WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 sierpnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy

po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 roku w Szczecinie

na rozprawie sprawy ze skargi Portu Lotniczego Szczecin-Goleniów spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w Glewicach na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie z dnia
2 maja 2013 roku, sygnatura akt KIO 886/13 w części rozstrzygającej o kosztach
postępowania

przy udziale Bilfinger Infrastructure spółki akcyjnej w Warszawie i PRD Pol-Dróg Nowogard
spółki akcyjnej w Nowogardzie:

I.    zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2.2. w ten sposób, że obok zasądzonej tam
kwoty 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) zasądza od wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego Bilfinger Infrastructure
spółki akcyjnej w Warszawie i PRD Pol-Dróg Nowogard spółki akcyjnej w
Nowogardzie na rzecz zamawiającego Portu Lotniczego Szczecin-Goleniów spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością w Glewicach kwotę 971,24 zł (dziewięćset
siedemdziesiąt jeden złotych dwadzieścia cztery grosze) tytułem kosztów
postępowania odwoławczego;

II.    zasądza od Bilfinger Infrastructure spółki akcyjnej w Warszawie i PRD Pol-Dróg
Nowogard spółki akcyjnej w Nowogardzie na rzecz zamawiającego Portu
Lotniczego Szczecin-Goleniów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w
Glewicach kwotę 92,00 zł (dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem kosztów procesu w
postępowaniu ze skargi.

SSO Anna Budzyńska

VIII Ga 247/13

UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 25 czerwca 2013 skarżący - Port Lotniczy Szczecin - Goleniów
Spółka z ograniczaną odpowiedzialnością z siedzibą w Glewicach wniósł skargę od wyroku
Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2 maja 2013 w części dotyczącej rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie §2 ust 2 pkt. 2 rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 w sprawie wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania oraz kosztów w postępowaniu odwoławczym (Dz. U. z 2010 r nr 41 poz
238) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie a w rezultacie - naruszenie art. 192 ust. 10 PZP
w sprawie kosztów poprzez naruszenie zasady że strony ponoszą koszty stosownie do wyniku
postępowania.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w
zakresie kosztów postępowania odwoławczego i zasądzenie od wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia Bilfinger Infrastructure Spółki Akcyjnej w
Warszawie oraz PRO Pol - Dróg Nowogard Spółki Akcyjnej w Nowogardzie na rzecz
skarżącej kwoty 971,24 zł z tytułu poniesionych przez skarżącą kosztów dojazdu
pełnomocnika proce swego na rozprawę przed KIO.

Nadto wniesiono o obciążenie przeciwnika skargi kosztami postępowania przed
Sądem Okręgowym.

W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżonym orzeczeniem Krajowa Izba Odwoławcza
oddaliła odwołanie Przeciwnika Skargi oraz w pkt. 2 wyroku kosztami postępowania
obciążyła wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego
Bilfinger Infrastructure S.A. w Warszawie i PRO Pol- Dróg Nowogard S.A. w Nowogardzie,
zasądzając, w ppkt. 2.2 wyroku, od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia publicznego Bilfinger Infrastructure S.A. w Warszawie PRO Pol - Dróg
Nowogard S.A. w Nowogardzie na rzecz Portu Skarżącej kwotę 3.600,00 zł, stanowiącą
koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, iż
nie uwzględniono wniosku o zasądzenie kosztów postępowania w części obejmującej koszty
dojazdu pełnomocnika Zamawiającego na posiedzenie i rozprawę (bilety lotnicze) w
wysokości 971,24 zł. Rozpoznając wniosek Skarżącej o zwrot kosztów postępowania
uwzględniono okoliczność, że przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15
marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów
kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania, w 5 3 pkt 2 wymieniają
uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego (a także przystępującego, który złożył
sprzeciw w razie uwzględnienia odwołania), wśród których, w sposób przykładowy,
wyszczególniono jako koszty strony (ewentualnie przystępującego): koszty związane z
dojazdem na rozprawę, względnie posiedzenie Krajowej Izby Odwoławczej oraz
wynagrodzenie pełnomocników, nie wyższe niż kwota 3.600 zł. Powyższe w ocenie Krajowej
Izby Odwoławczej oznacza, że ustawodawca nie przewidział, by kosztem postępowania miał
być koszt własny ponoszony przez pełnomocnika w związku ze sprawowaniem przez niego
zastępstwa prawnego, jak przykładowo koszt jego noclegu lub dojazdu na posiedzenie lub
rozprawę, przyjmując że wyłącznie wynagrodzenie tego pełnomocnika ponoszone przez
stronę w związku z jej zastępstwem stanowi koszt strony lub odpowiednio przystępującego,
który złożył sprzeciw wobec uwzględnienia odwołania.

Skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie podnosząc, że obowiązkowym elementem
wyroku oraz postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze jest rozstrzygnięcie o
kosztach postępowania odwoławczego (art. 192 ust. 9). Zgodnie zaś z art. 192 ust. 10 Pzp,
strony ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku, z
zastrzeżeniem art. 186 ust. 6 Pzp. Regulacja kosztów w postępowaniu odwoławczym została
rozproszona i zawarta nie tylko w art. 192 ust. 9—10 Pzp, ale także w art. 186 ust. 6 (do
którego odesłanie zawarte zostało w art. 192 ust. 10 Pzp) oraz aktach wykonawczych, do
których wydania delegacje zostały przewidziane w art. 198 (przy czym zasadnicze znaczenie
posiada Rozporządzenie w sprawie kosztów). Na podstawie treści tego rozporządzenia można
wyodrębnić następujące zasadnicze kategorie kosztów postępowania odwoławczego:

-    wpis;

-    uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego;

Skarżący wywiódł z art. 192 ust. 10 Pzp to, że w postępowaniu przed KIO
obowiązuje, tak samo jak w procesie cywilnym, zasada odpowiedzialności za wynik procesu,
według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą” sprawę (art.
98 § 1 KPC). Jest przy tym całkowicie obojętne, czy strona przegrała proces z przyczyn
czysto formalnych, czy też dlatego, że jej żądanie było niezasadne. Kompleksowa regulacja
zasad rozliczania kosztów ponoszonych przez uczestników postępowania i strony
postępowania odwoławczego znalazła się w postanowieniach Rozporządzenia w sprawie
kosztów i z art. 186 ust 6 Pzp. Zgodnie z art. 186 ust. 6 pkt. 3 lit. b Pzp koszty postępowania
odwoławczego w okolicznościach o których mowa w ust. 4 cytowanego przepisu ponosi
wnoszący sprzeciw, jeżeli odwołanie zostało uwzględnione przez Izbę. Zgodnie natomiast z
art. 186 ust. 4 Pzp, jeżeli uczestnik postępowania odwoławczego, który przystąpił do
postępowania po stronie zamawiającego wniesie sprzeciw wobec uwzględnienia w całości
zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Izba rozpoznaje odwołanie. W przeciwnym
wypadku, na mocy art. 186 ust. 2 Pzp Izba może umorzyć postępowania na posiedzeniu
niejawnym.

Zgodnie z przepisami Rozporządzenia w sprawie kosztów, do kosztów postępowania
odwoławczego zalicza się:

1) wpis, obejmujący w szczególności:

a)    wynagrodzenia, wydatki i opłaty Urzędu związane z organizacją i obsługą postępowań
odwoławczych, archiwizacją dokumentów oraz szkoleniami członków Krajowej Izby
Odwoławczej, zwanej dalej przygotowującymi do należytego rozpoznawania odwołań,

b)    wynagrodzenie oraz zwrot kosztów poniesionych przez biegłych i tłumaczy,

c)    koszty przeprowadzenia innych dowodów w postępowaniu odwoławczym;

2) uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego, a w okolicznościach, o których
mowa w 5 ust. I pkt 3 lit. b lub 5 ust. 3 pkt 2, koszty uczestnika postępowania odwoławczego,
który przystąpił po stronie zamawiającego oraz wniósł sprzeciw, w wysokości określonej na
podstawie rachunków przedłożonych do akt sprawy obejmujące w szczególności:

a)    koszty związane z dojazdem na wyznaczoną rozprawę lub rozprawy (posiedzenie lub
posiedzenia) Izby,

b)    wynagrodzenie pełnomocników, jednak nie wyższe niż kwota 3.600 zł.

