Wyrok KIO X Ga 271/12
Informacje podstawowe
- Sygnatura
- X Ga 271/12
- Organ wydający
- Sąd Okręgowy w Poznaniu
- Rodzaj dokumentu
- wyrok
- Data wydania
- 14.06.2012
- Przewodniczący
- Piotr Majchrzak
- Sposób rozstrzygnięcia
- oddalone
Zamawiający
- Nazwa
- Szkoła Policji w Pile
- Miejscowość
- Piła
Postępowanie
- Tryb postępowania
- przetarg nieograniczony
Kluczowe przepisy ustawy Pzp
Zagadnienia merytoryczne
Treść dokumentu
Pobierz PDFSygn. akt X Ga 271/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 czerwca 2012 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział X Gospodarczy Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Piotr Majchrzak
Sędzia SO Jolanta Waltrowska
Sędzia SO Wanda Migdał
Protokolant praktykant Małgorzata Laska
po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy ze skargi wniesionej przez Izabelę Woźną prowadzącą działalność gospodarczą pod
nazwą BESTBAU Izabela Woźna w Chodzieży
przy udziale przeciwnika skargi - zamawiającego Szkoła Policji w Pile
o udzielenie zamówienia publicznego
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 marca 2012r., w sprawie o sygn. akt KIO
451/12
1. oddala skargę;
2. kosztami postępowania obciąża strony w zakresie przez nie poniesionym.
SSO Jolanta Waltrowska SSO Piotr Majchrzak SSO Wanda Migdał
ti ygip.ni należycie podpisano
C>dpis sporządzono
dnia.....-<v Sekrc±ar-z-Sadowy
/, c:. i tt' Wa ujrzy niak
Uzasadnienie
W dniu 7 marca 2012 wykonawca - Izabela Woźna prowadząca działalność gospodarczą
pod firmą BESTBAU w Chodzieży wniosła odwołanie w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego, prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113 póz.
759 ze zm.), [dalej: ustawa Pzp] przez Zamawiającego Skarb Państwa - Szkołę Policji w Pile.
Przedmiotem tego postępowania był „Remont pomieszczeń biurowych części budynku
dwukondygnacyjnego wraz z zagospodarowaniem piwnic na cele magazynowe". Odwołująca się
zarzuciła Zamawiającemu naruszenie art. 89 ust 1 pkt 6 ustawy Pzp w związku z odrzuceniem jej
oferty i nieodrzuceniem pozostałych ofert. W uzasadnieniu podniesiono, że Zamawiający
odrzucił ofertę na podstawie art. 89 ust 1 pkt 6 ustawy zarzucając błąd w obliczeniu ceny poprzez
zastosowanie niewłaściwej stawki podatku VAT tj. 8 i 23 %, która to stawka została zastosowana
tylko przez Odwołującego, gdyż pozostali uczestnicy zastosowali stawkę 23 %. Wskazując na
uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2O.X.2O11 r. CZP 52/2011 wykonawca podniósł, że
Zamawiający w siwz nie określił obowiązującej stawki podatku VAT. Taka konstrukcja siwz
oraz zakres rzeczowy inwestycji jednoznacznie wskazują - zdaniem odwołującego - , że
podlegający remontowi budynek pełni dwie funkcje - mieszkalną i użytkową. Odwołująca
stwierdziła, że przedmiotem zamówienia w niniejszej sprawie jest budynek mieszkalny,
umożliwiający jego mieszkańcom 24 godzinne korzystanie z pokoi, łazienek itd. mający na celu
zaspokojenie potrzeb sypialnianych, pełniący funkcję bursy czy internatu z wydzielonymi
pomieszczeniami użytkowymi, jak magazyny i pomieszczenia techniczne, a wobec powyższego,
zastosowanie zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług mają dwie stawki podatku VAT:
stawka 8% odnosząca się do części mieszkalnej oraz 23 % - odnosząca się do części
magazynowej i tym samym odrzucenie oferty wykonawcy jest niezgodne z prawem.
Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., wydanym w sprawie o sygnaturze KIO 451/12
Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie wykonawcy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Izba wskazała, że zgodnie z definicją budynku
mieszkalnego, zawartą w pkt 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia
1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, budynkiem mieszkalnym jest
1
obiekt budowlany, którego co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej
wykorzystywana jest na cele mieszkalne. W przypadku, gdy mniej niż połowa całkowitej
powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany
jest jako niemieszkalny. W załączniku tym wskazano również, że budynki niemieszkalne są to
obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. W przypadku, gdy co
najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów
mieszkalnych, budynek klasyfikowany jest także jako budynek mieszkalny. Podano również, że
całkowita powierzchnia użytkowa budynku obejmuje powierzchnię budynku z wyjątkiem:
powierzchni elementów budowlanych m.in. podpór, kolumn, filarów, szybów, kominów,
powierzchni zajmowanych przez pomieszczenia techniczne instalacji ogólnobudowlanych oraz
powierzchni komunikacji, np. klatki schodowe, dźwigi, przenośniki. Z kolei część
"mieszkaniowa" budynku mieszkalnego obejmuje pomieszczenia mieszkalne (kuchnie, pokoje
wypoczynkowe, sypialnie), pomieszczenia pomocnicze, takie jak piwnice oraz pomieszczenia
ogólnego użytkowania (np. wózkarnie, suszarnie). Z przepisów regulujących zakres stosowania
stawki podatkowej VAT w wysokości 8 %, wynika - art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów
i usług - że stawkę tę stosuje się m.in. do remontu lub modernizacji czy też przebudowy obiektu
budowlanego lub jego części, który jest zaliczany do budownictwa objętego społecznym
programem mieszkaniowym. Z definicji tej kategorii budownictwa, zawartej w art. 12a
wskazanego artykułu m.in. wynika, że przez budownictwo objęte społecznym programem
mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego, z wyłączeniem lokali
użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej
Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12. Mając na względzie tak ustalony stan prawny
Izba stwierdziła, że w niniejszym stanie fatycznym budynek Szkoły Policji, w którym ma być
wykonywana adaptacja pomieszczeń biurowych części budynku na cele sypialne wraz z
zagospodarowaniem piwnic na cele magazynowe, nie można zakwalifikować jako budynku
mieszkalnego o klasie 1130 według PKOB, ani jako budynku niemieszkalnego o klasie 1211 i
1212 według działu 12 PKOB. Izba ustaliła, iż łączna powierzchnia całego budynku, w którym
ma być prowadzona adaptacja, wynosi 3.146 m2, a powierzchnia mieszkalna (obejmująca już
istniejącą i tą, która zostanie wybudowana) - 918 m2. Pozostała powierzchnia to powierzchnia
niemieszkalna, w całym budynku obejmująca m.in. powierzchnie pomocnicze, w tym piwnice
2
oraz powierzchnia komunikacyjna jak klatki schodowe i korytarze. Izba podkreśliła, iż z
poczynionych ustaleń wynika także, że po adaptacji na cele mieszkalne, wykorzystywana
powierzchnia mieszkalna stanowić będzie nieco ponad 38 % całkowitej wartości. . Z kolei
dodatkowa powierzchnia (pomocnicza), taka jak piwnice o powierzchni 358, 51 m2, obejmująca
- jak wskazał w odwołaniu wykonawca - pomieszczenia techniczne (co nie powinno podlegać
doliczaniu) oraz magazyny i ciągi komunikacyjne (także niezaliczane) - po obligatoryjnych
odliczeniach (ok.118 m2) stanowić będzie około 8 %. Dlatego nawet gdyby przyjąć, że
wskazywane piwnice - magazyny mogą być zaliczone do powierzchni mieszkalnej, to łącznie
uzyskana powierzchnia i tak nie stanowi wymaganego minimum (50%). Izba zauważa także, że
wykonawca w odwołaniu wskazywaną część powierzchni pomocniczej zakwalifikował według
wyższej, 23 % stawki VAT. W konkluzji Izba stwierdza, że wskazany obiekt nie może być
klasyfikowany, z podatkowego punktu widzenia , jako obiekt mieszkalny czy też jako budynek
niemieszkalny z lokalami mieszkalnymi, albowiem ,w każdym przypadku, powierzchnia
mieszkalna (lokale mieszkalne) - w stosunku do ogólnej powierzchni ( bo taka musi być
uwzględniana do klasyfikacji charakteru obiektu ) będzie wykorzystywana w rozmiarze nie
przekraczającym połowy całkowitej powierzchni . Izba stwierdziła także, że z opisu przedmiotu
zamówienia bezspornie wynika, że remont dotyczy tylko części budynku. Tym samym
wykonawca, chociażby w ramach wizji lokalnej, wymaganej w tym postępowaniu zgodnie z
siwz, mógł ustalić - dla celów podatkowych - szacunkowe proporcje powierzchni mieszkalnej do
ogólnej i uszczegółowić te dane korzystając z procedury zapytań, określonej art. 38 ustawy Pzp.
