Wyrok KIO X Ga 182/00
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- X Ga 182/00
- Organ wydający
- Sąd Okręgowy w Poznaniu
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 16.07.2009
- Przewodniczący
- Piotr Majchrzak
- Sposób rozstrzygnięcia
- oddalone
Zamawiający
- Miejscowość
- Poznań
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFSygn. akt X Ga 182/09
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lipca 2009 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział X Gospodarczy Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący : SSO Piotr Majchrzak
Sędziowie: SSO Tomasz Chojnacki
SSO Ryszard Trzebny
Protokolant: st. sekr. Sylwia Wawrzyniak
po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 roku, w Poznaniu
na rozprawie
sprawy ze skargi DCD Habitat spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w Stęszewie
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 3 kwietnia 2009 roku, w sprawie
o sygn. akt KIO/UZP 311//09
przy udziale zamawiającego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
oraz przystępującej po jego stronie Fabryki Urządzeń Laboratoryjnych i Medycznych
POLON-Poznań spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Poznaniu
i przystępującego po stronie skarżącego Tadeusza Fligiera
o udzielenie zamówienia publicznego
1. oddala skargę,
2. zasądza od skarżącego DCD Habitat spółki z o.o. w Stęszewie na rzecz
zamawiającego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu odwoławczym.
I-I T. Chojnacki ajchrzak /-/R. Trzebny
\ «torvginał należycie podpisano
'f-j Odpis sporządzono
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2009 roku Krajowa Izba Odwoławcza po rozpoznaniu na
rozprawie w dniach 24 i 31 marca 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez DCD
Habitat Sp. z o.o., 62-060 Stęszew, ul. Mosińska 9 od rozstrzygnięcia przez zamawiającego
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 61-712 Poznań, ul. Wieniawskiego 1 protestu z dnia 19
lutego 2009 r. przy udziale wykonawcy Tadeusz Flieger, „TAWO", 60-277 Poznań, ul.
Grochowska 12 zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie
odwołującego i wykonawcy Fabryka Urządzeń Laboratoryjnych i Medycznych "POLON-
POZNAŃ" Sp. z o.o., 60-320 Poznań, ul. Bułgarska 63/69 zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego , oddaliła odwołanie oraz w punkcie
drugim wyroku kosztami postępowania obciążyła DCD Habitat sp. z o.o. w Stęszewie i
nakazała zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4 574 zł 00 gr
z kwoty wpisu uiszczonego przez DCD Habitat Sp. z o.o., 62-060 Stęszew, ul. Mosińska 9
oraz dokonać zwrotu kwoty 10426 zł 00 gr z rachunku dochodów własnych Urzędu
Zamówień Publicznych na rzecz DCD Habitat Sp. z o.o., 62-060 Stęszew, ul. Mosińska 9.
Krajowa Izba odwoławcza oparła rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach
faktycznych i prawnych:
Odwołujący - DCD Habitat Sp. z o.o. z siedzibą w Stęszewie wniósł odwołanie od
rozstrzygnięcia protestu w którym zarzucił Zamawiającemu - Uniwersytetowi im. Adama
Mickiewicza z siedzibą w Poznaniu, naruszenie przepisów:
1) art. 7 ust. 1, art. 29 ust. 1 do 3, art. 30 ust. 1 do 7, art. 36 ust. 1 pkt 3 i 5, art. 93 ust. 1 pkt 7,
art. 146 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, art 5 i
2) art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 Pzp,
3) art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
4) art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenia
dyscypliny finansów publicznych
5) art. 22 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia r.
poprzez
1) naruszenie zasady równego traktowania wykonawców oraz prowadzenia postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego w sposób, który utrudnia uczciwą konkurencję,
2) opisanie przedmiotu zamówienia w sposób sprzeczny z obowiązkami, jakie nakłada na
Zamawiającego ustawodawca w zakresie wskazanych przepisów ustawy o nieuczciwej
konkurencji i jednocześnie przez to stanowiący czyn nieuczciwej konkurencji, polegający na
zróżnicowanym traktowaniu klienta oraz wymuszaniu na klientach wyboru określonego
kontrahenta i wymuszaniu zakupu u określonego przedsiębiorcy;
3) wadliwe sporządzenie specyfikacji istotnych warunków zamówienia w części dotyczącej
opisu przedmiotu zamówienia i warunków udziału w postępowaniu oraz opisu sposobu
dokonywania oceny spełniania tych warunków;
4) określenie przedmiotu zamówienia oraz warunków udziału w postępowaniu w sposób
naruszający zasadę uczciwej konkurencji przez zaniechanie unieważnienia postępowania,
albowiem do czasu obowiązywania kwestionowanych postanowień SIWZ, jest ono obarczone
wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego, w
konsekwencji na zasadzie związku przyczynowo -skutkowego spowodowałoby to nieważność
zawartej, na podstawie wyboru najkorzystniejszej oferty, umowy w sprawie zamówienia
publicznego;
5) naruszenie wskazanych przepisów k.c., przez bezprawne dokonanie czynności sprzecznej z
ustawą lub mającej na celu jej obejście,
6) działanie Zamawiającego stanowiące jednocześnie złamanie zasad Konstytucji RP,
stanowiących o ograniczeniu wolności działalności gospodarczej tylko w drodze ustawy i
tylko ze względów na ważny interes publiczny.
W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał w przedstawionych niżej 20 punktach
zarzuty dotyczące postanowień SIWZ, podając, że treść SIWZ opracowana została w taki
sposób, iż pozwala złożyć ofertę tylko jednemu wykonawcy - „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o.
z siedzibą w Poznaniu, której jednym z właścicieli i wyłącznym dystrybutorem jest firma
ALAB sp. z .o.o.
Zarzuty te są wymienione kolejno w uzasadnieniu wyroku Krajowej Izby
Odwoławczej:
1. Wymaganie: producent musi posiadać certyfikat systemu jakości - pkt 3.1 akapit 2, pkt
10.9.13, pkt 2 załącznika B do SIWZ.
Odwołujący stwierdza, że postanowienie to w sposób niedozwolony łączy elementy
podmiotowe (warunki uczestnictwa w postępowaniu), z opisem przedmiotu zamówienia. W
istocie stanowi warunek, który ma na celu tylko i wyłącznie ograniczenie dostępu do
postępowania. Tym samym wnosił o wykreślenie z postanowień SIWZ wymogu posiadania
przez producenta certyfikatu systemu jakości. Wskazał, że obok producentów oferty mogą
także składać firmy handlowe i nie można na nich wymuszać, kto będzie ich podwykonawcą i
jakie wymogi winien on spełnić. Zważyć także należy, że Zamawiający nie może opisywać
kryteriów podmiotowych odnoszących się do właściwości wykonawcy i uzależniać od ich
spełnienia, oceny. Jeżeli zatem twierdziłby, że ta cecha nie jest warunkiem uczestnictwa w
postępowaniu, a stanowi opis przedmiotu zamówienia, to i tak postępowanie byłoby dotknięte
wadą nieważności, albowiem wystąpiłoby rażące naruszenie prawa.
2. Wymaganie: odpowiedni certyfikat zgodności oferowanych mebli z wymaganiami tych
norm wydany przez niezależne laboratorium akredytowane - pkt 3.1 akapit 3, pkt 10.9.14, pkt
47 załącznika B do SIWZ).
Odwołujący stwierdzał, że przy zacytowanym opisie, wymóg akredytacji występuje, jako
opisane w orzecznictwie KIO, wymaganie przesadne. Zamawiający nie ma prawa, w ocenie
Odwołującego, narzucać jakie właściwości mają posiadać certyfikaty, czy też jednostki
wydające certyfikaty, tym bardziej, że część warunków technicznych świadczy o
konieczności odejścia od wskazanych w SIWZ norm. Zamawiający dokonał naruszenia art.
30 Pzp. Odwołujący wniósł o wykreślenie w/w postanowienia.
3. Wymaganie: szafki, stelaże, przystawki muszą posiadać deklarację i znak CE - pkt 3.1
akapit 4, pkt 10.9.15, pkt 48 załącznika B do SIWZ.
Zdaniem Odwołującego postanowienie to powinno zostać wykreślone, albowiem nie ma
żadnych dyrektyw, które dotyczyłyby w/w elementów, w związku z czym wskazane elementy
nie podlegają oznakowaniu CE.
4. Wymaganie: wykonawca zaprezentuje następujące pozycje z opisu asortymentowo
ilościowego mebli - pkt 3.1 akapit 5, załącznik C do SIWZ.
Zdaniem Odwołującego nie ma jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia dla nałożenia na
wykonawców tak wygórowanych obowiązków, które narażają ich na szkody i w sposób
nieuzasadniony powiększają koszty uczestnictwa w postępowaniu. Wątpliwość tę pogłębia
fakt, że kryterium oceny ofert (walory techniczne) nie odnosi się do wszystkich zażądanych
elementów oraz to, że poza prezentacją mebli w ofercie muszą znaleźć się: dokumentacja
techniczno-ruchowa, katalogi, zdjęcia i opisy, które mają potwierdzać zgodność oferowanych
mebli z treścią SIWZ.
Z punktu widzenia kryteriów oceny ofert do przeprowadzenia oceny ofert wystarczającym
jest złożenie co najwyżej:
1) środkownik przystawki z wmontowanym zlewikiem - umożliwi ocenę licowania
krawędzi zlewika z powierzchnią zlewika. Żądanie zaprezentowania całej przystawki nie ma
uzasadnienia z punktu widzenia kryterium oceny ofert;
2) próbka ceramiki monolitycznej - umożliwi ocenę odporności chemicznej blatu
ceramicznego. Żądanie zaprezentowania całego blatu jest także nieuzasadnione pod
względem kryterium oceny ofert, ponadto powoduje niepotrzebny wzrost kosztów
prezentacji. Odporność chemiczna próbki nie odbiega od odporności chemicznej blatu,
3) próbka konglomeratu kwarcowo granitowego - umożliwi ocenę wykończenia blatów
konglomeratowych. Żądanie zaprezentowania całego blatu naraża potencjalnych
wykonawców na niepotrzebne koszty, które nie znajdują uzasadnienia z punktu widzenia
kryteriów oceny ofert. Sposób wykończenia próbki jest równoznaczny ze sposobem
wykończenia całego blatu;
4) stelaż przyścienny, stelaż narożnikowy - te dwa elementy umożliwią ocenę stopnia
unifikacji wykonania. Dokładanie kolejnych stelaży nie ma uzasadnienia pod względem
kryteriów oceny ofert;
5) szafka przejezdna, podwieszana i narożnikowa - umożliwią ocenę sposobu montażu szafek,
licowania boków szafek oraz ocenę modułowości oferowanych mebli.
Pozostałe elementy prezentacji takie jak: przystawki, szafki wiszące, blaty z DURCONU,
szuflady w szafkach, wsporniki półek, półki szklane, osłony stołów, gniazda elektryczne,
zawory wody i inne wydają się być wymaganiami ponad miarę, albowiem nie wnoszą niczego
do oceny powodując jedynie wzrost kosztów udziału w postępowaniu, tym bardziej, że
kolorystyka ostatecznego zamówienia ustalana będzie dopiero po rozstrzygnięciu
postępowania. Mając jednocześnie na względzie zawarte w ofercie katalogi, DTR-ki i zdjęcia
Zamawiający będzie dysponował wystarczającą wiedzą na temat produktu, która to wiedza
umożliwi mu stwierdzenie zgodności z SIWZ. Odwołujący wniósł o ograniczenie żądania
dostarczenia próbek do w/w elementów.
5. Wymaganie: wszystkie stelaże do stołów laboratoryjnych wykonane w całości z
zamkniętych kształtowników stalowych o wymiarach 30x50 mm - pkt 4, 6,7,8,9, 10,13
załącznika B do SIWZ.
Przekrój kształtownika określony w tak precyzyjny sposób, bez wyznaczenia przekroju
minimalnego lub maksymalnego, czy chociażby tolerancji w zakresie wymiarów wskazuje
jednoznacznie na próbę utrudniania konkurencji.
Odwołujący stwierdził, że firma „POLON-POZNAŃ" sp. z o.o., jest w chwili obecnej
jedynym producentem korzystającym z profilu stalowego o tym przekroju.
Znakomita większość producentów krajowych, jak i zagranicznych korzysta z profilu
stalowego o przekroju 60x30 mm i więcej. Takie rozwiązanie gwarantuje większą stabilność i
trwałość oferowanych stelaży pozostając praktycznie bez wpływu na walory użytkowe i
estetyczne oferowanych mebli. Ograniczenie przekroju profilu do wartości podanych w SIWZ
może świadczyć o próbie utrudniania konkurencji lub nawet o zmowie pomiędzy
Zamawiającym, a jednym z wykonawców. Odwołujący żądał zatem dopuszczenia większych
przekroi kształtownika zgodnie z uzasadnieniem powyżej;
6. Wymaganie: stelaże z elementów łączonych podczas montażu w miejscu docelowego
użytkowania - pkt 6 załącznika B do SIWZ.
Zdaniem Odwołującego, absurdalnym jest fakt, że Zamawiający stawia wymagania w
stosunku do technologii montażu i to takie wymagania, które są kompletnie nieistotne z
punktu widzenia właściwości funkcjonalnych oferowanego wyposażenia. Łączenie
elementów stelaża na miejscu docelowego użytkowania jest próbą narzucenia wykonawcom
sposobu planowania dostawy, rozwiązań logistycznych, a także samej procedury montażu.
Celem tego punktu jest faworyzowanie jednego z wykonawców - firmy „POLON-POZNAŃ"
Sp. z o.o., który z racji lokalizacji zakładu produkcyjnego w pobliżu miejsca montażu
oferowanego wyposażenia, posiada przewagę konkurencyjną nad pozostałymi wykonawcami.
Miejsce łączenia stelaży nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia użytkowania mebli.
Ponadto, tego typu wymóg eliminuje możliwość łączenia elementów stelaży z użyciem
technologii spawania, co ogranicza krąg potencjalnych wykonawców. Żądanie Odwołującego
- wykreślenie wskazanego postanowienia
7. Wymaganie: poprzeczki stelaży (wykonane z zamkniętych kształtowników 30x50 mm)
muszą być wyposażone w nierdzewne, metalowe gwintowane złączki umożliwiające
podwieszanie szafek o różnych rozmiarach i w różnych konfiguracjach - pkt 10 załącznika B
do SIWZ.
Odwołujący stwierdził, że jest to kolejna próba narzucenia konkretnego rozwiązania
technologicznego faworyzującego konkretnego producenta.
„POLON-POZNAŃ” Sp. z o.o. jest jedynym polskim producentem korzystającym z tego
rozwiązania. Rozwiązanie oparte o system nitonakrętek eliminuje pozostałe rozwiązania
stosowane na rynku mebli laboratoryjnych. To konkretne rozwiązanie nie gwarantuje
odpowiedniej funkcjonalności, albowiem nie gwarantuje swobodnej zmiany miejsca
zawieszenia szafki ograniczając tę zmianę tylko do miejsc, w których umieszczone są
nitonakretki. Zamawiający nie daje uzasadnienia funkcjonalnego tego rozwiązania, z czego
można wnioskować, że jedynym celem postawienia takiego wymogu jest utrudnienie
konkurencji. Żądanie Zamawiającego sprowadzało się do dopuszczenia także innych
rozwiązań technologicznych w/w problemu, np. zastosowanie otwartego kształtownika
poprzeczki i systemu szafek ze zintegrowanymi ślizgami umożliwiającymi płynną regulację
miejsca zawieszenia.
