Wyrok KIO IX Ga 308/10

Sygn. akt IX Ga 308/10

POSTANOWIENIE

Dnia 29 listopada 2010 r.

Sąd Okręgowy w Lublinie IX Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia SO Sławomir Boratyński

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010 r.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy odwołania konsorcjum wykonawców „Solver” spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnowskich Górach i „PGB Polterm” spółki z
ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Stawigudzie od rozstrzygnięcia przez
zamawiającego Gminę Kłoczew protestu

z udziałem po stronie zamawiającego konsorcjum „Envirotech” spółki z ograniczona
odpowiedzialnością w Poznaniu i „Eco-Therm” spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w Łowiczu

na skutek skargi odwołującego się na postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej z
dnia 25 sierpnia 2010r. sygn. Akt KIO/1707/10

w przedmiocie wniosku odwołującego o zwolnienie od kosztów sądowych ponad
kwotę 10 000 złotych

postanawia:

odmówić skarżącemu w całości przyznania zwolnienia od opłaty sądowej od skargi.

UZASADNIENIE

W odwołaniu z dnia 14 września 2010r. złożonym do Sądu Okręgowego w Lublinie
odwołujące się od postanowienia Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 25 sierpnia 2010r. sygn.
Akt KIO/1707/10 konsorcjum wykonawców : „Solver” spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnowskich Górach i „PGB Polterm” spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Stawigudzie reprezentowanego przez lidera konsorcjum
„Slover” sp. z o.o. złożyło wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów ponad kwotę 10 000
zł. (k.23-33).

Zarządzeniem z dnia 3 listopada 20 lOr.-doręczonym w dniu 8 listopada 201 Or- Sąd
Okręgowy wezwał odwołującego w terminie tygodniowym pod rygorem odmowy zwolnienia
od kosztów sądowych do:

1/ złożenia dowodów o przychodach /nie dochodach/ uzyskanych od 1 stycznia 2010 r. do 31
października 2010 r. przez SOLVER Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w
Tarnowskich Górach oraz PGB Polterm Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w
Stawigudzie,

2/ przedstawienia dowodów o wysokości kwoty wydatkowanej w okresie od 1 stycznia 2010
r. do 31 października 2010 r. z wyszczególnieniem wszystkich poszczególnych wydatków i
kwot na nie przeznaczonych przez SOLVER Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w
Tarnowskich Górach oraz PGB Polterm Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w
Stawigudzie,

3/ przedłożenia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za okres od 1 czerwca 2010
r. do 31 października 2010 r. i wykazu kwot, które w tym czasie wpłynęły bezpośrednio do
kasy SOLVER Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Tarnowskich Górach oraz PGB
Polterm Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Stawigudzie,

4/ przedstawienia dokładnych danych o posiadanym mieniu i jego wartości przez SOLVER
Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Tarnowskich Górach oraz PGB Polterm Spółkę z
ograniczoną odpowiedzialnością w Stawigudzie,
5/ przedstawienia dokładnych danych o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wspólników
SOLVER Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Tarnowskich Górach oraz PGB
Polterm Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Stawigudzie i podanie przyczyny nie
żądania od nich dopłat na koszty sądowe ( zarządzenie k.102, zwrotne poświadczenie odbioru

k.105)

W dniu 15 listopada 2010r. (data stempla pocztowego k.240) wpłynęły dokumenty w
postaci oświadczenia o przychodach spółki „Solver” na dzień 31 października 2010r. (k. 107),
raportów kasowych „Solver” sp. z o.o. za okres od 1 stycznia 201 Or. do 31 października
2010r. (k.108-13 lv), wyciągi z rachunków bankowych „Solver” sp. z o.o. za okres od 1
czerwca 2010 r. do 31 października 2010 r. i wykazu kwot, które w tym czasie wpłynęły
bezpośrednio do kasy SOLVER (k. 132-235) oraz ewidencja środków trwałych za rok 2010
„Solver” sp. z o.o. (k.236-239).

W zakreślonym terminie „Solver” sp. z o.o. nie złożyła dokumentów opisanych w
pkt. 5 zarządzenia z dnia 3 listopada 2010r. nie wpłynęły także żądane w pkt 1-5 w/w
zarządzenia dokumenty od PGB Polterm sp. z o.o.

W piśmie z dnia 15 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie ,że
złożenie brakujących dokumentów wskazanych w pkt 5 w zakresie lidera konsorcjum nie jest
możliwe ze względu na brak danych oraz z uwagi na zbyt krotki termin na wniesienie skargi.
W przypadku braku złożenia powyższych dokumentów odnoszących się do członka
konsorcjum wskazano jedynie ,że nie jest to możliwe w żądanym przez sąd terminie (k. 241
i nast.).