Podsumowując KIO zauważyła, że ustalenia faktyczne i prawne wskazują, że podnoszony przez
wykonawcę zarzut naruszenia w tym postępowaniu art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp jest niezasadny
i podlega oddaleniu. Izba jednocześnie stwierdziła, że argumentacja podnoszona w decyzji o
odrzuceniu oferty wykonawcy, związana z brakiem statusu szkoły dla obiektu Szkoły Policji w
rozumieniu ustawy o systemie oświaty nie jest zasadna, wskazano także, że w odniesieniu do
spornych robót nie można stosować 8% stawki podatku VAT i tym samym w niniejszej sprawie
ma także zastosowanie art. 192 ust.2 ustawy Pp., albowiem wskazana argumentacja z decyzji o
odrzuceniu oferty wykonawcy nie ma wpływu na wynik postępowania, gdyż oferty pozostałych
wykonawców nie podlegają odrzuceniu.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę wniósł wykonawca BESTBAU Izabela Woźna
domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia od Zamawiającego kosztów
postępowania w sprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie prawa materialnego, tj.
1. Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych wprowadzonej rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 112, póz 1316 z późn. zm.), poprzez przyjęcie, że
stanowiącego przedmiot zamówienia budynku nie można zakwalifikować ani jako budynku
mieszkalnego o klasie 1130 (według PKOB) ani jako budynku niemieszkalnego o klasie 1211 i
1212 - (według działu 12 PKOB) mimo, że PKOB dzieli budynki wyłącznie na mieszkalne i
niemieszkalne,
2. art. 41 ust 12 i 12 a ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (tj.
Dz.U. 2011 Nr 177 póz 1054 z późn. zm) poprzez przyjęcie, że do spornych robót należy
stosować stawkę 23 % a nie stawkę podatku VAT w wysokości 8 i 23 %.
II. naruszenie przepisów postępowania tj.
1. naruszenie art. 192 ust 2 oraz art. 89 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r Prawo
zamówień publicznych (tj. Dz.U. 2010 Nr 113 póz 759 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą PZP,
poprzez nieuwzględnienie odwołania Skarżącej
2. naruszenie art. 196 ust 4 ustawy PZP, poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku
dowodów na których zostało oparte orzeczenie oraz podstawy prawnej wyroku.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano dotychczas prezentowaną argumentację odnoszącą
się do sposobu podatkowego sklasyfikowania prac objętych przedmiotowym zamówieniem.
W odpowiedzi na skargę Zamawiający wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz
kosztów zastępstwa procesowego .
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Skarga wykonawcy nie zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż te,
które wskazała Izba oddalając odwołanie.
Mianowicie, wskazać należy, iż art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od
towarów i usług (Dz. U. 2011.177. 1054) wprowadza zasadę, według której podstawą
opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę
należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub
osoby trzeciej. Przepis ten nakazuje zatem, przy ustalaniu podstawy opodatkowania, brać pod
uwagę, co do zasady, całość świadczenia, na które strony umowy umówiły się i zastosować
jednolitą stawkę podatku. Dokonanie podziału transakcji na poszczególne składniki, a w
konsekwencji zastosowanie różnych stawek podatkowych, jest dopuszczalne, jeżeli strony tak
postanowiły i poszczególne roboty mogą być opodatkowane różnymi stawkami podatkowymi
(vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 9 października 2009r., sygn. akt: I
SA/Łd 566/09, LEX: 541998.). Wskazać należy na przytoczone w powyższym wyroku
orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym, jeżeli dwie lub
więcej czynności dokonane przez podatnika na rzecz nabywcy są ściśle ze sobą związane w taki
sposób , że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie
miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te czynności stanowią - do celów stosowania podatku
VAT - jednolite świadczenie i to nawet wówczas gdy następuje to za zapłatą dwóch lub wielu
odrębnych cen (wyrok z dnia 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04 ETS).
