zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela
zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania,
wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia. Ponad
na art.93 ust.1 pkt 4 ustawy Pzp, zgodnie z którym Zamawiający unieważnia
postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z
najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na
sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny
najkorzystniejszej oferty.
Nie było sporne, iż w części 2 zamówienia, kwota zaproponowana przez
jedynego wykonawcę, który złożył ofertę: Jakuba Michałowskiego, przewyższa kwotę
jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia o 176.893,16 zł
brutto. Jak wskazał Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie nie był w stanie zwiększyć
finansowania na zadanie częściowe nr 2 z pierwotnie przeznaczonych środków, gdyż
nie posiadał tak wysokiego budżetu zaplanowanego na to zadanie. Powyższe
potwierdzała złożona wraz z odpowiedzią na odwołanie tablica rozliczeń oraz
planowane koszty na 2014r. Dodatkowo dodał, że ewentualne wykorzystanie środków z
innych części spowoduje, że na inne części (pakiety) na które Zamawiający również
wszczął postępowanie, a z których miałoby zostać dokonane przesunięcie,
doprowadziłoby do braku tych środków w innych częściach, a Zamawiający
wszczynając postępowania na inne części i dokonując wyboru wykonawcy nie miałby
środków na realizację zamówienia. Zamawiający wskazał, że unieważnienie
postępowania jest jego uprawnieniem, a w przypadku nierozstrzygnięta postępowania
w innych częściach będzie miał możliwość ponownego wszczęcia postępowania o
udzielenie zamówienia, zatem przesuniecie środków z innych części musiałoby się
odbyć kosztem środków, które zostały przeznaczone w planie na realizację innych
zadań.
Zdaniem Izby nie ulega wątpliwości, że decyzja o ewentualnym zwiększeniu
kwoty na sfinansowanie zamówienia jest jego suwerenną decyzją i nie można jej
Zamawiającemu narzucić, skoro nie może on - jak wynika to ze złożonych dowodów -
zwiększyć tej kwoty do ceny najkorzystniejszej oferty. Izba wskazała ponadto, że
Odwołujący myli wartość szacunkową zamówienia z kwotą jaką Zamawiający zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Jeśli wykonawca nie podzielał stanowiska
Zamawiającego, co do określonego szacunku tej wartości dla zadania nr 2, to powinien
powyższe kwestionować na wcześniejszym etapie postępowania.
Co do zarzutu zaniżenia przez Zamawiającego wartości dla zadania nr 2 przez
przeznaczenie na nią kwoty poniżej rzeczywistej wartości oczekiwanego świadczenia,
Izba stwierdziła, że Zamawiający dla zadania nr 2 na otwarciu ofert podał kwotę
704.977,45 zł., t.j. kwotę jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, co
wynika wprost z protokołu postępowania, i co nie jest przez strony kwestionowane.
Mając na uwadze powyższe Izba nie dopatrzyła się naruszenia przez
Zamawiającego art. 93 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 4 ustawy Pzp i wobec
powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie przepisu art, 192 ust. 1 ustawy
Pzp.
Wykonawca wniósł skargę na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej
zaskarżając go w całości i zarzucając:
a. naruszenie art.93 ust.1 pkt 4 w zw. z art.32 ust. 4 ustawy Pzp przez przyjęcie, że
oferta Odwołującego przewyższa kwotę, jaką Zamawiający zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia,
b. pominięcie przez KIO zarzutu zaniżenia przez Zamawiającego wartości zadania
częściowego nr 2 przez przeznaczenie na nią kwoty poniżej rzeczywistej
wartości oczekiwanego świadczenia.
Skarżący podtrzymał stanowisko co do tego, że rozstrzygnięcie dokonane przez
Zamawiającego narusza art.93 ust.1 pkt 4 w zw. z art.32 ust.4 ustawy Pzp przez
przyjęcie, że oferta Odwołującego przewyższa kwotę, jaką Zamawiający zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.