Z powyżej cytowanego przepisu Rozporządzenia w sprawie kosztów wynika według
skarżącej spółki przede wszystkim, iż do kosztów postępowania zalicza się uzasadnione
koszty stron postępowania, nie zaś, tak jak próbuje argumentować Krajowa Izba
Odwoławcza, koszty poniesione wyłącznie przez stronę. Uzasadnionymi kosztami strony
postępowania są zatem wszelkie koszty wywołane przez tę stronę postępowania, która
zobowiązana jest do ich poniesienia zgodnie z art. 192 ust. 10 Pzp, które powstały po tej
stronie postępowania której koszty postępowania mają zostać zwrócone w związku z
postępowaniem odwoławczym. Zawarte zaś w 3 pkt. 2 lit. a i lit. b Rozporządzenia w sprawie
kosztów wyliczenie rodzajów uzasadnionych kosztów stron jest wyłącznie przykładowe i
stanowi katalog otwarty uzasadnionych kosztów stron. Również ze względu na wskazanie w
rozporządzeniu w sprawie kosztów jedynie na uzasadnione koszty strony postępowania (nie
zaś na koszty poniesione przez stronę postępowania), w ust. 2 lit. a tegoż paragrafu,
wymieniono koszty związane z dojazdem na wyznaczoną rozprawę lub rozprawy
(posiedzenie lub posiedzenia) Izby. W odniesieniu do kosztów dojazdu na posiedzenie bądź
rozprawę, literalne brzmienie 3 ust. 2 lit. a Rozporządzenia w sprawie kosztów nie upoważnia
do twierdzenia, iż koszty dojazdu to wyłącznie koszty dojazdu strony. W związku z tym, że w
3 pkt. 2 lit. a Rozporządzenia w sprawie kosztów nie wskazano wyraźnie, iż koszty dojazdu
dotyczą wyłącznie dojazdu strony, należy podkreślić, iż brak jest jakichkolwiek
uzasadnionych podstaw do przyjęcia, tak jak uczyniła to Krajowa Izba Odwoławcza w
zaskarżanym rozstrzygnięciu, iż ustawodawca nie przewidział w ramach kosztów
postępowania, by kosztem postępowania miał być koszt własny ponoszony przez
pełnomocnika w związku ze sprawowaniem przez niego zastępstwa prawnego, jak
przykładowo koszt jego noclegu lub dojazdu na posiedzenie lub rozprawę, przyjmując że
wyłącznie wynagrodzenie tego pełnomocnika ponoszone przez stronę w związku z jej
zastępstwem stanowi koszt strony lub odpowiednio przystępującego, który złożył sprzeciw
wobec uwzględnienia odwołania. Skoro bowiem jednym z uzasadnionych kosztów strony, o
których mowa w §3 pkt. 2 Rozporządzenia w sprawie kosztów, są koszty związane z
dojazdem na posiedzenie lub rozprawę ( §3 pkt. 2 lit. a Rozporządzenia w sprawie kosztów),
bez wyraźnego wskazania, iż chodzi wyłącznie o koszty strony, to brak jest podstaw do
przyjęcia, i kosztem związanym z dojazdem nie może być także koszt dojazdu ponoszony
przez pełnomocnika strony. Nie można przy tym zgodzić się również z argumentacją
Krajowej Izby Odwoławczej, iż wyłącznie wynagrodzenie pełnomocnika ponoszone przez
stronę w związku z jej zastępstwem stanowi koszt strony. Katalog uzasadnionych kosztów
strony jest katalogiem otwartym, a zawarte w nim rodzaje kosztów stanowią przykładowe
wyliczenie.