8. Wymaganie: korpusy szafek spawane lub zgrzewane przed malowaniem - pkt 26
załącznika B do SIWZ.
W ocenie Odwołującego, wymóg zgrzewania lub spawania przed malowaniem jest
wymogiem nieuzasadnionym pod względem poprawności technologicznej i jest próbą
faworyzowania jednego wykonawcy - „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. Uzasadnienie
Odwołującego - proces zgrzewania łub spawania wiąże się z utlenianiem stali, a więc z
założenia jest potencjalnym ogniskiem korozji (stal to różnego rodzaju tlenki i wodorotlenki
żelaza), stal spawana w miejscu spawu jest bardziej narażona na korozję z powodu zmiany
struktury materiału. Ponadto skuteczność pokrywania powłoką lakierniczą (w technologii
malowania proszkowego) powierzchni spawów jest znacznie niższa niż w przypadku
pozostałych powierzchni, w związku z czym bardzo często miejsca te są dodatkowo bardziej
narażone na wpływ warunków atmosferycznych, a co za tym idzie na korozję. Biorąc więc
pod uwagę walory techniczne, użytkowe oraz trwałość oferowanych rozwiązań, Zamawiający
wymaga zaoferowania mebli o gorszym standardzie, eliminując jednocześnie rozwiązania
poprawne i gwarantujące wyższą trwałość (np. nitowanie pomalowanych wcześniej
elementów). Zdaniem Odwołującego, warunek ten został sformułowany jedynie na podstawie
obserwacji mebli konkurencyjnej firmy „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. przedstawionych jako
prezentacja w ramach poprzednich edycji niniejszego postępowania i ma na celu jedynie
wyeliminowanie rozwiązań konkurencyjnych. Odwołujący wniósł o wykreślenie w/w
postanowienia.
9. Wymaganie: boki i plecy szafek (płaszcz) wykonane z jednego U-ksztaltnego kawałka
blachy, bez łączenia w pionowych narożnikach (dopuszcza się jedynie wykonanie szafki
narożnikowej z dwóch kawałków blachy) - pkt 26 załącznika B do 5IWZ.
Odwołujący podał, że technologia wskazana w SIWZ wskazuje na konkretnego producenta -
„POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o., co uprawdopodobnią tezę zmowy pomiędzy Zamawiającym,
a jednym z wykonawców. Co więcej odstąpienie od tego wymogu w przypadku szafki
narożnikowej tylko wzmacnia to prawdopodobieństwo albowiem „luzuje się zapis w miejscu,
w którym sprawia to trudność technologiczną wspomnianemu producentowi”. Wykonanie
szafki z jednego bądź wielu kawałków nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia
funkcjonalności, czy trwałości. Ponadto Zamawiający „luzując” ten warunek w przypadku
szafki narożnikowej potwierdził tylko, że nie jest to dla niego warunek konieczny. Kolejnym
argumentem podważającym zasadność tego typu rozwiązania jest fakt, że opisane korpusy
mają być pokrywane powłoką lakierniczą w procesie malowania proszkowego. Malowanie
proszkowe U-kształtnych czy też generalnie zamkniętych powierzchni jest utrudnione ze
względu na zjawisko Faradaya powodujące; znaczne problemy z równomiernym nakładaniem
powłoki we wnętrzu takiego korpusu i niesie za sobą znaczące ryzyko niewłaściwego
zabezpieczenia szafki przed wpływem zewnętrznych warunków atmosferycznych.
Sformułowanie tego wymogu ogranicza w sposób znaczący krąg potencjalnych wykonawców
nie gwarantując w zamian żadnych dodatkowych korzyści z wykorzystania tej technologii
przez Zamawiającego. Jest to kolejna próba faworyzowania konkretnego wykonawcy.
Żądanie - wykreślenie w/w postanowienia.
10. Wymaganie: konstrukcja korpusów samonośna - bez ram wewnętrznych - pkt 26
załącznika B do SIWZ.
Stanowisko Odwołującego - formułowanie w/w wymogu nie niesie za sobą żadnej korzyści
funkcjonalnej, jest to jedynie element utrudniający konkurencję.
Istnienie niezależnej, wewnętrznej ramki lub jej zintegrowanie z korpusem, jak to ma miejsce
w przypadku produktów firmy „POLON-POZNAN" Sp z o.o., nie ma żadnego wpływu na
funkcjonalność szafki. Jedynym celem jest uderzenie w rozwiązania technologiczne
stosowane przez reprezentowaną przez Odwołującą się firmę, z którymi to rozwiązaniami
Zamawiający zapoznał się podczas poprzednich edycji niniejszego postępowania. Świadczyć
to może o zmowie pomiędzy Zamawiającym a firmą „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. (ALAB
Sp. z o.o.), które to firmy również brały udział we wspomnianych postępowaniach i których
rozwiązania technologiczne są bezkrytycznie faworyzowane w niniejszej SIWZ. Żądanie -
dopuszczenia także innych rozwiązań technologicznych w/w problemu.
11. Wymaganie: perforacje służące do zmiany wysokości zawieszenia półki osłonięte
wymienną osłoną z tworzywa sztucznego - pkt 27 załącznika B do SIWZ.
Odwołujący stwierdził, że Zamawiający narzuca konkretne rozwiązanie techniczne,
stosowane wyłącznie przez „POLON-POZNAN" Sp. z o.o., które to rozwiązanie zawęża
drastycznie potencjalny krąg wykonawców. Brak przy tym wskazania, jakie funkcje
użytkowe ma zapewnić zastosowanie takiego, a nie innego rozwiązania technicznego.
Zamawiający zawierając w SIWZ wymaganie zastosowania perforacji do zmiany wysokości
zawieszenia półek, narzucił konkretne rozwiązanie techniczne zgodne z technologią
stosowaną przez jednego producenta. Wydaje się, że zamiast opisywać konkretne rozwiązania
techniczne Zamawiający powinien skupić się na funkcjach, jakie dany element powinien
zapewniać, w tym przypadku możliwość regulacji wysokości półek. Wpisany parametr jest
próbą odcięcia produkowanych przez Odwołującego alternatywnych rozwiązań,
eliminujących konieczność stosowania perforacji i wykorzystania rozwiązania bardziej
funkcjonalnego (rowka montażowego), które gwarantuje możliwość płynnej regulacji
wysokości zawieszenia półki. Z oferowaną przez Odwołującego technologią Zamawiający
miał okazję zapoznać się w przypadku poprzednich edycji tego postępowania i wydaje się, że
zawarcie tego postanowienia w obecnej SIWZ, ma na celu jedynie eliminację Odwołującego z
prowadzonego postępowania, co świadczy o potencjalnym istnieniu zmowy pomiędzy
Zamawiającym, a konkurencyjnym „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. Żądanie -dopuszczenia co
najmniej sugerowanych rozwiązań technologicznych w/w problemu.
12. Wymaganie: wsuwany od góry profil czołowy przystawki (perforowany, służący do
zawieszania np. półek) wyposażony w wymienną wkładkę z tworzywa sztucznego - pkt 30
załącznika B do SIWZ.
Odwołujący podał: powyższe stanowi narzucenie konkretnego rozwiązania technicznego,
stosowanego wyłącznie przez „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. bez uzasadnienia
funkcjonalnego. Stosowanie perforacji do zawieszania półek omówione zostało powyżej. W
przypadku przystawki doszedł kolejny absurdalny parametr, a mianowicie możliwość
wysuwania perforowanego profilu czołowego, które nie ma uzasadnienia w zakresie
funkcjonalnego rozwiązania. Wysunięcie omawianego profilu powoduje jedynie upośledzenie
walorów użytkowych elementu przystawki nie pociągając za sobą żadnych korzyści
funkcjonalnych. Świadczy to o porozumieniu pomiędzy Zamawiającym, a „POLON-
POZNAŃ" Sp. z o.o. Żądanie - dopuszczenia także innych rozwiązań technologicznych w/w
problemu.
13. Wymaganie: przystawki wykonane bez użycia materiałów drewnopodobnych i
polipropylenu - pkt 31 SIWZ.
W ocenie Odwołującego - wykluczenie polipropylenu z konstrukcji nie znajduje żadnego
uzasadnienia, szczególnie, kiedy jednocześnie dopuszcza się wkładki z PCV. Polipropylen
jest materiałem obojętnym chemicznie, znajdującym szereg zastosowań w laboratorium,
znacznie przewyższającym parametrami chociażby PCV. Jego eliminacja z konstrukcji
przystawki nie znajduje praktycznego uzasadnienia, a jest wynikiem próby eliminowania
rozwiązania stosowanego przez Odwołującego (wymienna wkładka pokrywająca rowek do
montażu wsporników półki wykonana jest z polipropylenu), z którym to rozwiązaniem
Zamawiający zapoznał się podczas poprzednich edycji postępowania, co jest jawną próbą
ograniczania konkurencji. Żądanie - dopuszczenia także innych rozwiązań technologicznych
w/w problemu.
14. Wymaganie: Boki przystawek wykonane w formie kolumn o przekroju prostokątnym
150x50 mm, zabudowane obustronnie (po każdej stronie kolumny), na całej wysokości,
wsuwanymi od góry osłonami stalowymi (montowane bez użycia śrub - łatwe w montażu i
demontażu przez użytkownika), w których Osadzono osprzęt elektryczny (gniazda, wyłączniki
i zabezpieczenia przeciwporażeniowe). Metalowe osłony instalacyjne w pionowych
kolumnach przystawek muszą być montowane w sposób umożliwiający zmianę wyposażenia
kolumny (np. zwiększenie liczby gniazd elektrycznych, montaż dodatkowych wyłączników,
montaż gniazd elektrycznych od zewnętrznej strony kolumny, zamiany poszczególnych osłon
ze strony zewnętrznej na wewnętrzną itp.) bez potrzeby demontażu całego zestawu
laboratoryjnego (dopuszcza się tylko zdejmowanie półek). Przystawki muszą posiadać
zabezpieczenie przeciwporażeniowe (wyłącznik nadprądowy) i wszystkie elementy metalowe
połączone przewodem wyrównawczym. Kolumny przystawek muszą umożliwiać
wprowadzenie od góry dodatkowych przewodów instalacyjnych (np. elektrycznych lub
komputerowych) lub rur instalacyjnych (np. dostarczających wodę destylowaną); efektywny
przekrój wewnętrzny kolumny przystawki musi być nie mniejszy niż 4,5 cm x 10 cm - pkt 34
załącznika B do SIWZ. Odwołujący podał, że wszystkie te parametry wskazują jednoznacznie
na produkt firmy „POLON-POZNAŃ” Sp. z o.o., większość z nich nie ma żadnego
uzasadnienia funkcjonalnego i jest jedynie oczywistą próbą ograniczenia konkurencji i
dowodem na porozumienie pomiędzy Zamawiającym, a wskazanym wykonawcą.
15. Wymaganie: w stalowych panelach instalacyjnych - osłonach o szerokości minimum 10
cm, montowanych bez użycia śrub, osłony wsuwane od góry. Osprzęt elektryczny nie może
odstawać od powierzchni panelu więcej niż 5,5 cm - pkt 35 załącznika B do SIWZ.
Odwołujący podniósł, że zasadność montowania paneli instalacyjnych bez użycia śrub została
oprotestowana i uzasadniona powyżej, natomiast ograniczenie szerokości paneła do minimum
10 cm nie znajduje potwierdzenia z punktu widzenia przenoszonej przez niego funkcji czyli
możliwości zainstalowania w nim osprzętu elektrycznego. Szerokość minimum 10 cm nie
wynika z funkcji przenoszonej przez panel, lecz jedynie stanowi wskazanie na technologię
stosowaną przez „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. i jest przejawem utrudniania konkurencji.
Osprzęt elektryczny może być z powodzeniem zainstalowany w panelu o szerokości 7 cm, a
funkcjonalność obu rozwiązań jest w pełni porównywalna. Poza tym wymaganie odnośnie
śrub, wkrętów i nitów też jest tym bardziej bezzasadne, że przystawka, a w szczególności jej
część podstołowa jest kompletnie niedostępna i nie jest widoczna dla użytkownika podczas
codziennej pracy, w związku z czym nie ma podstaw do formułowania tak daleko idącego
wymagania, chyba że jego celem jest ograniczenie kręgu potencjalnych wykonawców.
Żądanie - wprowadzenie tolerancji wymiarów do tego elementu zgodnie z przedstawionym
uzasadnieniem.
16. Wymaganie: Możliwość regulacji (prżez użytkownika) wysokości położenia elementu
łączącego dwie kolumny przystawki (blaciku) do pracy siedzącej lub stojącej, a także do
różnych grubości blatów laboratoryjnych - pkt 37 załącznika B do SIWZ. W ocenie
Odwołującego, w tym przypadku występuje żądanie zaoferowania funkcji, z której
Zamawiający nie ma możliwości skorzystania.
Podobnie, jak w przypadku osłon w przystawkach, tak i w przypadku blaciku, możliwość
samodzielnej regulacji pozostaje jedynie wirtualna, albowiem zamontowanie w blaciku
instalacji wodnej, gazowej lub innej spowoduje, że zmiana wysokości zawieszenia takiego
blacika będzie realizowalna tylko przy wsparciu fachowego serwisu, a to ze względu na
konieczność przerabiania instalacji wodnej, kanalizacyjnej, gazowej czy innej, zasilającej
umieszczone w blaciku zawory i zlewki. Tak więc możliwość zmiany zawieszenia blacika jest
w praktyce istotna tylko na etapie produkcji (celem ujednolicenia oferowanych produktów) i
jest kompletnie nieistotna z punktu widzenia funkcjonalności oferowanego rozwiązania.
Zawarcie takiego parametru związanego bardziej z technologią produkcji niż rzeczywistymi
walorami użytkowymi stanowi podstawę do podejrzenia o utrudnianie konkurencji. Żądanie -
wykreślenia w/postanowienia.
17. Wymaganie: naprzeciwległe półki na stanowiskach wyspowych połączone ze sobą, bez
ograniczników - pkt 39 załącznika B do SIWZ.
Zdaniem Odwołującego, w tym przypadku zachodzi sprzeczność z postanowieniami SIWZ.
Brak ograniczników nie jest zgodny z punktem 5 normy PN-EN 13150 atestu na zgodność, z
którą zgodności wymaga Zamawiający. Cytat z normy: „Gdy półki stołu roboczego nie
przylegają do ściany, ich krawędzie tylne i nieosłonięte końce należy zaopatrzyć w listwę
zabezpieczającą o wysokości co najmniej 30 mm”. Żądanie - wykreślenia w/w określenia,
względnie wykreślenia wymagania deklaracji zgodności z przytoczoną normą a co za tym
idzie, wycofania się z wymogu przedstawienia certyfikatu wydanego przez laboratorium
akredytowane.