Zgodnie z art.93 ust.1 pkt 4 ustawy Pzp Zamawiający unieważnia postępowanie
o udzielenie zamówienia, jeżeli cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą
ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny
najkorzystniejszej oferty. Z kolei zgodnie z art.32 ust.4 ustawy Pzp jeżeli zamawiający
dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w
częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartością
zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia. Powołał się na
wyrok Krajowej Izby Odwoławczej Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 12.08.2010r, w
sprawach KIO/UZP 1624/10 i KIO/UZP 1625/10, w która wskazała, że przepis art.32
ust. 1 ustawy Pzp, stanowi iż podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite
szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone
przez zamawiającego z należytą starannością. Jeżeli zamawiający dopuszcza
możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w częściach, z których
każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartością zamówienia jest łączna
wartość poszczególnych części zamówienia (ust. 4).
Oferowana przez Odwołującego cena za zadanie częściowe nr 2 zamówienia
przenosi kwotę, którą zamawiający zamierzał przeznaczyć na realizację
przedmiotowego zadania o 176.893,16 zł. brutto. Nie oznacza to jednak, iż wyłącznie z
tej przyczyny zachodzą podstawy do unieważnienia postępowania co do zadania
częściowego nr 2 zamówienia.
W ocenie skarżącego Zamawiający byłby uprawniony unieważnienia
postępowania na podstawie art.93 ust.1 pkt 4 ustawy Pzp jedynie wówczas, gdyby
zachodziły łącznie wszystkie przesłanki wskazane w tej normie, tj. oferta z najniższą
ceną przewyższałaby kwotę, którą Zamawiający zamierzał przeznaczyć na
sfinansowanie zamówienia i Zamawiający nie mógłby zwiększyć tej kwoty do ceny
najkorzystniejszej oferty.
Jeżeli kwota, którą Zamawiający może przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia, okaże się wyższa niż kwota, którą pierwotnie na otwarciu ofert podał i jaką
zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, wówczas nie zachodzą podstawy
do unieważnienia postępowania, gdyż Zamawiający dysponuje wystarczającymi
środkami na udzielenie zamówienia i zapłatę należności w kwocie zaciągniętego
zobowiązania. Kwota podana zgodnie z art.86 ust.3 ustawy Pzp nie jest wiążąca dla
Zamawiającego, nawet gdy cena najkorzystniejszej oferty ją przekracza, jeżeli
Zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny najkorzystniejszej oferty.
W ocenie skarżącego kwota, którą Zamawiający może przeznaczyć na realizację
zamówienia, wynika z przyjętego planu finansowego danej jednostki, gdyż określa on
faktycznie zabezpieczone środki na pokrycie wydatków, zrównoważone planowanymi
dochodami i pozwala na realnych podstawach oceniać możliwości płatnicze
Zamawiającego, w odniesieniu do usług objętych zamówieniem, nawet przy założeniu,
iż kwoty które może wydatkować w okresie realizacji usługi ustalone zostaną przy
odpowiednim zastosowaniu założeń aktualnego planu finansowego.
Dla skutecznego unieważnienia postępowania, Zamawiający winien wykazać, iż
środki, które posiada i może zabezpieczyć na cel realizacji zamówienia, nie pozwalają
mu zaciągnąć zobowiązania w wysokości kwoty wynikającej z najkorzystniejszej oferty
i nie jest w stanie uzyskać ich zwiększenia.
Szacunkowa wartość zamówienia winna być wyliczona w oparciu o aktualne ceny
rynkowe. Kwota jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na realizację zamówienia,
oparta powinna być na wartości szacunkowej przedmiotu zamówienia wraz podatkiem
VAT, więc nie nawiązuje bezpośrednio i nie musi być tożsama ze środkami ujętymi
przez zamawiającego na te usługi w planie finansowym, nawet gdy odnosi się on do
okresu rocznego.
Zdaniem skarżącego nie ma decydującego znaczenia, iż zamówienie zostało
podzielone na części. Podział został dokonany wyłącznie ze względów
pragmatycznych, tak aby całości usług na rozległym terenie nie wykonywał jeden
wykonawca. Przepis art.32 ust.4 ustawy Pzp stanowi, że w przypadku, gdy
zamawiający dopuszcza składanie ofert częściowych za wartość zamówienia uznaje
łączną wartość poszczególnych części zamówienia. Tak samo plan finansowy jednostki
obejmuje zbiorczą kwotę planowanych wydatków na określony rodzaj usług. Samo
postanowienie art.93 ust.2 ustawy Pzp, stanowiące, że jeżeli zamawiający dopuścił
możliwość składania ofert częściowych, do unieważnienia w części postępowania o
udzielenie zamówienia przepis ust.1 stosuje się odpowiednio, nie niweczy ograniczenia
dla czynności Zamawiającego unieważnienia postępowania w określonej części, gdyż
także konieczne byłoby wykazanie, że Zamawiający nie mógł zwiększyć kwoty podanej
w odniesieniu do pierwszej części zamówienia do wysokości ceny oferty
Odwołującego.