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. z roku 2005 , nr 167 , poz. 1398 , z późn. zm.) sąd
może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jest w stanie ponieść tylko
część tych kosztów. Częściowe zwolnienie od tych kosztów może polegać na zwolnieniu od
poniesienia albo ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej ich kwoty, albo
niektórych opłat lub wydatków ( ust. 2 tego artykułu ) . Stosownie natomiast przepisu art.
103 powołanej ustawy sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej
lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność
prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

Mając na uwadze dosłowną treść art. 103 u.k.s.c., należy zatem stwierdzić, że wolą
ustawodawcy było, aby w sytuacji, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca
osobą prawną, ale mająca zdolność prawną nie wykazała braku dostatecznych środków na
uiszczenie kosztów sądowych - wniosek oddalić. Taką decyzję należy także podjąć tak w
przypadku fragmentarycznego oświadczenia strony lub uczestnika postępowania
ubiegającego się o zwolnienie od kosztów sądowych, niepozwalającego na dokonanie oceny
jego sytuacji majątkowej , jak też wobec braku faktycznego wykazania zasadności wniosku ,
a tym samym prawdziwości twierdzeń zawartych tak we wniosku jak również w
oświadczeniu wnioskodawcy o jego kondycji finansowej .

Należy tu także przypomnieć ,że w przedmiotowym przypadku wniosek o zwolnienie
od kosztów sądowych został wniesiony przez konsorcjum dwóch spółek prawa handlowego ,
a więc przez dwie osoby prawne . Trzeba tu jednocześnie wskazać ,że istotnym składnikiem
działalności każdego podmiotu gospodarczego , a do takich podmiotów należy niewątpliwie
skarżący jako konsorcjum osób prawnych , podmioty prowadzące działalność gospodarczą,
jest planowanie wydatków i uwzględnianie w planach również środków na prowadzenie
procesów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma bowiem wyjątkowy
charakter .Zwolnienie od kosztów sądowych , zgodnie z utrwaloną w judykaturze i
piśmiennictwie wykładnią , stanowi w swej istocie pewną formę kredytu udzielonego przez
Skarb Państwa , poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wytoczenia procesu
lub w jego trakcie i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w jego toku . Ten
wyjątkowy charakter podkreślał Sąd Najwyższy , wyrażając to niejednokrotnie w swych
orzeczeniach (np. postanowienie z 25 lutego 1974 r., II CZ 17 / 74 , OSNCP z 1975 r., nr 4
poz. 63 , postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1990 r. II CZ 217 / 90 ,
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1990 r. II CZ 113/90, OSP z 1991 r. nr
4 poz. 105 ) , które nie straciły na aktualności także w trakcie obowiązywania przepisów
powołanej powyżej ustawy .

Podmioty gospodarcze zazwyczaj preferencyjnie jednak traktują zobowiązania , czy
to podatkowe na rzecz Skarbu Państwa , czy też inne daniny publiczne , czy też wreszcie
zobowiązania na rzecz banków oraz związane z bieżącą działalnością , spychając niejako
powinność dysponowania środkami finansowymi na prowadzenie postępowania sądowego na
margines konieczności dysponowania środkami na ten cel . Takie zaś podejście do
traktowania kosztów sądowych , które przecież przynależą i są odprowadzane do budżetu
państwa , nie tylko nie znajduje uzasadnienia we wskazanym powyżej przepisie , ale jest
także deprecjacją należności przysługującej Skarbowi Państwa .Skoro zatem dostępność do
sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych , posiadanie tych środków
staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Strona postępowania ,a tym bardziej
skarżący zatem winien liczyć się z koniecznością poniesienia tych kosztów i dołożyć
wszelkich starań by je zgromadzić i zabezpieczyć . Strona , która natomiast realizuje swoje
zobowiązania w taki sposób ,że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych przy
preferencyjnym traktowaniu innych zobowiązań , nie może prawnie skutecznie podnosić
zarzutu ,że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów. Wydatki na
działalność gospodarczą nie mogą być traktowane w sposób bardziej uprzywilejowany niż
opłaty z tytułu należnych kosztów sądowych .

Jak wynika z powyższego przepisu obowiązek wykazania zasadności zgłoszonego
wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych , obciąża stronę , która taki wniosek
zgłasza . Stosownie bowiem do treści tego przepisu nie wystarczy samo lakoniczne
oświadczenie strony , że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych lecz okoliczność ta
ma być przez tę stronę wykazana . Oświadczenie to winno być poparte stosownymi
dowodami. Dowodów takich świadczących o tym ,że skarżący nie ma i nie miał możliwości
zgromadzenia i zabezpieczenia środków finansowych potrzebnych na uiszczenie opłaty od
skargi w ocenie Sądu Okręgowego uczestnik postępowania reprezentowany przez
profesjonalnego pełnomocnika procesowego nie przedstawił.