18. Wymaganie: Kolumny przystawek muszą posiadać prowadnice do wsuwania osłon
oddzielających naprzeciwległe stanowiska pracy w taki sposób, aby media były dostępne
tylko z jednej strony (z możliwością zmiany dostępu stron do mediów) - pkt 40 załącznika B
do SIWZ.
Odwołujący stwierdził - w tym przypadku następuje wskazanie na konkretne rozwiązanie
techniczne stosowane przez jednego wykonawcę, nieuzasadnione albowiem zamontowanie
osłony tak czy inaczej wymaga ingerencji serwisu, a w takim przypadku istnienie prowadnicy
nie ma żadnego znaczenia. Ponadto, przedmiotem postępowania nie są usługi serwisowe, lecz
jedynie dostawa i montaż mebli. Żądanie - wykreślenia w/w postanowienia.
19. Wymagania: załącznik A do SIWZ - specyfikacja asortymentowa.
Odwołujący podał, że w specyfikacji zawarte są elementy, które są charakterystyczne tylko i
wyłącznie dla linii mebli „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. Gabaryty niektórych elementów
umeblowania są niezgodne z normą PN-EN 13150, na zgodność, z którą wystawiony i
załączony do oferty winien być odpowiedni atest.
Odwołujący żądał usunięcia ze specyfikacji asortymentowej elementów o charakterze
technologicznym, wskazujących na rozwiązania techniczne stosowane przez „POLON-
POZNAŃ" Sp. z o.o.
20. Zestawienie wszystkich parametrów wskazuje jednoznacznie na konkretnego wykonawcę.
Uwagi, zgłoszone do SIWZ dotyczą parametrów jednoznacznie wskazujących na konkretnego
producenta „POLON-POZNN" Sp. z o. o. Ponadto, co znamienne, to także na zasadzie
kumulacji pozostałe parametry również są zaskakująco zbieżne ze stosowaną przez
wspomnianego producenta technologią. Chodzi o takie parametry jak:
1) grubość blachy stosowanej do produkcji szafek (1 mm, gdzie np. blacha o grubości 0,7 mm
w tym zastosowaniu jest co najmniej równoważna),
2) grubość ściany tylnej w szafkach laminowanych (12 mm, podczas gdy grubość pozostałych
ścian to minimum 18 mm - jest to także parametr zgodny z technologią „POLON-POZNAŃ"
Sp. z o.o.),
3) głębokość szafek podstołowych (500 mm, podczas gdy ogólnie przyjętą normą wynikającą
z optymalizacji rozkroju materiału wyjściowego jest 480 mm),
4) wysokość szafek podstołowych (150 -160mm nad podłożem, podczas gdy ogólnie przyjętą
normą wynikającą z optymalizacji rozkroju materiału wyjściowego jest 180 -190 mm).
Odwołujący podkreślił, że wskazane parametry techniczne odzwierciedlają precyzyjne opisy
konkretnych rozwiązań technicznych wskazujących na konkretnego wykonawcę, bez
jakiegokolwiek uzasadnienia funkcjonalnego. Ponadto wiele parametrów technicznych
kładzie nacisk na potencjalne możliwości samodzielnej rozbudowy oferowanego
wyposażenia, jednak wiele z nich wydaje się być mocno wątpliwych, a ich jedyną racją bytu
jest utrudnianie konkurencji.
Podniósł, że takie połączenie ze sobą wskazanych elementów pozwala złożyć ofertę
tylko jednej firmie. Opisane wymogi nie znajdują usprawiedliwienia i polegają na żądaniu
parametrów unikalnych, nie usprawiedliwionych potrzebami Zamawiającego, albowiem w
takim samym stopniu może on zadowolić się i wypełnić zakładane cele poprzez rozwiązania
w pełni równoważne.
W konkluzji odwołania, Odwołujący wniósł o:
1) dokonanie modyfikacji SIWZ w sposób opisany w odwołaniu, tj. poprzez wykreślenie
kwestionowanych postanowień,
2) ewentualnie, jeżeli Zamawiający uzna, że niemożliwym jest zadośćuczynienie żądaniu w
sposób powyżej opisany, to Odwołujący wnosił o unieważnienie postępowania, jako
obarczonego wadą.
Jednocześnie w złożonym proteście Odwołujący wykazał naruszenie swojego interesu
prawnego poprzez podanie, że działania Zamawiającego polegające na sporządzeniu
dokumentacji przetargowej w sposób rażący, są sprzeczne z prawem, co ma decydujący
wpływ na uniemożliwienie ubiegania się o przedmiotowe zamówienie publiczne na zasadach
równości i uczciwej konkurencji. Zmiana/wykreślenie kwestionowanych postanowień w
sposób powyżej opisany, pozwoli doprowadzić do stworzenia stanu zgodnego z prawem i
umożliwi Odwołującemu ubieganie się o zamówienie publiczne, które leży w jego sferze
zainteresowania.
Zamawiający oddalił w całości protest podając, że zarówno opisanie przedmiotu
zamówienia, także warunków udziału w postępowaniu i sposobu oceny ich spełniania, jest
zgodne z przepisami Pzp i wydanego na jej podstawie rozporządzenia w sprawie rodzajów
dokumentów. Stwierdził, że jak najbardziej zasadne i mające oparcie w treści wskazanego
rozporządzenia jest żądanie dołączenia do oferty odpowiednich zaświadczeń oraz próbek
zamawianej dostawy. Opisywany certyfikat jakości producenta w tych ramach się mieści.
Przepisy rozporządzenia stanowią, że można żądać zaświadczenia niezależnego podmiotu
zajmującego się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z normami jakościowymi,
jeżeli zamawiający odwołują się do systemów zapewniania jakości opartych na odpowiednich
normach europejskich. Akredytacja laboratorium jest warunkiem koniecznym dla
potwierdzenia zgodności oferowanych mebli z normami PN-EN 13150 i 14727.
W oddaleniu protestu Zamawiający podtrzymał postanowienia SIWZ nieco je
modyfikując; podał bowiem, że znak CE dotyczy całych zestawów jednocześnie rezygnując
ze znakowania szafek będących częścią stołu. Stwarza to więc przekonanie, że argumenty
podane w proteście posłużyły Zamawiającemu do doprecyzowania treści SIWZ.
Krajowa Izba Odowławcza uznała, że Odwołujący legitymuje się posiadaniem
interesu prawnego wnosząc odwołanie, zarówno w rozumieniu przepisu art. 179 ust. 1 Pzp,
jak i w szerszym rozumieniu, wynikającym z interpretacji wskazanego przepisu w
zestawieniu z treścią art. 1 ust. 3 zd. 1 dyrektywy Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r.
w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień
publicznych na dostawy i roboty budowlane. Stosownie do tego przepisu, Państwa
Członkowskie zapewniają, by procedury odwoławcze dostępne były każdemu podmiotowi,
który ma łub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia publicznego, w przypadku, gdy
taki podmiot doznał uszczerbku lub zagraża mu doznanie uszczerbku w wyniku
domniemanego naruszenia przepisów. „Artykuł 1 ust. 3 dyrektywy dotyczy przede wszystkim
niezadowolonych przedsiębiorców, którzy uczestniczyli w przetargu prowadzonym z
naruszeniem norm prawnych i nie wygrali kontraktu lub, którzy nie zostali dopuszczeni do
uczestnictwa w przetargu w wyniku niezgodnego z prawem działania zamawiającego. Z
powyższego wynika, że z treści art. 179 ust. 1 Pzp, jak i szerszej interpretacji pojęcia interesu,
wynikającego z art. 1 ust. 3 dyrektywy, interes wykonawcy w każdym przypadku łączony jest
z niemożnością uzyskania zamówienia i w toku postępowania okoliczność ta musi być
wykazana, gdyż jest to przesłanka materialnoprawna przesądzająca o skuteczności wniesienia
odwołania, czy innego środka ochrony prawnej. Wykazanie interesu w uzyskaniu
zamówienia, sprowadza się w istocie do wykazania przez Odwołującego naruszenia
przepisów ustawy oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy naruszeniem ustawy, a
niemożnością uzyskania zamówienia.
Zgodnie z treścią art. 191 ust. la Pzp, do uwzględnienia przez KIO rozpoznawanego
odwołania, niezbędne jest wykazanie przez Odwołującego, po pierwsze, naruszenia
przepisów ustawy przez Zamawiającego, po drugie, wykazania, że naruszenie ma wpływ lub
może mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
W toku składanych wyjaśnień podczas rozprawy, Odwołujący jednoznacznie
stwierdził, że przedmiotowe zamówienie, według opisu i określenia przedmiotu zamówienia
wynikającego z SIWZ, jest w stanie wykonać każdy wykonawca, który produkuje meble
stalowe. Odwołujący jest producentem mebli stalowych i oświadczył, że jest w stanie w 90 %
wykonać przedmiot zamówienia. Jedynie 10% jest niemożliwe do wykonania na skutek
opracowania SIWZ w zakresie podniesionym w proteście i w odwołaniu. W tej części, bez
zmiany technologii oraz parku maszynowego, nie jest w stanie wykonać zamówienia, wyłącza
ze swoich możliwości wykonanie mebli według opisu wynikającego z pkt 27 i 30 załącznika
B do SIWZ, o treści: perforacje służące do zmiany wysokości zawieszenia półki osłonięte
wymienną osłoną z tworzywa sztucznego; wsuwany od góry profil czołowy przystawki.
Odwołujący podał także, że jego celem jest sprzeciwienie się Zamawiającemu w zakresie
narzucenia sposobu łączenia poszczególnych elementów szafek. Dowody przedstawione
przez Zamawiającego i Przystępującego po jego stronie „POLON-POZNAŃ" Sp. z o. o.,-
między innymi dokumentacja stanowiąca część ofert złożonych przez Odwołującego w
postępowaniu prowadzonym przez Uniwersytet Łódzki i w poprzednio prowadzonych
postępowaniach przez Zamawiającego, jednoznacznie potwierdzają, że Odwołujący składając
wówczas wiążące oświadczenia woli, stanowiące zobowiązującą deklarację ofertową
proponował rozwiązania technologiczne w wykonaniu mebli (przedmiotu zamówienia) w taki
sposób, jak określono w aktualnej SIWZ, która stanowi dokumentację prowadzonego
postępowania. Zawarty w dokumentacji opis, Odwołujący podważa zarówno w proteście, jak
i odwołaniu, przypisując Zamawiającemu naruszenie przepisów Pzp, ustawy o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji, k.c., ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
publicznych oraz zasad konstytucyjnych.
Pomimo sugestii wynikających ze składanych przez Odwołującego wyjaśnień w toku
rozprawy, iż deklaracje zawarte w przywoływanych przez stronę przeciwną ofertach,
złożonych w poprzednich postępowaniach, nie miały stanowić zobowiązania stanowczego,
Odwołujący odmówił w toku rozprawy jednoznacznego potwierdzenia tego faktu, poprzez
złożenie oświadczenia do protokołu.
Przystępujący po stronie Odwołującego - Tadeusz Flieger, „TAWO”, poparł w
większości stanowisko Odwołującego, jednakże w kilku przypadkach wskazał możliwość
wykonania zamówienia, zwracając jedynie uwagę na uciążliwość związaną z ewentualną
zmianą technologii.
W ocenie KIO, Zamawiający będąc uprawnionym do opisania przedmiotu zamówienia
w taki sposób, by spełniał jego specyficzne potrzeby i oczekiwania, wykazał w toku rozprawy
uzasadnienie dla przedstawionego sposobu opisania przedmiotu zamówienia i wymagań
określonych w SIWZ, dotyczących procesu i technologii wykonania zamówienia. W
szczególności wykazał, iż uzasadnione są wymogi dotyczące przedmiotu zamówienia w
zakresie obowiązku zastosowania opisanych materiałów, jak i technologii wykonania
zamówienia, ze względu na użytkową specyfikę mebli. Racjonalność żądania Zamawiającego
została zobiektywizowana oraz właściwie opisana. Zamawiający wykazał bowiem, że jego
celem jest zapewnienie prawidłowego procesu prowadzenia badań laboratoryjnych i
odpowiednich warunków dokonywania badań krwi, izolacji DNA, RNA, a także spełnienia
wymogów zaostrzonego reżimu w zakresie bhp.
KIO stwierdziła, że Odwołujący nie podważył w sposób wystarczający, by zostały spełnione
przesłanki uwzględnienia odwołania, opisu przedmiotu zamówienia i pozostałych
zakwestionowanych wymagań określonych w SIWZ, w szczególności przez zamieszczenie
parametrów opisanych w załączniku B do SIWZ (wymagania techniczne i jakościowe
dotyczące mebli laboratoryjnych), a także w załączniku (A) - ilościowym i asortymentowym
mebli dla Instytutu Biologii Molekularnej i Biotechnologii.
Żądanie posiadania certyfikatu systemu jakości, potwierdzającego, iż podmiot spełnia
wymagania w tym zakresie w toku produkcji mebli, certyfikatu zgodności oferowanych mebli
z wymaganiami norm, wydanego przez niezależne laboratorium akredytowane, a także
wymóg legitymowania się posiadaniem deklaracji i znaku CE (szafki, stelaże, przystawki, a
po wyjaśnieniu Zamawiającego, tylko komplety mebli składające się z podanych elementów)
-pkt 3.1 akapit 2, pkt 10.9.13. SIWZ, pkt 2 załącznika B do SIWZ; pkt 3.1 akapit 3, pkt
10.9.14 SIWZ, pkt 47 załącznika B do SIWZ; pkt 3.1 akapit 4, pkt 10.9.15 SIWZ, pkt 48
załącznika B do SIWZ (zarzuty nr 1, 2, 3 odwołania), nie jest nieuprawnionym żądaniem
Zamawiającego, w szczególności w sytuacji, gdy Odwołujący nie udowodnił naruszenia
wskazanych przepisów prawnych, a sam posiada certyfikat ISO 9001:2000 dotyczący
systemu zarządzania jakością w zakresie projektowania, produkcji oraz dostawy mebli
laboratoryjnych i deklarację zgodności, certyfikat wewnętrznej kontroli jakości nr
KJ043/03/09 wystawioną w dniu 1.03.2009 r., w której Odwołujący deklaruje, że produkt w
postaci mebli laboratoryjnych, opisany w deklaracji, jest zgodny z zasadniczymi
wymaganiami dyrektywy UE (dokumenty te zostały ujawnione przez Zamawiającego).
Krajowa Izba Odwoławcza podkreśliła, iż na zakończenie rozprawy Odwołujący stwierdził,
że dla niego „kluczowym zagadnieniem w toku postępowania odwoławczego jest wymóg CE
i wystawka, której wstępnie szacowany koszt przekroczy 20 000 zł.”
Prezentacja mebli mająca miejsce podczas otwarcia ofert - wystawka, jest przyjętą w
dostawie specjalistycznych urządzeń, metodą częściowej oceny ofert, a także dokonania
przeglądu możliwości produkcyjno - dostawczych wykonawcy.
W toku prowadzonego postępowania Odwołujący potwierdził, że co do zasady, nie
kwestionuje obowiązku dokonania prezentacji, jedynie kwestionuje jej zakres i uznał, że
zakres opisany w załącznikach wskazanych w SIWZ, powinien być dostosowany do zakresu
rzeczowego ocenianego w granicach kryterium oceny ofert - ocena techniczna o znaczeniu
20%.