Wskazanie w . 3 pkt. 2 lit. b Rozporządzenia w sprawie kosztów wynagrodzenia
pełnomocnika nie powoduje, iż inne koszty związane z uczestnictwem pełnomocnika w
postępowaniu odwoławczym nie mogą zostać zakwalifikowane jako uzasadnione koszty
stron. Gdyby zatem nawet przyjąć, że koszty związane z dojazdem na posiedzenie lub
rozprawę, o których stanowi 3 pkt. 2 lit. a Rozporządzenia w sprawie kosztów, obejmują
wyłącznie koszty poniesione przez stronę w związku ze stawiennictwem na posiedzeniu lub
rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą, to koszty dojazdu pełnomocnika powinny zostać
zakwalifikowane do uzasadnionych kosztów strony postępowania. Dla określenia innych
rodzajów kosztów aniżeli te przykładowo wymienione w 3 pkt. 1 lit. a i lit. b Rozporządzenia
w sprawie kosztów można bowiem per analogiam zastosować przepisy KPC dotyczące
kosztów procesu. Zgodnie bowiem z art. 98 1 KPC koszty procesu to koszty niezbędne do
celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zasadniczo zatem koszty procesu określone w
przepisach KPC odpowiadają kosztom postępowania odwoławczego, o których mowa w
przepisach Pzp oraz Rozporządzenia w sprawie kosztów. W przepisach KPC przewidziano
jednakże zamknięty katalog rodzajów kosztów, które stanowią koszty procesu. I tak, zgodnie
z art. 98 2 KPC, do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub
przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym,
zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej
pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma
kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać
wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego. Art.
98 3 KPC stanowi zaś. iż do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez
adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w
odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego
przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu
utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także
wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne
przepisy, o czym stanowi art. 98 4 KPC. Na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego nie
powinno budzić wątpliwości, iż do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej
przez tzw. pełnomocnika profesjonalnego zalicza się m.in. wynagrodzenie, jednak nie wyższe
niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, które to
wydatki obejmują podróż pełnomocnika w celu wzięcia udziału w rozprawie (tak m. in. Sąd
Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn.. akt I CZ 22/11, w uchwale z
dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt PZP 4/12, w uchwale z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III
CZP 33/12 oraz w postanowieniu z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt IV CZ 109/120).
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 kwietnia
2012 r., sygn. akt J CZ 22/11, zwrócił uwagę, iż [ „Wydatkiem jest również podróż
pełnomocnika w celu wzięcia udziału w rozprawie. Nie znajduje obecnie uzasadnienia
twierdzenie, że podróż ta powinna odbywać się przy wykorzystaniu najtańszego środka
transportu. Z uwagi na znaczną odległość do siedziby Sądu możliwe jest skorzystanie z
transportu lotniczego.". Skoro zatem ustawodawca na gruncie przepisów KPC wyraźnie
rozdzielił wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika od ponoszonych przez niego
wydatków i dokonał tego w zamkniętym katalogu kosztów składających się na koszty
procesu, to nie ma żadnego uzasadnienia dla odmowy uznania kosztów podróży
profesjonalnego pełnomocnika w celu uczestniczenia w posiedzeniu lub rozprawie przed
Krajową Izbę Odwoławczą w Warszawie jako uzasadnionych kosztów strony postępowania
odwoławczego. Skorzystanie zaś przez profesjonalnego pełnomocnika mającego siedzibę w
Szczecinie z transportu lotniczego w podróży do Warszawy w celu uczestniczenia w
posiedzeniu lub rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą było w okolicznościach
przedmiotowej sprawy uzasadnione i konieczne dla obrony swoich praw przez Skarżącą w
postępowaniu odwoławczym. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż Krajowa Izba Odwoławcza
wielokrotnie uwzględniała wnioski pełnomocnika strony, której należy się zwrot kosztów, o
zwrot kosztów podróży obejmujących koszt transportu lotniczego na trasie Szczecin —
Warszawa — Szczecin. Dla przykładu można powołać w tym miejscu orzeczenie Krajowej
Izby Odwoławczej w sprawie o sygn. 411/13, czy w sprawie o sygn. 2182/11. W powyżej
wskazanych postępowaniach Krajowa Izba Odwoławcza wydała orzeczenie o kosztach w
oparciu o art. 192 ust. 10 Pzp oraz przepisy Rozporządzenia w sprawie kosztów.

Według skarżącej w sprawie doszło zatem do rażącego naruszenia art. 192 ust. 10 Pzp
poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie
Przeciwnik skargi nie powinien zwrócić Skarżącej uzasadnionych kosztów postępowania
odwoławczego obejmujących koszt podróży pełnomocnika na posiedzenie lub rozprawę przed
Krajową Izbą Odwoławczą. Powyższe naruszenie art. 192 ust. 10 Pzp jest konsekwencją
niewłaściwego zastosowania 3 pkt. 2 Rozporządzenia w sprawie kosztów, co zostało
szczegółowo omówione w pkt. (ii) uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę przeciwnicy skargi wnieśli ojej oddalenie.