W niniejszej sprawie w siwz określono przedmiot zamówienia (m.in.) jako: remont
pomieszczeń biurowych części budynku dwukondygnacyjnego wraz z zagospodarowaniem
piwnic na cele magazynowe Szkoły Policji w Pile. Wykonawca miał wykonać przedmiot
zamówienia jako jedno świadczenie na podstawie jednej umowy, nie przewidywano złożenia
oferty częściowej. Innymi słowy - usługi, które były przedmiotem zamówienia, nie podlegały
rozdzieleniu. Podlegać one miały całościowemu rozliczeniu na podstawie jednej ceny i jednej
faktury. Tym samym , w ocenie Sądu Okręgowego, wykonawca winien był zastosować jedną
stawkę podatku składając swoją ofertę dla całości robót. Wykonawca w ofercie natomiast
dokonał wyliczenia ceny przy uwzględnieniu różnych stawek , mając na uwadze tę okoliczność,
że (m.in.) efektem finalnym podlegającym sprzedaży byłyby lokale mieszkalne w budynku
niemieszkalnym (por. k. 41). Nie uwzględniono natomiast tej okoliczności, że objęte
zamówieniem prace stanowiły nierozerwalną całość. Z uwagi na powyższe należało stwierdzić,
iż Wykonawca dopuścił się błędu w obliczeniu ceny, a zatem zgodnie z art. 89 § 1 pkt 6 upzp
5
jego oferta podlegała odrzuceniu. Z uwagi na powyższe należało stwierdzić, że podnoszone
przez skarżącego zarzuty okazały się niezasadne - w istocie bowiem odnosiły się one do kwestii,
które ostatecznie nie mogły mieć znaczenia dla oceny zasadności stanowisk stron.. Skargę
należało oddalić (art. 198f ust. 2 upzp) bowiem wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 14 marca
2012r. odpowiada prawu.
O kosztach postępowania skargowego orzeczono na podstawie art. 198a ust. 2 upzp w zw. z
art. 102 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego, na błąd w obliczeniu ceny, jakiego dopuścił się
skarżący w swojej ofercie, bezpośredni wpływ miało nieprecyzyjne sformułowanie specyfikacji
istotnych warunków zamówienia w zakresie odnoszącym się do kwestii podstawowej , to jest
opisu przedmiotu zamówienia. W sytuacji, w której Zamawiający nie oznacza w specyfikacji
stawki podatku, którą uwzględnić należy przy określaniu propozycji cenowych, oczekiwać
należy od niego posługiwania się terminologią i danymi, które w sposób nie budzący
wątpliwości pozwolą na samodzielne określenie właściwej stawki podatku VAT. W
rozpatrywanej sprawie tak się nie stało. Posługując się (przy określeniu przedmiotu zamówienia)
różnorakim nazewnictwem (trafne zestawienie zawarte zostało we wstępnej części uzasadnienia
skargi , k. 39 - 40) zamawiający nie dochował wymaganej przy określaniu przedmiotu
zamówienia jednoznaczności i przejrzystości. Okoliczność tę, w ocenie Sądu Okręgowego,
potraktować należało jako wypadek uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c. Podkreślić
bowiem należy, że przepis ten wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowiąc
wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków
szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu
okoliczności danej sprawy, sądowi (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20
grudnia 1973 r., II CZ 210/73, niepubl.). Podstawę do jego zastosowania stanowią konkretne
okoliczności danej sprawy, przekonujące o tym, że w danym przypadku obciążenie strony
przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, niesprawiedliwe. vide:
postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt: IV CZ 117/11.
SSO Jolanta Waltrowska SSO Piotr Majchrzak SSO Wanda Migdał
..■Vrygina'- należycie podpisano
Odpis cpceaądzono
,, d oznań, . a.,. łV) vś,ądowy
Sy i i i? i a Mfc i a ;z y n tak
6