W ocenie KIO, żądanie Zamawiającego nie jest ani nieuzasadnione, ani przesadne,
zważywszy na niewielki koszt prezentacji w stosunku do ceny przedmiotu zamówienia
(Przystępujący „POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. koszt prezentacji określił na kwotę 5 000 zł.),
w zestawieniu z korzyściami wynikającymi z zastosowania metody - bezpośredniego oglądu
oferowanego przedmiotu zamówienia, przez jego użytkowników (pkt 3.1 akapit 5 załącznika
C do SIWZ, zarzut nr 4 odwołania).
Żądanie zastosowania zamkniętych kształtowników stalowych o wskazanych przekrojach i
wymiarach, wyposażenia poprzeczek stelaży w nierdzewne, metalowe i gwintowane złączki
(pkt 4,6,7,8,9,10,13 załącznika B do SIWZ, zarzut nr 5 i 7 odwołania) - ma uzasadnienie w
konieczności zabezpieczenia przez użytkownika (Zamawiającego), podwieszenia szafek o
różnych wymiarach i w takiej konfiguracji, jaka jest mu niezbędna.
Łączenie stelaży z elementów składowych w miejscu ich docelowego zainstalowania, tj. w
siedzibie Zamawiającego, a konkretnie w pomieszczeniach, gdzie będą eksploatowane (pkt 6
załącznika B do SIWZ, zarzut nr 6 odwołania), zapewnia w ocenie KIO, uprawnione
wymaganie Zamawiającego zachowania tzw. modułowości.
Łączenie korpusów szafek poprzez spawanie lub zgrzewanie przed malowaniem (pkt 26
załącznika nr B do SIWZ, zarzut nr 8 odwołania), jest logicznie uzasadnione, co zresztą
przyznał Odwołujący w toku rozprawy. Stwierdził, że jego celem jest uzyskanie zmiany
stanowiska Zamawiającego (złamanie wymogu) w przedmiocie żądania technologii spawania
lub zgrzewania, na rzecz nitowania. Prezentowana podczas rozprawy przez Odwołującego
szafka, o łączeniach, zgodnie z twierdzeniem Odwołującego, dokonanych technologią
nitowania, nie przekonała składu orzekającego o zasadności zmiany technologii wskazanej w
SIWZ, zwłaszcza wobec wiarygodnej negatywnej oceny dokonanej przez Przystępującego -
„POLON-POZNAŃ" Sp. z o.o. Żądanie wykonania szafek (boki i plecy) z U-kształtnego
kawałka blachy (pkt 26 załącznika B do SIWZ, zarzut nr 9 odwołania) - uzasadnia
oczekiwane przez Zamawiającego osiągnięcie trwałości i stabilności mebli. Konstrukcja
korpusów samonośna - bez ram wewnętrznych, wsuwany od góry profil czołowy przystawki -
perforowany z wymienną wkładką z tworzywa sztucznego oraz perforacje służące do zmiany
wysokości zawieszenia półki osłonięte wymienną osłoną z tworzywa sztucznego (pkt 26, 27,
30 załącznika B do SIWZ, zarzuty nr 1 0, 11 i 12), jest to wymóg uzasadniony ze względu na
funkcjonalność, estetykę, a przede wszystkim ze względu na reżim laboratoryjny. Wyłączenie
materiałów drewnopodobnych i z polipropylenu, na rzecz PCV (pkt 31 załącznika B do
SIWZ, zrzut nr 13 odwołania), ma uzasadnienie z uwagi na bezpieczeństwo przeciwpożarowe
i możliwość dłuższej eksploatacji (PCV nie pali się, a przede wszystkim nie kruszeje w takim
czasie, jak polipropylen). Prostokątne kolumny tworzące boki przystawek o odpowiednim
przekroju (pkt 34 załącznika B do SIW, zarzut nr 14 odwołania), uzasadnione zostały
wymiarami montowanych gniazdek elektrycznych. Montowanie paneli instalacyjnych bez
użycia śrub oraz możliwość regulowania położenia blaciku przez użytkownika, a także
wyeliminowanie ograniczników przy połączeniu naprzeciwległych półek na stanowiskach
wyspowych oraz posiadanie prowadnic do wsuwania osłon oddzielających naprzeciwległe
stanowiska pracy (dostępność mediów z jednej strony), pkt 35, 39, 40 załącznika B do SIWZ,
zarzut nr 15,17,18 odwołania, uzasadnione jest specyficznym eksploatowaniem mebli.
Odwołujący podnosił wielokrotnie w odwołaniu i w toku rozprawy, przy wsparciu
Przystępującego Tadeusz Fliegera, „TAWO”, że opisane w SIWZ elementy mebli oraz
technologia wykonania, wskazują na jednego producenta „POLON-POZNAN" Sp. z o.o.
KIO nie podzieliła tego stanowiska, gdyż Odwołujący jest w stanie, w zasadzie, spełnić
wymagania SIWZ i może dostosować ofertę do potrzeb Zamawiającego. Wymagania
Zamawiającego, w ocenie KIO, nie naruszają wskazanych w odwołaniu przepisów prawnych.
W orzecznictwie KIO podkreślano stanowisko, że ze względu na specyfikę przedmiotu
zamówienia i swoje uzasadnione w tym względzie potrzeby, Zamawiający może opisać
przedmiot zamówienia, jak uczynił to w rozpoznanej sprawie.
Mając na względzie powyższe ustalenia, KIO, na podstawie art. 191 ust. 1 Pzp, orzekła jak w
sentencji.
Powyższy wyrok zaskarżył w całości odwołujący DCD Habitat sp. z o.o. w Stęszewie
skargą z dnia 24 kwietnia 2009 roku. Po jego stronie w postępowaniu przed Sądem
Okręgowym w Poznaniu występował „TAWO” Tadeusz Fligier, przeciwnikiem skargi jest
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, po którego stronie przystąpiła Fabryka Urządzeń
Laboratoryjnych i Medycznych „POLON-Poznań” sp. z o.o. w Poznaniu. Skarżący wniósł o:
zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez nakazanie Przeciwnikowi skargi -
Zamawiającemu - Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, unieważnienia
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na
dostawę wraz z montażem mebli laboratoryjnych dla Wydziału Biologii UAM (sygnatura akt
ZP/5707/D/08), oraz o zasądzenie od Przeciwnika skargi na rzecz Skarżącego kosztów
postępowania wywołanego wniesieniem skargi, według norm przepisanych, zasądzenie od
Przeciwnika skargi na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów udziału w postępowaniu przed KIO
w tym kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 3.600,00 zł.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:
naruszenie art. 7 ust. 1 Ustawy Pzp, poprzez przyjęcie przez Izbę, że Zamawiający nie
naruszył zasady równego traktowania wykonawców oraz prowadził postępowanie w sposób
zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji,
naruszenie art. 29 ust. 2 Ustawy Pzp, poprzez przyjęcie przez Izbę, że przedmiot zamówienia
został przez Zamawiającego opisany w sposób, który nie może utrudniać uczciwej
konkurencji,
naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
poprzez uznanie przez Izbę, iż nie doszło do opisania przedmiotu zamówienia w sposób, który
utrudnia uczciwą konkurencję a jednocześnie „sam w sobie” stanowi czyn nieuczciwej
konkurencji polegający na zróżnicowanym traktowaniu klienta oraz wymuszaniu na klientach
wyboru określonego kontrahenta oraz wymuszaniu zakupu u określonego przedsiębiorcy,
naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 3 Ustawy Pzp poprzez uznanie iż nie doszło do wadliwego
sporządzenia specyfikacji istotnych warunków zamówienia w części dotyczącej opisu
przedmiotu zamówienia,
naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 5 Ustawy Pzp poprzez uznanie, iż nie doszło do wadliwego
sporządzenia specyfikacji istotnych warunków zamówienia w części dotyczącej opisu
warunków udziału w postępowaniu oraz opisu sposobu dokonywania oceny spełnienia tych w
warunków,
naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za
naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 14, póz. 114 z późn. zm.)
poprzez uznanie, iż nie doszło do naruszenia tego przepisu przez Zamawiającego wskutek
opisu przedmiotu zamówienia oraz warunków udziału w postępowaniu w sposób naruszający
zasady uczciwej konkurencji,
naruszenie art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP poprzez uznanie iż postępowanie nie jest obarczone
wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego,
naruszenie art. 5 kc, art. 58 § 1 i 2 kc. w związku z art. 14 ustawy Prawo zamówień
publicznych poprzez uznanie, iż nie doszło do bezprawnego dokonania przez Zamawiającego
czynności sprzecznej z ustawą lub mającej na celu jej obejście
naruszenie art. 22 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia
1997 r. (Dz. U. Nr 78, póz. 483 ze zm. Dz. U. 2001. Nr 28, póz. 319), która stanowi, że
ograniczenia wolności działalności gospodarczej są dopuszczalne tylko w drodze ustawy i
tylko ze względów na ważny interes publiczny - poprzez uznanie iż działanie zamawiającego
było zgodne z tym przepisem, a ponadto
naruszenie art. 188 ust. 7 oraz 190 ust. 1 i 2 Ustawy poprzez wydanie wyroku z pominięciem
dowodów przedkładanych przez Skarżącego i okoliczności przez niego powoływanych, i
oparcie się wyłącznie na twierdzeniach i dowodach przedkładanych przez Zamawiającego i
wykonawcę przystępującego po jego stronie do postępowania,
naruszenie art. 188 ust. 4 oraz 190 ust. 1 i 2 Ustawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia
dowodu z opinii biegłego i pomimo tego oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach, których
ustalenie wymagało wiadomości specjalnych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Skarżący jest wykonawcą ubiegającym się o
udzielenie zamówienia publicznego w toku postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego na dostawę wraz z montażem mebli laboratoryjnych dla Wydziału Biologii UAM
w Poznaniu, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego. W toku postępowania
zamawiający przygotował i opublikował Specyfikacje Istotnych Warunków Zamówienia
(dalej Specyfikacja lub SIWZ), w której w ocenie Skarżącego, dokonał opisu przedmiotu
zamówienia w sposób sprzeczny z Ustawą i utrudniający uczciwą konkurencję, w
szczególności poprzez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia wskazującego na wyroby
produkowane wyłącznie przez jednego z potencjalnych wykonawców - spółkę Fabryka
Urządzeń Laboratoryjnych i Medycznych „POLON-Poznań” sp. z o.o. Protest skarżącego
został oddalony przez Zamawiającego, wobec czego skarżący wniósł odwołanie, które zostało
oddalone omówionym powyżej wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej.
Skarżący wskazał, iż:
1. Bezspornym jest, że opis przedmiotu zamówienia zawarty w specyfikacji przygotowanej
przez Zamawiającego dokładnie odpowiada ofercie produktów (mebli laboratoryjnych)
oferowanych przez jednego tylko wykonawcę - POLON Poznań sp. z o.o. Na potwierdzenie
tej okoliczności Skarżący przedłożył w toku postępowania przed Izbą między innymi katalog
produktów oferowanych przez POLON Poznań sp. z o.o. Okoliczność ta nie była zresztą
kwestionowana ani przez POLON Poznań sp. z o.o. ani też przez Zamawiającego. Skarżący
ułożył w toku postępowania również katalogi mebli produkowanych przez innych
producentów działających na rynku, z których wyraźnie wynika, że żaden inny producent w
swojej ofercie nie ma mebli, które dokładnie odpowiadałyby opisowi zawartemu w SIWZ. Co
więcej, wiele z parametrów żądanych przez Zamawiającego - np. wykonanie boków i pleców
szafek z U-kształtnego kawałka blachy nie jest stosowane przez żadnego innego producenta. Taki
opis przedmiotu zamówienia, w ocenie Skarżącego świadczy o tym, że przedmiot zamówienia
opisany został w sposób naruszający uczciwą konkurencję, jako faworyzujący jednego tylko
wykonawcę. Uzasadniając oddalenie odwołania Izba podniosła natomiast, że Skarżący jest w
stanie wykonać około 90 % zamówienia, oraz że w toku innych postępowań o udzielenie
zamówienia publicznego w których Skarżący startował, składał oferty na takie meble jakie
opisane zostały w SIWZ. W ocenie Izby okoliczności te powodować mają że skoro istnieje
teoretyczna możliwość wykonania przedmiotowych mebli, nie można mówić o naruszeniu zasady
uczciwej konkurencji.
Z argumentem tym nie sposób się zgodzić zdaniem skarżącego. Przede wszystkim
bowiem istnienie teoretycznej możliwości wyprodukowania określonego wyrobu przez większy
krąg producentów nie wyklucza postawienia zarzutu opisu przedmiotu zamówienia w sposób
utrudniający uczciwą konkurencję, w sytuacji, w której opisany przedmiot zamówienia stanowi
opis standardowej oferty tylko jednego z producentów, inni zaś producenci nie wytwarzają - co
do zasady, mebli posiadających wszystkie, lub nawet niektóre z podanych parametrów. Aby
uczynić powyższą argumentację bardziej obrazową skarżący wskazał, że można sobie
teoretycznie wyobrazić, że producent samochodów jednej marki byłby w stanie, z punktu
widzenia jego możliwości technologicznych, wyprodukować samochód będący wierną kopią
samochodu produkowanego przez innego producenta. Niemniej jednak wyprodukowanie takiego
samochodu wiązałoby się dla niego z koniecznością poniesienia znacznych kosztów związanych
chociażby z koniecznością zmian dotyczących linii technologicznych, koniecznością zamówienia
innych niż zwyczajowo podzespołów, przeszkoleniem pracowników etc.
Teoretycznie istnieje możliwość wykonania przedmiotu zamówienia przez większy krąg
podmiotów, zgodnie z opisem wskazanym w SIWZ, niemniej jednak opis taki w dużo lepszej
sytuacji stawia podmiot, który opisane meble już produkuje. Podmiot taki może bowiem np.
wykorzystać zgromadzone zapasy magazynowe, podczas gdy inni producenci, używający innych
części, muszą je specjalnie nabyć, i nie mogą w celu realizacji zamówienia posłużyć się
posiadanymi zapasami, czy też stosowanymi przez siebie dotychczas źródłami dostaw, co
automatycznie powoduje zwiększenie kosztów, a tym samym i ceny oferowanego produktu.
Ponadto podmiot, który już produkuje opisane meble nie musi dokonywać zmiany przyjętych u
siebie procesów technologicznych. Inni producenci, którzy np. nie stosują technologii spawania
lecz nitowanie, nie mają takiego komfortu w realizacji zamówienia i muszą poczynić dodatkowe
nakłady w celu spełnienia nałożonych wymogów.