Według oponentów skarżącej, jej stanowisko nie jest trafne. Przypomniano, że w
myśl przepisów art. 192 ust. 10 PZP strony ponoszą koszty postępowania odwoławczego
stosownie do jego wyniku, z zastrzeżeniem art. 186 ust. 6 PZP. Do kosztów postępowania
odwoławczego zalicza się zarówno wpis, jak i uzasadnione koszty stron postępowania
odwoławczego (lub uczestnika postępowania odwoławczego, który przystąpił po stronie
zamawiającego oraz wniósł sprzeciw). Koszty poniesione przez strony ustała się na podstawie
rachunków przedłożonych przez nie do akt sprawy. Prawdą jest, iż przy określaniu rodzajów
wydatków, jakie mogą być zakwalifikowane jako koszty postępowania odwoławczego
ustawodawca posłużył się konstrukcją wyliczenia przykładowego wskazując iż obejmują one
w szczególności:

a)    koszty związane z dojazdem na wyznaczoną rozprawę lub rozprawy (posiedzenie lub
posiedzenia) Izby,

b)    wynagrodzenie pełnomocników, jednak nie wyższe niż kwota 3 600 zł.

Ponieważ wyliczenie powyższe ma charakter przykładowy. Krajowa Izba Odwoławcza
uprawniona jest do zakwalifikowania również innych kosztów jako koszty postępowania i
zasądzenia ich zwrotu na rzecz strony wygrywającej. Aby jednak doszło do takiego
zasądzenia koszty te winny być poniesione przez stronę ewentualnie przez uczestnika
postępowania odwoławczego, który przystąpił po stronie zamawiającego oraz wniósł
sprzeciw. Podmiot żądający zatem zwrotu na jego rzecz kosztów winien wykazać, że
faktycznie poniósł wskazane przez niego wydatki, względnie że został nimi obciążony przez
osoby trzecie, przy czym w takim przypadku należy również wykazać zasadność takiego
obciążenia. Niedopuszczalne jest natomiast żądanie zwrotu kosztów wygenerowanych i
poniesionych przez osoby trzecie, bez jakiegokolwiek wykazania, że finalnie koszty te zostały
przeniesione na stronę. Ustawodawca bowiem w sposób wyraźny ograniczył przedmiotowy
zakres pojęcia kosztów postępowania odwoławczego do kosztów stron, a nie kosztów osób
trzecich, w tym w szczególności ich pełnomocników, chociażby związane były one z
prowadzeniem danej sprawy.

Nadto koszty te muszą być należycie udokumentowane rachunkami Rachunki te winny być
przedłożone do akt najpóźniej do zamknięcia rozprawy. W ten sposób Krajowa Izba
Odwoławcza zyskuje możliwość weryfikacji, czy koszty te faktycznie zostały poniesione
przez stronę, w jakiej wysokości zostały one poniesione, a także konieczność i zasadność ich
poniesienia w danym przypadku. Nieprzedstawienie przez pełnomocnika strony rachunku
stanowiącego podstawę do określenia wysokości kosztów uniemożliwia ich zasądzenie na
rzecz uczestnika wygrywającego spór. W związku z powyższym należy przyjąć, że umowa
zlecenie o charakterze odpłatnym, w której określono wynagrodzenie pełnomocnika na kwotę
3600 zł, nie może stanowić podstawy do zaliczenia wynagrodzenia do kosztów postępowania
odwoławczego, jako że nie stanowi wymaganego przez ustawę i wydanego na jej podstawie
rozporządzenia wykonawczego dowodu w postaci rachunku wskazującego, iż wskazana
kwota została uiszczona tytułem wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika

Dodano też, że poniesione przez stronę koszty winny być uzasadnione Oznacza to, iż do
kosztów postępowania odwoławczego zaliczyć można jedynie takie wydatki, które są
niezbędne do poprowadzenia sprawy czyli, posiłkując się definicją z kodeksu postępowania
cywilnego, są niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Jednocześnie
koszty te winny być ekonomicznie uzasadnione, przy uwzględnieniu możliwości strony i
rozpatrzeniu równorzędnych alternatyw (w przypadku, przykładowo, dostępnych środków
transportu — pociągu, samolotu łub przejazdu samochodem).