Nie wystarczy bowiem jak wskazano wcześniej samo złożenie oświadczenia o braku
możliwości poniesienia kosztów ze względu na brak np. obecnie wystarczających środków na
rachunku bankowym skarżącego. Obowiązek wykazania zasadności zgłoszonego wniosku
obciążał jednakże samego skarżącego . Do przedmiotowego wniosku ani do jego uzupełnia na
żądanie tutejszego Sądu jak wynika z powyższego powołane powyżej dowody uzasadniające
przyznanie przez Sąd Okręgowy zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty od skargi w
wysokości ponad kwotę 10 000 złotych nie zostały przez wnioskodawcę przedstawione w
pełnym żądanym zakresie .

Wnioskodawca został bowiem wezwany przez Sąd Okręgowy do złożenia
dokumentów szczegółowo wymienionych w pkt 1-5 zarządzenia z dnia 3 listopada 2010r., a
w zakreślonym przez Sąd Okręgowy terminie złożył jedynie część żądanych dokumentów. W
skład konsorcjum, które jest uczestnikiem niniejszego postępowania gdyż wystąpiło z
przedmiotową skargą a jednocześnie wystąpiło z wnioskiem od zwolnienie od kosztów
sądowych jak wskazano powyżej wchodzą dwa podmioty gospodarcze „Solver” sp. z o.o. i
„PGB Polterm” sp. z o.o. Dokumentacja przedłożona przez „Solver” sp. z o.o. zawiera braki
w zakresie pkt 5 cyt. wyżej zarządzenia. Natomiast drugi z podmiotów wchodzących w skład
wnioskodawcy tj. „PGB Polterm” sp. z o.o. nie przedłożył ani sam , ani też w jego imieniu
lider konsorcjum żadnych dokumentów uzasadniających jego sytuację finansową w
zakreślonym przez Sąd Okręgowy terminie.

To na wnioskodawcy spoczywa natomiast obowiązek wykazania, że jego sytuacja jest
tego rodzaju, iż nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych.
Podstawowe znaczenie w tym zakresie mają dokumenty obrazujące sytuację finansową
wnioskodawcy a zatem całego konsorcjum a nie tylko i wyłącznie lidera konsorcjum, których
to w zakreślonym terminie nie przedłożono . Tym samym wnioskodawca nie wykazał ,że
sytuacja finansowa spółek tworzących konsorcjum jest tego rodzaju by uzasadniało to
zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi ponad kwotę 10 000
złotych . Ma to natomiast tym bardziej istotne znacznie gdy się zważy ,że podmiot ten ubiega
się o udzielenie mu zamówienia publicznego którego wartość wynosi kilka milionów złotych .
Trudno jest też oczekiwać , aby jedyne środki jakie zamierza przeznaczyć na ten cel
pochodziły faktycznie w całości z gwarancji bankowej jak to podniesiono na terminie
rozprawy . Dokumentacja przedstawiona przez wnioskodawcę nie pozwala zatem tutejszemu
Sądowi na weryfikację twierdzenia zawartego we wniosku w zakresie sytuacji majątkowej
wnioskodawcy jakim jest konsorcjum firma a nie tylko i wyłącznie jego lider. W tym miejscu
należy jednak wskazać ,że już samego faktu złożenia oświadczenia odnoszącego się do lidera
konsorcjum , z którego treści wynika ,że dochody tego podmiotu na dzień 31 października
2010 r. wyniosły prawie 7 milionów złotych wynika ,że konsorcjum jako takie dysponowała
wystarczającymi środkami aby uiścić opłatę od skargi w pełnej wysokości , a nie tylko
częściowo do wysokości 10 000 zł. . Tak więc skarżący nie wykazał , że nie mógł
zabezpieczyć wcześniej kwoty niezbędnej na opłatę tych kosztów zwłaszcza zaś w sytuacji,
gdy jest on uczestnikiem postępowań przetargowych . Tak więc winien on mieć świadomość
od chwili wejście w życie zmienionych przepisów konieczności czynienia oszczędności na
ewentualne pokrycie kosztów związanych z wnoszeniem środków ochrony prawnej skoro
zdecydował się na udział w postępowaniu przetargowym .

Mając na uwadze powyższe, wobec nie wykazania przez wnioskodawcę jako
skarżącego przesłanek określonych w powołanym przepisie, wniosek podlegał w ałości
oddaleniu.

1    \    '''■ i *■£wia.Ci£v.ę°tok<ńsn< Sądowy 6

.....njuą .c