Kwestii tej nie można przy tym rozpatrywać w ocenie składającego skargę, tak jak to
zrobił Zamawiający w odpowiedzi na protest, osobno w odniesieniu do poszczególnych
elementów opisu przedmiotu zamówienia. Nawet jeżeli kilku producentów stosowałoby dany
kształtownik, kilku zaś innych przyjmowało np. opisaną w SIWZ technologię wykonania łączeń
czy lakierowania, nie sposób nie zauważyć, że całościowy opis przedmiotu zamówienia w sposób
idealny pasuje do opisu mebli produkowanych tylko przez jednego producenta. Takie działanie
Zamawiającego zawsze musi zatem zostać uznane za ograniczające konkurencję w rozumieniu
powołanych w petitum niniejszej skargi przepisów, stanowi bowiem wyraźną preferencję wyrobu
produkowanego przez jednego tylko wykonawcę.
Odnośnie rzekomego oferowania przez Skarżącego mebli odpowiadających wymogom
SIWZ, Skarżący podniósł przy tym, co było zresztą podnoszone w toku postępowania przed Izbą,
a zostało pominięte w wyroku, że w postępowaniach, na które powołuje się Zamawiający,
Skarżący oferował rozwiązania równoważne, które w ostatecznym rozrachunku uznane zostały za
niezgodne z SIWZ. Ponadto, we wszystkich wymienionych postępowaniach za zwycięzcę uznano
spółkę Alab sp. z o.o. (udziałowca spółki POLON Poznań sp. z o.o.), która w tych
postępowaniach oferowała meble produkowane przez POLON Poznań sp. z o.o. Pośrednio
potwierdza to twierdzenia Skarżącego, że sformułowania SIWZ w niniejszym postępowaniu
odpowiadają wymogom tego właśnie producenta. W porównaniu zresztą do wymogów
określonych w postępowaniach, na które powołał się Zamawiający, wymogi SIWZ zawierają
jeszcze dalej idące zbieżności z ofertą mebli POLON Poznań sp. z o.o. Okoliczność, że niemal
identyczny opis mebli (zbieżny co do słowa nawet w 70 %) znalazł się w specyfikacjach
przygotowywanych przez różne jednostki naukowe (nie tylko wydziały biologii) stanowi też
dodatkowy argument przeczący oświadczeniom Zamawiającego i składanym przez niego
dokumentom, zgodnie z którymi uzasadnieniem dla takiego właśnie określenia przedmiotu
zamówienia miały być żmudne analizy pracowników naukowych instytutu biologii U AM, którzy
opracowali te wymogi pod kątem specyfiki pracy w ich wydziale.
Skarżący zwrócił także uwagę, że realizacja przedmiotu zamówienia dokładnie według
opisu wskazanego w SIWZ nie jest w niniejszym postępowaniu możliwa bez wyrażenia zgody
przez POLON Poznań sp. z o.o., której produkt opisany został w SIWZ. Wśród wymagań
zawartych w SIWZ znalazł się bowiem dokładny opis aluminiowego profilu czołowego
przystawki przeznaczonego do montowania półek i osłon (z określonym minimalnym
przekrojem) stosowanego przez POLON Poznań sp. z o.o. Rozwiązanie wymagane w SIWZ było
przez dłuższy czas objęte ochroną patentową na rzecz POLON Poznań sp. z o.o., w chwili
obecnej możliwe jest jego zastosowanie również przez inne podmioty, niemniej jednak użycie
takiego profilu jak wymagany przez Zamawiającego wymaga uzyskania zgody spółki POLON
Poznań sp. z o.o. Wykonawca ten przyznał to na rozprawie przed Izbą.
Oznacza to, że z uwagi na wspomniany zapis, jeden z wykonawców startujących w
przetargu decyduje de facto o tym, czyjego konkurenci będą mogli wziąć udział w postępowaniu
czy też nie. W ocenie Skarżącego już tylko ta jedna okoliczność powinna spowodować, że SIWZ,
jako określająca przedmiot zamówienia w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji,
winna zostać zmieniona przez Izbę, względnie zaś winna skutkować koniecznością unieważnienia
postępowania.
Okoliczność ta w ogóle nie została jednak wzięta pod uwagę przez Izbę przy wydawaniu
przedmiotowego wyroku. Izba wydając zaskarżony wyrok całkowicie pominęła również dowody
przedłożone przez Skarżącego, w postaci 15 katalogów produktów firm działających na rynku
mebli laboratoryjnych, z których jasno wynika, że kryteria zawarte w SIWZ nie są powszechnie
stosowane, zaś przygotowana specyfikacja nie była wynikiem długotrwałych analiz katalogów
różnych firm, lecz stanowi proste powołanie zapisów znajdujących się w katalogu tylko jednego
producenta.
2. W SIWZ zawarty został również wymóg przedłożenia certyfikatu zgodności mebli z
normami PN-EN 13150 oraz PN-EN 14727 wystawionego przez akredytowane laboratorium.
W tym zakresie skarżący zauważył, że jedynym podmiotem działającym na polskim rynku,
posiadającym taki certyfikat w momencie formułowania przez Zamawiającego wymogów
SIWZ, był POLON POZNAŃ sp. z o.o. Biorąc pod uwagę treść SIWZ należy przy tym
zauważyć, że zamawiający jednocześnie ze sformułowaniem wymogu przedstawienia
certyfikatu zgodności wymagał, by przedłożone meble zawierały odstępstwa od wskazanych
wyżej norm. Do akt postępowania przed Izbą załączone zostały kopie wskazanych wyżej
norm. Fakt żądania odstępstwa od zapisów przedmiotowych norm potwierdził sam
Zamawiający. W takiej sytuacji uznać należy, że zawarcie w SIWZ wymogu przedstawienia
certyfikatu zgodności ze wskazanymi normami wystawionego przez akredytowaną jednostkę jest
nieuzasadnione i w sytuacji opisanej powyżej (gdy certyfikat taki posiadał tylko jeden podmiot)
uznane może być za ograniczające konkurencję.
Należy bowiem zauważyć, że certyfikat potwierdza fakt całościowego spełniania przez
meble wszystkich wymogów, które objęte są normą. W ramach systemu certyfikacji, dany wyrób
może być albo zgodny z normą- tj. spełniający wszystkie bez wyjątku jej warunki, albo też
niezgodny. Skoro Zamawiający (co jest niesporne) żąda mebli nie spełniających wszystkich
wymogów opisanych w normach, tym samym żąda mebli do których przedmiotowy certyfikat się
nie odnosi. Żądanie przedłożenia certyfikatu dotyczy więc dokumentu nie odnoszącego się de
facto do przedmiotu zamówienia. W takiej sytuacji, za wystarczające w świetle Ustawy wonno
zostać uznane dopuszczenie deklaracji zgodności wystawionych przez wykonawców startujących
w przetargu, którzy potwierdziliby zgodność produkowanych mebli z żądanymi normami, w
zakresie, w jakim wymaga tego Zamawiający.
Formułując przedmiotowy wymóg Zamawiający naruszył przepisy ustawy dotyczące
sposobu opisu przedmiotu zamówienia. Wyrok w którym Izba oddaliła odwołanie w tym
przedmiocie również uznać należy za naruszający te przepisy, co uzasadnia złożenie w tym
zakresie niniejszej Skargi i wniosek o zmianę wyroku.
3. W odniesieniu do kwestii wymogu przedłożenia certyfikatu na znak CE, w toku
postępowania przed Izbą Skarżący przedłożył jako dowód opinię wystawioną przez
niezależne notyfikowane laboratorium z Czech, która potwierdzała brak możliwości
oznaczenia takim znakiem mebli laboratoryjnych. Skarżący złożył też szereg dokumentów, w
tym korespondencję mailową, w której eksperci - w tym członkowie Polskiego Komitetu
Normalizacyjnego, do których Skarżący się zwracał, stanowczo potwierdzili, że nie jest
możliwe wystawienie certyfikatów CE dla mebli laboratoryjnych. Izba bezkrytycznie przyjęła
przy tym argumentację Zamawiającego, zgodnie z którą wymaga on by znak CE dotyczył
całych zestawów, nie zaś pojedynczych elementów. Abstrahując w tym miejscu od faktu, że
nawet w razie połączenia mebli w zestaw nie jest możliwe nadanie takiemu zestawowi znaku
CE (znak taki może dotyczyć jedynie np. elementów instalacji elektrycznej po podłączeniu
ich do zestawów meblowych, nie zaś całych zestawów, które nie stają się w ten sposób
urządzeniami podlegającymi znakowaniu znakiem CE, co również wynika z przedłożonej
przez Skarżącego dokumentacji), zauważyć należy, że tłumaczenie Zamawiającego leży w
całkowitej sprzeczności z jego wielokrotnie powtarzanymi wyjaśnieniami, dotyczącymi
konieczności zapewnienia modułowości dostarczanych mebli. Skoro bowiem zamawiający
zamierza sam konfigurować zestawy i wymaga możliwości wymiany ich poszczególnych
elementów, trudno by mógł racjonalnie stawiać wymóg oznaczania całych zestawów znakiem
CE (o ile taki mógłby być nadany). Żądanie takie - w świetle wyjaśnień dotyczących
modułowości mebli nie dotyczy bowiem de facto przedmiotu zamówienia.
4. Nie można także przyjąć, zdaniem skarżącego, zawartej w wyroku argumentacji,
dotyczącej posiadania przez Skarżącego certyfikatu ISO 9001:2000. Zarzut sformułowany w
proteście i podtrzymany w odwołaniu dotyczył bowiem tego, że wymóg przedstawienia
certyfikatu systemu zarządzania jakością nie może odnosić się do producentów mebli, może
dotyczyć jedynie wykonawców startujących w przetargu (co wynika z § 3 ust. 1 pkt 3
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów
dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te
dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 87, póz. 605, z późn. zmianami - dalej
Rozporządzenie). Takie sformułowanie SIWZ jest zatem, co podnosił Skarżący, ewidentnie
sprzeczne z prawem, jako stanowiące niedopuszczalne łączenie elementów podmiotowych z
opisem przedmiotu zamówienia. Sformułowanie to, poprzez odniesienie wymogu posiadania
certyfikatu nie do wykonawcy a do producenta, uniemożliwia wykonawcom - w tym także
Skarżącemu - mimo posiadania przez niego certyfikatu, zaoferowanie mebli
wyprodukowanych przez inny podmiot, który takiego certyfikatu nie będzie posiadał.
Ogranicza tym samym — w sposób sprzeczny z prawem, bo nie dopuszczony przez ustawę -
swobodę wykonawcy w określeniu sposobu realizacji zamówienia (przedłożenie mebli
własnej produkcji lub nabytych od innego podmiotu). Fakt posiadania przez Skarżącego
certyfikatu ISO w żaden sposób nie zmienia powyższej okoliczności. Dlatego w ocenie
Skarżącego orzeczenie Izby oddalające odwołanie zamawiającego w tym zakresie należy
uznać za niezgodne z prawem, co uzasadnia jego zmianę.
5. W odniesieniu do kwestii tzw. „wystawki” do której przedłożenia zamawiający
zobowiązał wykonawców, skarżący wskazał, że w zaskarżonym wyroku Izba uznała, że
żądanie zamawiającego nie jest nieuzasadnione ani przesadne zważywszy na „niewielki koszt
prezentacji w stosunku do ceny przedmiotu zamówienia (przystępujący POLON POZNAŃ sp.
z o. o. koszt prezentacji określił na kwotę 5.000,00 zł)". Jak zauważył składający skargę, Izba
przyjęła w sposób bezkrytyczny jako podstawę swojego orzeczenia oświadczenie złożone w
tym zakresie przez jednego z uczestników, całkowicie ignorując wyjaśnienia składane w tym
zakresie przez Skarżącego, który wartość żądanej wystawki ocenił na kwotę kilkukrotnie
wyższą. Zważywszy, że oparcie się na kwocie podanej przez POLON-POZNAŃ sp. z o.o.
stanowiło jedyną podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie, uznać należy, że Izba dokonała
rozstrzygnięcia tej kwestii z naruszeniem przepisów proceduralnych, mających wpływ na
wynik postępowania. Skarżący jeszcze raz podkreślił, iż z jego wyliczeń wynika, że koszt
sporządzenia wystawki wynosi ponad 20.000,00 zł, co w ocenie skarżącego uzasadnia
twierdzenie o nadmiernym koszcie związanym z żądaną przez Zamawiającego „wystawką” i
winno skutkować zmianą wyroku Izby w tym zakresie.
6. Odnośnie zarzutów Skarżącego, że nieuzasadnione jest stawianie wymogu
zastosowania zamkniętych kształtowników stalowych oraz wyposażenia poprzeczek stelaży w
nierdzewne metalowe i gwintowane złączki, Izba przyjęła, zgodnie z wyjaśnieniami
Zamawiającego, że ma to uzasadnienie w konieczności zabezpieczenia możliwości
podwieszania przez użytkownika szafek o różnych wymiarach i w takiej konfiguracji, jaka jest
niezbędna. W toku postępowania przed Izbą, Skarżący przedłożył dowód w postaci szeregu
katalogów producentów mebli laboratoryjnych, którzy nie stosowali przedmiotowej technologii
a mimo to możliwe było swobodne dokonywanie zmian konfiguracji zestawów. Izba w swoim
wyroku w żaden sposób nie odniosła się jednak do tej argumentacji, nie wskazując w
szczególności dlaczego nie dała wiary przedłożonym dowodom. Zamiast tego Izba bezkrytycznie
przyjęła za swoje oświadczenia składane przez Zamawiającego oraz POLON-POZNAN sp. z o.o.
(który stosuje wymaganą przez Zamawiającego technologię) i oddaliła odwołanie Skarżącego w
tym zakresie. W ocenie skarżącego doszło w tym przypadku do rażącego naruszenia przepisów
postępowania dotyczących oceny dowodów, które miało wpływ na rozstrzygnięcie odwołania i
powinno stanowić podstawę do zmiany orzeczenia Izby.
7. Analogicznie w ocenie skarżącego Izba potraktowała zarzut dotyczący konieczności
łączenia stelaży w miejscu ich docelowego zainstalowania. W tym przypadku również, pomimo
przedstawienia przez Skarżącego szeregu katalogów, potwierdzających możliwość modułowego
konfigurowania zestawów, bez konieczności ich łączenia na miejscu dostawy Izba uznała w
całości wyjaśnienia Zamawiającego, nie ustosunkowując się w jakikolwiek sposób do
argumentów Skarżącego i przedłożonych przez niego dowodów.