Zdaniem przeciwników skargi Skarżąca nie wykazała, że wyczerpała przesłanki przewidziane
w 3 ust. 2 rozporządzenia o kosztach w postępowaniu odwoławczym, uprawniające ją do
żądania kwoty 971,24 zł. W szczególności Skarżąca w żaden sposób nie wykazała że wyżej
przedstawiona kwota stanowiła jej wydatek. Pełnomocnik Skarżącej do akt sprawy dołączył
bilet lotniczy dokumentujący poniesienie przez niego samego wyżej opisanej kwoty.
Udowodnił tym samym poniesienie kosztu przez samego pełnomocnika, natomiast nie przez
Skarżącą. Nie zostały przedłożone do akt jakiekolwiek inne dodatkowe dokumenty, z których
wynikałoby, że koszty te zostały w ostatecznym rozliczeniu poniesione przez Skarżącą.
Pełnomocnik mógł np. przedłożyć w tym zakresie rachunek regulujący rozliczenie wydatków
ze Skarżącą, lub wykazać, że za bilet lotniczy zapłacił faktycznie zamawiający. W aktach
sprawy takowa dokumentacja się nie znajduje.

Krajowa Izba Odwoławcza prawidłowo uznała zdaniem przeciwników skargi - w
braku jakichkolwiek innych dowodów, z których mogłoby wynikać inaczej - że bilety nabyte
przez pełnomocnika Skarżącej stanowią jego wydatek, koszt prowadzonej przez niego
działalności gospodarczej. Krajowa Izba Odwoławcza nie może w tym miejscu zgadywać,
jakie zasady rozliczeń istnieją pomiędzy pełnomocnikiem Skarżącej a nią samą — czy
pełnomocnik będzie dochodził zwrotu kosztów' przejazdu od strony, czy też koszty te znajdują
pokrycie w ryczałtowym wynagrodzeniu ustalonym ze Skarżącą, w rozumieniu 3 ust. 2 lit. b.
rozporządzenia o kosztach w postępowaniu odwoławczym. Orzeczenie Krajowej Izby jest
zatem w zaskarżonym zakresie prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami.

Z akt postępowania w sprawie KIO 886/13 wynika, że wyrokiem z dnia 30 kwietnia
2013 Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie Przeciwnika Skargi oraz w pkt. 2
wyroku kosztami postępowania obciążyła wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia publicznego Bilfinger Infrastructure S.A. w Warszawie i PRO Pol-
Dróg Nowogard S.A. w Nowogardzie, zasądzając, w ppkt. 2.2 wyroku, od wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego Bilfinger Infrastructure S.A.
w Warszawie PRO Pol - Dróg Nowogard S.A. w Nowogardzie na rzecz Portu Skarżącej
kwotę 3.600,00 zł, stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu
wynagrodzenia pełnomocnika.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Krajowa Izba Odwoławcza
wskazała, iż nie uwzględniono wniosku o zasądzenie kosztów postępowania w części
obejmującej koszty dojazdu pełnomocnika Zamawiającego na posiedzenie i rozprawę (bilety
lotnicze) w wysokości 971,24 zł. Rozpoznając wniosek Skarżącej o zwrot kosztów
postępowania uwzględniono okoliczność, że przepisy rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania,
w 5 3 pkt 2 wymieniają uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego (a także
przystępującego, który złożył sprzeciw w razie uwzględnienia odwołania), wśród których, w
sposób przykładowy, wyszczególniono jako koszty strony (ewentualnie przystępującego):
koszty związane z dojazdem na rozprawę, względnie posiedzenie Krajowej Izby
Odwoławczej oraz wynagrodzenie pełnomocników, nie wyższe niż kwota 3.600 zł. Powyższe
w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej oznacza, że ustawodawca nie przewidział, by kosztem
postępowania miał być koszt własny ponoszony przez pełnomocnika w związku ze
sprawowaniem przez niego zastępstwa prawnego, jak przykładowo koszt jego noclegu lub
dojazdu na posiedzenie lub rozprawę, przyjmując że wyłącznie wynagrodzenie tego
pełnomocnika ponoszone przez stronę w związku z jej zastępstwem stanowi koszt strony lub
odpowiednio przystępującego, który złożył sprzeciw wobec uwzględnienia odwołania.
Uzupełniając argumentację odwołano się do poglądów orzecznictwa KIO dotyczących
kosztów wyrażonych w orzeczeniach z dnia 6 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt KIO
1801/12, 13 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt KIO 1840/12, z dnia 27 grudnia 2012 r. w
sprawie o sygn. akt KIO 2664/12.

Sąd Okręgowy rozpoznając sprawę w granicach skargi ustalił i zważył, co
następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że ocenie Sądu Okręgowego skarżący
wykazał, że koszt stawiennictwa na rozprawę pełnomocnika procesowego był kosztem, który
został poniesiony przez samą stronę (zamawiającego). Zarówno skarżący jak i przeciwnik
skargi pomijają bowiem w swojej argumentacji to, że z protokołu rozprawy poprzedzającej
wydanie zaskarżonego orzeczenia wynika, iż pełnomocnik skarżącego złożył do akt KIO nie
tylko bilety lotnicze lecz również fakturę VAT dokumentującą poniesienie kosztów tych
biletów.