W sytuacji, gdy kwota, którą Zamawiający przeznaczył na zrealizowanie całego
zamówienia jest wyższa od kwoty łącznej, podanej w ofertach wybranych przez
zamawiającego przy uwzględnieniu także oferty Odwołującego, to nie zachodzą
podstawy do unieważnienia postępowania określone przepisem art. 93 ust 1 pkt 4
ustawy Pzp na część postępowania, gdzie została złożona oferta z ceną wyższą niż
kwota jaką zamawiający zamierzał na ten cel wydatkować. Samo zestawienie
powyższych kwot, dowodzi, iż możliwe było zwiększenie kwoty, którą Zamawiający
zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia w odniesieniu do zadania
częściowego nr 2 zamówienia, gdyż pozwalała na to wielkość kwoty całkowitej, jaką
Zamawiający zamierzał przeznaczyć na realizację pełnego zakresu zamówienia.
Skarżący podniósł, że Zamawiający przeprowadził już w całości postępowanie
przetargowe dotyczące pozostałych części zamówienia. Kwota przewidziana przez
zamawiającego na sfinalizowanie całego zamówienia pomniejszona o kwoty
ostatecznie ustalone na wykonanie pozostałych części zadań pozwala na przyjęcie
oferty złożonej przez Odwołującego się co wykazane być może dokumentami, o
których złożenie skarżący wniósł w skardze.
Skarżący wskazał, że już raz toczył podobny spór z tym samym Zamawiającym,
w odniesieniu do zamówienia na 2011r. Wówczas przedmiot zamówienia był także
podzielony na części, Odwołujący się złożył ofertę także przewyższającą założenia
Zamawiającego, ale po wniesieniu przez Odwołującego się odwołania Zamawiający
uznał jego racje, co zostało zaaprobowane przez KIO.
Niezależnie od powyższego skarżący podtrzymał zarzut zaniżenia przez
Zamawiającego wartości zadania nr 2 przez przeznaczenie na nią kwoty poniżej
rzeczywistej wartości oczekiwanego świadczenia. W tym zakresie skarżący wniósł o
powołanie biegłego względnie zespołu biegłych celem wydania opinii co do realnej
wartości zadania częściowego nr 2 zamówienia. W ocenie skarżącego KIO praktycznie
pominęła ten zarzut.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł zmianę zaskarżonego wyroku i
nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania na
zadanie częściowe nr 2 zamówienia znak sprawy NN-2710-1/13 i powtórne zbadanie
oferty Odwołującego, zasądzenie od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwoty
uiszczonej tytułem zwrotu wpisu od odwołania i tytułem opłaty od skargi oraz kwot
należnych tytułem kosztów zastępstwa w postępowaniu przed KIO oraz w
postępowaniu przed Sądem; ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w
całości i przekazanie sprawy Krajowej Izbie Odwoławczej w celu ponownego jej
rozpoznania.
Ponadto wniósł o zobowiązanie Zamawiającego do przedłożenia pełnej
dokumentacji dotyczącej postępowania, w tym przede wszystkim dokumentów
dotyczących rozstrzygnięcia postępowania przetargowego w zakresie pozostałych
zadań częściowych dotyczących zamówienia publicznego pn,: „Świadczenie usług
leśnych w Nadleśnictwie Czaplinek w 2014roku" a następnie przeprowadzenie z nich
dowodu na okoliczność posiadania przez Zamawiającego środków przewidzianych na
wykonanie zamówienia publicznego pn.: „Świadczenie usług leśnych w Nadleśnictwie
Czaplinek w 2014roku" pozwalających na przyjęcie oferty Odwołującego oraz
przeprowadzenie dowodu z odwołania z dnia 30 grudnia 201 Or, wniesionego przez
Odwołującego się w sprawie S-2710-9/10, odwiedzi na to odwołanie z dnia 5 stycznia
2011 r. oraz postanowienia Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 stycznia 2011 r. w
sprawie KIO 20/11, na okoliczność wcześniejszych rozstrzygnięć podejmowanych przez
te same podmioty przy identycznym stanie prawnym i faktycznym, a z ostrożności
procesowej o powołanie biegłego bądź zespołu biegłych celem ustalenia realnej kwoty
niezbędnej do wykonania Zadania częściowego nr 2 zamówienia.