8. W odniesieniu do sformułowanego w SIWZ wymogu zastosowania technologii
spawania i odrzucenia możliwości użycia nitów, podobnie jak w odniesieniu do wymogu żądania
U-kształtnego wyprofilowania boków i pleców szafki, wymogu zastosowania konstrukcji
samonośnej (braku zastosowania ram wewnętrznych), wysuwanych profili czołowych czy
perforacji służących do zmiany wysokości półek, zabezpieczonej elementem z tworzywa
sztucznego, jak i w odniesieniu do zakazu stosowania polipropylenu, które razem z powołanymi
w innych częściach protestu parametrami zawartymi w SIWZ, takimi jak grubość blachy,
głębokość szafek etc., składają się na dokładny obraz mebli oferowanych przez jednego
wykonawcę - POLON POZNAN sp. z o.o. Zamawiający podnosił w odpowiedzi na protest, jak i
w toku postępowania, że wprowadzenie wszystkich tych wymogów uzasadnione jest bądź to
względami konstrukcyjnymi, bądź też - np. w odniesieniu do zakazu użycia polipropylenu -
względami bezpieczeństwa pożarowego. Na poparcie swoich argumentów Zamawiający nie
przedstawił jednak żadnych dowodów, poza gołosłownymi oświadczeniami. W toku
postępowania Izba w całości przyjęła jednak za własne wyjaśnienia udzielane przez
Zamawiającego jak i przez POLON-POZNAŃ sp. z o.o. W uzasadnieniu wyroku, Izba wskazała
np. że żądanie zastosowania profili U-kształtnych pozwala na osiągnięcie „ trwałości i stabilności
mebli". W odniesieniu do zakazu stosowania polipropylenu izba uznała że uzasadnia go fakt iż
„PCV nie pali się, a przede wszystkim nie kruszeje w takim czasie jak polipropylen". W ocenie
Skarżącego, sformułowanie takich stwierdzeń, a już tym bardziej oparcie na nich rozstrzygnięcia,
wymaga posiadania wiedzy specjalistycznej, z zakresu bądź to konstrukcji stalowych bądź to
materiałoznawstwa. Zgodnie z zapisami art. 188 ust. 4 ustawy, w przypadku takim w sprawie
powinien zostać powołany biegły odpowiedniej specjalności, który w oparciu o swoją wiedzę
specjalistyczną wskazałby m.in., czy przy zakładanych obciążeniach towarzyszących eksploatacji
mebli w laboratorium, technologia ich wykonania opisana w SIWZ rzeczywiście ma -jak twierdzi
Zamawiający - istotne znaczenie dla stabilności wykonanych mebli czy trwałości konstrukcji.
Tymczasem w toku postępowania nie został przeprowadzony taki dowód. Izba wydała swój
wyrok opierając się wyłącznie na twierdzeniach przedstawianych w tym zakresie przez
Zamawiającego. W ocenie skarżącego,, Izba naruszyła w ten sposób przepisy postępowania w
sposób mający wpływ na wynik sprawy. W ocenie zamawiającego, z uwagi na niewykazanie -
wbrew twierdzeniu Izby - przez Zamawiającego, iż wprowadzone wymogi mają służyć m.in.
zapewnieniu zwiększonej wytrzymałości mebli, odwołanie Skarżącego winno zostać
uwzględnione, co uzasadnia wniosek o zmianę wyroku Izby w tym zakresie.
Skarżący wskazał, że posiada interes prawny w złożeniu niniejszej skargi, albowiem
uczestniczy w przedmiotowym postępowaniu i złożył w jego toku ofertę, zaś sformułowania
SIWZ które faworyzowały innego wykonawcę, którego meble również zostały zaoferowane
w toku postępowania, spowodowały dla Skarżącego dodatkowe utrudnienia w przygotowaniu
i złożeniu oferty, w stosunku do faworyzowanego wykonawcy, wiążąc się dla Skarżącego
również z dodatkowymi kosztami, co z pewnością nie pozostało bez wpływu na treść i
wzajemną relację złożonych ofert. Uwzględnienie skargi poprzez nakazanie Zamawiającemu
unieważnienia przedmiotowego postępowania stworzy możliwość przygotowania przez
Zamawiającego nowej specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w której przedmiot
zamówienia nie będzie określony w sposób sprzeczny z prawem, i umożliwi Skarżącemu
ubieganie się o udzielenie zamówienia na zasadach uczciwej konkurencji.
W dalszych pismach procesowych strony podtrzymały swoje stanowiska, zaś
przeciwnik skargi wniósł dodatkowo o umorzenie postępowania, podnosząc zarzut braku
interesu prawnego po stronie skarżącego, z czym skarżący nie zgadzał się w toku
postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd Okręgowy wskazuje, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 378 § 1
k.p.c. w zw. z art. 194 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych,
zw. dalej Pzp (w brzmieniu: ust. 1 „Na wyrok zespołu arbitrów oraz postanowienia zespołu
arbitrów kończące postępowanie odwoławcze przysługuje skarga do sądu.
2. W postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o apelacji,
jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.”) Sąd drugiej instancji rozpoznaje
sprawę w granicach apelacji (skargi); w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod
uwagę nieważność postępowania. W tym' miejscu wypada także przypomnieć, że poprzez
granice apelacji (skargi) należy rozumieć granice wniosków i zarzutów apelacji (skargi); nie
można tego pojęcia wiązać jedynie z zakresem zaskarżenia. Takie określenie granic apelacji
znajduje uzasadnienie w treści art. 378 § 1, wyraźnie rozróżniającego granice apelacji (zdanie
pierwsze) od granic zaskarżenia (zdanie drugie), mających węższy pojęciowo zakres (zob.
także wyrok SN z dnia 22 stycznia 2002 r., V CKN 650/00, Lex, nr 54335; zagadnienie to
wywołuje jednak rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego). Nie można również
utożsamiać granic apelacji z granicami wniosków apelacji. W doktrynie można również
spotkać określenie granic apelacji poprzez nie tylko zarzuty i wnioski apelacyjne, ale także
nowe fakty i dowody. Związanie granicami wniosków apelacji oznacza, że sąd drugiej
instancji nie może objąć swą kontrolą tej części orzeczenia sądu pierwszej instancji, która nie
została zaskarżona. Sąd nie jest natomiast związany treścią wniosku apelacyjnego co do
sposobu rozstrzygnięcia. Sąd drugiej instancji związany jest również zarzutami zawartymi w
apelacji. Związanie zarzutami apelacyjnymi oznacza, że uwzględnienie apelacji możliwe jest
jedynie w oparciu o zarzuty powołane przez stronę skarżącą. (Bodio J., Demendecki T.,
Jakubecki A., Marcewicz O., Telenga P., Wójcik M.P., Kodeks postępowania cywilnego.
Komentarz, Oficyna, 2008, wyd. III.). Zgodnie jednak z poglądem Sądu Najwyższego (który
skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela) wyrażonym w uchwale z dnia
31 stycznia 2008r. w sprawie o sygn. III CZP 49/07, publ. OSNC 2008/6/55.Sąd drugiej
instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej
zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące
naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę
nieważność postępowania.
W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy zajmował się kwestią istnienia po stronie
skarżącego interesu prawnego do wniesienia środka zaskarżenia. W tym miejscu Sąd
Okręgowy przytacza treść przepisu art. 179 ust. 1 Pzp w brzmieniu: „ Środki ochrony prawnej
określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcom i uczestnikom konkursu, a także
innym osobom, jeżeli ich interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać
uszczerbku w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.” Po pierwsze Sąd
wskazuje, że pojęcie interesu prawnego, co wynika z samego brzmienia przepisu, odnosi się
tylko i wyłącznie do „innych osób”, nie zaś do wykonawców, czy uczestników postępowania.
Skarżący w postępowaniu, w którym złożył protest co do zapisów specyfikacji istotnych
warunków zamówienia (zw. dalej SIWZ) nie złożył skutecznie oferty, co więcej, swój interes
prawny wywodzi on właśnie z tego, że wskutek specyficznej konstrukcji zapisów SIWZ, z
którymi w toku postępowania się nie zgadzał, nie był on w stanie skutecznie oferty złożyć. W
takim stanie faktycznym, jeśli skarżący nie złożył oferty, nie sposób uznać go za wykonawcę
albo też za uczestnika postępowania, co nie wyklucza jednak przyznania mu statusu innej
osoby, mającej interes prawny do wniesienia środka ochrony prawnej, jakim niewątpliwie jest
skarga do Sądu Okręgowego. Kluczowe zatem znaczenie dla rozpoznania merytorycznego
przedmiotowej sprawy miało ustalenie, czy faktycznie skarżący interes prawny posiada oraz
czy wskutek naruszenia przepisów ustawy przez zamawiającego ten interes mógł doznać
uszczerbku.
Na tle przepisu art. 179 Pzp interes prawny należy rozumieć szeroko. Podkreślał to
m.in. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 5 marca 2008 roku w sprawie o
sygnaturze I Aca 85/08 (w którym odwoływał się do poglądów wyrażonych w wyroku Sądu
Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 roku w sprawie o sygn. II CSK 395/2005), w którym
wypowiedział się, iż interes prawny należy rozumieć szeroko, że nie można skarżącemu
odmawiać ochrony prawnej, nawet wówczas, gdy wniesienie środka ochrony prawnej tylko
potencjalnie może wpływać na sferę prawną bądź faktyczną skarżącego. Przesłanka istnienia
interesu prawnego winna bowiem być interpretowana z uwzględnieniem szeroko
pojmowanego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w konstytucyjnie
określonym zakresie, ponieważ prawo to jest standardem międzynarodowym. Dlatego też
interes prawny winien być pojmowany liberalnie. Nie może mieć przy tym znaczenia
okoliczność, że w dalszym toku postępowania toczącego się według przepisów ustawy Pzp
skarżący wraz z „TAWO” Tadeusz Flieger złożył skutecznie ofertę dostawy i montażu mebli
laboratoryjnych, nie pozbawia go to bowiem prawa do skarżenia zapisów SIWZ, o których
uważa, że wcześniej uniemożliwiły mu skuteczne złożenie takiej właśnie oferty, tym bardziej,
że jak skarżący słusznie podnosi, jego odrzucona oferta złożona została w konsorcjum wraz z
innym podmiotem, a zatem w innym układzie faktycznym, niż miało to miejsce w chwili
składania protestu.
Również w doktrynie podnosi się, że interesu prawnego nie należy utożsamiać
wyłącznie z uzyskaniem zamówienia w danym postępowaniu - „Jeśli nawet uznać, że
podmiot wykluczony [z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego] traci
status "wykonawcy", to nadal może być uznany za ów "inny podmiot" (z przepisu art. 179 ust.
1 Pzp) Ma on legitymację do wnoszenia środków odwoławczych nie tylko wtedy, gdy jego
interes prawny w uzyskaniu zamówienia został już naruszony, ale i wówczas, gdy może być
naruszony w przyszłości. W związku z tym błędne jest utożsamianie interesu prawnego
wyłącznie z interesem w uzyskaniu konkretnego zamówienia. Może być przecież i tak, że
protest złożony przez wykonawcę zmusi Zamawiającego do unieważnienia postępowania, a
tym samym pozbawi tego wykonawcę szans na uzyskanie zamówienia (Kwieciński Tomasz,
Stawicki Aleksander, „Prawo do protestu służy przejrzystości postępowania”, Rzeczpospolita
2004/9/29). Reasumując, z powyższych rozważań wynika wyraźnie, że skarżący ma interes
prawny we wniesieniu skargi do Sądu Okręgowego (słuszne są rozważania na temat interesu
prawnego dokonane w uzasadnieniu wyroku Krajowej Izby Odwoławczej), ponieważ
wskutek jej wniesienia Sąd rozpoznawał, czy rzeczywiście w konsekwencji określonych
sformułowań SIWZ skarżący nie miał możności skutecznego złożenia oferty oraz czy doszło
do naruszenia zasad uczciwej konkurencji. Dlatego też Sąd Okręgowy uznając, że interes
prawny po stronie DCD Habitat istnieje, rozpoznawał skargę. Na marginesie tylko Sąd
wskazuje, że gdyby doszedł do przekonania odmiennego, musiałby również skargę oddalić,
nie zaś umorzyć postępowanie, bowiem istnienie interesu prawnego jest przesłanką
materialnoprawną, analogicznie jak w powództwie o ustalenie z art. 189 k.p.c., a jej brak nie
prowadzi do umorzenia postępowania, ale do oddalenia skargi.
W dalszej kolejności Sąd Okręgowy zajmował się zarzutami skarżącego dotyczącymi
sposobu opisu wymaganych mebli laboratoryjnych przez zamawiającego w SIWZ, który to
opis według DCD Habitat miał naruszać zasady uczciwej konkurencji oraz równego
traktowania wykonawców. W toku całego postępowania skarżący podkreślał, że zapisy SIWZ
zostały sporządzone w ten sposób, by wybrać ofertę jednego z producentów mebli -
mianowicie POLON-POZNAŃ sp. z o.o. Odnosząc się do zapisów SIWZ i naruszenia zasad
konkurencji skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 („Zamawiający przygotowuje
i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie
uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców.’), 29 ust. 2 („Przedmiotu
zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję.”),
36 ust. 1 pkt 3 i 5 („Specyfikacja istotnych warunków zamówienia zawiera co najmniej: 3)
opis przedmiotu zamówienia; 5) informację o przewidywanych zamówieniach
uzupełniających, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 6 i 7;”) Pzp oraz 3 ust. 1 („Czynem
nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli
zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.”), 15 ust. 1 pkt 3 i 5
1. („Czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do
rynku, w szczególności przez: rzeczowo nieuzasadnione, zróżnicowane traktowanie
niektórych klientów; działanie mające na celu wymuszenie na klientach wyboru jako
kontrahenta określonego przedsiębiorcy lub stwarzanie warunków umożliwiających
podmiotom trzecim wymuszanie zakupu towaru lub usługi u określonego przedsiębiorcy.”)
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 17 ust. 1 pkt 3
ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów
publicznych („Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest udzielenie zamówienia
publicznego: którego przedmiot lub warunki zostały określone w sposób naruszający zasady
uczciwej konkurencji”)
Odnośnie wszystkich tych zarzutów najistotniejsza okazała się ocena opisu SIWZ i
analiza, czy rzeczywiście wskutek danego ukształtowania zamówienia doszło do naruszenia
równości podmiotów oraz złamania zasad uczciwej konkurencji, innymi słowy mówiąc Sąd
badał, czy wymagania postawione meblom laboratoryjnym w SIWZ były nadmierne, nie
znajdujące oparcia w porządku prawnym oraz czy naruszały przepisy ustawy.
Na wstępie Sąd Okręgowy wskazuje, że generalnie uznanie konkretnego czynu za akt
nieuczciwej konkurencji wymaga ustalenia, na czym określone działanie polegało, oraz
zakwalifikowania go pod względem prawnym przez przypisanie mu cech konkretnego deliktu
szczegółowego ujętego w ramach Rozdziału 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
(„Czyny nieuczciwej konkurencji”, art. 5-17) lub deliktu w nim nieujętego, lecz
odpowiadającego hipotezie art. 3 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu Okręgowego wskutek
umieszczenia określonych zapisów w SIWZ, które od początku (już od wniesienia protestu)
skarży DCD Habitat sp. z o.o. nie doszło do naruszenia zasad uczciwej konkurencji, ani do
złamania zasady równego traktowania wykonawców.
Skarżący podkreślał od samego początku, że kluczowe znaczenie ma dla niego wymóg
znakowania oznaczeniem CE mebli laboratoryjnych oraz konieczność zaprezentowania
próbki mebli, dlatego też Sąd przede wszystkim odniesie się do tych właśnie wymagań
sformułowanych w SIWZ.