W aktach postępowania przed KIO znajduje się zatem faktura nr 338/AP/2013
wystawiona w dniu 26 kwietnia 2013 przez Polskie Linie Lotnicze LOT SA na rzecz Portu
Lotniczego Szczecin - Goleniów Sp. z o.o., opiewająca na kwotę 971,24 zł z tytułu zakupu
biletów lotniczych o numerach opowiadających numerom biletów złożonych przez
pełnomocnika na rozprawie przed KIO. Zatem nie jest uprawniony zarzut przeciwnika skargi
dotyczący tego, że koszty biletów były kosztami poniesionymi nie przez skarżącego lecz
wyłącznie przez pełnomocnika i jako takie nie mieszczą się w kategorii kosztów skarżącego o
których mowa w cytowanych w skardze przepisach PZP i rozporządzenia wykonawczego do
tej ustawy a powinny stanowić koszt uzyskania przychodu zawodowego pełnomocnika.

Odnosząc się z kolei do argumentacji KIO sprowadzającej się do przyjęcia, że samo
wynagrodzenie pełnomocnika określone na podstawie §3 pkt. 2) lit b) rozporządzenia,
powinno obejmować również koszty stawiennictwa na rozprawie (a zatem - że w przypadku
zasądzenia wśród kosztów postępowania wynagrodzenia pełnomocnika nie podlegają
odrębnemu uwzględnieniu koszty jego stawiennictwa), stwierdzić należy, że ani przepisy PZP
ani też przepisy wykonawcze do tej ustawy takiego wniosku nie uzasadniają.

Przypomnieć należy, że z mocy art. 192 ust. 10 PZP wynika, iż strony mają obowiązek
poniesienia kosztów postępowania odwoławczego.

Według zaś §3 pkt. 2) powołanego wyżej rozporządzenia kosztami postępowania
odwoławczego są uzasadnione koszty stron tego postępowania. Przepis ten wymienia dwie
kategorie tych kosztów. Wyliczenie to jest niewątpliwe przykładowe, o czym świadczy zwrot
„ w szczególności”. Zatem do kosztów tych mogą należeć również inne wydatki o ile są one
uzasadnione - a więc celowe (wydane w celu prawidłowej realizacji praw strony w
postępowaniu przed KIO) i pozostające w związku z występowaniem strony w tym
postępowaniu.

W tym zakresie mieszczą się niewątpliwie wydatki poniesione przez stronę w celu
dotarcia osób ją reprezentujących na rozprawę przed KIO, na co wskazuje zresztą wprost
przepis §3 pkt. 2) lit. a) rozporządzenia. Podkreślić należy, że przepis ten nie różnicuje
kosztów dotarcia na rozprawę samej strony i jej pełnomocnika. Zatem literalna wykładnia
powołanej normy nakazuje przyjąć, że do kosztów postępowania zalicza się wydatki strony
związane z przejazdem zarówno jej jak i jej pełnomocników na rozprawę przed KIO.

Wykładnia celowościowa i systemowa nie prowadzi do wniosków wykluczających
wyniki wykładni gramatycznej. Żadne względy nie wskazują bowiem na to, by pełnomocnik
strony w postępowaniu przed KIO byl zobligowany do poniesienia kosztów dotarcia na
rozprawę we własnym zakresie a poniesione wydatki (niezależnie od ich wysokości musiały
być refundowane wyłącznie przez przyznanie wynagrodzenia mieszczące się w granicach o
których mowa w3 pkt. 2) lit. B) rozporządzenia. W szczególności brak jest podstaw do tego,
by w ramach umowy między pełnomocnikiem i reprezentowaną stroną niemożliwym było
zobowiązanie się strony do zapłaty kosztów dotarcia na rozprawę niezależnie od zapłaty
umówionego wynagrodzenia.