Sad Okręgowy zważył, co następuje:
skargę uznać należy za nieuzasadnioną.
W sprawie nie było sporne, iż Skarb Państwa- Państwowe Gospodarstwo
Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Czaplinek (jako zamawiający) prowadził w
trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 29.01.2004 r. -
Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 907 ze zm.) postępowanie o
udzielenie zamówienia pn: „Świadczenie usług leśnych w Nadleśnictwie Czaplinek w
2014r.”. Wartość zamówienia wynosiła 5.755.754,64 zł netto- 6.234.751,87 brutto.
Zamawiający podzielił zamówienie na 10 części, dla każdej określając kwotę,
jaką przeznacza na realizację tej części zamówienia i dopuścił składanie ofert na
zadania częściowe.
Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podał kwoty, jakie
zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, w tym dla części 2 kwotę:
704.977,45 zł. Skarżący, jako wykonawca, złożył ofertę dotyczącą zadania
częściowego nr 2, przy czym jego oferta opiewająca na kwotę 882.518,61 zł,
przewyższała kwotę, jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie
zadania nr 2. Różnica w cenie pomiędzy ofertą złożoną przez skarżącego, a kwotą
jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie części zamówienia nr 2
wyniosła 176.893,16 zł brutto. Wobec powyższego Zamawiający unieważnił
postępowanie przetargowe na zadanie częściowe nr 2 w oparciu o art.93 ust. 1 pkt 4
ustawy Pzp.
Spór w niniejszej sprawie, jak wnosić można z treści norm prawnych, których
naruszenie zarzuca zamawiającemu skarżący, zdaje się koncentrować przede
wszystkim wokół przesądzenia, czy podstawę ustalenia, że Zamawiający może na
podstawie art. 93 ust.1 pkt 4 ustawy Pzp unieważnić postępowanie o udzielenie
zamówienia częściowego, stanowić powinna kwota przeznaczona na sfinansowanie
zadania częściowego, czy też globalna kwota zamówienia ustalona zgodne z art.32
ust.4 ustawy Pzp. Innymi słowy, konkretyzując problem dla stanu z niniejszej
sprawy: czy zamawiający może unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia
częściowego, gdy oferta najniższa przekracza kwotę 704.977,45 zł przeznaczoną na
sfinansowanie zadania częściowego nr 2, czy też uprawnienie takie służyłoby mu
jedynie wówczas, gdy oferta skarżącego przekroczyłaby globalna wartość
zamówienia (bez podatku VAT) tj. kwotę 5.755.754,64 zł.
Sąd Okręgowy nie podziela interpretacji art.93, którą zdaje się lansować
skarżący. Istotą uprawnienia zamawiającego wpisanego do art.93 ust.1 pkt 4 ustawy
Pzp jest zapobieżenie zaciąganiu przez zamawiających zobowiązań
przekraczających ich możliwości finansowe określone w różnego rodzaju planach
finansowych konstruowanych przez te jednostki zgodnie z ustawą o finansach
publicznych, czy też zgodnie z jakimikolwiek obowiązującymi je przepisami. Zwrócić
należy uwagę, iż już z brzmienia art.93 ust.2 ustawy Pzp wynika, iż jeżeli
zamawiający dopuścił możliwość składania ofert częściowych, do unieważnienia w
części postępowania o udzielenie zamówienia przepis ust. 1 stosuje się
odpowiednio”. Tym samym ustawodawca odniósł reguły opisane w art.93 ust.1,
dotyczące zamówienia nie dzielonego na części, odpowiednio do każdego z
postępowań o udzielenie zamówienia częściowego z osobna. „Jeśli zamawiający
dopuścił składanie ofert częściowych, przesłanki unieważnienia rozpatruje odrębnie
dla każdej z części. Oznacza to, że postępowanie może być np. unieważnione tylko
w zakresie niektórych jego części, a w pozostałych częściach zostanie udzielone
zamówienie,, (Włodzimierz Dzierżanowski, Komentarz do art.93 ustawy - Prawo
zamówień publicznych, system Lex). Rozwiązanie to wydaje się logiczne już choćby
z tego względu, iż odnoszenie kwoty, jaką zamawiający przeznacza na
sfinansowanie jednego z zamówień częściowych do globalnej kwoty przeznaczonej
na sfinansowanie całego zamówienia mogłoby zagrozić zobowiązaniom wynikającym
z przetargów na pozostałe wyodrębnione części zamówienia, a tym samym godzić w
prawa innych uczestników postępowania o udzielenie zamówienia.