Co do konieczności oznaczenia mebli znakiem CE nie jest prawdą twierdzenie
skarżącego, że nie istnienie w polskim systemie prawnym przepis, który by nakładał taki
obowiązek na producenta. Zobowiązanie to wynika z dyrektywy 2006/95/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw
państw członkowskich odnoszących się do sprzętu elektrycznego przewidzianego do
stosowania w określonych granicach napięcia. Dyrektywa ta została uchwalona w celu
zapewnienia bezpieczeństwa w użytkowaniu sprzętu elektrycznego we wszystkich państwach
członkowskich (zresztą kwestię bezpieczeństwa studentów, magistrantów, doktorantów i
pracowników naukowych Uniwersytetu jego pełnomocnicy słusznie podnoszą od samego
początku, zamówienie bowiem dotyczy specjalistycznych mebli laboratoryjnych, które
przeznaczone mają być do pracy naukowej wykonywanej przez wszystkie te osoby, przy
czym wykonywanie badań laboratoryjnych odbywa się przecież z użyciem prądu
elektrycznego oraz wody, więc bez wątpienia istnienie ryzyko odniesienia określonych
obrażeń przez osoby pracujące przy meblach w razie ich nieprawidłowego wykonania, czy
montażu, dlatego też kwestia bezpieczeństwa jest jedną z najważniejszych dla zamawiającego
z uwagi na specyfikę jego pracy) i w art. 1 zawiera definicję sprzętu elektrycznego - „Do
celów niniejszej dyrektywy „sprzęt elektryczny” oznacza każdy sprzęt przeznaczony do
użytku przy napięciu z zakresów między 50 V a 1 000 V prądu przemiennego oraz między 75
V a 1 500 V prądu stałego, z wyjątkiem sprzętu i zjawisk wyszczególnionych w załączniku
II.” Obowiązek natomiast oznaczenia sprzętu elektrycznego znakiem CE (co zresztą zostało
przyznane na rozprawie przez skarżącego) jest sformułowany w art. 8 dyrektywy, który
stanowi: „1. Przed wprowadzeniem na rynek, na sprzęcie elektrycznym musi zostać
umieszczone oznakowanie CE przewidziane w art. 10, które wskazuje na jego zgodność z
przepisami niniejszej dyrektywy, łącznie z procedurą oceny zgodności opisaną w załączniku
IV.
2. W przypadku wystąpienia zastrzeżeń, producent lub importer może przedstawić
sprawozdanie, sporządzone przez jednostkę notyfikowaną zgodnie z art. 11 ust. 1 lit. b),
dotyczące zgodności sprzętu elektrycznego z przepisami art. 2.
3. W przypadku gdy sprzęt elektryczny podlega przepisom innych dyrektyw dotyczących
innych aspektów, a które także przewidują wymóg umieszczenia oznakowania CE,
oznakowanie to wskazuje, że istnieje domniemanie spełniania przez przedmiotowy sprzęt
przepisów zawartych w tych innych dyrektywach. Jednakże, jeżeli co najmniej jedna z tych
dyrektyw pozwala producentowi w okresie przejściowym na wybór regulacji, oznakowanie
CE wskazuje zgodność z przepisami tylko dyrektyw zastosowanych przez producenta. W
takim przypadku muszą zostać podane szczegółowe dane o zastosowanych dyrektywach,
zgodnie z ich publikacją w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, w dokumentacji,
uwagach lub instrukcjach wymaganych przez te dyrektywy i towarzyszących sprzętowi
elektrycznemu.” Artykuł 10 ust. 1 natomiast ma brzmienie: „Oznakowanie CE, o którym
mowa w załączniku III, umieszczane jest przez producenta lub jego upoważnionego
przedstawiciela ustanowionego we Wspólnocie na sprzęcie elektrycznym lub, jeśli nie jest to
możliwe, na opakowaniu, na instrukcji obsługi lub na karcie gwarancyjnej, w sposób
widoczny, czytelny i nieusuwalny.”
Sąd podkreśla, że te przepisy wprowadzają bezwzględny obowiązek znakowania
znakiem CE sprzętu elektrycznego, dyrektywa jako akt prawa wspólnotowego jest częścią
polskiego porządku prawnego, jej zapisy zostały powielone w rozporządzeniu Ministra
Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 roku w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu
elektrycznego. Przepis § 4. tego aktu stanowi, iż „Sprzęt elektryczny może być wprowadzony
do obrotu tylko wówczas, gdy po skonstruowaniu go zgodnie z zasadami dobrej praktyki
inżynierskiej w zakresie zasad bezpieczeństwa nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, zwierząt
domowych i mieniu, jeżeli jest właściwie zainstalowany, utrzymywany i użytkowany zgodnie
z przeznaczeniem oraz oznakowany w sposób określony w § 11.” Par. 11 tymczasem ma
brzmienie: „ 1. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel umieszcza na sprzęcie
elektrycznym oznakowanie CE, potwierdzające zgodność tego sprzętu z przepisami
rozporządzenia.
2. Oznakowanie CE umieszcza się bezpośrednio na sprzęcie elektrycznym, a w przypadku
braku takiej możliwości - na jego opakowaniu, w instrukcji obsługi lub świadectwie
gwarancyjnym. Oznakowanie to powinno być widoczne, łatwo czytelne i nieusuwalne.
3. Wzór znaku CE określa załącznik do rozporządzenia.
4. Inne znaki mogą być umieszczane na sprzęcie elektrycznym, jego opakowaniu, w instrukcji
obsługi lub świadectwie gwarancyjnym, pod warunkiem że nie zmniejszają widoczności i
czytelności znaku CE oraz nie sugerują tego znaku.”
Treść przytoczonych powyżej przepisów wskazuje jednoznacznie na obowiązek
oznakowania znakiem CE sprzętu elektrycznego, który jest integralną częścią mebli
laboratoryjnych. Jak wyjaśniał na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 roku pełnomocnik
zamawiającego prof. Artur Jarmołowski, który przez wiele lat pracował i nadal pracuje w
laboratoriach - stołu laboratoryjnego nie należy utożsamiać ze zwykłym stołem, nawet
mającym gniazdko, jak zwykłe biurko; stół laboratoryjny ma bowiem wiele gniazd
elektrycznych, jest metalowy z podwieszanymi szafkami metalowymi z doprowadzeniem
wody oraz przystawką, która to podtrzymuje. W ocenie Sądu Okręgowego, skoro instalacja
elektryczna (o czym Sąd przekonał się, przeprowadzając dowód z katalogu mebli
prezentowanych przez DCD Habitat sp. z o.o. oraz innych producentów) jest integralną
nieodłączną częścią składową niektórych z mebli laboratoryjnych, cały taki mebel winien być
oznaczony znakiem CE. Przecież bez instalacji elektrycznej stół traciłby tak naprawdę walory
konieczne dla zamawiającego, jest to logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego,
stałby się normalnym, zwykłym stołem, nieprzydatnym dla prowadzenia badań
laboratoryjnych. Inaczej mówiąc, zamówienie stołu, szafek, czy przystawek bez sprzętu
elektrycznego (który w świetle powołanych wyżej przepisów musi być znakowany znakiem
CE) nie miałoby żadnego sensu i nie byłoby celowe z punktu widzenia powodów ogłoszenia
zamówienia dla Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Cały
czas trzeba pamiętać, co już podkreślono Wyżej w uzasadnieniu orzeczenia, iż oznakowanie
CE jest wymagane przez Wspólnotę oraz wszystkie państwa członkowskie z uwagi na
bezpieczeństwo użytkowników sprzętu elektrycznego. Dlatego też tego wymogu na pewno
nie można uznać za nadmierny, znajduje on bowiem uzasadnienie nie tylko w przytoczonych
przepisach prawa, ale także w specyfice mebli laboratoryjnych, których koniecznym
składnikiem jest instalacja elektryczna, jak również w charakterystyce pracy w laboratorium i
wymogach bezpieczeństwa. Potwierdza to treść Polskiej Normy PN-EN 13150 (odnoszącej
się do stołów roboczych dla laboratoriów), w treści której wskazano, że stoły powinny być
produkowane w taki sposób, by do minimum ograniczyć urazy i uszkodzenia ciała w
warunkach normalnej pracy, przy czym właściwości elektryczne winny być zgodne także z
polskimi normami. Fakt, iż zamawiający zrezygnował z wymogu znakowaniem CE
elementów, które są samodzielne, nie połączone w jakikolwiek sposób z instalacją
elektryczną nie może być argumentem za przyznaniem racji skarżącemu, a wręcz przeciwnie.
Zamawiający bowiem, podobnie jak Sąd, dostrzegł, że w przypadku, kiedy sprzęt elektryczny
jest nieodłącznym elementem stołów, przystawek i szafek - cały taki zestaw musi posiadać
znak CE, w przeciwnym zaś wypadku byłby to wymóg nadmierny, bowiem znakowanie CE
nie jest przewidziane dla samych mebli laboratoryjnych, bez instalacji elektrycznej. Bez
znaczenia przy tym jest argumentacja dotycząca przepisów karnych - art. 45 i nast. ustawy z
dnia 30 sierpnia 2002 roku o systemie oceny zgodności, bowiem te regulacje dotycząc
sytuacji zupełnie innych, niż ustalone w przedmiotowym postępowaniu - na przykład
wprowadzenia do obrotu lub oddania do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi
wymaganiami.
Jeżeli chodzi natomiast o wymóg SIWZ okazania przez wykonawcę tzw. „wystawki”,
czyli próbki oferowanych mebli oraz żądania przez zamawiającego certyfikatu jakości -
również i te wymagania nie są sprzeczne z polskim porządkiem prawnym, w tym z
przepisami ustawy Pzp. Trzeba wskazać, że przepis art. 25 ust. 2 ustawy Pzp stanowi, iż w
postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie
oświadczeń i dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, wskazanych w
ogłoszeniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert.
Dokumenty te zostały skonkretyzowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 maja
2006 w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz
form, w jakich te dokumenty mogą być składane. Przepis § 3 powołanego aktu ma brzmienie:
„1. W celu potwierdzenia, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane odpowiadają
wymaganiom określonym przez zamawiającego, zamawiający może żądać w szczególności:
1) próbek, opisów lub fotografii;
2) zaświadczenia podmiotu uprawnionego do kontroli jakości potwierdzającego, że
dostarczane produkty odpowiadają określonym normom lub specyfikacjom technicznym;
3) zaświadczenia niezależnego podmiotu zajmującego się poświadczaniem zgodności działań
wykonawcy z normami jakościowymi, jeżeli zamawiający odwołują się do systemów
zapewniania jakości opartych na odpowiednich normach europejskich.
4) zaświadczenia niezależnego podmiotu zajmującego się poświadczaniem zgodności działań
wykonawcy z europejskimi normami zarządzania środowiskiem, jeżeli zamawiający wskazują
środki zarządzania środowiskiem, które wykonawca będzie stosował podczas realizacji
zamówienia na roboty budowlane lub usługi, odwołując się do systemu zarządzania
środowiskiem i audytu (EMAS) lub norm zarządzania środowiskiem opartych na
europejskich lub międzynarodowych normach poświadczonych przez podmioty działające
zgodnie z prawem Unii Europejskiej, europejskimi lub międzynarodowymi normami
dotyczącymi certyfikacji.
2. Wykonawca może zamiast zaświadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, złożyć
równoważne zaświadczenia wystawione przez podmioty mające siedzibę w innym państwie
członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
3. Wykonawca może zamiast zaświadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, złożyć inne
dokumenty potwierdzające odpowiednio stosowanie przez wykonawców równoważnych
środków zapewnienia jakości i stosowanie równoważnych środków zarządzania
środowiskiem.”
Na tle tej regulacji bez wątpienia nie jest nadmiernym wymóg zamawiającego
przedłożenia przez wykonawcę certyfikatu systemu jakości oraz zaprezentowania próbki
mebli (tym bardziej, że w stosunku do wartości całego zamówienia koszt sporządzenia tzw.
„wystawki” jest niewielki, co wskazywał zamawiający oraz przystępujący po jego stronie
POLON-POZNAŃ sp. z o.o. Nadto nie sposób przyznać racji zamawiającemu, że wykonanie
i zaprezentowanie próbki mebli jest nader celowe, gdyż przecież dla podjęcia decyzji o
zakupie danych stołów, szafek i przystawek (o tak wielkiej wartości - prawie 1 min złotych)
faktycznie konieczne jest obejrzenie elementów zestawu - dla Sądu jest to logiczne i
niesprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego.
Natomiast jeśli chodzi o argumenty skarżącego dotyczące materiałów, z których
wykonane są elementy urządzeń laboratoryjnych, o ich wymiary, sposób łączenia
poszczególnych elementów, technologii spawania czy użycia nitów łączących dane elementy
zestawu, stosowania polipropylenu Sąd Okręgowy w pełni podziela w tym zakresie
stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej Zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z dnia 3
kwietnia 2009 roku. Faktycznie, nie może być tak, co podkreślał zamawiający, a na co
zwróciła uwagę Krajowa Izba Odwoławcza, że to zamawiający ma dostosować specyfikację
istotnych warunków zamówienia, czyli w istocie własne wymagania co do zamawianych
mebli do możliwości technicznych i produkcyjnych danego oferenta. Trzeba podkreślić w
tym miejscu, iż zamawiający w toku postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą
precyzyjnie i stanowczo opisał, dlaczego w sposób określony w SIWZ dokonał opisu
wymogów, jakie mają spełniać zamawiane przez niego meble, przede wszystkim powołując
się na względy bezpieczeństwa oraz funkcjonalności, które są bez wątpienia bardzo ważne w
przypadku prowadzenia badań laboratoryjnych przy udziale studentów oraz pracowników
naukowych Uniwersytetu. Nadto należy uwypuklić, iż w polskim porządku prawnym jedną z
naczelnych zasad prawa cywilnego jest zasada swobody umów, sformułowana w przepisie
art. 3531 k.c. (w brzmieniu: „Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny
według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze)
stosunku, ustawie ani zasadom współżycia.”), co oznacza, że o ile bezwzględnie
obowiązujące przepisy nie regulują określonych praw i obowiązków, strony mają, w
granicach wynikających z art. 3531 k.c., swobodę ułożenia stosunku prawnego. Zdaniem Sądu
Okręgowego żaden z przepisów ustawy Pzp nie modyfikuje ani nie wyłącza tej zasady w
odniesieniu do umów zawieranych wskutek uprzedniego przeprowadzenia postępowania
zgodnie z regulacjami Pzp. Zamawiający ma pełne prawo określić parametry niezbędnych dla
niego mebli, ich wymiary, technikę produkcji, byle by nie naruszał przy tym przepisów
ustawy Pzp ani reguł uczciwej konkurencji, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Gdyby
przyjąć rozumowanie skarżącego, należałoby dojść do nietrafnej konkluzji, że to nie
zamawiający, ale oferenci będą decydować o wyglądzie i cechach dostarczanych przez siebie
produktów, które przecież (o czym nie można zapominać) mają służyć zamawiającemu.