Przypomnieć też należy, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego
kosztów procesu cywilnego obecnie za utrwalony uznać należy pogląd, iż celowe koszty
stawiennictwa (dotarcia na rozprawę) pełnomocnika zawodowego strony mieszczą się w
pojęciu niezbędnych kosztów procesu (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca
2012 III PZP 4/12 OSNP 201223-24/280, postanowienie z dnia 20 kwietnia 2011 I CZ 22/11
LEX nr 846544). W świetle przepisów PZP i przepisów wykonawczych do tej ustawy, nie ma
podstaw normatywnych by odmiennie oceniać zasadność żądania kosztów podróży w celu
wzięcia udziału w rozprawie przed KIO. Koszty te zatem powinny być uznane za
uzasadnione wydatki w rozumieniu §3 powołanego wyżej rozporządzenia.

Tym bardziej nie znajduje uzasadnienia odmowa uwzględnienia kwot poniesionych
faktycznie (uiszczonych) przez samą stronę w związku z podróżą jej pełnomocnika na
rozprawę. W rezultacie Sąd nie znajduje podstaw dla podzielenia wykładni pojęcia
uzasadnionych kosztów postępowania prezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego
orzeczenia.

Nie może też uzasadniać poglądu przywołanego przez KIO wzgląd na wcześniejsze
analogiczne orzeczenia wydawane przez ten sam organ zwłaszcza w sytuacji, gdy cytowane
orzeczenia w istocie nie zawierają pogłębionej analizy jurydycznej powołanych wyżej
przepisów, poprzestając wyłącznie na arbitralnym przytoczeniu poglądu prawnego organu
rozstrzygającego odwołanie.

Rozważyć należy z kolei, czy do kosztów uzasadnionych w rozumieniu powołanego
wyżej rozporządzenia zaliczyć można koszt podróży lotniczej. W tym zakresie odwołać się
trzeba do przyjętego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, zgodnie z którym przy
obecnym rozwoju społecznym odejść należy od poglądu, że uzasadnionym jest wyłącznie
koszt podróży przy użyciu najtańszego środka lokomocji, zaś znaczna odległość między
siedzibą sądu i siedzibą pełnomocnika uzasadnia obecnie korzystanie z transportu lotniczego i
wydatki z tego tytułu mogą się mieścić w kategorii kosztów niezbędnych dla właściwej
realizacji praw w postępowaniu (por. cytowane wyżej orzeczenie SN w sprawie I CZ 22/11).
Sytuacja analogiczna do ocenianej przez Sąd Najwyższy w powołanym orzeczeniu zachodzi
w niniejszej sprawie. Wzgląd na znaczną odległość między siedzibą skarżącego a siedzibą
KIO i wynikająca stąd czasochłonność podróży innymi środkami lokomocji, uzasadnia w
ocenie Sądu skorzystanie z transportu lotniczego, czyniąc wydatki z tym związane
uzasadnionym kosztem postępowania w rozumieniu §3pkt. 2) lit. a) cytowanego
rozporządzenia.

W rezultacie na podstawie ar.t 198f ust 2 PZP zaskarżone orzeczenie należało zmienić
i zasądzić dodatkowo od przeciwników skargi na rzecz zamawiającego udokumentowany w
postępowaniu przed KIO koszt podróży pełnomocników zamawiającego na rozprawę
poprzedzającą wydanie zaskarżonego wyroku.

O kosztach postępowania ze skargi orzeczono na podstawie art. 198f ust. 5 PZP.
Skarżący wygrał postępowanie w całości, wobec czego ma prawo do żądania zwrotu kosztów
postępowania na które składa się opłata od skargi (ustalona jako 1/5 opłaty stosunkowej
obliczonej od wartości przedmiotu zaskarżenia stosownie do wykładni przyjętej w uchwale
SN z dnia 6 czerwca 2012 III CZP 23/12) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego
ustalone w stawce minimalnej stosownie do treści § 11 ust. 2 pkt. 1 w zw. z § 6 pkt. 2 i § 2 ust
1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. jedn. Dz. U. 2013 roku, poz.
490), Ustalając przepis, na podstawie którego rozstrzygać należy o wysokości stawki
wynagrodzenia pełnomocnika procesowego Sąd przyjął że z uwagi na rodzaj
kwestionowanego rozstrzygnięcia (dotyczącego wyłącznie kosztów postępowania) zasadnym
jes_/f^tO3(KMń^>ąrzepisów o wynagrodzeniu w postępowaniu zażaleniowym (stosownie do
^h w powołanej uchwale z dnia 6 czerwca 2012).

NaerygfotowMcfwe podnfty
Za zgodność
SaknitiO ż
Stenzy Sekretan