Dla ustalenia kwoty, którą zamawiający chce przeznaczyć na realizację
zamówienia częściowego bez znaczenia jest wartość zamówienia określona zgodnie
z wymogami art. 32 ustawy PZP, Wartość zamówienia ma znaczenie jedynie dla
ustalenia reguł, które obowiązują zamawiającego przy wszczęciu i prowadzeniu
postępowania o udzielenie zamówienia i pozostaje w luźnym związku z kwotą, którą
zamawiający przeznacza na sfinansowanie zamówienia częściowego. Nakaz
sumowania wartości zamówień częściowych wynikający z art,32 ustawy Pzp ma
jedynie stanowić zabezpieczenie przed wadliwymi praktykami zaniżania wartości
zamówień (poprzez dzielenie je na części) w celu pominięcia procedur wymaganych
przez ustawę. Takie stanowisko wyraziła Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie
Urzędu Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 25.10.2013r. w sprawie KIO 2421\13
stwierdzając: „Wartość szacunkowa przedmiotu zamówienia, ustalana przez
zamawiającego w trybie art. 32 i n. p.z.p. istotna jest dla przyjęcia zastosowania do
danego zamówienia procedur przyjętych dla zamówień poniżej progów UE, powyżej
tych progów, czy też procedur zaostrzonych dla maksymalnych wartości progów
przyjętych w p.z.p. Wartość ta niezależnie od czasu trwania postępowania jest jedna
i nie podlega weryfikacji w toku tego postępowania, bez względu na zmianę sytuacji
rynkowej i wyceny rynkowej danego przedmiotu zamówienia.".
Zatem dla ustalenia, czy zamawiającemu służy uprawnienie z art.93 ust.1 pkt
4 ustawy Pzp w odniesieniu do zamówienia częściowego znaczenie ma jedynie
kwota podana przez niego przed otwarciem ofert. Tak też w powoływanym powyżej
wyniku wypowiedziała się KIO stwierdzając: „Kwota na sfinansowanie zamówienia -
zgodnie z art. 86 ust. 3 p.z.p. - podawana przez zamawiającego bezpośrednio przed
otwarciem ofert ma służyć przede wszystkim wykonawcom jako ich zabezpieczenie
przed nieuprawnionym unieważnieniem postępowania o zamówienie przez
zamawiającego”.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy podziela stanowisko tak zamawiającego
Skarbu Państwa, jak i stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku KIO, że w
sytuacji, gdy zamawiający przeznaczył na sfinansowania zadania częściowego nr 2
kwotę 704.977,45 zł, a skarżący, jako wykonawca, złożył ofertę dotyczącą zadania
częściowego nr 2 opiewającą na kwotę 882.518,61 zł, zamawiający uprawniony był
do unieważnienia postępowania na podstawie art.93 ust.1 pkt 4 w zw z aqrt.93 ust.2
ustawy Pzp.
Bez znaczenia dla tej konstatacji pozostaje fakt, iż w sporze dotyczącym
analogicznej sytuacji na tle zamówień na roboty leśne w 2011r., zamawiający Skarb
Państwa uznał argumentację skarżącego, co skutkowało umorzeniem postępowania
przed KIO, na co powołuje się skarżący. Sądowi nie są znane motywy zajęcia przez
zamawiającego takiego stanowiska, niemniej stanowisko to nie ma charakteru
prawotwórczego i nie może być traktowane jako uznanie roszczeń w odniesieniu do
postępowania dotyczącego robót leśnych w 2014r.