W tym miejscu Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że nie można uznać za słuszne
twierdzeń skarżącego, jakoby cały opis produktu w SIWZ i jego sporządzenie przez
zamawiającego prowadziło tylko i wyłącznie do spowodowania wybrania oferty POLON-
POZNAŃ sp. z o.o. Po pierwsze sam skarżący na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą
wskazywał, że również byłby w stanie wykonać 90% zamówienia, a tylko dalsze 10% przy
zwiększonym nakładzie środków, na przykład przy pomocy podwykonawców, po drugie zaś
nie sposób nie zauważyć, że w aktach sprawy na k. 508 znajduje się oświadczenie podpisane
tylko i wyłącznie przez zamawiającego (nie zaś przez konsorcjum DCD Habitat sp. z o.o. i
„TAWO” Tadeusz Fligier”), iż skarżący spełnia wymogi udziału w postępowaniu toczącym
się na podstawie przepisów Pzp oraz że posiada uprawnienia, niezbędną wiedzę i
doświadczenie, dysponuje potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do wykonania
zamówienia oraz znajduje się w sytuacji ekonomicznej zapewniającej jego wykonanie, na k.
zaś 541-542 dołączono certyfikat ISO 9001:2000 skarżącego oraz deklarację zgodności CE
„TAWO” Tadeusz Fligier, który jest członkiem konsorcjum powołanego przez skarżącego w
celu przystąpienia do zamówienia. Nie sposób również przeoczyć tego, że skarżący, działając
wspólnie z przystępującym po jego stronie w przedmiotowym postępowaniu, skutecznie w
dalszym toku postępowania toczącego się według przepisów Pzp złożył ofertę dostawy i
montażu mebli laboratoryjnych dla zamawiającego. Co prawda oferta Konsorcjum skarżącego
i przystępującego po jego stronie nie została wybrana przez zamawiającego (k. 304 akt), a
jednak treść dokumentacji ofertowej załączonej do akt sprawy jednoznacznie świadczy o tym,
że także skarżący (nie tylko POLON-POZNAŃ) był w stanie spełnić wszystkie warunki
opisane w SIWZ i skutecznie złożyć ofertę dostawy i montażu mebli laboratoryjnych. W
świetle takich ustaleń faktycznych nie może ostać się argument skarżącego, iż określona treść
SIWZ umożliwiała złożenie oferty wyłącznie POLON-POZNAŃ sp. z o.o., zaś skarżącemu
uniemożliwiała włączenie się do postępowania jako oferentowi.
Reasumując, należy uznać, że opis dokonany w SIWZ przez zamawiającego jest
zgodny z porządkiem prawnym, w tym z przepisami ustawy Pzp oraz nie narusza zasad
uczciwej konkurencji, a także w żaden sposób nie powoduje nierównego traktowania
oferentów. Skoro zatem czynności zamawiającego były w pełni zgodne z prawem,
postępowanie nie zostało obarczone żadną z wad wskazywanych przez skarżącego, brak było
podstaw do unieważniania postępowania lub też do uznania jakiejkolwiek czynności prawnej
zamawiającego za sprzeczną z ustawą albo zmierzającą do jej obejścia (jak bowiem wskazano
powyżej - wszystkie czynności podjęte w toku postępowania zostały dokonane prawidłowo,
zgodnie z dyspozycjami przepisów ustawy Pzp) - zatem zarzuty skarżącego opisane powyżej,
jak również zarzut naruszenia przepisu art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp i art. 5, 58 § 1 i 2 k.c. w
zw. z art. 14 Pzp oraz art. 22 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji nie mogły się ostać (absolutnie
nie może być mowy o ograniczeniu wolności działalności gospodarczej skarżącego, skoro po
pierwsze postępowanie było w całości prowadzone zgodnie z Pzp, a po drugie, jak wykazano
powyżej, skarżący był w stanie złożyć skutecznie ofertę dostawy i montażu mebli).
Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia przez Krajową Izbę Odwoławczą przepisów art.
188 ust. 7 oraz 190 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, jak również art. 188 ust. 4 i 190 ust. 1 i 2 ustawy
Pzp - także i one nie zasługiwały na uwzględnienie.
Sygn. akt. X Ga 182/09
)
Przepis art. 188 ust. 4 Pzp ma brzmienie: „Izba może powołać biegłego spośród osób
wpisanych na listę biegłych sądowych ustanowionych przy sądach okręgowych, jeżeli
ustalenie stanu faktycznego sprawy wymaga wiadomości specjalnych. Biegłemu przysługuje
wynagrodzenie w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami o należnościach świadków,
biegłych i stron w postępowaniu sądowym.” W ocenie Sądu Okręgowego rozstrzygnięcie
przedmiotowej sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych. Odnośnie oceny konstrukcji
stalowych, z których wykonane są meble oferowane przez skarżącego oraz wymogów
bezpieczeństwa spełnianych przez te konstrukcje - zdaniem Sądu wystarczające było
przeprowadzenie w tym zakresie dowodu ze zgromadzonych w sprawie dokumentów - m.in.
katalogów mebli (czego faktycznie nie uczyniono w pierwszym etapie postępowania, ale
dowód ten przeprowadził Sąd, zatem to uchybienie nie miało żadnego wpływu na treść
rozstrzygnięcia), ale przede wszystkim pism dołączonych do akt, w tym oświadczeń
profesorów i pracowników naukowych zamawiającego, którzy przecież od wielu lat pracują
przy meblach laboratoryjnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci
przedstawionej powyżej pozwala na ocenę funkcjonalności mebli laboratoryjnych i analizę
zasadności wymogów zawartych w SIWZ. Podobnie Sąd nie uznał za konieczne
powoływanie w sprawie biegłego i zasięgnięcie jego opinii co do niezbędności znakowania
oznaczeniem CE mebli laboratoryjnych oraz co do wymogu certyfikacji zestawów - zarówno
na etapie postępowania przed Krajową Izbą Gospodarczą, jak i przed Sądem Okręgowym
kwestie te nie wymagały posiadania wiedzy specjalnej. Należy zauważyć, że w polskim
systemie prawnym nie jest możliwe wydanie postanowienia o zasięgnięciu opinii biegłego w
sytuacji, gdy wymagana wiedza dotyczy sfery prawa - a z taką sytuacją mamy przecież do
czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem problematykę certyfikowania czy znakowania
CE regulują przepisy powołane powyżej (rozporządzenie Ministra Gospodarki oraz
dyrektywa Parlamentu i Rady), dlatego to Sąd oraz Krajowa Izba Gospodarcza w ramach
swoich kompetencji i uprawnień ustalały okoliczności, na które skarżący żądał
przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Wobec powyższego Sąd uznał, że zarzuty
skarżącego nie są trafne oraz z tych samych względów oddalił wnioski dowodowe skarżącego
o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego zawarte w skardze. Sąd nie przeprowadził
również dowodu z przesłuchania Macieja Piątyszaka i Radosława Gibkiego na okoliczność
przebiegu rozprawy przed Krajową Izba Odwoławczą, albowiem Sąd dysponował kserokopią
protokołu rozprawy z dnia 24 marca 2009 roku oraz protokołem rozprawy z dnia 31 marca
2009 roku, których treść nie była kwestionowana na rozprawie przed Sądem Okręgowym
przez strony, a które to odzwierciedlają przebieg postępowania przed Krajową Izbą
Odwoławczą. Dlatego też Sąd uznał za zbędne przesłuchiwanie na te okoliczności świadków,
ponieważ mogliby tylko potwierdzić to, co już jest zapisane w protokołach rozprawy.
Przepis art. 188 ust. 7 Pzp stanowi, iż Izba ocenia wiarygodność i moc dowodów
według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego
materiału. Jest to przepis o analogicznym brzmieniu jak art. 233 § 1 k.p.c. Sąd nie dopatrzył
się w przedmiotowej sprawie naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Należy
wskazać, że ocena ta dokonywana jest przez pryzmat własnych przekonań sądu (w tym
przypadku Krajowej Izby Odwoławczej), jego wiedzy i posiadanego zasobu doświadczeń
życiowych. Ramy tej oceny wyznaczają wymagania prawa procesowego oraz zasady
logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, według których izba w sposób bezstronny,
racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru
określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do
pozostałego materiału dowodowego. Zgodnie z utrwaloną w doktrynie i orzecznictwie
wykładnią art. 233 § 1 k.p.c., kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów grupuje się
następująco: 1) doświadczenie życiowe, 2) inne źródła wiedzy, 3) poprawność logiczna i 4)
prawdopodobieństwo wersji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 września 2000
r., V CKN 94/00 (LexPolonica nr 388263, LEX nr 52589) „Sąd ocenia wiarygodność i moc
dowodów według swego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego
materiału. Przepis art. 233 § 1 k.p.c., przy uwzględnieniu treści art. 328 § 2 k.p.c., nakłada na
sąd orzekający obowiązek: po pierwsze - wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie
materiału, po drugie - uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w
postępowaniu, po trzecie - skonkretyzowania okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu
poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, po
czwarte - wskazania jednoznacznego kryterium oraz argumentacji pozwalającej - wyższej
instancji i skarżącemu - na weryfikację dokonanej oceny w przedmiocie uznania dowodu za
wiarygodny bądź też jego zdyskwalifikowanie, po piąte - przytoczenia w uzasadnieniu
zaskarżonego orzeczenia dowodów, na których sąd się oparł, i przyczyn, dla których innym
dowodom odmówił wiarygodności.”.
Wszechstronne rozważenie zebranego materiału dowodowego polega na wzięciu pod
uwagę całego materiału sprawy, tj. uwzględnieniu wszystkich dowodów przeprowadzonych w
postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu
poszczególnych środków dowodowych, które mają znaczenie dla ich mocy i wiarygodności.
Następnie sąd dokonuje selekcji materiału pod kątem widzenia istotności poszczególnych
jego elementów, a później poprawnie je interpretuje.
Zastosowanie reguł logicznego rozumowania obejmuje uwzględnienie formalnych
schematów powiązań pomiędzy podstawami wnioskowania i wnioskami, zastosowanie zasad
doświadczenia życiowego wyznacza granice dopuszczalnych wniosków i stopień
prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału
dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem
życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać,
choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć
wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z
zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej
albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych
praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena
dowodów może być skutecznie podważona.
Ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża
istotę sądzenia w części dotyczącej ustalenia faktów, tj. rozstrzygania spornych kwestii na
podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia
się z dowodami. Powinna odpowiadać regułom logicznego myślenia wyrażającym formalne
schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady
doświadczenia życiowego będące wyznacznikiem granic dopuszczalnych wniosków i stopnia
prawdopodobieństwa ich przydatności w konkretnej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału
dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami
doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny
dowodów przewidzianej w art. 233 k.p.c. (i art. 188 ust. 7 Pzp), choćby dowiedzione zostało,
że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami
doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest
powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym
materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej
przez sąd; nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz
wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom
doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych. Należy podkreślić, że
zarzut skarżącego jest gołosłowny - poza przytoczeniem treści przepisu art. 188 ust. 7 Pzp
DCD Habitat sp. z o.o. w uzasadnieniu skargi nie odniosła się do tego, w jaki konkretnie
sposób izba naruszyła zasadę swobodnej oceny dowodów, nie wskazała błędów w
rozumowaniu izby oraz braku logiki, czy przełamanie zasady doświadczenia życiowego.
Dlatego też zarzut ten nie może się ostać.
Tylko w wypadku gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami
lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom
doświadczenia życiowego nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków
przyczynowo-skutkowych, przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie
podważona.
Wbrew zarzutowi apelacji nie ma podstawy do zarzucenia Krajowej Izbie
Odwoławczej naruszenia wymienionego wyżej przepisu.
Krajowa Izba, przeprowadzając ocenę wiarygodności i mocy dowodów, nie
przekroczyła ram zasady swobodnej oceny dowodów. Bezzasadne są zarzuty uchybienia
zasadom logicznego myślenia i doświadczenia życiowego w trakcie oceny dowodów, na
których oparto ustalenie okoliczności faktycznych. Rozważenie przez Sąd Okręgowy całego
zebranego materiału dowodowego zgromadzonego przez Izbę i dokonanie jego oceny,
doprowadziło Sąd Okręgowy do akceptacji dokonanej przez izbę zarówno oceny materiału
dowodowego, jak i wynikającego z tej oceny ustalenia istotnych okoliczności faktycznych
sprawy stanowiących podstawę rozstrzygnięcia o odwołaniu skarżącego. Izba na podstawie
materiału zebranego w postępowaniu wskazała w uzasadnieniu, na jakich dowodach je oparła
oraz umotywowała, jakim dowodom odmówiła wiarygodności. Ocena dowodów poczyniona
przez Sąd Okręgowy jest tożsama z ustaleniami uczynionymi przez Izbę, albowiem nie
przekracza granicy swobodnej oceny dowodów, jest logicznie poprawna i odpowiada
zasadom doświadczenia życiowego.
Zarzut naruszenia uprawnienia do swobodnej oceny materiału dowodowego tylko
wtedy może być uznany za usprawiedliwiony, jeżeli Izba zaprezentuje rozumowanie
sprzeczne z regułami logiki bądź z doświadczeniem życiowym. Dokonana przez Izbę ocena
dowodów, w tym analiza wyników postępowania dowodowego, ich porównanie z
przedmiotem tego postępowania i wyciągnięte wnioski nie budzą zastrzeżeń Sądu
Okręgowego. Wnioski do jakich doszła izba są logicznie uzasadnione, nie budzą żadnych
wątpliwości w świetle zasad doświadczenia życiowego, aktualnego stanu wiedzy, stanu
świadomości prawnej i dominujących poglądów na sądowe stosowanie prawa (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1050/00 (LexPolonica nr
379828, LEX nr 55499).
Skarżący zarzuca także naruszenie przepisu art. 190 ust. 1 i 2 Pzp (w brzmieniu:
„Art. 190. 1. Przewodniczący składu orzekającego zamyka rozprawę po przeprowadzeniu
dowodów i udzieleniu głosu stronom, a także jeżeli Izba uzna, że sprawa została dostatecznie
wyjaśniona.
2. Wydając wyrok Izba bierze ' za podstawę stan rzeczy ustalony w toku
postępowania.”), a jednak w żaden sposób nie wskazuje, ani w treści samego zarzutu (w
petitum skargi), ani też w uzasadnieniu środka zaskarżenia, dlaczego uważa zachowanie Izby
za uchybienie proceduralne, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Przewodniczący
udzielał głosu stronom odnośnie każdego zarzutu, a także po przeprowadzeniu w całości
postępowania dowodowego, co wynika z treści protokołu rozprawy przed Krajową Izbą
Odwoławczą z dnia 31 marca 2009 roku oraz oparła wyrok na ustaleniach dokonanych w toku
postępowania, o czym z kolei świadczy treść uzasadnienia wyroku. Wobec gołosłowności
zarzutu oraz niedopatrzenia się przez Sąd Okręgowy uchybień Izby w tym zakresie, również i
ten zarzut należało uznać za nietrafny.
Wobec powyższych ustaleń, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 198 ust. 2 zd. pierwsze
Pzp Sąd Okręgowy skargę oddalił uznając ją za bezzasadną.
W punkcie drugim wyroku na podstawie art. 198 ust. 5 Pzp oraz 98 § 1 i 3 k.p.c. w
zw. z art. 194 ust. 2 Pzp, jak również § 10 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu orzekł o kosztach zastępstwa
procesowego w postępowaniu odwoławczym.
T. Chojnacki P. Majchrzak R. Trzebny
Oryginał należycie podpisano
Odpis sporządzono
1B 09 2009
Poznań, dnia
41