Do rozważenia pozostają zatem dwa pozostałe zarzuty skarżącego, a
mianowicie, czy zamawiający ma obowiązek zwiększenia kwoty przeznaczonej na
sfinansowanie danego zadania lub wykazania, iż środków takich nie posiada, a także
zarzut nierzetelnego oszacowania przez zamawiającego wartości zadania nr 2.
Co do pierwszego z zarzutów za utrwalone uznać należy w orzecznictwie
stanowisko, iż zwiększenie środków przeznaczonych na sfinansowanie zamówienia
jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem zamawiającego. Takie stanowisko zajęła KIO
np. w wyrokach z dnia 2.08.2013r. w sprawach KIO 1748/13; KIO 1750/13 (system
Lex przy art.93 ustawy Pzp) stwierdzając: „Kwota, jaką zamawiający zamierza
przeznaczyć na realizację zamówienia, podana przy otwarciu ofert, nie wiąże
zamawiającego w tym sensie, że nie jest to kwota, której zamawiającemu nie wolno
przekroczyć. Zamawiający w toku postępowania może pozyskać dodatkowe środki i
z ich pomocą sfinansować zamówienie. Taką możliwość jednoznacznie dopuszcza
art. 93 ust. 1 pkt 4 p.z.p. Oceny, czy posiada środki na sfinansowanie zamówienia,
dokonuje sam zamawiający. Jest to jego suwerenna decyzja związana z całościową
sytuacją finansową zamawiającego, o której wiedzę posiada on sam, nie zaś
decyzja i ocena wykonawców biorących udział w postępowania. Zwiększenie kwoty
podanej na otwarciu ofert jest uprawnieniem zamawiającego, a nie jego
obowiązkiem”. Z tym poglądem zgadza się Sąd Okręgowy. Ustawa Pzp zezwala
zamawiającemu na zwiększenie środków przeznaczonych na sfinansowanie
zamówienia, a tym samym kontynuowanie postępowania o udzielenie zamówienia
mimo zaistnienia przesłanek z art.93 ust.1 pkt 4, jednakże nie nakłada (bo i nałożyć
nie może) na niego takiego obowiązku. Tym samym za bezprzedmiotowe uznać
należy również zarzuty dotyczące niewykazania przez zamawiającego, iż nie jest on
w stanie zwiększyć środków na sfinansowanie zadania częściowego nr 2. W tym
zakresie za wystarczające uznać należy oświadczenie zamawiającego, iż nie
zamierza on zwiększyć (z jakichkolwiek przyczyn) środków przewidzianych na
sfinansowanie tego zadania.
Za równie chybiony uznać należy zarzut nienależytego oszacowania przez
zamawiającego wysokości środków koniecznych na realizację zadania nr 2, co
skutkowało zaniżeniem kwoty przeznaczonej na jego sfinansowanie. Jeżeli nawet
zamawiający nie oszacował rzetelnie wartości zamówienia, czy jego części,
pozostaje to bez znaczenia istnienia dla uprawnienia z art.93 ust.1 pkt 4 ustawy
Pzp. Błąd zamawiającego w oszacowaniu wartości zamówienia nie może bowiem
skutkować powstaniem obowiązku zaciągnięcia zobowiązania, którego zamawiający
nie jest w stanie spełnić. Wobec powyższego Sąd Okręgowy oddalił, na podstawie
art.227 kpc wnioski dowodowe zawarte w apelacji, które zmierzały do weryfikacji
wartości zamówienia na zadanie nr 2, jako nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
W świetle powyższych rozważań skargę, jako nieuzasadnioną, należało
oddalić na podstawie art.385 kpc.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie
art.98 i 108 kpc, obciążając wnoszącego skargę, jako stronę przegrywającą spór
przed instancją odwoławczą, obowiązkiem zwrotu przeciwnikowi poniesionych przez
niego kosztów zastępstwa procesowego w\g stawek przewidzianych w § 6 pkt 7 w
zw z § 13 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Min.Spr. z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat
za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02.163.1348).
8